UPDATE09012016/306 Als de dirigent de maat kwijtraakt, verandert het speelveld in een slagveld

Dat was even schrikken maandagmorgen. Om 13:35 uur local time (Amsterdam time 06:35 uur) sloot de SSEC Shanghai voortijdig. De laatste notering van 2015 van de SSEC bedroeg: 3539,182, de eerste notering van 2016 was 3536,59, voor de lunch: 3399,91; na de lunch 3384,92; slotnotering op 4 januari 2016: 3296,66. Een daling van 6,85%. De AEX opende het nieuwe jaar op 436,33 bij een slotstand van het oude jaar van 441,82 en sloot op 431,70. Er worden twee ontwikkelingen aangegeven die voor deze koersbeweging verantwoordelijk worden gehouden. Voor de opening van de Chinese beurs verscheen onderstaand bericht. De bedrijvigheid in de Chinese industrie is de afgelopen maand verder gekrompen. De overheidsindex noteerde een stand van 49,7. Daarmee was de krimp net iets minder sterk dan in november toen een stand van 49,6 werd gemeld. Dat betekent dat de Chinese economie nog steeds in een krimp zit. De dienstensector liet volgens overheidsdata wel groei zien. De officiële inkoopmanagersindex voor die sector kwam vorige maand uit op 54,4 van 53,6 in november. De laatste tijd hebben tegenvallende berichten over de Chinese economie voor onrust op de financiële markten gezorgd. Peking heeft geprobeerd die zorgen weg te nemen. Om de groei te stimuleren heeft China onder meer de rente meermalen verlaagd en de kredietverlening versoepeld. De index kwam voor het hele jaar gemiddeld uit op een stand van 49,9. Dat is ver onder het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar van 50,7. In de maanden mei en juni werd met 50,2 de hoogste stand van het jaar bereikt. Dat niveau lag gelijk aan de slechtste maanden in de twee voorgaande jaren. Officieel heeft de Chinese regering een groeidoelstelling voor 2015 van 7%. Het is zeer de vraag of die wordt gehaald. Naast de krimp in de industrie staat de werkgelegenheid onder druk. Economen denken dat China meer maatregelen zal aankondigen om de groei te stimuleren. En dat gebeurde ook. De vraag naar metalen is nog altijd gering vanwege de matige groei in met name Azië. China gaf echter dinsdag aan zijn aandelenmarkten kunstmatig te willen gaan ondersteunen, na de klappen van een dag eerder. China heeft volgens Bloomberg een pakket aan maatregelen ter waarde van $250 miljard klaar staan. De hulp vanuit Peking werd al direct ingebracht door staatsgesteunde fondsen en banken die aandelen opkochten. Het herstel van 0,26% staat overigens nog in geen verhouding tot de omvang van de verliezen die metalen op de eerste beursdag opliepen: de sterkste daling in bijna zes jaar. Ondanks de staatsingrepen kondigden een aantal mijnbouwbedrijven en metaalproducten vrij eensgezind aan hun productie verder te beperken. De Chinese aandelenbeurzen boekten woensdag weer enige terreinwinst, terwijl de overige Aziatische markten terrein verloren. Peking nam opnieuw maatregelen om de eigen munt, de yuan, in te dammen en leek er eindelijk in te slagen de beurzen in rustiger vaarwater te brengen. De beurs in Seoul, en later op de dag ook die in Europa en de VS stonden onder druk nadat bekend werd dat Noord-Korea een proef met een kernbom had uitgevoerd. China verlaagde voor de zevende achtereenvolgende dag de referentiekoers voor de yuan, die binnen 2% van dat punt moet blijven. Het is een van de instrumenten die Peking gebruikt om de economie aan te jagen. China veroorzaakte vorig jaar een schok op de wereldwijde aandelenmarkten met een devaluatie van de yuan. "Totdat China stopt met het afzwakken van de yuan zullen aandelenmarkten wereldwijd moeite hebben te stabiliseren", zei een handelaar in Tokio. "De stappen die Peking neemt om de export, en daarmee de economie, aan te jagen, creëren elders problemen. Japan is één van de slachtoffers vanwege de overlap met een groot deel van het Chinese bedrijfsleven". Er lijkt in ieder geval voorlopig een einde te zijn gekomen aan de enorme onrust op de Chinese beurzen. Nadat deze week twee keer de handel voortijdig werd beëindigd omdat de koersen zo hard daalden is nu sprake van stabilisatie. De Chinese overheid heeft nog wat moeite met het begrip vrije markt. De overheid is ondanks het afschaffen van de maatregel nog steeds zwaar aanwezig op de markt. Zo zijn er nog altijd beperkingen voor grote aandeelhouders om te verkopen. Daarbij zijn er geruchten dat staatsfondsen aandelen opkopen. Ook de centrale bank van China deed een duit in het zakje en na zes keer een verlaging van de koers van de yuan was er nu sprake van een fractionele verhoging. Door de zwakkere yuan was eerder twijfel ontstaan in de markt over hoe de Chinese economie er werkelijk voor staat. De Chinese autoriteiten blijven niettemin meekijken over de schouder van beleggers. Er zijn ook nog steeds genoeg restricties. Zo mag een aandeel niet meer dan 10 per dag fluctueren, terwijl beleggers niet een aandeel op dezelfde dag mogen kopen en verkopen. Ook voor buitenlandse beleggers gelden nog beperkingen. Aandelen zijn in Shanghai nog duurder dan in Hong Kong, waar de overheidsmaatregelen niet gelden. RTLZ schrijft: het valt nog te bezien hoe het zwabberende beleid van de Chinese autoriteiten op de langere termijn uitpakt, daarbij zijn er nog steeds handelsbeperkingen en het is de vraag hoe lang het effect werkt van overheids gestuurde aankopen van aandelen. Afgelopen zomer daalden de aandelenkoersen in China flink. ''Alle ingrediënten die afgelopen zomer aanwezig waren zijn er nog steeds: zorgen over de afzwakkende economie en de aanhoudende verzwakking van de munt, de yuan''. 

Op Wall Street verloor Apple bij opening 1,9%. Het bedrijf zou van plan zijn om de productie van iPhones te verlagen. Een dag eerder ging het aandeel al 2,5% omlaag door zorgen over de populariteit van de iPhone. Ook internetbedrijf Yahoo ligt onder vuur van de activistische investeerder Starboard. Het is de hoogste tijd dat het concern drastische veranderingen doorvoert, want aandeelhouders hebben alle vertrouwen in de bedrijfstop verloren, aldus Starboard. Donderdag viel de handel opnieuw stil toen de SSEC 7.04% was gedaald tot 3125,00. Ook de Europese en Amerikaanse beurzen kleurden in het rood. De handel trok wat aan toen de Toezichthouder de zogeheten 'circuit blokkers', die vorig jaar werden ingevoerd na de dolle rit die de beurzen in China vorig jaar maakten, weer tijdelijk werden ingetrokken. Die hielden in dat bij een daling van 5% van de index de handel voor 15 minuten werd stilgelegd en bij 7% de handel voor die dag werd gesloten. De Chinese regering wilde daarmee voorkomen dat te grote onrust op de markten de toch al afzwakkende groei van de economie verder zou schaden.

