UPDATE10102015/293 De kritiek op TTIP/ISDS zwelt aan

Het duurt even voordat ontwikkelingen, die ik in mijn blog schets, herkend worden door de politiek en de media. Het migrantendossier is daar zo'n voorbeeld van. De Amerikanen voeren al vijftien jaar militaire acties uit in het Midden Oosten: Irak (de Eerste Golfoorlog), Afghanistan, Irak (de Tweede Golfoorlog) en in het afgelopen jaar in Syrie. Daartussendoor loopt het conflict tussen Israël en de Palestijnen en in Jemen, met een soennitisch bestuur, woedt een burgeroorlog van de soennieten tegen de de sjiitische Houthi-rebellen. Elsevier schreef daar een jaar geleden al over dat de burgeroorlog zich dreigt uit te breiden in de regio doordat ook andere landen in een sektarische oorlog worden gezogen. Soennitische landen als Saoedi-Arabië, de Golfstaten, Jordanië en andere landen in het Midden-Oosten schieten te hulp met luchtaanvallen op sjiitische landen als Iran, de aartsvijand van Saoedi-Arabië. De Iraanse leider imam Khomeini keerde zich tien jaar geleden al tegen elke vorm van vrede met de soennitische Iraakse president, Saddam Hussein. In zijn toespraak legde Khomeini uit dat zij, Iran, volgens de Koran verplicht zijn om tot het einde van de Fitna in de wereld te strijden: 'Strijd tegen hen totdat er geen Fitna meer is en de godsdienst alleen tot Allah behoort' (Koran, 2:193). Hij voegde eraan toe dat hij slechts vraagt om te strijden voor het verwijderen van Israël en de Arabische handlangers van Israël in het Midden-Oosten. De oorlog moet doorgaan tot de bevrijding van Jeruzalem, opperde Khomeini. Het is maar dat wij het weten. De vluchtelingenstroom uit de oorlogsgebieden in het Midden Oosten neemt onbeheersbare proporties aan. Alleen al in Duitsland kwamen in de eerste acht maanden van dit jaar 450.000 migranten aan. Alleen al in september 200.000 en de verwachting voor het vierde kwartaal is 920.000. Voor Europa worden dit jaar 1½ miljoen asielzoekers verwacht. Het grootste deel hiervan, stel 1,2 miljoen, worden door Duitsland opgenomen. Waren de EU-landen voorbereid op zo'n volksverhuizing van mensen uit het oorlogsgebied die op zoek zijn naar vrede en veiligheid? Het antwoord daarop is 'nee'. De politiek heeft geen plan A, noch een plan B. En dan te bedenken dat er maar een klein gedeelte van de mensen 'op de vlucht' naar Europa onderweg zijn. Het is een oude uitspraak van mij dat een daadkrachtig, transparant beleid van het kabinet Rutte II, ver te zoeken is. In het blog van volgend weekend zal ik daar verder op ingaan met name met de uitspraak dat de doelstellingen van het energieakkoord niet worden gehaald en de uitvoering van de salarisverhoging met 5,05% voor ambtenaren, door een uitspraak van het ABP niet realistisch meer is. Erger nog de pensioenpremies gaan jaarlijks met max. 2% stijgen bij ongewijzigd monetair beleid. Wat deze week in het Drentse dorpje Oranje, met 135 inwoners, heeft plaatsgevonden: het quotum asielzoekers werd, van het ene op het andere moment, verhoogd van 700 naar 1400 door staatssecretaris Dijkhoff , is buitenproportioneel. Er was sprake van totale machteloosheid van het kabinet, als gevolg van het ontbreken van beleid voor de korte termijn, de middellange en de langere termijn. De Tweede Kamer nam een motie aan van D66, gesteund door de hele Kamer (dus ook de PvdA en de VVD) dat het aantal asielzoekers door het COA teruggebracht moet worden naar 700. Dat de VVD fractie zijn eigen staatssecretaris niet steunt, spreekt boekdelen. Dat Rutte niet terugkomt van een handelsmissie in de Atlanta om de regie over te nemen op deze ontwikkelingen, 3000 asielzoekers in de afgelopen week, is hem kwalijk te nemen. Gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel. Rutte verdedigde zijn handelen door erop te wijzen dat hij ieder uur, tijdens een rondleiding in een Coca Colafabriek, telefonisch contact had onderhouden met bewindslieden. Kennelijk heeft hij de beslissing genomen om de afspraken die