UPDATE09022013/157 De 27 regeringsleiders slaan de plank mis

Ik sloot het vorige blog af met: over de zwaar tegenvallende jaarcijfers van KPN en de aangekondigde claimemmissie van €4 mrd, over de flop in Polen bij Imtech van €100 mln, de detailhandelsomzetten in de eurozone, die omlaag zijn gegaan en de dienstensector in de eurozone die blijft dalen, lees het volgende blog.

De belangrijkste gebeurtenis is de bijeenkomst van de 27 EU-regeringsleiders in Brussel waar over de begroting voor de jaren 2014-2020 moest worden besloten. De Europese vlag kan halfstok uitgehangen worden want de concensus die na 25 uur onderhandelen werd bereikt betekent een dieptepunt in het bestaan van de EU. Rutte toonde zich uitermate blij met het bereikte resultaat. Hij had uitonderhandeld over de korting van €1,08 mrd per jaar. En de meerjarenbegroting gaat uit van daling tot €960 mrd. Daarover was Rutte zo blij als een kind. De vraag aan de 27 regeringsleiders is nu: hoe ziet de toekomst van de EU eruit en hoe wordt de politieke unie ingevuld. De toekomst van de EU ligt in gruzelementen. Het is een sobere begroting, noemde Rutte het. In feite hebben de betalers gewonnen en zijn de crisislanden de grote verliezers. De burgers in de Zuid-Europese landen snakken naar geld voor groei en vernieuwing en dat zit er de komende 7 jaar nauwelijks in. Het argument van Rutte dat het niet zo kan zijn dat de lidstaten worden aangezet tot bezuinigen en Brussel meer geld gaat uitgeven voor groei en innovatie. Als 'iedereen' aan het bezuinigen slaat moet er toch 'een andere iemand' zijn die zich hard gaat maken voor economische groei. Dit zegt veel over de 27 regeringsleiders die een meerjarenbegroting hebben goedgekeurd, die gebaseerd is op behoudende uitgangspunten en een visie op de toekomst ontbeert. De nationale belangen van de rijkere EU-landen zijn zo optimaal mogelijk behartigd. Er zijn in Europa 3 generaties: de 15-30 jarigen, de veertigers en vijftigers en de zestigers en ouder. Wie heeft in Brussel welke belangen verdedigd? Gaat Europa de komende zeven jaar de samenleving gereedmaken voor de jongeren die het stokje moeten gaan overnemen. Ik zie dat nergens. De Europese bevolking wordt opgezadeld met een 'kat in de zak', dat moeten we ons wel goed realiseren. De opdracht was Europa in de stijgers te zetten. Dat is niet gebeurt. Van Rompuy heeft een deal bereikt, wat op zich een prestatie zou moeten zijn, die onvoldoende kwaliteit in zich draagt. 27 regeringsleiders hebben een etmaal nodig gehad om hun eigen nationale belangen te dienen. In dat spel zou van Rompuy de Europese idealen hebben moeten verdedigen. Dat is compleet mislukt. De enige hoop dat er stappen voorwaarts gezet worden ligt nu in handen van het Europese Parlement, die dit voorjaar de meerjarenbegroting, zoals die op 8 februari 2013 is vastgesteld door de regeringsleiders, nog moet goedkeuren dan wel afkeuren. Het is vandaag een zwarte dag in de geschiedenis van Europa. Regeringsleiders die niet over de rand kunnen kijken en die gekozen hebben voor gisteren en vandaag en niet voor vandaag en overmorgen. Triest, triest, triest. Ik ben erg benieuwd hoe de komende generatie naar deze besluitvorming kijkt. Het gaat wel over hun toekomst. Goed Volk schrijft daarover: de echte verliezers die de afgelopen dagen in Brussel de veldslag hebben verloren zijn die landen, die geen voortzetting van de 'oude' begroting wilden maar een modernere met veel meer aandacht voor groei en vernieuwing (innovatie) en nieuwe banen. Zij zullen teleurgesteld naar huis zijn gegaan. Duitsland, Nederland, Zweden, en Engeland wilden het zo. De Europese Commissie en het Europees Parlement zijn daar niet blij mee. Er is nog maar 1 alternatief: als het EP de meerjarenbegroting afkeurt en terugverwijst naar de regeringsleiders met als opdracht kijk naar de toekomst van Europa en laat nationale belangen even voor wat ze zijn.

