UPDATE11022017/363 Inflatie steeg in januari naar 1,7%

In de afgelopen week zijn de verschuivingen beperkt in de peiling van Maurice de Hond. Het verschil tussen de nummer twee (VVD) en drie (GroenLinks) is nog maar zes zetels. Dat is kleiner dan het verschil tussen de nummers één en twee. De PVV staat nog steeds negen zetels voor op de VVD. GroenLinks pakt in de peiling er één zetel bij en komt op zeventien. De PVV en VVD leveren elk een zetel in komen op 32 en 23 zetels. Nummer vier is volgens Maurice de Hond het CDA op zestien zetels, twee meer dan D66, en vier meer dan de SP. Gezondheidszorg, sociale zekerheid, bestrijding van het terrorisme, onderwijs, en de Europese Unie staan bij de gemiddelde Nederlander nu bovenaan de lijst met onderwerpen die belangrijk voor hen zijn. Maar bij de kiezers van de verschillende partijen zie je duidelijk eigen accenten. Bij de PVV-kiezers staat bestrijding van de criminaliteit relatief hoog. Bij de VVD: groei van het bedrijfsleven. Bij de CDA de integratie van vluchtelingen. D66, PvdA en GroenLinks vragen meer aandacht voor de natuur en het milieu. Bij de SP ligt het accent op de koopkracht van de Nederlanders en bij 50PLUS op pensioenen en pensioenleeftijd. PVV 32 (-1); VVD 23 (-1); GL 17 (+1); CDA 16; D66 14; SP 12; PvdA 11 (+1); 50+ 10; 5 resterende partijen 15. In de peiling van 12 februari 2017 verliest de PVV 2 zetels (30), waarvan er 1 naar de VVD (24) gaat en 1 naar het CDA (17) gaat. (Veel mensen die doorgaans D66, CDA ,GL of PvdA stemmen overwegen in maart een stem op de VVD om te voorkomen dat de PVV de grootste wordt. De Volkskrant meldt dat op basis van een onderzoek waartoe die samen met de UvA opdracht gaf. Tot een vijfde van de kiezers die normaal geen VVD stemmen, denkt erover die partij toch te steunen. Vooral veel D66-stemmers overwegen op de VVD te gaan stemmen als tegenwicht tegen de PVV. Bij het CDA (17%) ,GL (14%) en de PvdA (13%) gaat het om deze belangen. In de Peilingwijzer zijn de PVV en de VVD veruit de grootste. De PVV staat op 27 tot 31 zetels, de VVD op 22 tot 26. Rutte zegt tegen het kiezersvolk dat je door op hem te stemmen voorkomt dat Wilders de verkiezingen gaat winnen. Ik vind het belangrijkste aspect dat Rutte niet opnieuw aan de macht komt. Tien RABO economen hebben zich uitgesproken over vier scenario’s inzake de richting die Nederland uit kan gaan op weg naar het Europa van morgen. Gaat Nederland meer of juist minder samenwerken met andere Europese landen en meer en juist minder bevoegdheden overdragen aan de EU. Objectief bezien vallen twee van de vier opties af: wij willen minder regels van Brussel en meer interne handel. Maar het is de vraag of de optie van meer handel met minder Brusselse regels wel realiseerbaar is. Dit is geen optie die Rutte gaat verdedigen in den Haag en in Brussel. Binnen vijf jaar zullen de belangrijkste politieke keuzes de toekomst van ons continent bepalen. De Europese Unie dreigt aan besluiteloosheid ten onder te gaan. De regeringsleiders schuiven alle netelige kwesties voor zich uit. Dat zal uiteindelijk leiden tot het uit elkaar vallen van de EU. De Brexit is daar een eerste voorbode van. Dat zeggen de topeconomen Barbara Baarsma en Wim Boonstra van de Rabobank. „We moeten met de EU óf een versnelling hoger gaan óf we maken een andere keuze. Nu is Europa kleurloos en besluiteloos”, aldus Baarsma. „Als je doorgaat met doormodderen mondt het vanzelf uit in verbrokkeling”, zegt Boonstra. In dat proces zie ik Rutte geen leidinggevende rol spelen. Dan komt de vraag naar voren of een nexit (uittreden van Nederland uit de EU) realistisch is. Hoe groot is de financiële schade die bij zo een proces kan optreden en al helemaal als daarbij de Muntunie (en de euro) uiteenvalt. Zowel op financieel/economisch als in sociaal/maatschappelijke zijn kan ik daar geen uitspraken over doen.

