UPDATE09122017/407 Hoe lang houdt de cryptocurrencymania nog stand?

In verband met gezondheidsproblemen moet ik mij voorlopig beperkingen opleggen bij het schrijven van mijn blog. Ik zal wel trachten te blijven verschijnen.

Nederlandse bitcoinbedrijven hebben drukke weken achter de boeg: in november ging de prijs van één bitcoin omhoog van $6000 naar $11.000 voor één BTC. “En dit is nog maar het begin.” Het was de afgelopen weken ‘extreem druk’, vertelt Daan Kleiman, hoofd marketing bij wisselkantoor Bitonic aan RTL Nieuws. Duizenden nieuwe klanten kochten bitcoins in, de telefoon stond roodgloeiend. Ze kregen de meest basale vragen: van wat is een bitcoin, en waar sla ik ze op? Op de eerste vraag is moeilijk een antwoord te geven. Geld is het niet want het is nergens een wettig betaalmiddel. Geld is er in twee vormen: chartaal (bankbiljetten en munten) en giraal (op een rekening). Zelf zeggen ze dat de bitcoin een nieuwe vorm van geld is: revolutionair, decentraal, neutraal en vrijwillig. Om het simpel te stellen: bitcoins zijn digitaal geld en je kan ze dus gebruiken net zoals je dat met euro’s, francs, roebels of dollars zou doen. Je kan er goederen mee kopen, ze onderling uitwisselen, ze ontvangen in ruil voor een dienst, ermee speculeren of ze weer omruilen voor bijvoorbeeld Euro’s. En dat zijn nog maar een paar van de bijna ontelbare toepassingen. Maar een kop koffie op een terras mee betalen dat wordt een hele zoektocht. Bitcoin is wat ze noemen een “cryptocurrency” het is een digitale decentrale munteenheid waarvan de koers fluctueert op de open markt. In tegenstelling tot de systemen waar we nu mee betalen, zoals bijvoorbeeld creditcards, is bitcoin uitermate geschikt voor gebruik op het internet. Maar op de vraag of de bitcoin een waarde vertegenwoordigt, krijg ik ontkennende antwoorden. Op de vraag waar je je bitcoins opslaat is het antwoord ‘in de wallet van je account ergens in the cloud’. Wie daarvoor verantwoordelijk is: niemand. Het is tekenend voor de cryptocurrencymania die de afgelopen maanden is ontstaan. Geen wonder: een bitcoin is in een jaar tijd meer dan tien keer zo veel waard geworden. Velen hadden een prijsstijging voorspeld, maar dat het zo snel ging kan zelfs Kleiman nog nauwelijks geloven: “Het is te bizar voor woorden.” Bitonic is opgericht door drie schoolvrienden die geloofden in de potentie van bitcoin en het systeem erachter: de blockchain. Kleiman sloot zich vrij snel daarna aan en deelt diezelfde overtuiging. Hij gebruikt termen als ‘financiële soevereiniteit’ en ‘veiligheid door wiskunde’ als hij over bitcoin praat: “Het kan door niemand worden tegengehouden, en dat maakt bitcoin zo spannend.” Maar bij lang niet alle bedrijven is betalen met cryptocurrency, er zijn 991 (of nog een paar honderd meer) verschillende eenheden, mogelijk. Zowel DNB en de AFM waarschuwen voor de risico’s die aan de bitcoins verbonden zijn. Met name dat op 10 december tussen 12 uur en drie uur de koers van de BTC met 10% steeg naar $15.168 steeg. En de gebruiksmogelijkheden zijn uiterst beperkt. Als de auteur van het stuk hem hierop wijst, kaatst hij de opmerking terug: “Dat ligt vooral aan wat jouw perceptie van geld is. Bitcoin is geen nieuwe PayPal waarmee je snel iets kan afrekenen. Het is een nieuw systeem, een middel om zonder tussenkomst of vertrouwen van partijen vermogen te hebben.” Gemiddeld verwerkte Bitonic zo’n 10.000 transacties per week, afgelopen week waren dat er 25.000. Dat zijn vooral mensen die bitcoins kopen. Verkopen doen er nog maar weinig. “Soms zien we wel eens iemand tonnen cashen”, vertelt Kleiman. “Maar dat zijn vaak echte traders, mensen die veel ervaring hebben. Met dat geld kopen ze vaak weer nieuwe cryptocurrencies.” Bitonic rekent een percentage van 0,5% tot 1,5% per transactie. En of je nu voor voor een ton bitcoins koopt of verkoopt: Bitonic meldt het niet bij de Belastingdienst. Dat moet je zelf netjes doen. De koersvorming van de bitcoin verloopt chaotisch, Zo zag ik deze week een notering staan van $17.096 en $13.592.

