UPDATE10012015/254 Merkel de keizerin van Europa?

Steeds weer komt het onderwerp terug in de media: hoe te realiseren een Verenigd Europa met de huidige 28 regeringsleiders van de EU-landen. Een van de grote hangijzers is: het ontbreken van een Politieke Unie. Niet dat dat alle gaten gaat dichten maar er zou vooruitgang geboekt kunnen worden. Ik heb het afgelopen jaar meerdere keren de vinger op de zere plek gelegd en dat is de preferentie van het nationale belang. Niet alleen op financieel/economisch terrein ook op de macht van de nationale leiders. Europa verkeert momenteel in een periode waarin Berlijn de dictaten voorschrijft die in Brussel worden uitgevoerd. Ik denk dat Angela Merkel zichzelf ziet als de ongekroonde keizerin van Europa. En dat is een drempel, die iedere andere aanpak blokkeert. Als ik kijk en luister naar wat Berlijn zegt over Frankrijk, Italië en Griekenland, dan is een Nieuw Europa een illusie. We kunnen wel zeggen dat we samen verder moeten in Europa, als gevolg van de globalisatie en onze afhankelijkheid van de wereldhandel, maar met de bevelschriften uit Berlijn komen we geen streep verder. We zitten nog altijd in een situatieschets van 'ieder voor zich en God voor ons allen'. Alleen een enorme schok zal ons van dit regime verlossen. Ik geef geen duiding van het begrip 'schok', maar die ontwikkeling zal ons dwingen tot het nemen van ingrijpende besluitvorming. En daarbij zullen er 'koppen' gaan vallen. Ik zie geen andere uitweg.

Joseph Eugene Stiglitz (1943) is een gezaghebbende Amerikaanse econoom, in 2001 werd de Prijs van de Zweedse Rijksbank voor economie aan hem toegekend. Hij is een van de bekendste economen in de wereld en heeft naast zijn wetenschappelijke werk ook een aantal boeken voor een algemeen publiek geschreven. Hij is met name bekend om zijn kritische standpunten over globalisering en over internationale organisaties als het IMF. DFT: De Europese landen hebben de afgelopen jaren een desastreus beleid gevoerd, zo meent de befaamde econoom. Op de Amerikaanse website Marketwatch laat hij weten dat deze ’waanzin' moet stoppen. Stiglitz stelt dat het inkomen per hoofd van de bevolking in veel Europese landen nu lager is dan voor de financiële crisis. ,,Europa is echter geen slachtoffer, maar heeft de malaise over zichzelf afgeroepen. En wel door een ongeëvenaard aantal slechte economische besluiten, beginnend met de creatie van de euro. Terwijl deze Europa had moeten verenigen, is juist meer verdeeldheid ontstaan." De Nobelprijswinnaar heeft ook kritiek op de structurele hervormingen die de afzonderlijke eurolanden doorvoeren. „De problemen die hiermee aangepakt worden waren er al voor de crisis en stopten de groei toen niet. Wat Europa nodig heeft, is hervorming van de structuur van de eurozone. En een stopzetting van de bezuinigingsmaatregelen, die gefaald hebben om economische groei te bewerkstelligen." Griekenland is volgens hem een test voor Europa. „Het regeringsbeleid van premier Antonis Samaras heeft gefaald. Als de linkse partij Syriza wint maar de macht niet grijpt, komt dat door de angst hoe de eurozone gaat reageren." Het probleem is volgens hem echter niet zozeer Griekenland als wel Europa. „Als Europa de eurozone niet hervormt en de bezuinigingsdrift niet stopt, zal dit dramatisch uitpakken. Hoeveel pijn kan Europa nog dragen alvorens het gezonde verstand terugkeert?" Ja, dat vraag ik me ook regelmatig af. Hoe groot is de rek nog? Het zijn Merkel en Hollande die de Grieken angst aanpraten. De Europese boodschap aan de Grieken is duidelijk: wij zijn niet bereid met jullie, Grieken, aan tafel te gaan zitten en te heronderhandelen. En over kwijtschelden van schulden al helemaal niet. Stiglitz neemt geen blad voor de mond. Hij zet vol in op de Europese politiek. De positie van de ECB noemt hij zijdelings als hij zicht uit over de mislukking van de euro. Deze week kwam daarbij de aankondiging van Draghi dat hij voornemens is paniekvoetbal te gaan spelen. Volgens hem zou de ECB nog over een aantal opties, waaronder QE, beschikken om de stagnerende economie weer vlot te trekken. In werkelijkheid staat hij zo goed als met lege handen. De beleggers waren natuurlijk door het dolle heen. Draghi gaat beleggers op de beurzen helpen met het verder aanjagen van de koersen. Maar uiteindelijk wordt hier gepokerd met het geld van de belastingbetalers van de 19 eurolanden. Als deze operatie verkeerd afloopt zullen de geldschieters echt niet tegen Europa zeggen: 'jammer, streep erdoor en met een schone lei herbeginnen'! De koers van de € viel verder terug. In die zin wordt het door mij geschetste scenario gevolgd door de markten. Als het Bestuur van de ECB op 22 januari Draghi volgt gaat de ECB staatsobligaties opkopen van kredietwaardige landen, tot een bedrag van €500 mrd (over het opkopen van staatspapier van landen met een zogenoemde junkstatus, zoals Griekenland, wordt niet gesproken) in een (allerlaatste) poging de economie van de eurozone op te jagen. Dat betekent dat staatspapier van onder meer Duitsland en Nederland gaat worden aangekocht. De koersen van dit papier stijgt nog verder en het rendement zakt nog verder weg. Is het voorstelbaar dat de rente op 10-jarig Nederlands staatspapier naar 0% daalt? Als motivatie gebruikt Draghi de bekendmaking dat de eurozone in een deflatoire prijsspiraal is geraakt. Dat is geen nieuw nieuws, dat dit zou kunnen gebeuren was voorzienbaar.