waren gemaakt met ´Oranje´ te overrulen, onder de mom van een noodsituatie. De kritiek op de premier zwelt aan, de onrust onder het volk neemt toe doordat de politiek niet in staat is de aanpak te duiden. Ook burgemeesters zijn onwetend over hoe de vluchtelingen moeten worden opgevangen. De VVD-fractievoorzitter in de 2e Kamer, Halbe Zijlstra, wil de opvang verder versoberen in een poging de instroom van vluchtelingen af te remmen. Met andere woorden 'het kabinet ontbeert een visie op de aanpak van de vluchtelingen'. Dit is het moment waarop het kabinet wankelt. Voor het land kan dat een zege zijn. Landen die weigeren hun eigen mensen terug te nemen als ze door een EU-land worden uitgewezen, kunnen rekenen op stevige maatregelen. Dat heeft staatssecretaris Dijkhoff gezegd tijdens overleg in Luxemburg. De tijd van netjes vragen is voorbij, wij gaan met de vuist op tafel slaan met economische sancties dan wel het intrekken van hulpprogramma´s. De Afrikanen moet de les gelezen worden. Ik vind dit een heel slechte politieke beslissing, want onder welke omstandigheden is die persoon gevlucht uit zijn thuisland. We zitten niet te wachten op gelukszoekers, op criminelen en op mensenhandelaren, maar om mensen terug te sturen naar een Afrikaans land waarmee Nederland afspraken heeft dat wij daar Afrikanen kunnen dumpen, niet zijnde hun thuisland. Een ander heel vervelende zaak is de aangifte door nabestaanden van een Australisch slachtoffer van de ramp met vlucht MH17, die onlangs een verzoek neergelegd bij het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag om onder andere oud-minister Ivo Opstelten, oud-staatssecretaris Fred Teeven en de Nederlandse luitenant generaal Jac Jansen te vervolgen. Volgens persbureau ANP is dat verzoek onlangs ingediend. De oud-bewindslieden zijn volgens de nabestaanden ‘nalatig’ geweest en hebben ‘gefaald’ in hun taak de passagiers in de burgerluchtvaart te beschermen. Hiervoor zouden zij moeten worden berecht. Het ICC heeft de ontvangst van het verzoek bevestigd en zal later beslissen of er inderdaad een onderzoek zal worden geopend.

Ik lees heel regelmatig de columns van Ephimenco. Deze week over de aartsschurk Recep Tayyip Erdogan, de president van Turkije. Een staatshoofd die mensenrechten aan zijn laars lapt, die zich door fraude en corruptie verrijkt, die een paleis heeft laten bouwen waarbij die de Roemeense oud-dictator Ceausescu maar een stulpje is. Via Turkije konden ongehinderd jarenlang tienduizenden jihadisten naar Syrië reizen en leverde Turkije wapens aan 'de koppensnellers en kunstvernietigers' van ISIS. Deze man werd deze week in Brussel met alle mogelijke egards ontvangen. In Staatsburg mo9cht hij 12.000 Turken toespreken waar hij gewelddadige tirades hield over de Koerdische PKK. Paraderend in het hart van Europa werd hem toegestaan dat zijn toehoorders die EU-lidstaten uitjouwen die 'anderen de les lezen' en aan 'vreemdelingenhaat, islamofobie en racisme' lijden, terwijl, volgens Erdogan, Turkije 'de echte beschaving' verdedigt. Erger nog is dat Brussel en de 28 EU-lidstaten zich laten chanteren door deze schurk: hij wil afschaffing van de visumplicht voor Turken en wil dat toetreding tot de EU wordt gefaciliteerd. Verder kwam hij naar Brussel om een groot gedeelte van het budget van €1 mrd voor de opvangkampen van oorlogsvluchtelingen binnen te slepen. Hij is onbetrouwbaar omdat hij Europa wil destabiliseren. Een heel groot deel van de vluchtelingenstroom komt uit Turkse opvangkampen. Hij stond in augustus toe dat 88.000 vluchtelingen naar Griekenland konden gaan. Waar hij mee bezig is heeft hij in 1998 al eens onder woorden gebracht:n “democratie is slechts de trein die wij nemen totdat wij op onze bestemming zijn aangekomen. Minaretten zijn onze bajonetten, koepels onze helmen, moskeeën onze kazernes en gelovigen onze soldaten.” In zijn visie is het doel de islamisering van Europa te verwezenlijken. Bedankt voor de waarschuwing, Ephimenco.