In het Midden Oosten vonden in het eerste weekend van 2016 zware ongeregeldheden plaats tussen het soennitische land Saoedi-Arabië en de sjiitische inwoners in landen als Irak, Libanon, Bahrein en Jemen. In Saoedi-Arabië werden achter gesloten deuren 47 van terrorisme verdachte mannen geëxecuteerd, waaronder de sjiitische geestelijke Nimr al Nimr, een voorvechter van de rechten sjiitische inwoners. Dat heeft tot grote woede geleid onder de sjiieten. Het felst in Iran waar de Saoedische ambassade werd bestormd, het meubilair ging eraan,er werd brand gesticht en delen veranderden in een puinhoop. De opperste leider in Teheran, ayatollah Khamenei waarschuwde de Saoedische politici dat ze goddelijke wraak konden verwachten om de dood van de martelaar Al-Nimr te wreken. Hij was een van de grootste critici van het Saoedische Koninkrijk. Hij eiste dezelfde rechten voor de sjiieten als voor de soennieten. Saoedi-Arabië verbrak alle diplomatieke banden met Iran. Over en weer werden diplomaten naar huis gestuurd. De effectenbeurzen reageerden op de oplopende spanning tussen Iran en Saoedie-Arabië (soennitisch) en Iran (sjiitisch). Zowel de VS als de EU riepen op tot kalmte, en de VS ook tot een transparantere rechtspraak en een betere bescherming van de mensenrechten.

De wereldeconomie wordt dit jaar getekend door een overvloed aan uitdagingen. Dat zegt hoofdeconoom Maury Obstfeld van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Opkomende markten zullen in zijn ogen de hoofdrol opeisen, terwijl China als op één na grootste economie het kaliber heeft om de financiële markten schrik aan te jagen. Met als gevolg dat China ons rotjaar kan bezorgen. Obstfeld, die in september het stokje overnam van OIivier Blanchard, wijst op tal van economische en politieke uitdagingen zoals de oorlogen in het Midden-Oosten en de vluchtelingencrisis die daaruit voortvloeide. ,,De stemming in de financiële markten is weemoedig ondanks aanhoudende steun van de centrale banken in Europa en Japan. De Federal Reserve heeft een eerste rentestap gezet. Belangrijk is welk pad nu gevolgd wordt en hoe de FED daarover communiceert met de markten''. Ook de economische ontwikkelingen in China staan hoog op zijn 'lijstje'. De effecten van de groeivertraging op de rest van de wereld in 2015, vooral in de vorm van dalende grondstofprijzen, zijn volgens de econoom veel groter geweest dan het IMF inschatte. Stel dat de aanname van de officiële Chinese groei voor 2016 van 7% en ook de 6% van de markt niet haalt, maar afkoelt naar 5,5% , dan heeft dat grote gevolgen voor de Nederlandse economie. De economische groei zal dan dit jaar terugvallen van 2 naar 1% en zal de werkeloosheid weer aantrekken naar 7,2% van de beroepsbevolking. De voorzitter van de Japanse centrale bank, Haruhiko Kuroda, verwacht dat dit jaar de Japanse economie een gematigd herstel zal laten zien. Het land staat op het punt een lange periode van deflatie af te sluiten, maar zal dat boek pas definitief kunnen sluiten als de inflatie stabiliseert op 2%. De Bank of Japan probeert de derde economie van de wereld al sinds 2013 vlot te trekken met buitengewone maatregelen. De bank jaagt de economie aan door de geldhoeveelheid jaarlijks met ¥80 biljoen (€605 mrd) te vergroten met een programma van kwantitatieve verruiming door op grote schaal obligaties en andere waardepapieren op te kopen. Kuroda stelde in het vooruitzicht met aanvullende stappen te zullen komen als die nodig blijken te zijn. Het huidige beleid is vooralsnog afdoende om de inflatie naar de gewenste 2% te krijgen. Voor een verdere bestendiging van de economische groei is het echter ook noodzakelijk dat de inkomens gaan stijgen. De Japanners voeren hetzelfde monetaire beleid als de FED, BoE en de ECB. Ook daar is de groei stilgevallen en ook daar wordt getracht met het verkopen van staats gerelateerde obligaties de groei nieuw leven in te blazen. Hoe groot het succes is van de QE van de FED, die eind 2014 al meer dan $4000 mrd in QE had geïnvesteerd, is voor mij nog altijd twijfelachtig. Een soortgelijk beleid van de ECB heeft in de verste verten niet die ontwikkelingen laten zien die kunnen leiden tot het uit de modder trekken van nieuwe investeringen. En in Japan staat de situatie nog veel dramatischer voor gezien de extreem grote staatsschuld, die wordt gefinancierd door de opgebouwde pensioenreserves van Japanse werknemers, waarmee Japan overeind wordt gehouden. Dat monetaire beleid van de $, de € en de ¥ leidt tot overliquiditeiten tot in het oneindige. Wat betekent dat voor de reële waarde van deze valuta? Het roept een illusoire beeld op. Ik vrees dat er voor de monetaire autoriteiten geen weg terug meer is, dan wel dat dit beleid tot een ineenstorting van het financiële bestel leidt. Een positief bericht hierover komt uit Frankfurt bij monde van ECB-hoofdeconoom Peter Praet. Hij verdedigt de enorme stimuleringsmaatregelen van de ECB, die de afgelopen jaren een nieuwe diepe recessie in de eurozone zouden hebben voorkomen. De Belgische econoom onderkent dat de ECB er nog niet in is geslaagd de inflatie in de eurozone aan te jagen, terwijl dat wel het doel is van het stimuleringsbeleid. Dat betekent volgens hem echter niet dat het beleid verkeerd is. "Als de ECB haar maatregelen niet had genomen, zaten we in een depressie", aldus Praet. "Dat zou veel erger zijn dan wat we vandaag meemaken en erger dan wat we het voorbije decennium meemaakten." Een alternatief plan om de inflatie aan te zwengelen is er volgens Praet niet. "Er is geen plan B, er is maar één plan. De ECB staat klaar om alle maatregelen te treffen die nodig zijn om de inflatie naar 2% te brengen. Als je genoeg geld bijdrukt, krijg je altijd inflatie. Altijd." Dat laatste zal beslist waar zijn, maar dat kan ook leiden tot 50 of misschien wel 200% inflatie. We zijn dan nog veel verder van huis dan we waren. Je forceert met het huidige beleid, dat Praet verdedigd, een gigantische zeepbel met geld, waar in de markt geen bestemming voor is. Je creëert op deze wijze een gebrek aan vertrouwen met als gevolg een enorme kapitaalvernietiging. Verder vraag ik mij af waarop hij zijn aanname baseert dat het monetaire beleid 'een nieuwe diepe recessie in de eurozone zouden hebben voorkomen'. Hoe groot zijn de bijwerkingen van het extreem lage rentebeleid en wat staat ons nog te wachten. Mijn advies: niet luisteren naar die onzin van deze ECB hoofdeconoom. Ik verwijs naar de titel van dit blog.