Ik kwam deze week 2 nieuwe woorden tegen: laagflatie en negatieve inflatie. Beide woorden staan voor een lichte prijsontwaarding. Deflatie ontstaat wanneer waardevermeerdering van geld een vergroting van de koopkracht tot gevolg heeft. De realiteit is dat Draghi in het afgelopen jaar een veel te zware lading aan het begrip 'deflatie' heeft gegeven. Tot aan het dramatische toe. Maar of we het laagflatie noemen dan wel deflatie het is niet meer dan een symptoom van een stagnerende economie, in dit geval in de eurozone. Over waardoor dat wordt veroorzaakt is prof. Stiglitz heel duidelijk. <citaat>,,Europa is echter geen slachtoffer, maar heeft de malaise over zichzelf afgeroepen. En wel door een ongeëvenaard aantal slechte economische besluiten, beginnend met de creatie van de euro. Terwijl deze Europa had moeten verenigen, is juist meer verdeeldheid ontstaan."</citaat> De taak van de ECB is het financieel/economische beleid van de Europese politiek monetair te ondersteunen. Draghi heeft daar echter een heel eigen interpretatie aan gegeven en is op z'n eentje aan de gang gegaan door monetaire tools in te zetten voor het aanjagen van de economie. Ik stel vast dat dit is mislukt. Iedere maatregel die hij nu nog neemt zal, hier en daar, negatieve bijwerkingen veroorzaken. De Europese politiek is aan zet met een geloofwaardig financieel/economisch/politiek en sociaal beleid. Ik vrees, ik weet het bijna wel zeker, die opdracht is te zwaar voor de huidige politieke elite. Ik heb al zeker meer dan een halfjaar geleden gewaarschuwd voor manipulatie van data door de overheid. Deze week werd dat duidelijk. In 2013 zou de inflatie 2,5% zijn geweest. Daarbij waren de forse huurverhogingen in de sociale woningbouw meegeteld bij de geldontwaarding. Nu blijkt dat 2013 voor ons land helemaal geen goed jaar was, integendeel, in vele opzichten was het het diepste dal dat Nederland sinds het begin van de financiële crisis doormaakte. Het CBS had namelijk ook de belastingverhogingen meegeteld. In 2014 was het al niet anders. Als de CBS-data worden gecorrigeerd naar Europese normen, blijkt dat vorig jaar al sprake was van een negatieve inflatie van 0,1%. Dat betekent dat de CBS-data 1,1% hoger zijn dan de Brusselse. Is er dan sprake van misleiding? Andere aspecten zijn: de lage rente, de daling van het netto besteedbaar inkomen (CAO-lonen zijn al 4 jaar niet aangepast), 10 jarig geld doet 0,607%. Het geld brengt zo weinig op omdat de economie zich in een kwakkelende situatie bevindt.