Wat gebeurt er allemaal in de samenleving? Wat zijn hoofdzaken en wat zijn de bijzaken. Ik begin met een citaat: we moeten ons voorbereiden op een verdere afbreek van de democratie, misschien zelfs wel een totale afbraak opdat een opstart gemaakt kan gaan worden naar wat ik noem 'de nieuwe wereld'. Aan de zijlijn van onze samenleving is te horen dat we van de politiek weinig kunnen verwachten omdat ze heel druk bezig zijn met het oplossen van probleempjes op de korte termijn. Je hoort in de Kamer wel eens een volksvertegenwoordiger vragen naar een visie op langere termijn, maar een grotere gedachte voor de langere termijn ontbreekt, zeker voor de coalitie VVD/PvdA. Wat ik hier citeer is niet nieuw: ik schrijf daar, als een roepende in de woestijn, al jaren over. Rutte is immuun voor dit onderwerp. Het is te hopen dat hij zich gaat realiseren dat het neo-liberale beleid dat zijn kabinet uitvoert uiteindelijk leidt naar de afgrond. Daar kreeg hij wel de toestemming voor van 30% van de kiezers bij de laatste verkiezingen. Het enige positieve wat ik kan melden is dat de premier, bij het debat van de naturalisatie van de SNS Reaal holding, een verslagen indruk maakte. En terecht, want het is maar zeer de vraag of minister Dijsselbloem legitiem heeft gehandeld. Dijsselbloem beroept zich er op dat de nationalisatie noodzakelijk was, omdat de bank anders failliet was gegaan. Deze uitspraak dat hij tot dusverre niet verder onderbouwd. De VEB gaat namens 1000 gedupeerde beleggers een proces aanspannen. Daartoe is een beroepsschrift ingediend bij de Raad van State op grond van de volgende overwegingen: de minister van Financiën besloot een week geleden SNS te nationaliseren. Hierdoor werden de aandelen en achtergestelde obligaties in SNS onteigend op basis van de in 2008 opgestelde Interventiewet. Beide categorieën worden niet gecompenseerd. Volgens de VEB zijn de raad van bestuur en de raad van commissarissen van SNS Reaal de hoofdverantwoordelijken in de zaak. Daarnaast moet worden gekeken naar de rol van accountant KPMG en toezichthouder DNB. Ook wil de VEB de toepassing van de Interventiewet tegen het licht houden. Volgens de belangenvereniging is ”onteigening van particulier eigendom een zo vergaande inbreuk op de rechten van de burger dat onafhankelijke rechterlijke toetsing een voorwaarde is voor de legitimiteit ervan." De Raad van State houdt volgende week vrijdag een rechtszitting over de nationalisatie van SNS Reaal. De afgelopen dagen hebben zich al 50 partijen gemeld die bij de hoogste bestuursrechter in beroep gaan tegen het onteigeningsbesluit van de Nederlandse staat. Het gaat vooral om gedupeerde beleggers uit binnen- en buitenland. De raad zal toetsen of minister Dijsselbloem van Financiën in redelijkheid tot zijn besluit heeft kunnen komen, vertelt een woordvoerster. Dat wil zeggen: was de minister juridisch bevoegd tot de nationalisatie? En heeft hij op de juiste wijze gebruikgemaakt van zijn bevoegdheid?

Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem denkt dat een schadeloosstelling op haar plaats kan zijn voor de spaarders die hun geld in een participatiecertificaat van de SNS hebben gestoken en dat nu kwijt zijn. Hij heeft de nieuwe leiding van SNS gevraagd om naar deze zaak te kijken. Zijn indruk is dat de burgers die hun spaargeld in zulke certificaten hebben gestopt, op het verkeerde been zijn gezet of mogelijk zelfs zijn misleid. Hij wil zo spoedig zekerheid voor deze mensen. De leiding van de bank heeft ook gezegd de kwestie graag snel te willen oplossen en ook mede hierdoor het vertrouwen in de bank te herstellen. Drs Sjoerd van Keulen, de man waarover zoveel te doen is, vanwege zijn aankoop van Bouwfonds, met vastgoedprojecten, wat een grote debacle werd, werkte eerder als directeur bij Pierson, Heldering & Pierson, als lid van de Raad van Bestuur bij MeesPierson, als lid van de Raad van Bestuur bij Fortis en werd in 2002 CEO bij SNS Reaal.  Een aantal ontwikkelingen in dit dossier zijn: The Financial Stability Board of FSB maakte begin november 2012 een lijst met 28 systeembanken bekend. Het Belgisch-Franse Dexia verdween van de lijst, vermits het in 2011 helemaal ontmanteld werd (Dexia Bank België werd Belfius en de rest van Dexia werd samengebracht in een zogenaamde bad bank). Verder zien we op de lijst alleen ING Bank als Nederlandse bank. In november 2011, een jaar eerder dus, publiceerde Jan Kees de Jager vier Nederlandse systeembanken, waaronder SNS Reaal, die al in 2008 staatssteun had gekregen waarmee het bufferkapitaal met € 1,25 mrd kon worden vergroot door de uitgifte van € 750 mln aan core tier 1 capital securities aan de Nederlandse staat en € 500 mln aan Stichting Beheer SNS REAAL. Inmiddels is daarvan € 185 mln afgelost aan de Nederlandse Staat en € 65 mln aan Stichting Beheer SNS REAAL. Er resteert aan de Nederlandse Staat nog €800 mln + achterstallige rente. De vakbeweging moet door de naturalisatie een verlies nemen van €20 mln, die SNS nog schuldig is. Beleggers van achtergestelde leningen met een belang van €1,7 mrd krijgen hun geld niet terug. Al eerder had DNB al laten doorschemeren geen voorstander te zijn van het aanpakken van gewone obligatiehouders, omdat het een tussentijdse aanpassing van de spelregels betekent. Als dat toch zou gebeuren, gaan beleggers een hogere rente vragen en dat treft vooral Nederlandse banken omdat die afhankelijker zijn van de kapitaalmarkt dan hun Europese collega’s. Voor DNB is het van belang dat banken eerst een extra stootbumper moeten opbouwen. Als die bumper maar dik genoeg is, zijn gewone obligatiehouders, net als spaarders, altijd veilig, redeneert men aan de Weteringschans.