Binnen de top van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) is verdeeldheid ontstaan over de vraag of Griekenland de komende jaren verder moet bezuinigen of niet. Dat blijkt uit een deze week gepubliceerd rapport van de geldschieter over de Griekse economie. Daarin staat dat de meeste IMF-bestuurders vinden dat Griekenland genoeg bezuinigingen heeft doorgevoerd. Sommige bestuurders zijn het daar echter niet mee eens. Zij vinden dat de Grieken zover moeten gaan als de eurolanden eisen in ruil voor hun noodleningen. Die onenigheid is opvallend, omdat het IMF de afgelopen tijd vooral benadrukte dat het vizier in Griekenland moet worden verlegd naar structurele hervormingen, in combinatie met schuldverlichting. Het IMF-bestuur is wel unaniem van mening dat de Griekse schuldenlast onhoudbaar is, zoals eerder al uitlekte. Dat brengt de deelname van het IMF aan de noodleningen die Griekenland uit Europa krijgt in gevaar. Het fonds mag volgens de eigen regels namelijk geen geld lenen aan een land dat geen uitzicht heeft op een houdbare schuldenlast. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) moet als belangrijke geldschieter van Griekenland wel eerlijk zijn over de eisen die het aan het land heeft gesteld. Dat zegt minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën. Het IMF benadrukt al langere tijd dat de Grieken een te hoge prijs betalen voor alle hervormingen en bezuinigingen die ze de afgelopen jaren hebben moeten doorvoeren. Maar het IMF heeft die grote offers zelf ook van de Grieken gevraagd, stelt Dijsselbloem. “Daar wassen ze nu een beetje de handen van schoon. Dat vind ik niet erg sterk”, aldus de bewindsman, die ook voorzitter van de eurogroep van eurolanden is. Dijssel reageerde op het jongste rapport van het IMF over Griekenland. Volgens de minister is het rapport heel somber, terwijl er inmiddels sprake is van economische groei en een behoorlijk goed herstel. Het IMF vindt de schulden van Griekenland onhoudbaar. Zij hangen als een molensteen rond de nek van Athene. (Gedeeltelijke) kwijtschelding kan volgens het fonds soelaas bieden. De eurolanden zijn met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) een gezamenlijk standpunt overeengekomen om aan Griekenland te presenteren. Ook de ECB is hierbij een grote partner, die moet worden gehoord, gezien de enorme financiële belangen van de centrale bank. Dit meldt persbureau Reuters op basis van een anonieme beleidsmaker. Hij voegt toe dat het nog onduidelijk is of Athene de voorstellen zal accepteren. Ook over de inhoud van de voorgelegde documenten is geen informatie naar buiten gekomen. Griekenland is het lijdend voorwerp, waarover wordt gesproken en die zal moeten presteren. Een overeenkomst tussen het IMF en de eurozone zou een doorbraak betekenen in de onderhandelingen met Griekenland. Eerder verschilden de eurolanden en het fonds nog van opvatting over wat voor begrotingsoverschot Griekenland moet houden. Maar zonder betrokkenheid van het IMF wilde bijvoorbeeld Nederland en Duitsland geen financiële steun meer geven aan het noodlijdende Zuid-Europese land. Dat was geen handige uitspraak van Dijssel want de schade die voor de 18 andere eurolanden optreedt, als gevolg van financiële verplichten die ze zijn aangegaan voor Griekenland, als externe partijen, de stekker uit de stroomaanvoer trekken, zullen desastreus zijn. Kennelijk heeft Dijssel zelf dan wel is door anderen gewezen op de penibele situatie waarin hij de eurolanden heeft gemanoeuvreerd na een ‘spelletje blufpoker’ tegen het IMF. Er is deze week toch nog weer enige hoop dat de betrokken partijen tijdens onderhandelingen in Brussel Griekenland een zet te geven in de goede richting. Dijssel onderstreept dat “de hervormingen in Griekenland langzaam gaan, maar het gaat wel de goede kant op. Zo nu en dan moeten de partijen een duw in de goede richting krijgen. Volgens de minister is er geen grote haast. Zolang het de goede kant op gaat, zegt hij gerust te zijn: ”De verhalen over crises zijn schromelijk overdreven.” Hij wijst erop dat Griekenland ”pas in de zomer” de volgende grote betaling en aflossingen op leningen moet doen. Deze uitspraken van Dijssel zijn niet meer dan ‘blabla’. De schulden hangen als een molensteen om de nek van de Grieken en de vraag is hoelang er nog voldoende draagvlak is voor uitvoering van de programma’s van de trojka. Een alternatief voor de EU zou zijn dat een kerngroep van sterke eurolanden, waaronder Nederland, verder integreert. Landen als Italië, Portugal en Griekenland stappen dan uit de euro. Nederland stopt met geldsteun aan de Grieken als het IMF zijn deelname aan het steunprogramma intrekt. Die uitspraak deed de Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem tegenover Kamerleden. Het IMF meldde begin deze week dat Griekenland niet aan de voorwaarden voor een nieuwe kapitaalronde van de Eurogroep kan voldoen. De eisen die Europa aan het land oplegde in ruil voor schuldafbouw zouden te scherp zijn. Het IMF dreigde af te haken. ,,De meerderheid in het Nederlandse parlement is heel duidelijk: als het IMF niet deelneemt of zich terugtrekt, dan zal de steun voor het programma verdwijnen”, aldus Dijsselbloem. ,,Datzelfde geldt voor het Duitse parlement en de Nederlandse regering.” Dijsselbloem is/was van mening dat het IMF de handen probeerde schoon te wassen, terwijl het instituut zelf aan de voorwaarden voor de Griekse steun had meegeschreven. De bewindsman benadrukte dat de betrokkenheid van het IMF noodzakelijk blijft voor een Griekse oplossing. De hervormingen die de Grieken doorvoeren zijn nog in volle gang, aldus Dijssel. Hij vindt dat het IMF te kritisch is geweest over de voortgang die Athene boekt en ook resultaten negeert. Volgens de Grieken hanteert het IMF de verkeerde cijfers. Duitsland liet ook weten dat steun aan Griekenland zonder het IMF niet kan slagen. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) beoogde met zijn laatste rapport over Griekenland “genadeloos” de waarheid te vertellen. Dat zei IMF-voorzitter Christine Lagarde in reactie op kritiek van onder meer de Grieken op het rapport. Het IMF zei naar aanleiding van het rapport vooralsnog niet mee te doen aan nieuwe noodleningen aan Griekenland. Volgens zijn eigen regels mag het IMF geen geld lenen aan een land dat geen uitzicht heeft op een houdbare schuldenlast. Griekenland vond dat het IMF een “oneerlijk en misleidend” beeld schetste van de vorderingen die het land heeft gemaakt bij het hervormen van zijn economie, maar daar wilde Lagarde niets van weten. “We onderkennen dat sommige hervormingen zijn doorgevoerd, maar andere hervormingen staan nog gepland, zijn nog niet afgerond of hebben nog niet opgeleverd wat werd verwacht.” Het is geen ‘drama’ en ook geen ‘crisis’, zei Jeroen Dijssel 10 februari 2017 voordat hij aan een topoverleg begon over Griekenland. In Brussel sprak hij met de Griekse minister van financiën en vertegenwoordigers van het Europese noodfonds ESM, het IMF en de Europese Centrale Bank. Natuurlijk is er de staatsschuld die kan oplopen tot bijna 300%. Natuurlijk zien Griekse banken wellicht de helft van hun leningen nooit meer terug. En natuurlijk is de economie de afgelopen jaren met een kwart gekrompen. Maar een acute dreiging voor Griekenland, nee die is er volgens Dijssel niet. Zorgen zijn er wel. Want als er niets gebeurt, gaat het de komende zomer geheid weer over een Grexit. Net zoals dat in de zomer van 2015 het geval was toen het land bijna omviel. Onder hoge druk spraken toen de EU, ECB, ESM en het IMF af de Grieken voor een derde maal te steunen, dit keer met een lening van €85 mrd. Dat geld kreeg Athene niet in één keer, maar zou worden uitgekeerd in tranches. De uitbetaling van het laatste deel wil niet vlotten. Dat zorgt, zoals Dijssel al zegt, niet voor een acuut probleem, maar het moet wel voor de zomer zijn opgelost. Dan moeten de Grieken namelijk ruim €7 mrd aan schulden aflossen. Lukt dat niet, dan komt de Grexit weer in zicht. Dat het laatste deel van de noodlening nog niet is overgemaakt, heeft te maken met de trage hervormingen in Griekenland. De meerderheid van de Grieken betaalt te weinig belasting en de pensioenregeling is veel te duur. De regering van premier Alexis Tsipras moet eerst deze en andere problemen oplossen, anders willen de geldschieters niet betalen. Om de zaak nog gecompliceerder te maken, is er onenigheid tussen het IMF en Europa, is de directie van het IMF verdeeld en zit ook Europa niet op een lijn. Om bij het IMF te beginnen, daar bleek deze week dat de meerderheid van de directie voor verzachting van het financiële Griekse regime pleit, terwijl een minderheid vasthoudt aan de oorspronkelijke afspraken. Ook binnen Europa zijn er strenge en toeschietelijke rekenmeesters. Nederland en Duitsland houden vast aan stevige hervormingen en zijn tegen kwijtschelding van schulden. Europa is ook in een onderhandelingsspel verwikkeld met het IMF. De eurolanden willen dat het IMF meebetaalt aan de financiële steun. Specifieker: Nederland en Duitsland staan daar op. Maar het IMF stort geen geld in bodemloze putten. En dat is precies wat Griekenland is zolang de schuldenlast elk perspectief op economisch herstel vertroebelt. Nederland en Duitsland moeten accepteren dat Athene de leningen nooit kan terugbetalen, zegt het IMF. Dijssel en Schäuble beweren dat het IMF overdrijft met zijn sombere analyse. Het gaat beter, benadrukken beiden in een poging het IMF binnenboord te krijgen. De kapitaalmarkt ziet het met stijgende onrust aan. De rente die Athene nu moet betalen voor een lening steeg de afgelopen dagen tot boven de 10%. Alsof de directeur van noodfonds ESM Klaus Regling de bui al zag hangen, riep hij gisteren in de het lijfblad van vermogensbeheerders dat er geen enkele reden is voor paniek. In de Financial Times schreef hij in een ingezonden artikel dat de noodfondsen al €174 mrd aan steun hebben gegeven. Dat zouden de fondsen ‘nooit hebben gedaan als ze niet geloofden dat het geld ooit terugkwam’. Dat is een uitspraak waar ik vraagtekens bij plaats. Verder zou het IMF een van de geldschieters van het Derde Noodplan van €85 mrd voor de Grieken zou hebben ondersteund vanaf het eerste moment. Het IMF had al langer te kampen met intern verzet tegen de participatie in noodleningen aan de Grieken, waar geen terugbetalingsperspectief wordt geboden. De Grieken zijn overgefinancierd en daar willen ze niet mee verdergaan. (bron VK). Wordt vervolgd ………