Kritisch over het beleid van het Nederlandse kabinet is de Franse oud-president van de Europese Centrale Bank (ECB), Jean-Claude Trichet. Ons land heeft een loongolf nodig. Dat zou een enorme stimulans zijn voor onze eigen economie en ook goed zijn voor de rest van Europa. Hij vindt dat de sterkste landen in Europa meer moeten doen om de economie aan te jagen. „Hier ligt een taak voor de sociale partners”, zei Trichet, die deze week klanten van NN Investment Partners toesprak op een beleggersevenement. „Zij, de werkgevers, zullen waarschijnlijk veel toeschietelijker moeten zijn met loonstijgingen.” De Fransman noemt specifiek Duitsland en Nederland waar werkgevers en vakbonden voor deze extra loonstijgingen zouden moeten zorgen. Beide landen hebben een groot overschot op de handelsbalans en hebben daarmee ruimte om de economie te stimuleren, zo meent de oud-ECB-president. „Als dat in die landen niet gebeurt, dan zal de inflatie abnormaal laag blijven en zal de ECB er in haar eentje niet in slagen de inflatie op de middellange termijn terug op de 2% te krijgen.” Trichet´s oproep is een steun in de rug voor de FNV. Die eist 3% meer salaris bij de cao-onderhandelingen maar stuit daarbij op onwillige werkgevers. Dit jaar is de gemiddelde loonstijging in Nederland 1,5%. Dat is iets meer dan vorig jaar. Onder meer in de metaalsector voeren de bonden nu acties voor een betere cao.

Een ander probleem-dossier is Volkswagen. De dramatiek druipt ervan af. Aan alle kanten wordt het bedrijf aangevallen. De omvang van de financiële schade neemt groteske vormen aan. De laatste schattingen die ik heb gelezen gaan over mogelijk wel €70 mrd. En daar komen dan nog bij de omzetverliezen van teruglopende verkopen van (diesel)auto's. Ik heb in het laatste blog laten weten dat ik ook in een VW diesel rij, nu weet ik dat hij één van de 11 milijoen VW-diesel is met sjoemelsoftware is. Dat betekent dat de software moet worden geupdate dan wel delen van de motor moeten worden vervangen dan wel de auto door VW wordt teruggenomen. Ik wacht af, maar voor 1 januari aanstaande doet VW niets. In het hoofdkantoor van Volkswagen bij Wolfsburg heeft de Duitse Justitie deze week een inval gedaan. Het Duitse autoconcern ligt zwaar onder de vuur vanwege de manipulatie van de uitstootemissies met dieselmotoren. Tegen Volkswagen loopt in Duitsland een strafrechtelijk vooronderzoek hierover in laboratoriumtests. Zeker 11 miljoen auto's wereldwijd zijn uitgerust met illegale software die ontworpen is om de motor tijdens dergelijke proeven schoner te laten lijken dan die in de praktijk is. Ook in de Verenigde Staten bekijken justitie en de milieudienst EPA de kwestie. Separaat kondigde de Amerikaanse staat West Virginia aan het autoconcern voor de rechter te brengen. Dat zal vrijwel zeker uitmonden in een schadeclaim voor inzittenden van deze staat. Tijdens de inval is gezocht naar documenten en data die daar meer informatie over kunnen verschaffen. Zo willen de aanklagers weten hoe de fraude precies in zijn werk ging en welke medewerkers van Volkswagen erbij betrokken waren. Eerder werd al bekend dat ook de rol van de vertrokken topman Martin Winterkorn onderwerp is van een vooronderzoek, hoewel er geen concrete aanwijzingen zijn dat hij van het bedrog afwist. In een groot interview met