Nu Dijsselbloem benoemt is tot voorzitter van de Europagroep moeten we ons afvragen waar de Eurogroep en Nederland behoefte aan hebben en of Dijsselbloem die twee opdrachtgevers tegelijkertijd kan dienen. Het antwoord is nee. De Eurogroep heeft een begrotingsfetisjist gekregen en wij hebben iemand nodig die de economie weer Schwung geeft. Ook prof Rene Tissen vraagt zich af hoe een 'lullig' bankje met een hoop waardeloos vastgoed en een aantal geflopte buitenlandse projecten uit het Bouwfonds in het verleden ooit is verheven tot de status van een bank waarvan een mogelijk faillissement de potentie heeft om de rest van het financiële systeem en de reële economie ernstige schade te berokkenen. Dit bankje stelt niets voor, in de relatie tot de 3 andere systeembanken: Rabo, ING en ABN/Amro. De vraag is ook waarom ABN/Amro van het Bouwfonds af wilde en de Rabo de projectontwikkelaar niet wilde overnemen. De schade die dit kabinet toebrengt aan de Nederlandse economie en het financieel stelsel door de nationalisatie van SNS is vele malen groter dan het failliet laten gaan van Property Finance. Een andere vraag is welke waarde moet worden toegekend aan de Europese stresstests die in 2012 werden uitgevoerd door de Europese toezichthouder. SNS slaagde ruimschoots voor dat examen. Het antwoord is simpel: er werden vastgoedtaxaties gebruikt die geen realistisch beeld gaven van de marktwaarde. Kennelijk werden die veel te hoge waardebepalingen door de toezichthouder niet gecheckt. In oktober 2012 is alles nog in orde en een maand later werd duidelijk dat er grote problemen waren. Ik zet grote vraagtekens bij het functioneren van het Ministerie van Financiën, DNB en de Europese toezichthouder.

De onrust rond de Spaanse premier Mariano Rajoy zorgt voor hogere rentes op Spaanse staatsleningen. Afgelopen donderdag moest de Spaanse overheid een hogere rente bieden om langlopende leningen aan de man te brengen dan bij vergelijkbare veilingen vorige maand. Spanje bracht leningen met looptijden van 3, 5 en 16 jaar op de markt. De rente over de langste lening liep op tot 5,79 procent, tegen 5,56 procent bij de vorige veiling. Het gemiddelde rendement op de 5-jarige lening ging van 3,77 naar 4,12 procent. Bij de kortste lening moest een rente van 2,82 procent worden geboden, terwijl bij de vorige veiling nog een rendement van 2,48 procent werd geaccepteerd. De opbrengst van de veilingen lag met 4,6 mrd euro wel hoger dan verwacht. Spanje had vooraf aangegeven 4,5 mrd euro te willen lenen. De vraag naar de leningen was ruim twee keer groter dan het aanbod. Ik denk dat de onrust over de zorgen van de financiële toekomst van het land oplopen doordat premier Rajoy in opspraak is geraakt door beschuldigingen van corruptie. Vorige week meldden Spaanse media dat Rajoy en andere prominenten van zijn Partido Popular (PP) zwart geld hebben aangenomen. Rajoy heeft de beschuldigingen met klem tegengesproken en heeft beloofd al zijn belastingaangiftes te openbaren om de aantijgingen de kop in te drukken. De industriële productie in Spanje is in december van het afgelopen jaar wederom gedaald. Dat maakte het Spaanse statistiekbureau donderdag bekend. Op jaarbasis nam de productie met 6,9 procent af. Het is al de 16e maand op rij dat de industriële productie naar beneden gaat. De afname van de productie in november werd bijgesteld naar 7 procent, van een eerder gemelde 7,2 procent. Mede door de aanhoudende productiedaling zal de Spaanse economie naar verwachting in 2013 met 1,5 procent krimpen. Vorig jaar kromp de economie in Spanje ook al. De Spaanse economie is in het vierde kwartaal van vorig jaar met 0,7% gekrompen ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Daarmee viel de krimp aanzienlijk sterker uit dan in het derde kwartaal, toen de op drie na grootste economie van de eurozone, 0,3% kleiner werd. De Spaanse centrale bank voorspelde eerder deze maand voor het vierde kwartaal een achteruitgang met 0,6 procent. De Spaanse economie kromp in heel 2012 met 1,4%. Spanje kampt met een torenhoge werkloosheid van ruim 27% van de beroepsbevolking en voert omvangrijke bezuinigingen door om de overheidsfinanciën op orde te krijgen. Die besparingen zetten echter een zware rem op de economische groei, waardoor het buitengewoon moeilijk is om de begrotingsdoelen te halen. De Europese Commissie liet deze week doorschemeren dat Spanje opnieuw langer de tijd zal krijgen om het overheidstekort weer aan de Europese regels te laten voldoen. Voor dit jaar wordt weinig verbetering voorzien. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) verwacht dat de Spaanse economie dit jaar met 1,5 procent krimpt.