EC voorzitter Jean-Claude Juncker zal zich in 2019 niet herkiesbaar stellen voor een nieuwe termijn. Ik sluit niet uit dat Juncker op een kortere termijn al opstapt. 

In het weekend van 4/5 februai 2017 heeft Deutsche Bank met grote advertenties in verscheidene kranten zich verontschuldigd voor gemaakte fouten. De baas bij de bank, John Cryan, zette uiteen dat sinds hij het bedrijf anderhalf jaar geleden is gaan leiden, de bank circa €5 mrd kwijt is aan juridische geschillen. De oorzaken van die geschillen liggen vaak in een ver verleden. Deze zaken hebben het bedrijf niet alleen veel geld gekost, ook is vertrouwen in de bank verloren gegaan en heeft de bank reputatieschade opgelopen. Wij moeten ons daarvoor verontschuldigen, want er zijn ernstige fouten gemaakt, aldus de topman. Er zijn volgens hem nog steeds geschillen die het bedrijf tot last zijn, maar de belangrijkste rechtszaken zijn achter de rug. Deutsche Bank sloot het jaar 2016 opnieuw af met dieprode cijfers, met name als gevolg van boetes en schikkingen. Deutsche Bank kwam onder de streep €1,4 mrd tekort. Een jaar eerder werd de grootste bank van Duitsland nog zwaarder getroffen door boetes. Toen werd een nettoverlies van €6,8 m in de boeken gezet. Afgelopen week zei topman Cryan bij de presentatie van jaarcijfers dat hij voor 2017 weer winst voorziet.

Het afslanken van UniCredit kan van start gaan. De grootste bank van Italië heeft een akkoord bereikt met de vakbonden over een massaontslag. De bonden sloten dit weekend een akkoord met UniCredit om de komende twee jaar 3900 arbeidsplaatsen te schrappen. De ontslagen vallen bij vestigingen in Italië, Duitsland en Oostenrijk. De bonden bedongen dat personeel vrijwillig via vervroegd pensioen kan vertrekken. Onduidelijk is hoeveel bankiers gebruik van willen of moeten maken van het vrijwillige vertrekaanbod. Wel belooft UniCredit de komende drie jaar 1300 nieuwe mensen aan te nemen, vermoedelijk om het personeelsbestand te verjongen. UniCredit probeert de eigen kapitaalspositie te versterken met €13 mrd, via de uitgifte van nieuwe aandelen met een claimemissie onder de bestaande aandeelhouders. Ook moeten de kosten omlaag. In de begin dit jaar gepresenteerde plannen werd gesproken over een totale fte-reductie van 6500 in 2019. De nog resterende 2600 arbeidsplaatsen moeten vermoedelijk in anderen landen geschrapt worden. Als de komende twee jaar 14.000 kantoren gesloten zijn, verwacht UniCredit in totaal €1,1 mrd bespaard te hebben. Italiaanse banken zitten in zwaar weer door het aantal slechte leningen op hun balansen. Bij elkaar bezitten zij €360 mrd aan leningen waarvan het de vraag is of ze ooit worden terugbetaald. In Europees verband is afgesproken dat er geen belastinggeld meer mag gebruikt worden om de kapitaalspositie van noodlijdende banken te versterken.

Iran wil zijn dagelijkse olieproductie verhogen tot meer dan 4 miljoen vaten per dag. Daarmee zou het land meer olie willen oppompen dan dat het eerder had afgesproken met het oliekartel OPEC. Dat meldden verschillende media, die verwijzen naar een verklaring van het hoofd van de Iraanse staatsoliemaatschappij. De olie-exporteurs die lid zijn van de OPEC spraken onlangs af hun productie met ingang van dit jaar te verlagen, in een poging de olieprijs op te krikken. Zij kregen steun van onder meer Rusland. De afspraak daarbij was dat Iran, dat nog herstellende is van de jarenlange sancties tegen het land, de productie mocht opvoeren tot krap 3,8 miljoen vaten per dag. Teheran zou eind maart dagelijks 4 miljoen vaten willen oppompen.

President Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB) is erg bezorgd over het plan van de Amerikaanse president Donald Trump om de strenge regels voor de bankensector te versoepelen. Volgens Draghi is een versoepeling van de bankregels ,,wel het laatste wat we nu nodig hebben”. Dat zei Draghi maandag in het Europees Parlement. Volgens de ECB-president hebben de strikte regels voor banken die na de financiële crisis zijn ingevoerd juist gezorgd voor een sterker financieel systeem. Er moet daarom niet worden teruggegaan naar de omstandigheden die er waren voor de crisis, aldus Draghi. De ECB-voorzitter verwierp verder de beschuldigingen uit het kamp van Trump dat Duitsland de ,,zwaar ondergewaardeerde” euro als middel zou gebruiken om een handelsvoordeel te verkrijgen ten opzichte van zowel de Verenigde Staten als andere Europese landen. De sterke handelsprestaties van Duitsland zijn volgens Draghi het gevolg van een verhoogde productiviteit. Daarbij is het land niet schuldig aan valutamanipulatie, aldus de centralebankpresident. De huidige lage waarde van de euro is de schuld van het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). Dat vindt althans de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble. De bewindsman reageerde in een interview met Tagesspiegel op de vorige week geuite kritiek op Duitsland van een economisch adviseur van de Amerikaanse president Donald Trump. Volgens de adviseur van het Witte Huis zou Duitsland de zwaar ondergewaardeerde euro gebruiken als middel om een handelsvoordeel te verkrijgen ten opzichte van zowel de Verenigde Staten als andere Europese landen. Schäuble gaf aan dat Duitsland juist tegenstander is van de stimuleringsmaatregelen van de ECB. ,,Het huidige beleid van de ECB is te ruim voor Duitsland”, zo liet de minister optekenen. Ook zou hij de ECB eerder hebben gewaarschuwd dat door de maatregelen het handelsoverschot van Duitsland hoger zou uitvallen.