De Algemene Rekenkamer is kritisch over hoe er met belastinggeld wordt omgesprongen. President Arno Visser stelt dat bij slechts 30% van de bestedingen valt te controleren wat ermee wordt gedaan en wat het effect van de uitgaven is. Visser stelt in het wekelijkse discussieprogramma Buitenhof dat veel systemen „nodeloos ingewikkeld” zijn geworden. Als voorbeeld geeft hij het onderwijs. „Er is €1,2 mrd uitgegeven voor betere leraren, maar het kan net zo goed aan andere dingen zijn uitgegeven. Dat is onbekend”, zegt de baas van de Rekenkamer. „Bovendien kan geen school leren van een andere school.” Eerder dit weekend onthulde De Telegraaf al dat de resultaten van een onderzoek onder leraren in opdracht van de Tweede Kamer. Ook op de werkvloer zijn ze kritisch over de manier waarop er met belastinggeld wordt omgesprongen. De docenten vinden het een slechte zaak dat schoolbestuurders er zo weinig verantwoording over af hoeven te leggen en dringen aan op een drastische verandering. Op dit moment is het zo dat geld vanuit het Rijk via het zogeheten lumpsumsysteem naar scholen vloeit. Dat betekent grofweg dat elke school een zak geld krijgt en zelf mag bepalen hoeveel daarvan naar lerarensalarissen gaat, nieuw meubilair, een extra conciërge, of op een bankrekening wordt gezet als reserve. Het geeft volgens schoolbesturen veel vrijheid en weinig bureaucratie. De president van de Algemene Rekenkamer heeft meer voorbeelden. Zo is de lucht in Nederland schoner geworden, maar is het volgens de rekenmeester onduidelijk of dat komt door de vele subsidies van verschillende overheden. Ook heeft Visser kritiek op de decentralisaties in de zorg. Daar had ’Den Haag’ meer tijd voor moeten nemen en meer spelregels voor moeten bedenken, stelt de president van de Algemene Rekenkamer. Hij vindt dat er duidelijkere afspraken moeten komen over wie verantwoordelijk is en pleit voor betere informatie-uitwisseling.

In de komende jaren ontstaan grote tekorten aan vakbekwaam personeel in de techniek/ict, zorg en onderwijs. Werkgevers in de techniek, de zorg en het onderwijs zullen de komende jaren moeite krijgen om genoeg personeel te vinden. Vooral in de techniek/ICT ontstaat een groot tekort, voorspelt het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit van Maastricht. De komende vijf jaar groeit het aantal banen in Nederland naar verwachting met 520.000. Mensen met een hbo- of universitair diploma hebben de beste vooruitzichten op die banen. Vooral voor afgestudeerden in de techniek of zorg ziet de toekomst er goed uit, omdat daar het grootste aantal vacatures wordt verwacht.