Ook de rente op Italiaanse obligaties zit weer in de lift. In de aanloop naar de verkiezingen van eind deze maand nemen de zorgen over de mogelijke terugkeer van ex-premier Silvio Berlusconi aan de top van de Italiaanse politiek toe. Die zorgen voeden de onzekerheid over de financiële toekomst van het land, waardoor beleggers hogere rentes eisen op Italiaans staatspapier. De afgelopen dagen klom het rendement op 10-jarige Italiaanse obligaties tot 4,6 procent. Dat is het hoogste niveau sinds medio december. In vergelijking met 10-jarig Nederlandse Staat betalen de Italianen 2,5 keer zoveel. De Italiaanse centrale bank heeft vorig weekend toestemming gegeven voor de omstreden staatssteun aan de noodlijdende bank Monte dei Paschi. Daarmee lijkt de weg vrij voor de verstrekking van de €3,9 mrd aan noodkredieten die de bank vorig jaar werden toegezegd. Monte dei Paschi, de oudste bank ter wereld, kwam de laatste weken zwaar in opspraak, nadat was gebleken dat er honderden miljoenen euro's verloren dreigen te gaan op derivatenconstructies, die de bank afgelopen jaren verzweeg voor de toezichthouders. De redding van Monte dei Paschi is daardoor een belangrijke rol gaan spelen in de Italiaanse verkiezingscampagne. Voormalig premier Silvio Berlusconi beschuldigt zijn opvolger Mario Monti ervan de opbrengsten van belastingverhogingen door te sluizen naar de bank en wijst herhaaldelijk op de banden tussen kopstukken van de Democratische Partij (PD), die de peilingen momenteel aanvoert, en Monte dei Paschi. De nieuwe noodleningen voor Monte dei Paschi, dat in 2009 ook al €1,9 mrd aan staatssteun kreeg, zijn niet goedkoop. De bank verkoopt zogenoemde Monti-obligaties aan de overheid, waarover minstens 9% rente wordt betaald. Die rente loopt elke 2 jaar met een half procentpunt op, tot een maximum van 15 procent. Als de bank niet aan die verplichtingen kan voldoen worden er aandelen uitgegeven aan de Staat. Aandeelhouders van de in 1472 opgerichte bank stemden vorige week in met een omvangrijk plan, dat ervoor moet zorgen dat het kapitaal van Monte dei Paschi in de komende 5 jaar met 6,5 mrd euro wordt versterkt. Om dat doel te bereiken zullen onder meer onderdelen van het bedrijf worden verkocht.

KPN meldde dinsdag over het vierde kwartaal een opmerkelijk verlies van €160 mln, tegen een winst van €176 mln een jaar eerder in dezelfde maanden. Er was gerekend op een positief resultaat na verkoop door KPN van zijn zendmasten. De omzet daalde in het vierde kwartaal met 3% tot €3,275 mrd. Op jaarbasis verloor het telecombedrijf 3,5% procent omzet tot €12,7 mrd. De nettowinst viel 55% lager uit op jaarbasis. De recessie en krimp in orders van klanten drukten het onderliggende resultaat, zegt topman Blok. Hij verraste de markt door tijdens de presentatie van de jaarcijfers een forse claimemissie van €4 mrd aan te kondigen om de schuldenomvang te verminderen. KPN blijft ook na de vermogensversterking in moeilijk vaarwater. De koers van KPN ging daarna hard onderuit. Beleggers vrezen bovendien dat grootaandeelhouder en mrdair Carlos Slim de emissie niet steunt. Beleggers houden er rekening mee dat ondanks de claimemissie KPN kwetsbaar blijft mede vanwege de weglopende consumenten in Nederland. Ook bestaat er twijfel of het bedrijf zelfstandig door kan gaan. S&P heeft de rating van KPN verlaagd naar BBB-, outlook stabiel.