De productie van de Duitse industrie is in de laatste maand van 2016 onverwachts met 3% gekrompen ten opzichte van de voorgaande maand. In november nam de industriële productie in Duitsland met een bijgestelde 0,5% toe. Op jaarbasis was in december sprake van een productiedaling met 0,7%. Volgens economen van ING was december een maand om snel te vergeten. Onder meer het koude winterweer en de feestdagenseizoen zetten volgens de kenners een rem op de productie. Daarom moet de decembermaand qua vergelijking met een maand eerder met een ,,korreltje zout” worden genomen. Het koude winterweer in januari is volgens ING geen voorbode voor een goede start van het nieuwe jaar. Vooral de bouwproductie heeft volgens de economen wat langer nodig om weer op stoom te raken. Recente cijfers over de intake van nieuwe orders stemmen hoopvol voor een versnelling. Daartegenover zetten onzekerheden in de VS en het Verenigd Koninkrijk mogelijk een rem op de groei.

Luxemburg heeft Volkswagen aangeklaagd vanwege het gesjoemel met de uitstoot van dieselmotoren door het Duitse autoconcern. Luxemburg beschuldigt Volkswagen van bedrog en vervalsing. De rechtszaak moet helpen de verantwoordelijken voor de emissiefraude te achterhalen. In Luxemburg zijn meer dan 31.000 auto’s van het Volkswagen-concern uitgerust met software om de uitstoot te manipuleren. Volkswagen-topman Matthias Müller had deze week een ontmoeting met EU-commissaris Vera Jourova (Justitie en consumentenzaken). Zij drong er bij Müller op aan compensatie te bieden aan klanten die zijn gedupeerd door het uitstootschandaal. Duitse media meldden ondertussen dat Volkswagen de beloning van de bestuursvoorzitter voortaan wil beperken tot maximaal €10 mln per jaar. Voor andere topbestuurders zouden de beloningen lager gaan uitvallen. Later deze maand vindt beraad plaats door de commissarissen van Volkswagen over deze maatregel, aldus de berichten. Vorige week kwam nog naar buiten dat het hoofd integriteit van Volkswagen na slechts ruim een jaar werk aftrad en meer dan €12 mln aan beloning meekreeg. Dat zorgde voor kritiek op het autoconcern.

De Nederlandsche Bank (DNB) heeft een boete van bijna €5 mln opgelegd aan vermogensbeheerder GSFS Asset Management. Volgens de toezichthouder gebruikte het bedrijf zijn eigen pensioenfonds voor zaken waarvoor dat helemaal niet bedoeld is. GSFS heeft in de jaren 2010 tot en met 2013 via het pensioenfonds vele malen meer geld belegd dan er aan pensioenpremies was ingelegd. Het pensioenfonds van GSFS was een soort beleggingsvehikel van de vermogensbeheerder geworden. Dat leverde miljoenen op, maar volgens de regels mocht het bedrijf zo helemaal niet met zijn pensioenpot omgaan. Ook Stichting GSFS Pensionfund en vier leidinggevenden zijn door DNB bestraft, met boetes die variëren van €10.000 tot €50.000. Dat de geldstraf voor de vermogensbeheerder zelf zo hoog uitvalt, is omdat zo mede het met de overtreding behaalde financieel voordeel wordt ontnomen. Om de kwestie stonden DNB en GSFS ook al enkele keren tegenover elkaar in de rechtszaal. Uiteindelijk oordeelde het College van Beroep voor het bedrijfsleven dat DNB het bedrijf terecht op de vingers had getikt.

TomTom heeft in het laatste kwartaal van 2016 een nettoverlies in de boeken gezet bij een dalende omzet. Met name de verkopen aan consumenten stonden opnieuw flink onder druk. De zakelijke onderdelen van het navigatiebedrijf lieten wel groei zien. TomTom rapporteerde midweeks een kwartaalomzet van €266 mln, 6% minder dan een jaar eerder. Het bedrijf wist wel de brutowinst met 10% op te voeren tot €153 mln. Dat komt doordat de dienstverlening aan bedrijven hogere marges oplevert. Onder de streep stond evenwel een verlies van €5,6 mln, na een winst van €21 mln in het vierde kwartaal van 2015. Dat heeft mede te maken met de kosten van enkele overnames die TomTom heeft gedaan. Over heel 2016 zag TomTom de opbrengsten met 2% afnemen tot €987 mln. Voor dit jaar gaat het bedrijf uit van een verdere afname, naar €925 tot €950 mln. Wel wordt een toename voorzien van de winst per aandeel. Afgezien van eenmalige posten moet die op €0,25 uitkomen, tegen €0,23 vorig jaar. De consumentenomzet zal dit jaar naar verwachting nog sterker dalen dan in 2016. Dat komt doordat de vraag naar losse navigatiekastjes nog altijd sterk afneemt. Uiteindelijk moet de verkoop van bijvoorbeeld sporthorloges en actiecamera’s die daling gaan compenseren. Maar zover is het voorlopig nog niet, gaf topman Harold Goddijn in een toelichting aan. Bij de zakelijke tak wordt komend jaar een omzettoename van boven de 10% voorzien. Contracten met autofabrikanten zullen een fiks deel van die groei voor hun rekening nemen. Financieel directeur Taco Titulaer voorspelt een stijging van die inkomsten met meer dan 20%. De opbrengsten uit wagenparkbeheer nemen volgens hem met zo’n 10% toe.