Het ROA doet iedere twee jaar een voorspelling over de ontwikkeling van de arbeidsmarkt. Aan de hand van cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek en het Centraal Planbureau maakt het centrum een inschatting van de economische vraag in verschillende sectoren. De aanbodkant, zoals het aantal studenten dat zich laat opleiden in sectoren, wordt gebaseerd op prognoses van het ministerie van Onderwijs. Werkgevers in de ICT zullen de grootste moeite hebben om vacatures te vullen. Voor maar liefst 87% van de ict-beroepen, zoals software- en applicatieontwikkelaars, wordt een tekort aan opgeleide werknemers verwacht. In de techniek wordt er ook een tekort voorspeld aan architecten, ingenieurs, elektriciens en elektromonteurs. In die sector is er weliswaar een groei van gediplomeerden, maar lang niet alle gediplomeerden zoeken een baan in de techniek, verklaart onderzoeksleider Didier Fouarge. “De komende jaren zal de vraag naar techniek toenemen. Er worden nu te weinig jongeren opgeleid om aan die vraag te kunnen voldoen”, zegt Didier Fouarge het ROA. Ook in het basisonderwijs worden knelpunten verwacht, omdat er een grote behoefte is om vertrekkend personeel te vervangen. “De komende zes jaar gaat een groot deel van het lerarenkorps met pensioen. Er zijn nu veel te weinig jongeren in opleiding om die allemaal te kunnen vervangen.” Voor mensen met een universitair diploma ziet de toekomst er het meest rooskleurig uit: 50% van hen heeft goede tot zeer goede perspectieven op een baan, ten opzichte van 43% van de hbo-studenten en 28% van de mbo 4-gediplomeerden. “We moeten campagne blijven voeren om jongeren te enthousiasmeren voor techniek, zorg en onderwijs”, zegt Fouarge. “Ze moeten worden geïnformeerd over de goede toekomstperspectieven van die sectoren. Zo kun je jongeren die richting op krijgen.” Volgens de Industriecoaltie van vier grote werkgeversclubs vormt het het tekort aan timmerlieden, metselaars, programmeurs en andere technische vakmensen een bedreiging voor de groei van de bouw en de technologische industrie. De Industriecoalitie vindt dat innovatie in het techniekonderwijs dringend nodig is. De organisaties vragen in een open brief aan de Vaste Kamercommissie voor Onderwijs om concrete maatregelen. In de Industriecoalitie werken Metaalunie, FME, UNETO-VNI en Bouwend Nederland samen. Zij zeggen samen 27.000 bedrijven met 600.000 werknemers te vertegenwoordigen. In de installatiebranche ontstaan 20.000 vacatures per jaar die nauwelijks in te vullen zijn, aldus de organisatie. In de technologische industrie en de mkb-metaal zouden tot tot 2030 zo’n 120.000 nieuwe werknemers nodig zijn. Ook de bouw komt volgens de Industriecoalitie op korte termijn tienduizenden mensen tekort.

Doekle Terpstra, voorzitter van installatiekoepel UNETO-VNI: „Het kabinet heeft €100 mln uitgetrokken voor de technische opleidingen binnen het vmbo. Dat is een goed begin, maar we moeten wel garanties krijgen dat het geld daar ook echt terechtkomt.” De Industriecoalitie pleit voor bindende afspraken met scholen om ervoor te zorgen dat leerlingen kennis en vaardigheden leren die ze in de beroepspraktijk direct kunnen toepassen. Een extra belemmering is volgens de briefschrijvers het dreigende tekort aan techniekdocenten. Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland: „In de bouw- en infrasector hebben we de komende jaren 40.000 nieuwe mensen nodig. Die moeten worden opgeleid, maar straks zijn de docenten er niet.” Het aantal vacatures voor technische banen blijft oplopen. En er wordt te weinig technisch personeel opgeleid om de plekken op te vullen. Dat zet de energietransitie onder druk, waarschuwen belangenverenigingen uit de sector. Op dit moment zijn er 20.000 vacatures voor vakmensen als loodgieters, in de bouw, techniek, installatiebedrijven.

President Donald Trump twittert zich steeds verder in de problemen met zijn uitspraken over een Rusland-connectie. Zijn tegenspeler, generaal Michael Flynn, die hij ontsloeg als adviseur nationale veiligheid, is overgelopen naar het kamp van de tegenstander, de speciale aanklager in dit dossier, Robert Mueller. De vraag is op welk moment de president wist van de contacten met de Russische ambassadeur in Washington. Trump zond een tweet die impliceerde dat hij wist dat zijn adviseur de wet overtrad. Als dat zo is heeft Trump de rechtsgang belemmerd en dat kan vervelende consequenties voor hem hebben. Een ander onderwerp, waar vragen bij gesteld kunnen worden is het belastingplan van de Republikeinen dat door de Senaat is gekomen. Als het Huis van Afgevaardigden meedoet betekent dat dat de belastingen in de VS voor ondernemingen en particulieren fors omlaag gaan. De winstbelasting voor bedrijven daalt van 35% naar 20% en er komt een speciale behandeling voor ondernemers die onder de gewone IB vallen. Voor iedere belastingbetaler komt er een hogere standaardaftrek. Maar bedrijven met vestigingen in het buitenland, moeten over de resultaten van die filialen in de VS belasting betalen. Een aantal aftrekposten voor aangiftes IB van particulieren vervalt, daarentegen. Het plan gaat ervan uit dat de eerste tien jaar de belastinginkomsten voor de Federale overheid met $1,5 biljoen dalen. In het Congres is het plan doorgerekend en dat levert in de eerste tien jaar slechts een economische groei op van 0,8%. Dat valt erg tegen. Door de lagere belastingopbrengsten wordt maar $0,5 biljoen terugverdiend, met als gevolg dat de FED kan besluiten de rente extra te laten stijgen. Het effect van de forse belastingverlagingen kan tegenvallen door een oplopende staatsschuld, waardoor sociale voorzieningen kunnen worden aangetast.