DFT heeft een buitengewoon interessante enquête gedaan onder 20 hoogleraren economie. Daaruit komt naar voren dat de Economische en Monetaire Unie nog lang niet houdbaar is. Daarvoor zijn nog veel verdergaande afspraken over begrotingen, economisch beleid en belastingen nodig. Op de vraag of de muntunie houdbaar is in de huidige situatie zeggen 7 van de 20 economen nee. Van de ondervraagden zeggen 8 hoogleraren dat de euro wel degelijk houdbaar is, maar zij voegen daaraan toe dat er nog tal van verbeteringen aan het bouwwerk van de euro moeten plaatsvinden. 5 economen laten zich niet expliciet uit met een ja of nee. De overeenkomst in nagenoeg al de analyses van de 20 economen is dat de muntunie nog lang niet af is. De eurozone blijft zeer kwetsbaar voor schokken, zo zegt bijvoorbeeld econoom Sweder van Wijnbergen. Frank den Butter wijst erop dat financiële markten nog altijd destabiliserend kunnen werken. Bas Jacobs meent dat er dringend regels opgesteld moeten worden om het faillissement van een euroland te regelen. De economen stellen dat verdergaande Europese integratie nodig is en dat meer macht moet worden overgedragen aan Brussel. Maar tegelijkertijd realiseren ze zich dat het draagvlak onder de bevolking hiervoor gering is. “De huidige structuur zit op de rand van wat politiek aanvaardbaar lijkt”, zegt Van Wijnbergen. “Het is dus van tweeën een: of men beseft dat de euro een overdracht van bevoegdheden aan een overkoepelende instantie met zich meebrengt”, aldus Steven Brakman, “of dat het systeem inherent een weeffout heeft. Dat laatste is – vrees ik – het geval, en omdat 'Europa' niet populair is, zie ik niet snel een oplossing. De volgende eurocrisis staat dus klaar." De meeste ondervraagde economen denken dat een euro-exit van Griekenland vermeden kan worden, als de politieke wil er maar is. Het uittreden van eurolanden kan volgens economen het begin van het einde van de euro inluiden. Jacobs voorziet dan “de moeder aller crises”. Ik heb hier weinig aan toe te voegen, behalve dat de Europese leiders geen draagvlak onder de bevolking hebben weten te scheppen voor een krachtig Europa, doordat zowel Merkel als Rutte een sterk nationalistisch beleid hebben gevoerd. De prijs daarvan ligt nu op tafel. Er moeten spijkers met koppen geslagen gaan worden.

De eurozone kende in december een negatieve inflatie (deflatie dus) van -0,2%. Het is voor de eerste keer sinds oktober 2009 dat de prijzen in de eurozone deflatoir zijn. Wim Boonstra, hoofd-econoom bij de RABO, zegt daarover 'langdurige deflatie is desastreus voor een economie. Bedrijven investeren dan niet meer en consumenten sparen liever dan dat ze geld uitgeven. De economie komt vervolgens in een negatieve spiraal waar zeer moeilijk uit te komen is. De belangrijkste oorzaak van deze deflatie is, evenals in 2009, de gekelderde olieprijs. Alleen al in de maand december bedroeg de prijsdaling van een vat olie 19%.De Europese Centrale Bank (ECB) moet zorgen voor, ik zou dit willen formuleren als 'streeft naar', een inflatie van onder maar dichtbij 2%. Vandaar dat de verwachting is dat ECB-president Mario Draghi op 22 januari zal aankondigen dat de ECB op grote schaal staatsobligaties zal gaan aankopen. Deze kwantitatieve verruiming (QE) moet de inflatie aanjagen, al zijn niet alle economen er zeker van dat dat gaat werken. De deflatie wordt deels veroorzaakt door de zwakke economische groei en gedaalde rente, maar met name de dalende olieprijzen hebben dit proces enorm versterkt. Wim Boonstra zegt daarover "Dat is het vervelende, dat het in eerste instantie best prettig aanvoelt. Dingen worden goedkoper. Als consument denk je: dit is leuk, de prijzen zakken, ik heb meer koopkracht. Dat is ook wel zo maar als er deflatie komt omdat het niet goed gaat zoals nu, dan zien ondernemers hun marges zakken. Die worden verlieslatend, snijden in de kosten en dat betekent hogere werkloosheid. Dan moeten de nominale lonen omlaag. En als lonen dalen, begint de hypotheeklast ondraaglijk te worden. Je kunt dus in een heel venijnige neerwaartse spiraal komen.'' "Er is maar één paardenmiddel wat je kan doen. En dat is wat in Europa klinkt als vloeken in de kerk: dat heet monetaire financiering. Er moet worden geïnvesteerd in de economie. En je moet het voor de volledige mep laten financieren door de Europese Investeringsbank, die daarvoor nieuwe obligaties uitgeeft en die obligaties moet je laten opkopen door de ECB.'' "Maar dat mag niet, het is niet in de geest van de statuten van de ECB. Dit ligt hypergevoelig in Duitsland.'' De aanpak lijkt op het investeringsplan van €300 mrd dat Juncker onlangs presenteerde. De vraag is echter waar de EC dat geld vandaan haalt. Dat heeft ze zelf niet, dus dat moet via lichtelijk gezochte constructies worden bedacht en tegelijkertijd zie je dat regeringen naar rato willen profiteren. Dat is een compleet de verkeerde reflex.'' Wat is het effect van monetaire financiering, die Draghi al enige tijd in het vooruitzicht stelt? Daarover is Boonstra helder: "Het heeft geen effect. Daarmee houd je de rentes laag maar die zijn al laag. Het monetair beleid is heel geschikt om de economie af te remmen; door aan het touw te trekken kan je de zaak afknijpen, maar je kunt verruimen tot je een ons weegt. Als het vertrouwen weg is, werkt dat niet. Duwen tegen een touw noemde Keynes dat in de Dertiger Jaaren.''