de Frankfurter Allgemeine Zeitung liet de nieuwe ceo Matthias Müller weten dat het een jaar zal duren om alle elf miljoen dieselauto's met sjoemelsoftware aan te passen. Hij verwacht dat het drie jaar zal duren om het concern weer op orde te krijgen waarbij volgens de topman denkt dat revoluties niet nodig zijn, maar evoluties volstaan. Het ultimatum dat VW door de Duitse overheid was gesteld om duidelijkheid te verstrekken over de aanpak van Dieselgate, ligt op tafel. Ook in ons land kunnen autobezitters zien of hun wagen de bewuste programma's aan boord hebben op http://info.volkswagen.com/nl/nl/home VW begint pas in januari met de uitvoering van de reparatie-operatie omdat er nu nog wordt geschreven aan de nieuwe software. Bovendien zal die update ook op de testbank moeten worden beproefd voordat alle auto's ervan worden voorzien. De materie is extreem ingewikkeld. Volgens ingewijden is de programmatuur zo complex dat medewerkers van de Duitse RDW alleen in staat zijn het te doorgronden met hulp van VW-medewerkers. Volkswagen heeft voor auto's die volgend jaar geleverd moeten worden de aanvraag van certificaten in de Verenigde Staten teruggetrokken. Volgens een schriftelijke verklaring van Volkswagentopman Michael Horn in de VS is dat gedaan omdat die wagens software bevatten die niet is aangegeven bij de Amerikaanse en Californische milieudiensten. Met die software zouden de uitstootwaarden van dieselmotors kunnen worden gemanipuleerd. Het gaat om auto's van de 2016-modellen Beetle, Jetta, Golf en Passat met een viercilinder dieselmotor. Volgens de Amerikaanse milieudienst EPA zijn ook certificeringsaanvragen voor nieuwe modellen van de Audi A3 turbodiesel ingetrokken. Auto's worden in de Verenigde Staten door de lokale autoriteiten gecertificeerd voordat ze kunnen worden geïmporteerd. De wagens moeten voldoen aan Amerikaanse normen. Horn zal donderdag voor het Amerikaanse Congres zijn excuses aanbieden voor het dieselschandaal. Hij zal tijdens de hoorzitting beloven volledig mee te werken aan het onderzoek naar het schandaal. Leden van de Amerikaanse Senaat doen onderzoek naar acties van Volkswagen omtrent belastingvoordelen voor consumenten die milieuvriendelijke diesels kochten. De EPA werkt samen met het ministerie van Justitie in een onderzoek naar het dieselschandaal. Het gaat daarbij om wagens van verschillende merken als Volkswagen, Audi en Skoda die tussen 2009 en 2015 zijn gemaakt.

Ik heb al eerder mijn bedenkingen uitgesproken over de kwaliteiten van de huidige ABN AMRO-topman Gerrit Zalm. RTL Z heeft op basis van documenten, die de TV-zender in handen heeft gekregen door middel van een WOB-verzoek, naar buiten gebracht dat Zalm de publicatie heeft getracht tegen te houden van een kritisch rapport over de ondergang van de DSB Bank van Dirk Scheringa. Hij werkte daar als hoofdeconoom en financieel directeur en maakte deel uit van de Raad van Bestuur. Zalm, financieel directeur bij DSB tussen 2007 en 2008, was bang dat hij door onderdelen van het rapport 'onevenredig' zou worden benadeeld. Hij verzette zich vooral tegen de conclusie dat DSB de zorgplicht schond. Een woordvoerder van Zalm wil tegenover de zender niet reageren. Zijn protest tegen openbaarmaking heeft volgens RTLZ geen effect gehad. Hij is nu nog topman bij ABN Amro.