Koningshuisactivisite Joanna roept op om 30 april, de dag van de troonswisseling, te protesteren tegen de monarchie. Dat vertelde ze maandagavond in het tv-programma Pauw & Witteman. Ze noemde de monarchie een belediging voor de democratie. 'We gaan er op 30 april absoluut tegenin en we gaan proberen dat er geen nieuwe kroning gaat komen', zei ze. De 23-jarige studente uit Utrecht kwam vorige week vrijdag in het nieuws toen ze tijdens een bezoek van koningin Beatrix aan het Beatrix Theater, waar ze met haar personeel haar 75ste verjaardag vierde, een bord omhoog hield met de tekst 'Weg met de monarchie, het is 2013'. Uit angst voor rumoer verwijderde de politie de studente. Ze werd aangehouden en kreeg een vordering, waarna ze zich niet meer mocht vertonen in het gebied. Achteraf bleek dat hier sprake was van vrije meningsuiting waarvoor geen vergunning nodig is.

Ik waarschuwde eerder al dat het Crypriotische bankwezen zo groot en zo zwak is vanwege hand en spandiensten die ze leveren aan de Russische maffia. Het kleine Cyprus is normaal gesproken niet zo relevant voor de Europese economie, maar dit zijn geen normale tijden. Deze waarschuwing gaf Jörg Asmusssen, topman bij de Europese Centrale Bank (ECB). ,,Wij bevinden ons niet in normale tijden en daarom denk ik dat onbeheerste ontwikkelingen in Cyprus de vooruitgang die we in 2012 zijn begonnen, kunnen belemmeren''. Cyprus heeft grote schulden en deed vorig jaar een beroep op het euro-reddingsfonds. Een besluit daarover wordt niet verwacht voor de verkiezingen op Cyprus, die op 17 februari worden gehouden. De kwestie Cyprus heeft geleid tot spanningen tussen Duitsland en de ECB. ECB-president, Mario Draghi, zou de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble op het hart hebben gedrukt dat een bankroet van Cyprus wel degelijk een bedreiging is voor de rest van de eurozone. Hij zou daarbij zijn gesteund door Europees Commissaris Olli Rehn (Monetaire Zaken) en het hoofd van het Europese noodfonds ESM, Klaus Regling. Het trio wees Schäuble erop dat Cypriotische banken veel filialen hebben in Griekenland. Als die banken kopje-onder gaan, zou dat tot veel onrust kunnen leiden onder Griekse spaarders. Die onzekerheid kan vervolgens overspringen naar Griekse banken, waardoor Griekenland verder in de problemen zou komen. Cyprus, een van de 17 landen waar de euro als betaalmiddel wordt gebruikt, zit al lange tijd in financiële nood en liet vorige zomer weten Europese noodleningen ter waarde van €17,5 mrd nodig te hebben. Dit bedrag is bijna gelijk aan het bruto binnenlands product van het land. De regering van het land weigert vooralsnog echter in te stemmen met de voorwaarden die aan de steun worden gesteld. Kredietbeoordelaar Fitch heeft de kredietwaardigheid van Cyprus verder verlaagd. Volgens Fitch kost het de overheid van de eilandstaat meer geld om de noodlijdende financiële sector overeind te houden dan eerder werd gedacht. De rating van Cyprus ging van BB-min naar B. Fitch schat de kosten voor de bankensteun nu op €10 mrd. Cypriotische banken worden hard geraakt door de economische ellende in Griekenland. De Cypriotische president Demetris Christofias gaf deze week aan dat zijn Russische ambtsgenoot Vladimir Poetin hem heeft verzekerd dat Rusland mee zal werken aan een eventueel pakket noodkredieten voor Cyprus. Volgens hem zijn Rusland en de Europese Commissie in gesprek over de mogelijke steun.