Nederland wordt voor economische groei en banen steeds afhankelijker van het buitenland. Politiek Den Haag heeft echter steeds minder ruimte voor een eigen economisch beleid. Nederland moet daarom snel ons ouderwetse sociale zekerheidsstelsel aanpassen aan de nieuwe arbeidsmarkt en daarin voldoende zekerheid inbouwen voor werknemers, schrijven de economen van der Ploeg en Vermeend dit weekend op DFT. <citaat> Door zorgen over de Chinese economie is het nieuwe beursjaar slecht van start gegaan. Vanwege de internationale economische invloed van China beginnen ook regeringen zich af te vragen of hun land bestand is tegen een mogelijke neergang van de wereldeconomie. Voor Nederland is er volgens de publicatie Nederland langs de Europese meetlat die afgelopen week verscheen geen reden voor pessimisme. Daarin laat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zien hoe Nederland het doet ten opzichte van andere EU-lidstaten. Op welke gebieden lopen we voorop en waar doen we het slechter? De uitkomsten zijn opvallend goed. Zo is de Nederlandse bevolking de gelukkigste van de EU en behoort ons land tot de rijksten van Europa. Andere recente studies laten zien dat Nederland economisch tot de Europese kopgroep behoort. Met een economische groei van rond de 2% en een sterk bedrijfsleven staan we hoog op de internationale ranglijstjes van landen met de beste economische prestaties. Over onze hoge werkloosheid (8%) moeten we ons wel zorgen maken, maar Europees gezien ligt die onder het gemiddelde van de eurozone . En als het gaat om sociale zekerheid, pensioenen en de zorg behoort Nederland zelfs tot de wereldtop. Bovendien hebben we als land een hoog overschot (ruim 10%) op de lopende rekening. Alleen op het terrein van het klimaatbeleid scoren we slecht. </citaat> Dat laatste is het beeld van de toekomst. Het grootste uitdaging voor ons land is niet de huidige stand van zaken, maar het ontbreken van een visie op de toekomst. Dat beleid ontbreekt in den Haag en in Brussel. Daarover moeten we ons wel grote zorgen maken. Wat draagt deze generatie over aan de volgende. De arbeidsmarkt staat onder zware druk. Nederland heeft, relatief bezien, het grootste aantal zzp'ers en tijdelijke arbeidscontracten. Dat is geen weelde, dat is armoe. En ja wij zijn een open economie en afhankelijk van ontwikkelingen van de wereldeconomie, van de immigratiestroom, van het ontbreken van voldoende daadkracht van onze politieke elite. Wat betreft de sociale zekerheid, pensioenen en de zorg behoort Nederland zelfs tot de wereldtop. Maar kunnen wij ons dat blijven veroorloven? Aan alle kanten is de overheid en het bedrijfsleven bezig sociaal maatschappelijke rechten af te breken. Neem de thuiszorg, neem de gevolgen van de participatie, neem de pgb's, neem de lagere opbouw van pensioenrechten door ambtenaren, neem de onzekerheden van de opbouw van pensoenrechten in de private sector in acht genomen de gevolgen van het extreem lage rentenivo's en denk aan de afbouw van WW-termijnen. Ik zou willen zeggen tegen de beide economen: kijk niet naar vandaag, kijk naar morgen en overmorgen. Ik zie daar alleen maar mist en smog.

De massale aanrandingen tijdens oudejaarsnacht in Keulen en andere Duitse steden lijken de Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders geen windeieren te hebben gelegd. De partij zou, als er nu verkiezingen zouden zijn, kunnen rekenen op twee extra zetels. De PVV komt daarmee uit op 41 zetels: een 'all time high'. Bijna de helft van de kiezers denkt dat de vluchtelingencrisis een doorslaggevende rol zal spelen bij hun partijkeuze tijdens de volgende Tweede Kamerverkiezingen. De beide coalitiepartijen staan op een zwaar verlies in de virtuele peiling van Maurice de Hond. De VVD is deze week gedaald van 19 naar 18 zetels en dat brengt het verlies ten opzichte van de laatste Tweede Kamer verkiezingen op 23. Voor de PvdA is het drama nog groter n.l. -29 zetels. De coalitie verliest nu 52 van de 79 zetels. Ook het CDA verliest één zetel en komt op 19 zetels, een winst van 6 zetels. De grote winnaar is de PVV, die stijgt naar 41 (+2) zetels en maakt een winst van 26 zetels, ook GL stijgt fors met een winst van 11 zetels.

De voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, bemoeit zich met het stemgedrag van de Nederlandse kiezer. Een 'NEE' stem op 6 april a.s. over het gesloten associatieverdrag van de Europese Unie met Oekraïne, kan leiden naar een grote continentale crisis. Daar dreigt de voorzitter van de Europese Commissie de Nederlandse kiezer mee. "Rusland zou de vruchten plukken van een gemakkelijke overwinning" als de Nederlandse kiezer het associatieverdrag tussen Oekraïne en de EU afwijst. Volgens Juncker zou het bovendien koren op de molen zijn van populisten die de Europese Unie willen opblazen. "Laten we het referendum niet veranderen in een referendum over Europa", zegt Juncker. "Ik hoop van harte dat (Nederlanders) niet nee zullen zeggen om redenen die niets met het verdrag zelf te maken hebben", zegt hij tegen NRC. Juncker vindt het belangrijk dat Nederlanders "goed begrijpen dat deze kwestie het Nederlandse belang overstijgt". Hij roept de Nederlandse kiezer op om 6 april te "handelen als een Europese strateeg". Ook zegt hij: "Ik heb geen kritiek op het politieke systeem in Nederland, of op deze mogelijkheid om zich uit te spreken, maar ik zeg wel: kijk uit, dit kan het evenwicht in Europa veranderen." Het referendum – dat gaat over de associatieovereenkomst tussen de EU en Oekraïne – is raadgevend, het kabinet kan de uitslag dus naast zich neer leggen. Het referendum komt er op initiatief van het Actiecomité GeenPeil. Op Twitter spreekt D66-leider Alexander Pechtold in een reactie van een "impliciet dreigement". "Kiezer is nog nooit overtuigd door dit soort impliciete dreigementen." En PVV-voorman Geert Wilders twittert: "De intimidatie van de EU-elite begint weer Maar het zal ze niet meer helpen. Nederland zegt NEE". Heel Europa weet dat de Europese Unie in zwaar weer verkeert. Eenduidigheid over het migrantenbeleid ontbreek, eenduidigheid over de buiten- en binnengrenzen ontbreek, eenduidigheid over Schengen en Dublin ontbreekt, een visie over de toekomst ontbreekt, financieel/economische problemen zijn nog altijd niet onder controle, Engeland stelt eisen aan Brussel, Oost-Europa doet moeilijk, maar de burger mag zich daarover niet uitspreken.