Het IMF trekt aan de alarmbel: het risico op financiële instabiliteit is toegenomen in de opkomende landen. Hogere schulden en afnemende economische groei vormen een gevaarlijke cocktail. In de opkomende landen zijn de balansen van banken en bedrijven opgerekt, aldus het fonds in haar Global Financial Stability Report. De economen in Washington schatten dat er $3000 mrd meer is geleend dan wenselijk is. Daarmee zijn bedrijven en uiteindelijk ook landen gevoeliger geworden voor groeivertragingen en kapitaalvlucht. Eerder stelde het IMF al vast dat de sinds 2011 dalende grondstoffenprijzen funest zijn voor landen die zwaar leunen op de export daarvan. De groeivertraging in China speelt daarin een grote rol. Veel opkomende economieën hebben de gevolgen van wereldwijde malaise proberen te dempen door een sterke kredietgroei, constateert het IMF, vooral in kwetsbare cyclische sectoren. De risico's daarvan worden nog eens versterkt door lenen in het buitenland. Daalt de lokale valuta in waarde door economische malaise en/of kapitaalvlucht, dan worden dollarleningen, uitgedrukt in de eigen valuta, meer waard en gaan aflossingen en rentebetalingen dus meer geld kosten. Autoriteiten in opkomende landen moeten er dan ook scherp op toezien dat de opbouw van buitenlandse schulden binnen de perken blijft. Genoemde ontwikkelingen vergroten de kans dat de staatsschuld van diverse opkomende landen het predikaat veilig verliest en door de grote kredietbeoordelaars wordt gedegradeerd tot 'junk'. In dat geval moet ook de overheid een hogere rente gaan bieden om beleggers over de streep te trekken. Dat risico is vooral groot in landen waar de staat de verplichtingen van schuldbeladen overheidsbedrijven – vaak actief in de energiesector – moet overnemen. In de rijkere landen is de schokbestendigheid juist toegenomen, stelt het IMF. De groei trekt aan en het bankwezen is verstevigd, zij het dat dit proces nog niet is afgerond. Een van de grootste uitdagingen is de 'normalisering' van het zeer ruime monetaire beleid in de westerse wereld. Zo staat het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de FED, aan de vooravond van de eerste renteverhoging in negen jaar tijd. Jarenlang zijn de rentes kunstmatig laag gehouden. In hun jacht op rendement trokken veel beleggers naar de opkomende markten. Een 'normalisering' van het monetaire beleid kan behoorlijke schokken (stijgende rentes, dalende aandelenkoersen) teweegbrengen als dat kapitaal weer terugvloeit. De financiële markten hebben daar eerder dit jaar al een voorproefje van laten zien. Laat de FED dus vooral behoedzaam te werk gaan en duidelijk communiceren, zo luidt het advies uit Washington. En de centrale banken in de eurozone en Japan moeten de kraan nog niet dichtdraaien zolang er gevaar op deflatie is. Een schoksgewijze normalisatie kan enorme gevolgen hebben, zo waarschuwt het fonds. In panieksituaties kunnen de markten opdrogen – tegenover het aanbod staat geen vraag – met grote renteschokken tot gevolg. Slagen de autoriteiten daar niet in, dan kan de omvang van de wereldeconomie in 2017 2,4% lager uitvallen dan nu verwacht. Ik heb me al eerder meerdere keren afgevraagd of een steeds verdere verruiming van de liquiditeiten geen desastreuze bijwerkingen met zich mee kan brengen, waardoor verliezen van de onderliggende valuta optreden en een rentestijging tot gevolg hebben. Dan bedoel ik niet dat de rente omhoog gaat van 0,25% naar 0,4%, maar veel meer extreem grote stappen zet.

De Nederlandse economie moet weerbaarder worden om wereldwijde schokken in de economische ontwikkeling te kunnen opvangen. Daarvoor waarschuwt president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank. Daarom moeten zowel consumenten als banken meer financiële buffers, buffers, buffers aanhouden. Ook moet de staatsschuld omlaag. "Hoe verder van huis hoe minder rooskleurig het beeld is", zegt Knot. Hij wijst erop dat financiële markten steeds meer vervlochten zijn met elkaar en dat daarmee de kans op besmetting is vergroot. Er is bij Knot sprake van "bezorgdheid". Zo is de tegenvallende groei in China en andere opkomende landen ook een gevaar voor de financiële stabiliteit in Nederland. Dat komt, volgens Knot, doordat alle markten met elkaar verweven zijn. Als het slecht gaat in China, merkt Brazilië dat, en vervolgens voelen de Nederlandse exporteurs dat: "Die zullen te maken krijgen met een groeivertraging." Om minder kwetsbaar te zijn voor wereldwijde schokken moet Nederland het belastingstelsel aanpakken. Ook moet de hypotheekmarkt worden aangepakt zodat minder mensen met schulden komen te zitten, aldus Knot. De DNB-president vindt het jammer dat het kabinet, nu er een kleine meevaller is, geen fundamentele hervorming van het belastingstelsel doorvoert. Dat zou volgens hem enorm goed zijn geweest voor de economie.