De Deense containervervoerder en olieproducent A.P. Möller-Maersk heeft 2016 dieprode cijfers geschreven. Zwakke prestaties bij het containervervoer en enorme afschrijvingen op de oliedivisie resulteerden uiteindelijk in een nettoverlies van $1,9 mrd, waar een jaar eerder nog $925 mln overbleef. Containertak Maersk Line, die onlangs bekendmaakte het Duitse Hamburg Süd in te lijven in een poging zijn leidende marktpositie te behouden, boekte een verlies van $376 mln. Dat was een jaar eerder nog een winst van $1,3 mrd. Bij Maersk Drilling en Maersk Supply Service deden afschrijvingen van in totaal $2,7 mrd de resultaten geen goed. Maersk zou de onderdelen graag verkopen nu het bedrijf staat voor een splitsing van activiteiten. Voor 2017 voorziet Maersk een verbetering bij zijn containerdivisie, geholpen door de aantrekkende markt voor vrachtvervoer.

De goudprijs is naar een driemaands hoogtepunt gestegen. Niet omdat Valentijnsdag nadert, maar vanwege de groeiende onzekerheid onder beleggers in de VS en Europa. Beleggers gebruiken goud steeds vaker als verzekering, omdat de beweeglijkheid in de financiële markt zo toeneemt”, zegt Sjef Pieters van Source, aanbieder van trackers op genoteerde beleggingen in het edelmetaal. Deze week bracht Source door de gestegen vraag een goudtracker naar de beurs Euronext. Ook ING Research ziet stevige instroom van kapitaal uit aandelen naar goudbeleggingen, vooral fysiek. Sinds 1 januari steeg de prijs 7% tot $1233,88 per 31,3 gram. De recente prijsopdrijving komt vooral van de verzwakte dollar, zegt grondstofanalist Georgette Boele (ABN Amro). „Bij de verzwakking speelt de onzekerheid over Trumps politiek een grote rol, al is het niet de enige factor.” Ook de druk op Amerikaanse staatsobligaties – doorgaans een zekerheid voor pensioenfondsen – drijft beleggers naar de vluchtheuvel. De belegging wint bovendien aan terrein omdat de aandelenmarkten record op record stapelen, en beleggers de onvermijdelijke correctie zien naderen. De onafhankelijke goudonderzoeker David Roche, met 45 jaar ervaring, wijst in zijn rapport naar de onorthodoxe, onverwachte ingrepen van de Amerikaanse president. „Trump zet de prijs van goud hoger.” De honger naar fysiek goud werd sinds december vorig jaar ingezet. In 2016 steeg de vraag tot een driejaars hoogtepunt. Het was het zevende jaar op rij met meer goudaankopen. De huidige vraag komt meer van particuliere beleggers, vermogensbeheerders en pensioenfondsen, concludeert brancheorganisatie World Gold Council. Sinds 2010 hebben centrale banken en vooral die van China namelijk niet zo weinig goud ingekocht.

De economen Rick van der Ploeg en Willem Vermeend schrijven dit weekend in hun column ‘Economische revolutie zet Den Haag op stelten’ dat veel politieke partijen dure beloften aan kiezers doen die ze straks niet kunnen waarmaken. De verkiezingsprogramma’s zijn gebaseerd op de huidige economie, terwijl de nieuwe economie, aangeduid als Economie 4.0, al van start is gegaan. In de programma’s is daardoor onvoldoende rekening gehouden met de ingrijpende gevolgen van digitalisering, automatisering, de internationale trend van minder vrijhandel, de toenemende internationale concurrentie en de belastingoorlog tussen landen. De programma’s van de politieke partijen zijn daardoor nu al verouderd. Het komende decennium krijgt Nederland te maken met Economie 4.0 die gekenmerkt wordt door ten minste vijf internationale trends die onze maatschappij, de huidige economie (3.0) en de arbeidsmarkt ingrijpend zullen beïnvloeden. Door deze economische en technologische revolutie kunnen de verkiezingsprogramma’s de prullenbak in. Het gaat daarbij om:

1. De verdere opmars van de digitalisering van alle productie- en bedrijfsprocessen. Veel bedrijven, overheden en instellingen zijn daarop niet voorbereid en dat leidt tot problemen op onze arbeidsmarkt. De vraag naar werknemers die kunnen omgaan met digitalisering en nieuwe technogie neemt sterk toe, maar deze vacatures kunnen door een groot gebrek aan technisch opgeleide mensen niet worden ingevuld.

2. De supersnelle toepassingen van innovatieve technologieën die ons bedrijfsleven en de arbeidsmarkt op zijn kop gaan zetten. Voorbeelden zijn: 3D-printen, Internet of Things (Iot), Big Data, Kunstmatige Intelligentie, Robots Blockchain, Fotonica, Drones. Bedrijven die niet snel genoeg digitaliseren en gebruik maken van deze technologieën zullen Economie 4.0 niet overleven; ze vallen om. Daarnaast gaan er door deze technologische revolutie honderdduizenden bestaande banen en onderdelen van functies verloren. Dit keer niet alleen voor lager geschoolden, maar ook voor hoger opgeleiden, zoals accountants, artsen en juristen. Daartegenover staan wel nieuwe banen die door deze revolutie worden gecreëerd. Maar overal neemt de bezorgdheid toe. Het resultaat van banencreatie en banenverlies zou op de korte termijn wel eens tot minder banen kunnen leiden en een hogere werkloosheid.