Steen Jakobsen van Saxo Bank deed voor dit jaar ’extreme voorspellingen’ zoals een nationalisatie van Japanse elektronicabedrijven en een verdubbeling van de 30-jarige rente in de VS. En hoewel er momenteel volgens hem te optimistisch naar aandelen en de wereldeconomie wordt gekeken, wil hij zich zeker geen doemdenker noemen. „Mijn rol als econoom is vooral mensen bewust te maken van de risico’s.” Jakobsen geniet veel waardering in de financiële wereld, mede vanwege zijn uitgesproken mening. Hieronder vallen ook de tien ’extreme voorspellingen’, die hij jaarlijks samen met een paar collega’s doet. „Het gaat mij er niet om te voorspellen wat er waarschijnlijk gaat gebeuren. Maar ik wil reacties bij mensen losmaken en dat vergt denken buiten het bestaande kader.” Hij wijst op de ’extreme voorspelling’ van een jaar geleden dat de koers van Apple vanaf zijn top zal halveren. „ Ik erken dat dit vorig jaar niet is gebeurd, maar dat is ook niet zozeer mijn bedoeling. Het verhaal erachter dat het bedrijf zijn hoge marktaandelen en winstmarges niet zou kunnen vasthouden, kwam wel uit. Het geeft ook te denken dat ik tijdens mijn recente trip naar Singapore waar veel yuppies zijn, nagenoeg geen iPhones zag.” Pas echt negatief is hij over Japanse elektronicabedrijven, gegeven zijn ’extreme voorspelling’ van een nationalisatie. „Ze zijn niet concurrerend, innoveren te weinig en worden met een krimpende binnenlandse markt geconfronteerd. De overheid zal dit jaar of volgend jaar dus mogelijk moeten ingrijpen.” Jakobsen maakt zich als econoom vooral zorgen over de torenhoge schulden bij veel overheden. „Terwijl het bedrijfsleven zijn schulden afbouwt, zie je dat overheden steeds meer schulden op zich nemen. En dat terwijl overheden een steeds groter aandeel in de economie hebben. Hij sluit zelfs het Japan-scenario met vele jaren van economische stilstand niet uit, namelijk als overheden hun schulden maar laten oplopen. „Het is jammer dat heel veel geld naar de aanpak van de schuldenproblematiek gaat. En maar weinig naar kleine en middelgrote bedrijven, terwijl deze juist de banenmotor zijn. Meer flexibiliteit van de arbeidsmarkt zou helpen, alsook het inperken van de bureaucratie.” Hoewel de marktvoorspellingen voor de groei van de wereldeconomie de afgelopen maanden al zijn verlaagd, meent Jakobsen dat het tot een verdere neerwaartse bijstelling komt. „Velen onderschatten nog altijd de effecten van de bezuinigingsmaatregelen. Voorts is er een reële kans dat het crisisgevoel binnenkort weer de kop opsteekt, wat zijn weerslag zal hebben op de bestedingen.” Dat laat onverlet dat topman Mario Draghi van de Europese Centrale Bank volgens hem goede stappen heeft gezet om de Europese schuldencrisis op te lossen. „Hij is een betere econoom dan zijn voorganger en heeft een verstandig beleid gevoerd. Met zijn aankondiging alles te zullen doen om de euro te redden, heeft hij al 75% van het gewenste effect kunnen realiseren. De overige 25% moet komen van de daadwerkelijke uitvoering.” Dan gaat het om het opkopen van obligaties van financieel zwakke landen door de ECB. Vooral Spanje komt hiervoor in aanmerking, maar lijkt niet geneigd een hulpverzoek in te dienen. „Spanje wil liever niets doen en wacht in ieder geval zo lang mogelijk, omdat de consequentie is dat er strenge maatregelen opgelegd worden. Maar uiteindelijk ontkomt het land er niet aan. Beleggers doen er volgens hem altijd goed aan met meerdere scenario’s rekening te houden en zodoende voor een gebalanceerde portfolio van aandelen, staats- en bedrijfsobligaties te kiezen. Wel plaatst hij enkele kanttekeningen. „Momenteel zijn beleggers en analisten wel erg enthousiast over aandelen en gezien ook de vaak matige februarimaand acht ik het verstandig een stukje winst te nemen. Verder zie ik bovengemiddelde kansen in landen met een jaarinkomen per hoofd van de bevolking onder de $4000. De ervaring leert namelijk dat indien deze $4000 wordt overschreden, zoals China dat in 2010 deed, de economische groei afkalft. En daarom blijf ik ondanks de huidige zeepbel in staatsobligaties beleggen? Omdat de ervaring leert dat zeepbellen langer dan verwacht aanhouden.”

Kort Nieuws

Vier op de tien bedrijven zijn vorig jaar in de fout gegaan bij het opstellen van de jaarrekening.

In Nederland staan 700.000 huizen 'onder water', dat betekent dat de hypotheek op de woning hoger is dan de marktwaarde. Verontrustend?

Italiaanse gezinnen stonden in 2012 met gemiddeld bijna €20.000 in het krijt bij de bank. Dat is meer dan een verdubbeling ten opzichte van tien jaar eerder. In 2002 was de gemiddelde schuld van een Italiaans gezin €8312. Vorig jaar was dat gestegen naar €19.916. De inflatie over de periode van 2002 tot 2012 bedroeg 25,4%. Gezinnen leenden door de gedaalde rente makkelijker geld. Het meest op de pof leven de gezinnen in de provincie Rome, met een gemiddelde schuld van €29.353. Komt Berlusconi terug aan de macht in Italië?