Het bestuur van het pensioenfonds ABP waarschuwt dat de pensioenen verlaagd zouden kunnen worden als de maatregelen in het loonakkoord tussen het kabinet en de drie kleine vakbonden worden doorgevoerd. De loonsverhoging van 5,05% in dat akkoord wordt ten dele bekostigd door verlaging van de pensioenpremies. Ook De Nederlandsche Bank maakt zich hier zorgen over. Het ABP schrijft in een vertrouwelijke notitie,die in handen is van de NOS, dat het herstel van de pensioenen door het akkoord verder vertraagd wordt. Volgens het kabinet is het loonakkoord niet in gevaar,maar moet er wel overleg volgen over de uitvoering ervan. Het wachten is op minister Plasterk.

De Europese Centrale Bank (ECB) vond het vorige maand te vroeg om conclusies te verbinden aan de verslechterde vooruitzichten voor de inflatie en economische groei. Dat blijkt uit de notulen van de rentevergadering van de ECB van begin september. Bij die bijeenkomst verlaagde de ECB zijn prognoses voor de groei en de inflatie. De centrale bankiers vonden volgens de notulen echter dat ze meer tijd nodig hadden om vast te kunnen stellen wat de gevolgen van die verwachtingen zijn voor het monetaire beleid. Zo is de hardnekkig lage inflatie in de eurolanden onder meer het gevolg van de sterke daling van de olieprijs. ,,Het zou onverstandig zijn om voorbarige conclusies te trekken op basis van kortetermijnontwikkelingen'', aldus de centrale bankiers. De ECB koopt maandelijks voor €60 mrd aan leningen op bij financiële instellingen, in een poging de vraag en de inflatie in de eurolanden te stimuleren. ECB-president Mario Draghi liet op de persconferentie na de vergadering duidelijk weten dat de maatregelen kunnen worden uitgebreid als dat noodzakelijk wordt geacht. Die uitbreiding is tijdens de notulen van die vergadering echter niet besproken.

Het meer centraal stellen van de klant bij banken en verzekeraars wil niet echt vlotten. Toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM) gaf afgelopen jaar gemiddeld zelfs een iets lager rapportcijfer dan in het jaar ervoor. Banken en verzekeraars kregen een 3,4 op een schaal van 1 tot 5. Bij de vorige meting, over 2013, lag het gemiddelde nog op een 3,5. Sinds het begin van de metingen in 2010 ziet de AFM de scores naar eigen zeggen "licht afvlakken". De financiële waakhond kijkt daarbij onder meer naar de manier waarop partijen het belang van de klant centraal stellen in diverse producten, diensten en processen. In 2010 was de score gemiddeld 2,7. De banken en verzekeraars stelden zich toen tot doel dat ze minimaal een 4 zouden gaan scoren. Maar zover is het dus nog altijd niet. De AFM gaat hierover met de sector in gesprek. Op sommige punten is wel enige verbetering te zien. Op het gebied van beleggingsadvies gaat het nu bijvoorbeeld een stuk beter dan vorig jaar. En wat betreft sparen scoren de banken inmiddels een dikke voldoende (4,4). Steeds meer partijen geven op hun website helder uitleg over het verschil in rente tussen verschillende spaarproducten. Maar de realiteit is dat ze al een jaar bezig zijn de rente op spaartegoeden te verlagen. Banken zijn over die verlagingen duidelijk, maar daardoor kopen ze hun geld wel veel goedkoper is en die prijs wordt door de spaarder betaald. Dus een dikke voldoende vindt ik wel sterk overdreven. De AFM vindt alleen dat banken en verzekeraars nog vaker uit eigen initiatief een extra stap kunnen zetten voor de klant. Ook worden veranderingen nog niet altijd doorgevoerd naar bijvoorbeeld andere bedrijfsonderdelen. De toezichthouder is in zijn oordeel overigens nog een stuk milder dan klanten zelf. Uit een rapport van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) bleek onlangs dat Nederlanders als het gaat om vertrouwen, de bankensector gemiddeld een 2,8 geven. Dat komt neer op een kleine score voor hulp aan klanten in financiële problemen.