Het Duitse verzet tegen het voornemen van de Europese Centrale Bank (ECB) om staatsobligaties van eurolanden op te kopen houdt aan. De Duitse ECB-bestuurder Sabine Lautenschläger laat nogmaals weten geen brood te zien in dat idee. Daarmee treedt de confrontatie om de macht van de monetaire autoriteiten in Berlijn en Frankfurt uit de achterkamertjes. De risico's van de aankoop van staatsleningen zijn momenteel groter dan de voordelen, zegt Lautenschläger. Volgens haar zou het plan overheden kunnen aanmoedigen hun schulden te laten oplopen. ECB-president Mario Draghi daarentegen blijft de financiële markten voorhouden dat de ECB bereid is extra stappen te zetten om de zeer lage inflatie in de eurozone te stimuleren. Daarbij wordt gedacht aan om voor zo'n €500 mrd aan staatsleningen van eurolanden met een hoge kredietwaardigheid op te kopen. Volgens Lautenschläger wordt de huidige laagflatie echter vooral door de sterke daling van de olieprijs veroorzaakt. Die aanname deel ik niet. Het gaat niet alleen om de sterk gedaalde olieprijs. Wel degelijk zijn bedrijven terughoudend met het doen van investeringen, wel degelijk zijn consumenten nog terughoudend met het doen van aankopen gezien de dalende prijzen en de wereldeconomie is enigermate terughoudend. Voor wat betreft de eurozone wijs ik naar het ontbreken van een heldere visie op de toekomst. Op 22 januari vindt de eerstkomende vergadering over het monetaire beleid in de eurozone plaats. Algemeen wordt aangenomen dat Draghi dan nieuwe maatregelen zal aankondigen. Het is de vraag in hoeverre de tegenkrachten binnen de ECB het beleid van Draghi kunnen beïnvloeden. Het kan zomaar het einde van Draghi betekenen. En hoe zouden de financiële markten daarop reageren? De centralebankpresident van Estland, Ardo Hansson, sprak dezelfde bezwaren uit als Lautenschläger. De centralebankpresidenten van de 19 eurolanden nemen samen met de zes vaste bestuurders van de ECB, waaronder Lautenschläger en Draghi, een besluit over het monetaire beleid.