Het volgende bericht verbaast mij in het geheel niet: de timing kan eigenlijk niet slechter. Net nu de rust enigszins lijkt terug te keren op de woningmarkt blijkt dat de nieuwe fiscale regels voor hypotheken voor nieuwbouwhuizen op zijn zachtst gezegd rammelen, stellen onafhankelijke deskundigen. De consequentie van ’die blunders’ is dat de hypotheekrenteaftrek van nieuwbouwwoningen onbedoeld op de tocht is komen te staan. Fiscaal jurist Eric Hoepelman stelt vast dat de hypotheekrenteaftrek op de tocht staat voor kopers van nieuwbouwhuizen. De kwestie draait om de koop-aanneemovereenkomst die consumenten afsluiten met een projectontwikkelaar. De koopovereenkomst in dit document heeft betrekking op het aanschaffen van de bouwgrond. De aanneemovereenkomst, het andere onderdeel, bevat de opdracht aan de projectontwikkelaar om het huis te bouwen. „In feite zijn deze overeenkomsten een lening van de projectontwikkelaar aan de consument. Die laatste betaalt dan ook rente aan de projectontwikkelaar”. Van aflossen op deze lening is echter geen sprake en juist daardoor ontstaan de problemen. „Het kabinet heeft aflossen verplicht gesteld wil je aanspraak kunnen maken op renteaftrek”. Ergo: de bouwrente is niet langer aftrekbaar. Tot overmaat van ramp geldt, volgens Hoepelman, hetzelfde voor de uiteindelijke hypotheek. „Dat is een herfinanciering van de oorspronkelijke lening. Daar houden de nieuwe regels geen rekening mee, dus ook de hypotheek valt onbedoeld in box 3. En dat betekent dat je ook geen recht hebt op hypotheekrenteaftrek.” Minister Blok is aan het nadenken geslagen.

Europese banken betalen ruim €137 mrd terug aan de Europese Centrale Bank (ECB). Het gaat om geld dat eerder werd geleend van Frankfurt tegen zeer lage rentes. In totaal gaat het om 237 banken. Eind 2011 konden financiële instellingen zich inschrijven op de eerste LTRO, de ongelimiteerde driejarige leningen tegen een rente van 1%. De banken leenden een bedrag van €489 mrd. Daarna volgde nog een tweede LTRO van €529 mrd.

Davos: De topman van de Amerikaanse bank Goldman Sachs denkt dat de wereldwijde crisis inmiddels bijna ten einde is. ,,Mijn investerende ik zegt mij dat het ergste al lang voorbij is'', zei topman Lloyd Blankfein in het Zwitserse Davos. Maar het gevaar is nog niet geheel geweken. Er zouden nog wel wat verrassingen kunnen komen die ,,ons nog wel zouden kunnen teleurstellen'', aldus Blankfein. De topman zei optimistisch te zijn over de vooruitzichten voor Goldman Sachs en liet weten dat de vooruitzichten overeenkomen met de economische groei. Blankfein, een van de bestbetaalde bankiers ter wereld met een inkomen van tegen de 60 mln dollar, liet ook weten dat hij de bank niet zou verlaten als hij minder betaald zou krijgen. Een topman in de financiële wereld zegt dat hij aan klompen aanvoelt dat we over de top van de crisis zijn maar dat de gevaren nog niet zijn geweken. De man verdient $60 mln per jaar en zou dit werk niet willen doen voor minder. Voor dat salaris moet hij dit wel zeggen.

De Amerikaanse economie is in het vierde kwartaal van vorig jaar onverwacht gekrompen. De economie in de VS ging in de laatste 3 maanden van vorig jaar met 0,1 procent op jaarbasis achteruit. Daarmee was de terugval ten opzichte van het voorgaande kwartaal veel groter dan verwacht. De achteruitgang kwam vooral door de sterkste afname van de uitgaven aan defensie in 40 jaar tijd. Consumenten gaven daarentegen meer uit dan in het voorgaande kwartaal.

Griekenland is weer getroffen door een groot aantal stakingen vanwege de harde bezuinigingen, personeelstekorten en banenreducties. Vooral in de gezondheidszorg en bij veerdiensten hebben veel werknemers het werk neergelegd. Op donderdag behandelden Griekse artsen alleen spoedgevallen. ,,Er is een tekort van 6000 clinici'', zei dokter Giorgos Tagaris in de Griekse havenstad Patras woensdag. ,,Het personeel is overbelast.'' De overheid heeft geen geld om nieuwe artsen in te huren. Ook zal een groot deel van het openbaar vervoer lag stil. Zo reden de bussen in Athene en de treinen van staatsspoorwegen OSE niet en gingen er geen veerboten van Piraeus naar de Egeïsche eilanden.

De troonswisseling op 30 april gaat de Nederlandse economie een steuntje in de rug geven. Vooral de middenstand zal profijt trekken van de festiviteiten rond de inhuldiging. Koningin Beatrix kondigde afgelopen week aan om op 30 april het stokje over te dragen aan kroonprins Willem-Alexander. Na drie generaties met vrouwelijke troonopvolgers zal er weer een koning het ambt van staatshoofd gaan vervullen. Beleggers gaan er van uit dat het inwijdingsfeest een bijdrage zal leveren aan het herstel van onze economie, waarbij met name de middenstand een impuls krijgt. Ook verwachten zij dat de wereldwijde exposure van de wisseling van de wacht in het koningshuis een positief steentje bijdraagt aan de economie ons land. Er zijn ook stemmen die verwachten echter dat de aanstaande inhuldiging van Willem-Alexander nauwelijks invloed zal hebben op de Nederlandse economie. Een zeer kleine minderheid vindt het Koningshuis overbodig en denkt dat de economie pas profiteert bij de overgang naar een republiek.