Enkele duizenden mensen hebben in Amsterdam gedemonstreerd tegen een TTIP-handelsverdrag tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. De demonstratie werd georganiseerd door een brede coalitie van organisaties die Nederland socialer en duurzamer willen maken, waaronder SOMO, Milieudefensie, Wemos, FNV, foodwatch, Greenpeace en Transnational Institute. De demonstranten verzamelden zich op het Jonas Daniël Meijerplein in Amsterdam. Vandaar liepen ze in een stoet naar het Museumplein. De organisatie zelf zegt dat er 7000 demonstranten waren. Het woord voerden onder meer hoogleraar financiële geografie Ewald Engelen, Coen van der Veer (FNV), Geert Ritsema (Milieudefensie), Sylvia Borren (Greenpeace), Marianne Thieme (PvdD), Jasper van Dijk (SP), Bas Eickhout (GroenLinks) en Agnes Jongerius (PvdA). De demonstranten vrezen onder meer dat de "Amerikaanse claimcultuur" Europa zal binnendringen. Dat zou kunnen via clausules die bedrijven de mogelijkheid geven overheden aan te klagen als ze inkomsten mislopen door beleid, bijvoorbeeld doordat een overheid oordeelt dat kolencentrales moeten worden gesloten of doordat de regering zou besluiten minder gas uit het Groningse gasveld te halen. Ook vrezen ze dat producten die niet aan de huidige Europese normen voldoen straks toch op de Europese markt komen, op basis van het vrijhandelscontract. TTIP moet het grootste handelsverdrag ooit worden. Er komen afspraken in te staan die handelsbelemmeringen tussen de Verenigde Staten en Europa wegnemen. Zo worden hoge importtarieven afgeschaft en worden regels gelijk getrokken. Demonstranten van de FNV brachten een Paard van Troje mee, dat volgens hen het verdrag symboliseert. "Net als in de Griekse mythologie weten veel mensen niet wat ze met het verdrag binnenhalen." Ze vrezen dat regels voor bijvoorbeeld voedselveiligheid zo worden veranderd dat producten hier op de markt komen die er nu niet op mogen. Eerder deze week overhandigden demonstranten in Brussel drie miljoen handtekeningen tegen het verdrag van inwonerrs uit de 28 EU-lidstaten. Daarvan kwamen er meer dan 100.000 uit Nederland. In Europa en de Verenigde Staten zijn deze week tientallen acties gehouden. In Berlijn demonstreerden 150.000 tegenstanders van TTIP. De demonstranten zijn vooral bezorgd dat multinationals te veel macht krijgen als TTIP er komt. De sprekers suggereerden dat de Nederlandse politiek en het Nederlandse volk, middels een referendum, nog enige invloed kunnen uitoefenen op de regelgeving van Transatlantic Trade and Investment Partnership, TTIP, incl een speciale clausule waarin staat hoe geschillen tussen staten en investeerders opgelost moeten worden: het ‘investor state dispute settlement mechanism’ (ISDS), als daartoe besloten gaat worden. In ISDS wordt geregeld dat bedrijven uit landen binnen het verdrag die (toekomstige) winsten mislopen door bijvoorbeeld nieuwe milieuwetgeving – zoals een Nederlands schaliegasverbod – staten daarvoor aan kunnen klagen bij een private arbitragecommissie. In Nederland zou het Amerikaanse bedrijf Chevron, dat nu al actief is in de olie- en gaswinning op de Noordzee, de Nederlandse staat dan bijvoorbeeld aan kunnen klagen wanneer minister Kamp eind dit jaar zou besluiten schaliegaswinning te verbieden. Chevron is in de Verenigde Staten, maar ook in bijvoorbeeld Polen, op grote schaal bezig met schaliegaswinning, en zou kunnen argumenteren dat ze door een Nederlands schaliegasverbod grote winsten mislopen. Het geheime overleg tussen de VS en de EU vindt plaats in achterkamertjes. Er wordt met de