Een zware beschuldiging aan het adres van Rabobank. De bank zou ondernemers geantedateerde documenten hebben laten tekenen, die de rechtspositie van houders van renteswaps zou schaden. Dat zegt Stichting Renteswapschadeclaim. MKB-ondernemers zouden onder druk zijn gezet om documenten te tekenen, vaak met de datum van destijds, dus 2007 of 2008, zegt Pieter Lijesen, voorzitter van de stichting. Op de wijze waaronder de ondertekening is afgedwongen, ontstaan verdenkingen van chantage. Door antigedateerde contracten nu alsnog te laten ondertekenen zou het moeten lijken dat klanten van de Rabobank zich destijds bewust waren van de risico’s van renteswaps en dat de bank dus goed zou hebben uitgelegd hoe deze financiële producten, zogenaamde derivaten, werken. Als er geen handtekening onder een contract staat, dan verslechtert dat de rechtspositie van de Rabobank, geeft Lijesen aan. ''Dat probeert de RABO bank nu te herstellen door met oude documenten te komen, die moeten worden voorzien van een handtekening.'' Daardoor zouden de ondernemers juridisch minder sterk komen te staan. Ondernemers kochten in het verleden een financieel product, een zogenaamde renteswap, om te voorkomen dat ze meer rente zouden moeten betalen als de rente zou stijgen. Maar toen de rente daalde pakte de swap voor kopers ongunstig uit, waardoor er juist (soms fors) moet worden bijbetaald. Omdat de rente afgelopen jaren tot een historisch dieptepunt is gedaald, moesten veel bedrijven bijbetalen. Veel ondernemers zeggen achteraf niet te hebben geweten dat een renteswap ook risico’s meebracht. Volgens de stichting worden ondernemers nu door Rabobank onder druk gezet om alsnog hun handtekening te zetten. Dat zou onder meer gebeuren door te dreigen met opzegging van leningen. Lijesen zegt 550 ondernemers met een renteswap van Rabobank te vertegenwoordigen die destijds niet goed geïnformeerd zouden zijn en nu met een schadepost zitten. Van hen zou de stichting 40 meldingen hebben gekregen. Lijesen denkt dat het totale aantal meldingen in Nederland groter is. De meldingen van ondernemers met schade zouden door het hele land zitten. Renteswapschadeclaim zegt melding te hebben gedaan bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Lijesen verwacht dat deze wat met de zaak gaat doen. De Rabobank zegt in een schriftelijke reactie zich niet te herkennen in het geschetste beeld en geeft aan dat dossiers mogelijk niet compleet waren. Opvallend is dat Rabobank daarna met nóg een reactie komt, een 'geactualiseerde versie', waarin de RABO bank terugkrabbelt en zegt: ''als het is gegaan zoals de klant beschrijft, dan is dat een situatie waar we als Rabobank afstand van nemen''. De bank zegt het een en ander uit te zoeken en waar nodig maatregelen te nemen. Rabobank zegt nu ook het klanten, als ze stukken niet willen onderteken, hen dat vrij staat.

De inflatie in Nederland is vorig jaar gemiddeld uitgekomen op 0,6% en is daarmee de laagste score in 28 jaar. Vooral lagere olieprijzen drukken de inflatie, volgens het CBS. Voor het tweede jaar op rij is de gemiddelde inflatie opmerkelijk laag. In 2014 was de inflatie 1,0%. De gemiddelde prijsstijging is in de afgelopen 50 jaar alleen in 1986 en 1987 lager geweest dan vorig jasar. Veel producten voor consumenten zijn in het afgelopen jaar niet of nauwelijks in prijs gestegen. De inflatie werd vorig jaar flink getemperd door de prijsdaling van gas, elektriciteit en autobrandstoffen. Net als in 1986 en 1987 is de prijsontwikkeling van olie de belangrijkste oorzaak van de lage energieprijzen. De gemiddelde olie- en benzineprijs lag op het laagste niveau in vijf jaar tijd. De prijs van een vat Brent-olie uit de Noordzee lag gemiddeld op €48,37, een liter benzine (Euro 95) kostte 1,56 euro. Brent daalde in de afgelopen 12 maanden van $51,10 naar $34,23. In 2014 was de gemiddelde prijs voor een vat olie nog €74,62 en kostte een liter benzine €1,70. In december bedroeg de inflatie 0,7%. Ook in november lagen de prijzen voor consumenten 0,7% hoger dan een jaar eerder. De prijsontwikkeling van benzine had in december een verhogend effect op de inflatie. Weliswaar lag die in de laatste maand van het jaar 5,7% lager dan een jaar eerder, maar in november was de prijsdaling op jaarbasis nog 7,5%. Ook de prijsontwikkeling van vliegtickets had in december een opwaarts effect op de inflatie. ,,Daarentegen drukte de prijsontwikkeling van kleding de inflatie, waardoor deze per saldo gelijk bleef, aldus het statistiekbureau.