En nu een bericht waar ik mijn twijfels over heb. Het vertrouwen van consumenten en producenten in de Europese economie is in januari verbeterd. De vertrouwensindex voor de eurozone klom met 1,4 punten tot 89,2. Vooral het vertrouwen van consumenten en ondernemers in de bouw en de dienstensectoren verbeterde. Het sentiment in de industrie en detailhandel was even somber als in december. Het vertrouwen ligt ondanks de verbetering nog ruimschoots onder het langjarig gemiddelde. Werkgevers werden in alle sectoren wat minder pessimistisch over de vooruitzichten voor de werkgelegenheid. In de industrie en de dienstensector was de verbetering op dat vlak echter miniem. De graadmeter voor het ondernemingsklimaat in de eurozone stabiliseerde op het lage niveau van min 1,09. Ondernemers werden somberder over hun orderpositie, maar compenseerden dit met een wat optimistischer blik op de verwachte productie. Voor Nederland zijn deze verwachtingen niet realistisch.
De Stichting Woekerpolisclaim en de Ombudsman Financiële Dienstverlening willen dat de Staat mee betaalt aan de compensatieregeling voor mensen die een woekerpolis hebben afgesloten via een bedrijfsspaarregeling.

De koers van het aandeel Imtech is op 4 februari bij opening met 40% gedaald als gevolg van financiële strop van €100 mln wegens een vermoedelijke fraude bij projecten in Polen.

In een brandbrief aan minister Henk Kamp schrijven 13 bedrijven dat zij zich ‘grote zorgen’ maken over het Nederlandse innovatiebeleid. Tot de ondertekenaars behoren AkzoNobel, DSM en Unilever. De bedrijven stellen dat zij te weinig financiële steun krijgen van publieke financiers van wetenschappelijk onderzoek, zoals NWO en TNO. Het zogeheten topsectorenbeleid zou op een mislukking dreigen uit te lopen. Het doel van het topsectorenbeleid is juist nauwere samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen om de innovatiekracht van de industrie te versterken. Volgens de briefschrijvers dreigt nu het tegendeel te gebeuren. De voortzetting van bestaande samenwerkingsverbanden loopt volgens de bedrijven gevaar.

Fitch handhaaft zijn ratings voor ING, ABN Amro en Bank Nederlandse Gemeenten (BNG), maar verlaagt de vooruitzichten van stabiel naar negatief. De wijziging volgt op de naar beneden bijgestelde vooruitzichten voor de Nederlandse economie, aangezien de drie genoemde banken geheel of gedeeltelijk afhankelijk zijn van de staat. Ook de rating van de Nederlandse Staat blijft staan op AAA, maar de outlook wordt, evenals bij de banken, gewijzigd van stabiel naar negatief. Fitch is onder meer pessimistischer over de huizenmarkt. De nationalisatie van SNS Reaal heeft de problemen waarmee de bankensector kampt volgens Fitch nog maar eens onderstreept. ING heeft bij Fitch een A-rating, ING Bank en ABN Amro een A+ en BNG een AAA-rating. Fitch denkt dat de bereidheid van de Nederlandse staat om de zogenoemde systeembanken te steunen momenteel nog steeds groot is, gezien de aanhoudende crisis in de eurozone en de turbulentie op de financiële markten. ,,Er is echter een duidelijke politieke intentie binnen de Europese Unie om uiteindelijk de impliciete staatssteun aan banken te verminderen'', aldus de kredietbeoordelaar. Hierdoor verslechteren de vooruitzichten voor banken op de middellange termijn. Aangezien ze ondertussen bezig zijn met het versterken van hun balans, hoeft dit nu niet te leiden tot een lagere beoordeling.

Het zijn zwarte dagen voor particuliere beleggers. Zij zijn de afgelopen dagen voor honderden miljoenen euro's het schip ingegaan op de Amsterdamse beurs.

Hans Hoogervorst dat de toezichthouders hebben gefaald in het toezicht op de banken.

Slotstand indices 08 februari 2013/week 6: AEX 345,13; BEL 20 2.505,91; CAC 40 3.649,50; DAX 30 7.652,14; FTSE 100 6.263,93; SMI 7.395,97; RTS (Rusland) 1.590,13; DJIA 13.992,97; Nasdaq 100 2.775,556; Nikkei 11.153,16; Hang Seng 23.215,16; All Ords 4.989,40; € $1,3365; goud $1667,20 dat is €40.072,65 per kg.

 

 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.