buitenwereld daarover niet gecommuniceerd. Ik vrees dat het proces al veel verder is in de besluitvorming dan wordt aangegeven. Overigens ook al zou de EU TTIP op de lange baan schuiven, het betekent niet dat wij dan geen last hebben van de Amerikaanse claimcultuur. Een Amerikaanse multinational met een vestiging in Canada en in Nederland kan via het de VS/Canada en Canada/EU vrijhandelscontracten gewoon claims voorleggen aan een arbitragejury. Ik vrees Nederland al veel meer soevereiniteit aan Brussel heeft overgedragen dan wat aan de volksvertegenwoordiging is gemeld. Op enig moment zal premier Rutte met de billen bloot moeten en het volk moeten vertellen dat hij al veel eerder heeft ingestemd met overdracht van soevereiniteit op basis van de aanname dat TTIP een bovennationaal onderwerp dat nationale belangen overstijgt. De VS wil op dit onderwerp ook niet onderhandelen met 28 EU-lidstaten aan de ene kant van de tafel en de VS aan de andere zijde. Het enige wat de 28 lidstaten nog mogen doen is een wensenlijstje maken voor de Europese onderhandelaars. Daarmee is staatssecretaris Ploumen belast. Maar laten we ons niet blij maken met een dooie mus want noch het kabinet, noch het parlement, noch de burgers hebben nog enige rechtstreekse zeggingsmacht bij de onderhandelingen. Het is nog veel erger dan ik hier schets. Met TTIP gaat onze democratie ter ziele. Onze rechters mogen zich nog druk maken over kleine onderwerpen, maar zaken waarbij het grote geld een rol speelt worden behandeld door een arbitragecommissie bij de Wereldbank, wiens opdracht het is de belangen van de Amerikaanse multinationals, banken, beleggers en financiële instituten als Goldman Sachs te behartigen. TTIP gaat helemaal niet over vrijhandel, want voor 97% van de handel tussen de VS en Europa, is dat al het geval. TTIP is een staatsgreep van de financieel grote partijen met als doel Europa te onderwerpen aan de Amerikaanse belangen. Geen enkele politicus zal het zo noemen maar het resultaat zal zijn dat wij zullen eindigen als (moderne) slaven van de Amerikaanse wereldmacht. Adolf Hitler heeft dat eerder met militair geweld, maar dat mislukte toen met vereende krachten van buitenaf (VS, Canada). Onze hele staatsinrichting wordt. net als bij de andere 27 EU-lidstaten, ontmanteld en het volk komt buitenspel te staan. Als onze politici niet heel krachtig ingrijpen wordt Europa een satelliet-continent van het Amerikaanse kapitaal. Laten we het dossier Volkswagen in het vizier houden en na een jaar beoordelen hoe de Amerikanen deze concurrent in de automarkt gaan decimeren. Ik agendeer 10 oktober 2016. Dat onheil gaat ons treffen omdat onze politieke leiders achter gesloten deuren hebben besloten onze zeggingsmacht over te dragen aan een schimmig overleg dat onze democratie gaat inzetten voor commercieel/economische en financiële doeleinden.

Er ligt nog voldoende kopij voor het volgende blog, dat ik hier niet meer plaats. Met name over de ontwikkelingen bij onze pensioenfondsen.

Slotstand indices 9 oktober 2015; week 41: AEX 441,65; BEL 20 3.442,77; CAC 4.701,39; DAX 30 10.096,60; FTSE 100 6.416,16; SMI 8.680,21; RTS (Rusland) 885,96; DJIA 17.084,49; NY-Nasdaq 100 4.370,009; Nikkei 225 18438,67; Hang Sen 22462,14; All Ords 5309,20; SSEC 3183,15; €/$ 1,1358; goud $1156,40; dat is €32.721,34 per kg, 3 maands Euribor -0,049% (1 weeks -0,149, 1 mnds -0,113%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,787%, 10 jaar VS 2,114%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,169.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.