Nieuwsuur besteedde aandacht aan het Nederlandse voorzitterschap, in de komende 6 maanden, van de EU. Er werden uitspraken gedaan waarover ik zo mijn twijfels heb. Is Rutte c.s. in staat de regie over de grote complexe vraagstukken, waar Europa mee worstelt, in de hand te houden en zelf niet in de positie terechtkomt die een oplossing blokkeert? Er wordt gesproken over spanningen tussen de 28 EU-lidstaten, het Griekenland dossier en een mogelijke Brexit. Is er sprake van een existentiële (verband houdend met het menselijk bestaan, gezien als een aaneenschakeling van momenten) crisis van het Europese project? Hoe moet Europa verder als de Europese leiders geen grip meer hebben op het verloop van de crisis. Verwachten wij dat de Turken onze problemen gaan oplossen? Nee, toch. In de fase waarin Europa verkeert rennen de leiders, als een kip zonder kop, van de ene brandhaard naar de andere. We spreken dan over de vluchtelingenstroom vanuit het Oosten, Oekraïne, Rusland, de verrechtsing van de Europese samenlevingen en de wegvallende steun voor de, aan het bewind zijnde, 28 EU-lidstaten. Als gevolg daarvan slijt het vertrouwen van het volk in de economie en de sociale fundamenten en daar profiteren de nationalistische partijen van. In veel EU-landen is die aanhang al tot 30% gestegen. De leiders zijn niet bij machte besluiten te nemen die problemen oplossen. Europa dreigt uiteindelijk ten gronde te gaan als gevolg van verwaarlozing. Er zit onderling, tussen de lidstaten, veel kwaad bloed: er wordt ruziënd beraadslaagd. Niet alleen is er een tweedeling tussen de rijkere lidstaten in Noord Europa versus de armere Zuidelijke staten maar nu is er ook een tweedeling tussen Oost en West Europa met betrekking tot de opname van vluchtelingen. De aanname dat Europa een heilstaat zou zijn wordt nooit bewaarheid. Er wordt ook een uitspraak gedaan dat de 'euro zou zijn gered'. Die aanname deel ik helemaal niet. Het ontbreken van een visie voor Europa, waardoor investeringen in de toekomst zijn stilgevallen, kan met monetair beleid niet worden opgelost. De tool om grote hoeveelheden gratis geld beschikbaar te stellen zal uiteindelijk alleen maar chaos veroorzaken. Wat is de waarde nog van geld dat nauwelijks nog rendement oplevert? Zou Draghi het antwoord kennen……? Ligt de toekomst van Europa in meer macht naar de lidstaten en minder naar Brussel, zoals Engeland, Frankrijk en Nederland willen of moeten we nu de weg inslaan naar een federaal Europa met politieke, financieel/economische, monetaire en sociaal/maatschappelijke fundamenten? Maar dan wel met vooruitzichten voor jongeren en werkgelegenheid voor volgende generaties. Is de anti-Europa stemming onderdeel van een noodzakelijk politiek proces dat wordt gedomineerd door de onmacht van de politieke leiders? Alsof deze fase onomkeerbaar zou zijn. Er zal één leider moeten opstaan die de regie in handen neemt en respect afdwingt. Dan zijn we gelijk van de statiefoto van de 28 poserende regeringsleiders af. Premier Rutte heeft bij het begin van het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie gezegd dat er geen tijd te verliezen is. Eerst even een vraag aan de huidige voorzitter van de Europese Unie. Welke opdracht heeft hij meegekregen. De Pool Donald Tusk is op 1 december 2014 aangetreden als voorzitter van de Europese Raad, als opvolger van Herman van Rompuy, die de titel voerde van: President van Europa. Van Rompuy studeerde Grieks-Latijnse humaniora aan het Sint-Jan Berchmanscollege in Brussel tot 1965 en werd baccalaureus in de wijsbegeerte in 1968. In 1971 behaalde hij een licentiaatsdiploma in de economische wetenschappen aan de Katholieke Universiteit Leuven. Van Tusk wordt verwacht dat hij invulling geeft aan zijn functie van voorzitter van de Europese Raad (vergadering van de 28 EU-regeringsleiders). Van de wisselende voorzitters (voor 6 maanden) van de EU wordt verwacht dat zij een sturende kracht zijn bij het oplossen van probleemdossiers. In 2014 werd het voorzitterschap gevoerd door Letland en Luxemburg en per 1 juli aanstaande neemt Slowakije het stokje van Nederland over. Rutte noemde de instroom van asielzoekers en het terrorisme als grote problemen voor de EU. Ja, dat zijn wijze woorden en het gaat over complexe thema's van oorlog en vrede. Ik vraag mij af waar Rutte in het Europese krachtenveld staat: is hij een aanhanger van de Europese eenwording? In het verleden is hij nooit een eurofiel geweest. Hij heeft zichzelf geprofileerd als een pragmaticus: zolang wij aan Europa kunnen verdienen blijven wij lidmaat. Daarmee zegt hij ook 'zodra Europa voor ons een lastpost wordt, stappen we eruit'. Rutte, een man zonder grote visie, noemde het indammen van de toestroom van vluchtelingen de belangrijkste taak van Nederland en de EU, het komend half jaar. „Het is cruciaal dat de cijfers omlaag gaan.” Onder Nederlands voorzitterschap moet ook de bewaking van de Europese buitengrenzen verbeteren. Het is dan de vraag hoe het kabinet Rutte II omgaat met andere dossiers die aandacht vereisen: de financieel/economische sancties van de EU versus Rusland v.v., de uitvoering van de quotering van de > één miljoen vluchtelingen onder de 28 lidstaten, de nakoming van de afspraken over de in te richten hot-spots, de relatie met Griekenland blijft precair, zowel waar het handelt over de opvang van vluchtelingen uit Turkije als wel de schuldenpositie van de Grieken versus de Eurogroep/ECB/IMF (Grexit), de opvang van vluchtelingen vanuit Libië in Italië, het zoeken van een compromis voor beëindiging van de oorlogen in het Midden Oosten (Syrië/Irak versus IS, Saoedi-Arabië vs Jemen, Turkije vs PKK/Koerden, Saoedi-Arabië vs Iran en Israël vs Palestijnen), een mogelijke uittreding van het Verenigd Koninkrijk (Brexit), toetsing van de afspraken die gemaakt zijn met de Turken over de opvang van oorlogsvluchtelingen uit het Midden Oosten (tot dusverre hebben de Turken nog niets gepresteerd), het heeft er alle schijn van dat het Schengen Akkoord en het Verdrag van Dublin niet meer functioneren, de opkomst van populisme in Europa in (extreem) rechtse partijen, EU-scepsis onder de bevolking, opkomende terreurdreiging, de hoge werkeloosheid, de economische ontwikkeling in Europa, aantrekkende nationale grensbewaking; spanning in de Noord-Zuid en de Oost-West verhoudingen in de EU en de actuele ontwikkelingen in Polen met name op beperkingen van de nieuwe mediawet en de vrijheid van meningsuiting. Over een mogelijke Brexit wil ik nog wat kwijt. Ik hoor in de discussie daarover teveel dat Europa zich moet inzetten om de Engelsen binnen de EU te houden. Dat is mooi, dat steun ik ook van harte, maar niet tegen elke prijs. De Engelsen hebben in het verleden al aantrekkelijker voorwaarden bedongen als welke de standaard zijn. Waarom zouden wij de Engelsen opnieuw tegemoet moeten komen? Als ze uit de EU willen stappen doen ze dat maar. Dat is niet onze verantwoordelijkheid. Het zal negatieve gevolgen hebben voor hen en voor ons, maar die prijs moet daarvoor betaald worden. Maar eerlijk gezegd ik verwacht niet dat de Engelse bevolking uittreding gaat ondersteunen, zij hebben het continent net zo hard nodig als wij hen. Op één onderdeeltje zou ik overstag willen gaan en dat is een kritische toetsing uitvoeren op de Brusselse regeltjes, die worden opgelegd aan de lidstaten. Als daarbij in acht wordt genomen dat het Europa van de 28 landen wordt ingebracht in een federale Europese Unie met een Politieke Unie. We moeten zo snel mogelijk af van de 28 regeringsleiders die niet bekwaam zijn de complexe problemen, waarmee Europa wordt geconfronteerd, op te lossen.

De gevolgen van het monetaire beleid van de ECB worden steeds dramatischer voor onze pensioenfondsen. In december zijn ze er financieel nog slechter voor komen te staan, zegt marktvorser Aon Hewitt. Daarmee raakt verhoging van de pensioenen (indexatie) voor de meest fondsen verder uit beeld. De gemiddelde dekkingsgraad van de fondsen bedroeg eind vorige maand 102%. Dat is een%punt lager dan in november. De graadmeter geeft aan in hoeverre de fondsen aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Of fondsen moeten korten of de pensioenen mogen verhogen hangt tegenwoordig af van de beleidsdekkingsgraad. Die is gebaseerd op de gemiddelde score van de afgelopen twaalf maanden. Deze beleidsdekkingsgraad is in 2015 gedaald van 110 naar 104%. Dit is net iets lager dan het wettelijke vereiste minimum. Pensioenfondsen hebben nu al een tijd last van de extreem lage rentestand. Hierdoor zijn hun verplichtingen flink toegenomen. Aon gaat ervan uit dat veel fondsen het jaar afsluiten met een reservetekort en dat sommige pensioenfondsen kampen met een dekkingstekort. Dat betekent dat zij vóór 1 april een nieuw herstelplan moeten indienen. Dit kan zo langer zo doorgaan. DNB moet ingrijpen en Draghi naar huis sturen en de uitvoering van zijn beleid blokkeren.