3. Minder vrijhandel, minder open grenzen, mede onder invloed van het beleid van Trump en protestpartijen. Deze ontwikkelingen pakken voor een exportland als Nederland slecht uit. Onze economische groei en werkgelegenheid zijn sterk afhankelijk van internationale handel. Minder handel leidt bij ons tot een lagere economische groei, een verlies aan banen en een lagere welvaart.

4. De immense gevolgen van het wereldwijde Klimaatakkoord van Parijs. Bijna 200 landen en de EU hebben december 2015 in Parijs afgesproken dat rond het jaar 2200 de opwarming van de aarde maximaal 2 graden Celsius mag zijn. Daarvoor is het nodig dat in 2050 de wereldwijde CO2-uitstoot rond nul ligt. De totale kosten om dit te realiseren bedragen ruim $13 biljoen. In Nederland gaat het om ongeveer €200 mrd. Tegenover deze ‘kostenpost’ staan gelukkig wel aanzienlijke voordelen, zoals een gezonde leefomgeving, een groene economische groei en nieuwe banen. Experts gaan ervan uit dat vooral innovatieve technologie de aardbol moeten redden. Voor onze zogenoemde Smart Industry (www.smartindustryboek.nl) liggen hier kansen voor nieuwe omzet die ook veel werk oplevert. Daarbij gaat het om het ontwikkelen van slimme producten en diensten op verschillende terreinen, o.m. elektrisch verkeer, duurzame energie, energie-arme apparatuur, energie-neutrale en energie-plus gebouwen en woningen.

5. Een verscherping van de internationale concurrentie. De concurrentie tussen landen neemt sterk toe. Daardoor worden in steeds meer landen banen weggeautomatiseerd en werknemers vervangen door slimme softwareprogramma’s en robots. Daarnaast zien we nu al het begin van een belastingoorlog. De tarieven van de winstbelasting gaan in veel landen omlaag richting 15-10% en de toptarieven in de inkomstenbelasting komen in de meeste landen rond de 45% te liggen. Nederland behoort met een tarief van 25% voor bedrijven (vennootschapsbelasting) en een toptarief van 52% in de inkomstenbelasting tot de landen die te maken krijgen met ondernemingen en werknemers die gaan verhuizen naar landen met lagere tarieven. Als we deze hoge tarieven niet verlagen, verliezen we straks vele honderdduizenden banen. In de meeste verkiezingsprogramma’s is met de gevolgen van automatisering en de noodzaak van deze belastingverlagingen geen rekening gehouden. Er zijn zelfs partijen die de verhuizing van onze bedrijven en banen naar het buitenland bevorderen door de belastingen voor ondernemers en hogere inkomens te verhogen.

De Impact van Economie 4.0. Politieke partijen hebben nog weinig oog voor de impact die Economie 4.0 heeft op onze arbeidsmarkt en welvaart. In de verkiezingsprogramma’s 2018-2021, gaat het vooral om ineffectieve banenplannen, arbeidsmarktmaatregelen uit de oude doos en dure beloften op het terrein van zorg, pensioenen en sociale zekerheid die niet waargemaakt kunnen worden. Dat geldt ook voor zekerheid op de arbeidsmarkt, in de vorm van vaste banen. De nadruk op zekerheid zien we ook terug in het rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) met de titel “Voor de zekerheid. De toekomst van flexibel werkenden en de moderne organisatie van arbeid.” Het vervelende is dat Economie 4.0 juist gekenmerkt wordt door onzekerheid die in belangrijke mate wordt veroorzaakt wordt door de hierboven vermelde internationale trends waar Nederland, hoe dan ook ,mee te maken krijgt. Aan die impact heeft de WRR onvoldoende aandacht geschonken. Maar ze staan daarin niet alleen. De businessmodellen van veel bedrijven in Nederland zijn nog gebaseerd op de oude economie. Deze ondernemers onderkennen onvoldoende dat Economie 4.0 al van start is gegaan en dat ze hun model snel moeten vernieuwen. Wie dat niet doet loopt het risico dit decennium niet te overleven. Het Nederlandse onderwijs is onvoldoende gericht op de toekomst en leidt op voor banen en werk dat over enkele jaren niet meer bestaat. Het is nodig dat het onderwijs in samenwerking met Smart Industry programma’s ontwikkelt voor de wereld van Economie 4.0 (waaronder om -en bijscholing). Daarnaast moet Den Haag meer geld besteden aan onderwijs op het terrein van technologie op alle niveaus en vooral zorgt dat onze jeugd zodanig wordt opgeleid dat ze snel kan inspelen op toekomstige technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. Over hoe de beide economen van socialistische huize denken over onze toekomst schrijven ze: Nederland behoort in Europa tot de meest welvarende landen met een sterke economie, gezonde overheidsfinanciën en goede stelsels op het terrein van sociale zekerheid, zorg en pensioenen. Maar om deze positie te kunnen behouden moet politiek Den Haag samen met werkgevers en werknemers na de verkiezingen eensgezind een aansprekend beleid voor de toekomst ontwikkelen. De nu al achterhaalde verkiezingsprogramma’s helpen daarbij niet. Maar wel staat vast dat we alles in huis hebben om uit te groeien tot een land met een slimme en groene economie die in de wereld voorop loopt. Voor een nieuw kabinet zou dit de doelstelling moeten zijn. Nederland: slim, groen en internationaal. Met dank aan de heren van der Ploeg en Vermeend, bron: dtf.nl Wat voor mij ontbreekt is een visie op de ECB en de euro en de toekomst van de Europese Unie. Ik nodig de beide heren uit hun visie te toetsen aan het rapport van tien RABO-economen ‘de ongewisse toekomst van de Europese integratie’ en hun gedachten met de lezers te delen.