Economen zijn sceptisch over de verwachte maatregelen van de Europese Centrale Bank (ECB) om de inflatie en economische groei in de eurozone aan te jagen. Financial Times (FT) raadpleegde 32 deskundigen uit verscheidene Europese landen, veelal werkzaam in de financiële sector, daarover. Veruit de meeste economen verwachten dat de ECB nog dit jaar begint met het opkopen van staatsschulden om de economie een impuls te geven. De kenners zijn het er echter ook over eens dat deze maatregel alleen de eurozone niet sneller uit de crisis zal helpen. Zij verwachten dat ook met het opkopen van staatspapier door de ECB de groei en inflatie nog geruime tijd laag blijven. Op twee details volg ik deze 32 deskundigen niet. Ik verwacht dat de ECB niet ergens in dit jaar begint met opkopen maar al vrij snel en dat bij het doen van grote inkopen door de ECB de koers van de euro verder gaat dalen en de inflatie weer gaat aantrekken, doordat geïmporteerde goederen en diensten van buiten het eurogebied, voor ons duurder gaan worden. Weliswaar kan een verder dalende olieprijs, laatste notering $49,95 per vat, dat proces afremmen, maar de extreme olieprijsdaling (van 50%) in het laatste halfjaar zet in die mate niet door. Daarmee bedoel ik te zeggen dat ik een olieprijs van $25 per vat -nog- niet in beeld heb. Op de achtergrond zeurt ook de kwestie of Griekenland opnieuw wordt gered door de trojka? Duitsland heeft geen bezwaar meer tegen uittreding van Griekenland uit de eurozone en de euro. Die stap zou de eurozone niet langer onderuit halen, verwachten ze in Berlijn. Ook de Fransen nemen dit standpunt in. „Het gevecht over wie opdraait voor de reddingskosten, tussen de voorzitter Jens Weidmann van de Duitse Bundesbank en Mario Draghi van de ECB escaleert”. „Duitsland moet van Draghi de garantie krijgen dat de Grieken niet profiteren van het opkopen van staatsobligaties door de ECB terwijl het zijn schulden niet aflost”. Wordt vervolgd ……

Je suis Charley, was het logo in de demonstraties tegen de terroristische aanvallen in Parijs en de omgeving (Picardi). Op de redactie van het satirische weekblad Charley Hebdo vielen 12 slachtoffers. In totaal werden 20 doden geteld. Er wordt gesproken over een ,,terroristische dreiging zonder weerga'' De terroristen waren bekend bij de Franse binnenlandse veiligheidsdienst. In het kader van doorgevoerde bezuinigingen, door Brussel opgelegd, was het volgen van deze terroristen gestaakt. Centraal bij deze aanslagen staat de interpretatie van 'de vrijheid van meningsuiting'. De grondrechten van vrijheid van meningsuiting en van vrijheid van godsdienst zijn in Nederland nooit absoluut geweest. Beide artikelen hebben in al hun versies altijd de beperking gekend: "behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet." Het bestaan van strafbepalingen over laster, smaad en eenvoudige belediging van personen en groepen van personen heeft altijd beperkingen gesteld aan het gebruik van de vrijheid van meningsuiting. De vrijheid van meningsuiting is een groot goed, waar zorgvuldig mee moet worden omgegaan. Dit grondrecht werd in 1848, in artikel 7 van de Grondwet van Thorbecke vastgelegd, teneinde burgers de mogelijkheid te bieden kritiek te uiten op het Bestuur. Inmiddels is het een 'mensenrecht' geworden met een veel breder scala. Een ander aspect is de vrijheid van godsdienst en dan wel in relatie tot de 'donkere kanten' van de islam. Zijn deze aanslagen het gevolg van een multiculturele samenleving. Nee, maar er is wel een dreiging vanuit terroristische groepen in Europa. Moeilijk onderwerp, we moeten niet terechtkomen in een politiestaat.