Opnieuw tegenvallende ontwikkelingen in de VS: sterkste krimp sinds juni 2009. De Amerikaanse industrie is in december in de sterkste mate sinds 6½ jaar gekrompen. De inkoopmanagersindex van het ISM, die de bedrijvigheid weerspiegelt, kwam uit op 48,2, tegen 48,6 een maand eerder. Een definitief cijfer van het Britse onderzoeksbureau Markit vertoonde een ander beeld. Die barometer daalde weliswaar een fractie, van 51,3 naar 51,2, maar bleef daarmee duiden op groei. Maar ook positieve berichten: de Amerikaanse arbeidsmarkt is ook de laatste maand van vorig jaar uitstekend doorgekomen. In december zijn er 292.000 nieuwe banen bijgekomen in de VS. De cijfers zijn exclusief de agrarische sector. In de maand november kwamen er 252.000 banen bij. Dat cijfer werd opwaarts bijgesteld van een eerder gemelde 211.000 nieuwe banen. Daarmee zijn er drie maanden op rij meer dan 250.000 banen bijgekomen in de VS. Het werkloosheidspercentage bleef onveranderd op 5% van de beroepsbevolking. De ontwikkeling van de uurlonen was wel licht lager dan verwacht. In plaats van een stijging met 0,2% maand-op-maand bleven de lonen onveranderd. Daarmee blijft een opdrijvend effect op de inflatie vanuit die hoek dus nog even uit.

Yanis Varoufakis, de voormalig Minister van Financiën van Griekenland, slaat terug. Hij zet zichzelf op de kaart om terug te keren op het Europese toneel. Niet als minister, maar als vernieuwer. Hij wil een "einde maken aan de technocratie" in de EU en wil meer democratie. Het was al langer bekend dat hij een terugkeer plande, maar nu is er meer over bekend namelijk de naam voor zijn beweging, en het manifest: DIEM25 (Democracy in Europe Movement 25). Hij streeft naar een volledig democratisch Europa in 2025. Uit informatie op de Nederlandse website Krapuul valt op te maken dat Varoufakis zich de komende tijd niet geliefder gaat maken bij Europese ambtsdragers. Volgens hem is een democratisch Europa de "gezamenlijke nachtmerrie van de Europese bureaucraten en de 6000 lobbyisten, de ongekozen technocraten van de trojka, de machtige Eurogroep zonder mandaat en overheden die wrede ongelijkheid voeden met zelf-opgelegde bezuinigingen." De beweging van Varoufakis moet een derde weg zijn in Europa, die zich verzet tegen het "groeiende nationalisme" en "de EU in zijn huidige vorm". Volgens de gewezen minister is het enige goede alternatief meer democratie in de EU. Op korte en middellange termijn wil DIEM 25 meer transparantie bij Europese organisaties en beslissingen en een nieuw antwoord op de voortwoekerende economische crisis. Daarna moet er een grondwettelijke raad worden opgericht die wordt gekozen door het volk van de EU-lidstaten. De raad wordt belast met het opstellen van een "democratische grondwet." Hoe realistisch is de verwezenlijking van zo'n plan? In NRC Next kwam ik een artikel tegen van de columnist Sywert van Lienden met als kop “De democratie loopt op haar laatste benen. Het is tijd de politiek te vernieuwen en jong en oud te verbinden”. Ik citeer uit deze column: <citaat>

De democratie verkeert in terminaal verval. De conclusies van de Democratic Audit, een belangrijke Britse onderzoeksgroep, over de staat van de democratie in Groot-Brittannië zijn heftig. En ze gelden voor heel Europa. De macht van de financiële markten is te groot, niet-representatieve politici zijn alom tegenwoordig, apathische kiezers weigeren te stemmen en het merendeel van de bevolking heeft het vertrouwen verloren in het oplossend vermogen van de politiek. Leven we eigenlijk nog wel in een democratie? De bovengrens van de democratie wordt gesteld door de wet. Maar is er ook een ondergrens? Hoe laag moet de opkomst zijn bij verkiezingen voordat we ons afvragen of deze nog representatief is? Hoe ver moeten de ledenaantallen van politieke partijen dalen voordat we menen dat de macht in handen van een te kleine groep is geraakt? Hoofdonderzoeker Wilks-Heeg: „In de kern moet de representatieve democratie gaan over mensen die stemmen en actief zijn binnen partijen, over mensen die contact hebben met volksvertegenwoordigers, en geloof en vertrouwen in hen hebben, en ook over politici die laten zien dat ze hun macht effectief gebruiken en in staat zijn besluiten te nemen die door een groot deel van de bevolking worden gedragen.” </citaat> Het zou heel goed kunnen zijn dat Varoufakis daarnaar streeft. Hij liep afgelopen jaar vast op volledige afhankelijkheid en ondergeschiktheid van de eurolanden aan de macht van het grote geld: 'das Kapital'. Maar pas als het financiële karkas is ingestort krijgt Varoufakis pas de gelegenheid om zijn plannen te verwezenlijken. Hij streeft een directie vorm van democratie na, Europa echter hanteert de representatieve vorm. Letterlijk betekent democratie "volksheerschappij". Dit houdt in dat het volk zelf stemt over de wetten, zoals in het oude Athene, 2500 jaar geleden. In een democratie is de voltallige bevolking soeverein en is alle autoriteit gebaseerd op de (minstens theoretische) instemming van het volk. Als iedereen vrij en gelijk in rechten en plichten geboren is (zoals in het eerste artikel van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens staat) dan heeft ook niemand méér recht dan een ander om bepaalde wetten vast te stellen of beslissingen te nemen.

Vanaf dit jaar zijn we iets beter beschermd tegen omvallende banken en dat komt allemaal door de Europese Bankenunie. Wat is precies besloten in Brussel, en wat gaat er dan veranderen? De bedoeling is dat met de komst van de Bankenunie, specifieker, het Gemeenschappelijk Afwikkelingsmechanisme (GAM) Europese burgers minder snel de klos zijn als banken op omvallen staan. Daarvoor wordt door de EU een fonds in het leven geroepen. In dat fonds moeten banken, op basis van de hoeveelheid uitstaande tegoeden, geld storten. Over een jaar of acht moet er €55 mrd in dat fonds zitten. Dat geld is dan direct inzetbaar om noodlijdende banken van een faillissement te redden. Om dat in goede banen te leiden is er de afgelopen jaren hard gewerkt aan het optuigen van een nieuwe toezichthoudende instantie. Hierdoor is het toezicht op Europese banken direct onder de ECB (Europese Centrale Bank) komen te vallen. Mocht de toezichthouder signaleren dat een bank acuut in de problemen raakt, dat kan een speciale raad (afwikkelingsraad) besluiten wat er moet gebeuren met de bank en of de geplaagde financiële instelling in aanmerking komt voor noodsteun uit het fonds. Uiteindelijk heeft de Europese Commissie het laatste woord. Zij moet het advies van de afwikkelingsraad goedkeuren. Het systeem moet ervoor zorgen dat banken snel en effectief gered kunnen worden, zonder dat de belastingbetaler de portemonnee moet trekken. Toch is het maar zeer de vraag of het allemaal genoeg gaat zijn. Aan het begin van de crisis hebben Europese overheden maar liefst €671 mrd aan leningen verstrekt aan noodlijdende banken. Het nieuwe noodfonds bevat over 8 jaar maar 8,1% van dat bedrag. De vraag lijkt gerechtvaardigd wiens belangen hier worden gediend? De meest positieve aanname is dat er voldoende geld is om enkele bankjes te ondersteunen. Dit was slecht werk van de Eurogroep onder voorzitterschap van Dijssel.