Jaap van Duijn schrijft in de Telegraaf een premium column over ‘VS loopt aan de leiband van het grootkapitalisme’. Een plutocratie is een maatschappij, waarin de rijken het voor het zeggen hebben. Is Amerika onder Trump een plutocratie aan het worden, of was het dat al? Mevrouw Betsy DeVos kon alleen minister van onderwijs in het kabinet van Trump worden, nadat de vice-president de stemming in de senaat op 51-50 had gebracht. Haar voornaamste verdienste is dat ze de schoondochter van de multimiljardair Richard DeVos (christelijk-gereformeerd en van Nederlandse afkomst) is en dat haar familie enige honderden miljoenen dollars aan de Republikeinse partij heeft geschonken. In een interview in 1997 had Betsy DeVos al toegegeven ervan uit te gaan dat ze met al die giften een mooi politiek baantje kon kopen. Dat is nu dus gelukt. Ik ben minister! De regering-Trump zit vol miljonairs en miljardairs. De scheiding der machten, waar Trump overigens lak aan blijkt te hebben, maakt het congres tot de wetgevende macht en de regering tot de uitvoerende. De superrijken in het kabinet hebben het dus niet alleen voor het zeggen. Voor wetgeving, of verandering daarin, is nog steeds het Amerikaanse congres verantwoordelijk. Maar ook daar is de invloed van het kapitaal overduidelijk merkbaar. In Washington zijn naar schatting 12.000 lobbyisten actief, betaald door bedrijven en bedrijfstakken, die jaarlijks honderden miljoenen uitgeven om wetgeving te beïnvloeden. En congreslid word je ook niet zomaar. Om een zetel in het Huis van Afgevaardigden te bemachtigen, is ongeveer $1 miljoen nodig, een plaats in de Senaat verwerven kost gemiddeld $10 miljoen. Tijdens een presidentscampagne wordt namens en door de verschillende kandidaten $1 miljard uitgegeven. Zonder heel veel geld komt een Amerikaanse politicus er niet. In een onderzoek uit 2015 werden peilingen onder het Amerikaanse volk over een periode van dertig jaar geanalyseerd. Onderzocht werd of beleidsplannen in Washington gesteund werden door de gehele bevolking, dan wel door rijke Amerikanen en lobbyisten. Het bleek dat maatregelen, gesteund door de rijken en de lobbyisten, in 60 tot 70% van de gevallen wet werden, terwijl van de plannen waar de gemiddelde Amerikaan achterstond, slechts 30% in wetgeving vastgelegd werd. Het gevoel van velen, dat de politiek vooral de belangen van de rijken behartigt, werd hiermee in ieder geval niet weersproken. Tijdens de campagne verweet Trump Hillary Clinton dat ze aan de leiband van het grootkapitaal, in casu zakenbank Goldman Sachs, liep. Vervolgens droeg hij, eenmaal gekozen, als minister van Financiën een ex-partner van diezelfde bank voor, wiens vermogen geschat wordt op ca $500 miljoen, en haalde hij nog eens vijf andere bankiers van Goldman Sachs naar het Witte Huis. De kiezers die Trump als de held van de gewone man zagen, zullen bedrogen uitkomen. Rijken, zo leert de geschiedenis, dienen altijd vooral hun eigen belangen. Het is maar dat wij het weten wat ons te wachten staat van de overzijde van de Atlantische Oceaan.

Komende donderdag presenteert het CPB de doorrekening van de partijprogramma’s van de politieke partijen die deelnemen aan de verkiezingen over 4 weken. Minister van Financiën Dijsselbloem noemt het een zorgwekkende ontwikkeling dat sommige politieke partijen niet meedoen aan de doorrekeningen van het CPB. Dit jaar hebben de PVV, 50Plus en de PvdD gezegd geen informatie over hun verkiezingsprogramma te leveren. “Ze kunnen kiezers knollen voor citroenen verkopen”, zegt Dijssel daarover. Hij vindt dat partijen moeten kunnen laten zien hoe ze voorgestelde maatregelen betalen. Interessant is de reactie van PvdD-leider Marianne Thieme die zegt dat er boekhouders (technocraten) aan de macht zijn: “Daar moeten we mee stoppen”.

©2017 hannesdewitte@gmail.com

Slotstand indices dd 10 februari 2017; week 06: AEX 489,56; BEL 20 3.590,95; CAC-40 4828,32; DAX 30 11.666,97; FTSE 100 7258,75; SMI 8.456,22; RTS (Rusland) 1164,21; DJIA 20269,37; NY-Nasdaq 100 5.226,686; Nikkei 225 19.378,93; Hang Seng 23.591,50; All Ords 5771,60; SSEC 3196,699; €/$ 1,0641; goud $1232,90; dat is €37.220,69 per kg, 3 maands Euribor -0,329% (1 weeks -0,379%, 1 mnds -0,371%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,527%, 10 jaar VS 2,4224%. 10 jaar Duitse Staat 0,328%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,219.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.