In Buitenhof ontving Paul Witteman Eurocommissaris Frans Timmermans. Hij duwt, trekt en doet alles om Europa en de EU, in beweging te krijgen: meer democratie, meer helderheid naar de burger en minder rampspoed naar landen die (financieel en economisch) in de pas lopen. Toch blijft er veel kritiek op de geslotenheid en politieke verdeeldheid in Europa. Deze week was er een succesje met het eerste Brexit-akkoord. Maar hoe gaat het verder met heikele thema’s als migratie, eenwording en democratische waarden in landen als Polen en Hongarije? Wat gaat er in Duitsland gebeuren bij de onderhandelingsgesprekken van Merkel met Martin Schulz over de vorming van een brede coalitie. De sociaaldemocraten stellen hoge eisen: Schulz wil de EU tegen 2025 veranderen in een dictatuur. De SPD-voorzitter wil de Europese Unie binnen acht jaar gaan veranderen in een ‘Verenigde Staten van Europa’. Ik wil dat er een verdrag komt om een federaal Europa te creëren.” Als zo’n verdrag eenmaal is opgesteld, zal het worden voorgelegd aan de EU-lidstaten. Zij die tegen zijn, zullen de EU moeten verlaten, aldus Schulz. Hij zei verder dat Polen de Europese waarden ‘systematisch ondermijnt’ en dat Hongarije ‘zich steeds verder isoleert’. Beide landen laten zich in toenemende mate kritisch uit over het Europese project en dat vindt deze technocraat niks. Schulz, voormalig voorzitter van het Europees Parlement, zei dat de SPD nodig is voor een eerlijk en innovatief Europa. Politieke tegenstanders reageren zeer kritisch op de visie van Schulz. Oud-minister Alexander Dobrindt noemde de SPD-leider een ‘Europese radicaal’. Iemand die tegen 2025 een Verenigde Staten van Europa wil creëren, die natiestaten de komende zeven jaar wil opdoeken en die eenieder die niet wil meewerken uit de EU wil gooien, moet een Europese radicaal worden genoemd,” zei Dobrindt. Timmermans was kritisch over de stellingnames van premier Rutte met betrekking tot een verdere Europese samenwerking op het gebied, van een aantal problemen die slechts kunnen worden aangepakt door een Brusselse aanpak. Hij zal zijn visie moeten tonen over Nederland en Europa voor de volgende generatie(s). Als Rutte niet instapt in de trein naar de toekomst, op politiek, sociaal/maatschappelijk, cultureel en financieel/monetair terrein. En tot slot moet er helder beleid tot stand komen voor het migrantendossier.

De laatste peiling van de Hond, van 3 december, laat opnieuw verliezers zien voor de vier coalitiepartijen. Het aantal virtuele zetels is gedaald van 76 naar 62. In de laatste peiling zelfs -3. De VVD daalde 2 zetels naar 26 en het CDA -1 naar 14. De PvdA steeg +1 naar 15, SP +1 naar 13, het Forum +2 naar 14 en 50+ -1 naar 5 zetels.

©2017 hannesdewitte@gmail.com

Slotstand indices d.d. 8 december 2017; week 49: AEX 547,22; BEL-20 4025,75; CAC-40 5399,09; DAX 30 13.153,70; FTSE 100 7393,96; SMI 9319,16; RTS (Rusland) 1119,54; DJIA 24329,16; NY-Nasdaq 100 6344,569; Nikkei 225 22811,08; Hang Seng 28.653,11; All Ords 6077,40; SSEC 3,289.992; €/$ 1,1765; goud $1248,20; dat is €34.082,88 per kilo; 3 maands Euribor -0,326% (1 weeks -0,377%, 1 mnds -0,369%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,387%; 10 jaar VS 2,3673%. 10 jaar Duitse Staat 0,302%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,165%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,209.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.