Het familiebedrijf supermarktketen Jumbo gaat reorganiseren op het hoofdkantoor, nu de samenvoeging van Jumbo met C1000 is afgerond. De super schrapt bij elkaar 190 van de 925 banen in zijn centrale organisatie. Gedwongen ontslagen worden niet uitgesloten. Van 1/5 deel van de bezetting van het hoofdkantoor wordt afscheid genomen. Het komt niet als een verrassing want het doel van de fusie was meer omzet met minder mensen te realiseren. De banenreductie treft voornamelijk administratieve en beheersfuncties die niet meer nodig zijn na de krachtenbundeling van de twee supermarktketens. De directie is van plan sommige van die activiteiten nog te verkopen, als dat lukt kan mogelijk een deel van het boventallige personeel aan het werk kan blijven. Jumbo's servicekantoor in Amersfoort sluit in de loop van 2016 in ieder geval de deuren. Alle hoofdkantoormedewerkers gaan voortaan centraal vanuit het Brabantse Veghel werken. Jumbo kijkt ook naar het afstoten van de eigen centrale slagerij in het Drentse Beilen. Het supermarktconcern maakte afgelopen jaar wel een "behoorlijke winstsprong". Financieel directeur Ton van Veen gaat uit van een plus van ongeveer 10% in het bedrijfsresultaat. De omzet van de Jumbo Groep liep echter terug van €6,8 mrd in 2014 naar €6,6 mrd. Dit komt doordat het concern nu een stuk minder winkels telt dan een jaar geleden. Jumbo heeft als onderdeel van de overname van C1000 in totaal 125 C1000-filialen overgedragen aan concurrenten Coop en Albert Heijn. Het concern heeft nog 580 vestigingen, tegen 623 eind 2014. Topman Frits van Eerd benadrukt dat de Jumbowinkels op eigen kracht wel meer omzet wisten te behalen. Hij gaat ervan uit dat de totale omzet van het bedrijf in 2016 weer zal groeien, tot €6,7 mrd. Nederlands tweede grootgrutter denkt daarbij ongeveer tien nieuwe filialen te openen en vijfhonderd nieuwe supermarktmedewerkers aan te nemen. Nu de samenvoeging van Jumbo en C1000 is afgerond, kan Jumbo ook weer verder investeren in de toekomst. Het concern steekt ruim €100 mln in het moderniseren van zeventig oudere winkels en het verder uitrollen van het onlineverkoopkanaal. Het is de bedoeling dat eind deze maand wordt gestart met het thuisbezorgen van boodschappen voor consumenten en bedrijven. Bij Jumbo werken ongeveer 60.000 mensen.

De strijdbijl die boven VW hangt wordt verder verzwaard. Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft een rechtszaak aangespannen tegen Volkswagen wegens geknoei met emissiesoftware in 600.000 auto's in de VS. De aanklacht kan de Duitse autofabrikant miljarden dollars gaan kosten, meldt Reuters. De koers van het aandeel VW daalde met 5,7% naar €125,95. 'De Verenigde Staten zullen alle mogelijkheden tegen Volkswagen benutten om het schenden van onze schone luchtwetten recht te zetten", zei John Cruden, de Amerikaanse onderminister van Justitie. De rechtszaak is aangebracht in het oostelijke district van de staat Michigan en zal vervolgens worden verplaatst naar het noorden van Californië, waar al veel rechtszaken tegen Volkswagen worden gevoerd. Het Amerikaanse ministerie van Justitie sluit ook niet uit nog een strafzaak tegen Volkswagen te beginnen. Volkswagen gaf in september toe geknoeid te hebben met systemen waarmee de uitstoot van schadelijke stoffen van dieselauto's wordt gemeten. De auto's kwamen daardoor in tests schoner voor de dag dan ze daadwerkelijk waren. Milieudienst Environmental Protection Agency (EPA), die de zaak aan het licht bracht, laat weten dat het nog geen akkoord heeft bereikt met Volkswagen over het terughalen van de auto's, voor een technische ingreep of software-update. In de Amerikaanse aanklacht, die betrekking heeft op de periode 2009 tot en met 2015, draait het onder meer om de Volkswagenmodellen Jetta, Golf en Passat en een aantal types van dochtermerken Audi en Porsche. Wereldwijd gaat het om 11 miljoen auto's. Volkswagen zette maar €6,5 mrd opzij voor boetes, uit te voeren reparaties en kosten van juridische bijstand, maar zal dat bedrag mogelijk moeten verhogen. Ik hou rekening met tientallen miljarden euro's, analisten spreken zelfs over €90 mrd. Ik sluit namelijk niet uit dat de verkoop van hun auto's zal terugvallen en mede door lagere marges, die het bedrijf zal nemen om de productie zo lang als mogelijk dan wel zo lang als noodzakelijk is, te ondersteunen. VW meldde dat de verkopen in december in de VS met 9% zijn gekrompen, na een min van 15% in november.

DFT: Vrijwel alle afzonderlijke ketens van winkelbedrijf Macintosh zijn nu officieel failliet. De rechtbank in Maastricht sprak dinsdag het faillissement uit over Dolcis, Invito, Manfield, PRO Sport en Steve Madden en later deze week ook voor Scapino. Ook voor de organisatie achter de website en de Hoogenbosch Retail Group is het doek gevallen. Het moederbedrijf van de schoenenketens zelf werd vorige week al failliet verklaard. De bewindvoerders probeerden afgelopen dagen om kopers te vinden voor de formules van het bedrijf. Maar geen enkele partij hapte toe, waarna besloten werd om ook voor de ketens een aanvraag tot faillissement in te dienen. Het omvallen van Macintosh betekent dat ruwweg 5000 medewerkers op straat komen te staan. ,,Het ziet er niet best uit. Dit is niet positief'', reageerde vakbondsbestuurder Kitty Huntjens van CNV. Ze vreest dat er geen kopers voor de ketens als geheel meer worden gevonden. Volgens haar moet nu eerder worden gedacht aan overnames van losse filialen. Macintosh telt meer dan vijfhonderd winkels in de Benelux. Alleen voor zijn Belgische keten Brentano is nog geen aanvraag tot faillissement of surseance ingediend. Alle winkels en de webshops blijven voorlopig open. De bewindvoerders zeggen nog in gesprek te zijn met diverse overnamekandidaten. Daarbij worden volgens hen alle scenario’s onderzocht, inclusief een verkoop van delen van het winkelbedrijf. Macintosh ging ten onder aan een hoge schuldenlast en slechte marktomstandigheden. Om uit de financiële zorgen te komen nam de retailer eerder al afscheid van onder meer Kwantum, BelCompany en Halfords. Maar dit loste de problemen niet op. Tegenvallende verkopen in november en de eerste weken van december betekenden voor Macintosh de genadeklap. Ook over de gevolgen van het faillissement van V&D komen steeds somberder berichten naar buiten. Strateeg Paul Moers stelt dat in zijn ondergang V&D tientallen, mogelijk honderden toeleveranciers meesleurt. „Tientallen daarvan zullen al deze maand uitstel van betaling moeten aanvragen”. Hij is adviseur bij enkele kleine toeleveranciers die zaken als tasjes en kleding verkochten aan de warenhuisketen. Vanuit branche-organisatie Modint klinkt eenzelfde geluid. „Er zijn bedrijven waar het gaat om een schade van een ton tot vele tonnen”, zegt directeur Patric Hanselman. „En dat is dan alleen nog maar wat aan rekeningen openstaat, maar niet wat door V&D al wel besteld is en nog in rekening wordt gebracht. Op de kade van de haven in Shanghai staan bij wijze van spreken de containers met kleding klaar om naar Nederland verscheept te worden.” Dat maakt een doorstart alleen maar moeilijker. Verschillende partijen hebben zich inmiddels gemeld bij de curatoren en de interesse reikt verder dan alleen de voorraden en de merknaam V&D. Zo zou het Canadese retailconcern Hudson's Bay zijn oog hebben laten vallen op de winkellocaties van de warenhuisketen. Het bedrijf maakt serieus werk van zijn poging om in ons land voet aan de grond te krijgen.