De marche republicaine, waaraan >1 miljoen mensen meedoen, in Parijs zou er één moeten worden voor de vrijheid. Voor de vrijheid van godsdienst, en voor de vrijheid van meningsuiting. Omdat die twee essentiële onderdelen van de Westerse liberale democratieën nu onder druk staan, zijn hoogwaardigheidsbekleders uit de hele wereld naar Parijs gekomen. David Cameron loopt mee, maar ook Angela Merkel, Mariano Rajoy van Spanje, Matteo Renzi van Italië, onze eigen Mark Rutte, zijn Hongaarse collega Viktor Orban, de Belg Charles Michel, Nethan Ahmet Davutoglu uit Turkije, de Oekraïense president Petro Porosjenko, Mahmoud Abbas, de president van de Palestijnse Autoriteit, de Israëlische Eerste-Minister Benyamin Netahnyau en de President van Mali Ibrahim Boubacar Keïta.. Namens de Europese Unie waren onder meer aanwezig de voorzitters Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie en Donald Tusk van de Europese Raad. Ook secretaris-generaal Jens Stoltenberg van de NAVO was er en de VS werden vertegenwoordigd door de minister van Justitie Eric Holder. Ook de politieke leiders van alle Franse bewegingen lopen mee, behalve het Front National dat geweerd werd in Parijs. Het FN was wel aanwezig op een demonstratie in Beaucaire, een kleine stad in de Gard. Dat juist die partij, die kritiek op de islam niet schuwt, wordt weerhouden van deelname aan een internationale solidariteitsevenement tegen de moord op islamcritici is zeer, zeer discutabel, schrijft de Dagelijkse Standaard. Maar wat misschien nog wel bevreemdender is, dat de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov er was, maar ook Ahmet Davutoglu, beiden staan bekend om de schending van de mensenrechten, naar het Westerse model. Daar komt bij dat het antisemitisme weer hoogtij viert in Turkije, wat natuurlijk op gespannen voet staat met het bezoeken van een demonstratie mede om afschuw uit te spreken over een anti-Joodse misdaad. Maar ook zij namen deel aan de grootste aan de grootste solidariteitsdemonstratie, die de wereld in een hele lange tijd gezien heeft. Dat de gebeurtenissen, die deze week in Parijs hebben plaatsgevonden, de wereld heeft wakker geschud voor het islamitische gevaar van extremisten, is een duidelijk signaal. Maar hoeveel mensen zijn omgekomen bij militair geweld in 2014 in het Midden Oosten, hoeveel vluchtingen hebben huis en haard verloren en leven in tentenkampen? En wie komen er voor hen op? Op zich was het incident in Parijs bescheiden van aard, gezien het aantal onschuldigen, 16 doden, en vier extremisten. Bij aanslagen in 2004 en 2005 in Madrid en Londen ging het om bijna 250 slachtoffers. Met deelname aan zo een grote manifestatie geeft de politiek een signaal af, maar veel belangrijker is dat er Europees beleid komt voor de aanpak van extremistische kerngroepen.

Sedert de laatste politieke peiling van Maurice de Hond in 2014, drie weken geleden, hebben zich slechts kleine verschuivingen voorgedaan. De PVV versterkte zich met 1 zetel naar 31, de VVD verloor 1 zetel en staat nu op 17, de PvdA won 1 zetel en staat nu op 11. Ook het CDA verloor 1 zetel en staat nu op 23, D66, de SP en GL bleven staan op 24, 17 en 10. De coalitie verliest sedert de Tweede Kamer verkiezing 51 van de 79 zetels en komt op een schrale 28 uit. De coalitie met de 3 gedogers verliest ook terrein met 37 zetels van de 99 en komt nu uit op 62. Dus nog 14 zetels weg van de meerderheid.

Er staan nog voldoende berichten klaar om opgenomen te worden in dit blog, maar ik heb besloten het, deze keer, hierbij te laten en mij te focussen op de grote lijnen, die zich steeds manifester presenteren. Ik laat de berichten over hier en daar enkele honderden dan wel duizenden ontslagen te laten voor wat ze zijn. Ook een nieuwe veiling van het Agentschap voor een drie-jarige renteloze staatslening blijft liggen. Grexit laat ik rusten omdat de Grieken naar de stembus gaan drie dagen na de bestuursbijeenkomst van de ECB. Ook een vordering van €3,5 mrd op Griekenland op het conto van de Franse bank Crédit Agricole schuif ik even ter zijde. Ook de bevestiging van de financiële dienstverlener, credit-agency Fitch, evenals Moody´s, dat de Nederlandse rating op AAA blijft staan. Alleen S&P is wat voorzichtiger met AA+. Fitch verwacht dat de Nederlandse economie dit jaar met 1,2% groeit. Daarmee is het ratingbureau iets minder optimistisch dan voorheen. De bijstelling wijt Fitch aan de zwakkere vooruitzichten in de hele eurozone, die de Nederlandse export parten gaat spelen. Om aan te duiden hoe ernstig ik de situatie inschat zou ik tegen Mark en Jeroen willen zeggen: 'ga op zoek naar een nieuwe job'.

Slotstand indices 9 januari 2015/week 2: AEX 415,59; BEL 20 3248,19; CAC 40 4.179,07; DAX 30 9648,50; FTSE 100 6.501,14; SMI 9105,70; RTS (Rusland) 782,62; DJIA 17737,37; NY-Nasdaq 100 4.213,276; Nikkei 17.197,73; Hang Sen 23920,94; All Ords 5440,10; €/$ 1,1842; goud $1.223,40; dat is €33.209,04 per kg, 3 maands Euribor 0,07%, 10 jarig Staat 0,59,4%. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.