ABN Amro, Rabobank en ING zullen er alles aan doen om leveranciers die financieel in de problemen komen door het faillissement van V&D en Macintosh te helpen. ABN Amro heeft inmiddels een speciale desk geopend waar gedupeerde ondernemers zich kunnen melden. „Wij gaan ons uiterste best doen om leveranciers die in liquiditeitsproblemen zijn gekomen te helpen”, zegt een woordvoerder. Rabobank en ING melden de situatie per ondernemer te zullen bekijken. De grootbanken reageren op een oproep van MKB-Nederland. De ondernemersorganisatie maakt zich grote zorgen over de faillissementen in de retail. „De impact is groot, voor de bedrijven zelf, het personeel en het straatbeeld. Maar er is nog een kwetsbare groep die meegesleept dreigt te worden, namelijk de mkb-leveranciers van de failliete winkels. Hun rekening wordt niet meer betaald, en zonder extra liquiditeitsruimte dreigt voor hen hetzelfde lot als hun afnemer”. Volgens MKB-Nederland gaat het om enkele tientallen ondernemingen die in de problemen zijn gekomen. „Een groot aantal bedrijven loopt nu een behoorlijke post aan inkomsten mis. Deze mkb’ers moeten geholpen worden, anders vallen ze om.” V&D laat weten te betreuren dat leveranciers in de problemen komen. „Maar we kunnen ze nu eenmaal niet betalen op dit moment. Dat kan pas als er sprake is van een doorstart. De komende weken wordt er meer duidelijk”, aldus een woordvoerder. Het lijkt sympathiek, wat de banken naar buiten brengen. Maar de banken zullen op de eerste plaats hun eigen belangen veiligstellen, die zullen echt geen nieuwe risico's aangaan door ondergekapitaliseerde leveranciers van de ondergang te redden. Er is een gouden regel in deze branche die stelt dat je afzet nooit afhankelijk moet zijn van één grote afnemer. Zoek liever tien kleinere dan een grote.

Günter Hannich, een Duitse vermogensadviseur opent zijn eerste nieuwsbrief van 2016 met een waarschuwing voor een komende bankencrisis, die een domino-effect kan veroorzaken. Als reden daarvoor geeft hij aan dat de Deutsche Bank AG in het verleden in de vestiging in Moskou 'zwarte roebels' zou hebben witgewassen ter waarde van $10 mrd. Een <citaat> uit de nieuwsbrief: seit der Finanzkrise befinden sich viele Banken in einer permanenten Vertrauenskrise. Zu viele Dinge sind damals schief gelaufen und Anleger haben hohe Summe verloren. Doch bormalerweise sollte man annehmen, das nach einer solchen Krise die Banken daraus lernen würden. Diese Hoffnung muss ich Ihnen nehmen. Es läuft weiter wie bisher. Von den groß angekündigten tiefgreifenden Reformen des Finanzsektors sind nicht vielmehr als Ankündigungen übrig geblieben. Wie dramatisch es aktuell beispielsweise bei der Deutschen Bank aussieht, zeigt Ihnen die folgende Meldung. Wie jetzt bekannt wurde, ist die Deutsche Bank erheblich stärker in Geldwäsche-Geschäfte in Russland verwickelt als bisher angenommen wurde. Ermittler des US-Justizministeriums und der New Yorker Finanzaufsicht fanden heraus, dass über die Filiale der Deutschen Bank in Moskau Rubel-Schwarzgeld im Wert von über 10 Milliarden US-Dollar gewaschen worden sein soll. Inzwischen ermitteln US-Behörden zudem wegen möglicher Verstöße im Hinblick auf die gegen Russland verhängten Sanktionen, weil offensichtlich auch Geschäfte mit Vertrauten von Präsident Putin getätigt wurden. Mit €1,7 Billionen Bilanzsumme ist die Deutsche Bank die größte Bank in Deutschland. Kommt ein solcher Koloss in Schwierigkeiten, dann reißt er das ganze Bankensystem mit sich in den Abgrund, ohne dass die Politik dagegen etwas unternehmen könnte.

Laten onze oosterburen zich niet rijk rekenen met een meevaller. Ondanks de enorme kosten van de vluchtelingencrisis stroomt het geld binnen in Duitsland. Door de aantrekkende economie kan minister van Financiën Schauble zelfs op een meevaller van €5 mrd rekenen. Volgens het Duitse blad Der Spiegel valt het begrotingsoverschot daardoor twee keer zo hoog uit als in oktober was voorspeld. Als er meevallers zijn komen er ook tegenvallers, zoals deze: 2016 beginnt und der Crash ist da. Anders kann ich, Günter Hannich, die aktuelle Lage an den Börsen nicht beschrieben. In wenigen Tagen sind die deutschen Automobilwerte wie BMW, Daimler und vor allem auch Volkswagen zwischen 10 und 14% eingebrochen. Der Grund für den Einbruch ist klar: China.

De eerste beursweek van dit jaar toont forse verliezen over een breed front. Zo daalde de Shanghai 9,0%, Amsterdam 7,4%, Parijs 7,0%, Frankfurt 9,1%, New York (DJIA) 6,6% en (Nasdaq100) 7,6%, Tokio 7,1%, Hongkong 7,1% en Melbourne 5,8%.

Slotstand indices 8 januari 2016; week 1: AEX 410,82; BEL 20 3.493,98; CAC-40 4333,76; DAX 30 9.849,34; FTSE 100 5.912,44; SMI 8257,28; RTS (Rusland) 736,82; DJIA 16.346,45; NY-Nasdaq 100 4.270,782; Nikkei 225 17806,68; Hang Seng 20471,22; All Ords 5049,40; SSEC 3186,41; €/$ 1,0932; goud $1104,60; dat is €32.463,08 per kg, 3 maands Euribor -0,143% (1 weeks -0,259, 1 mnds -0,218%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,694%, 10 jaar VS 2,1587%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,059, elders €1,019. 

Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink.