UPDATE08092012/132 Wordt het Mark of Diederick?

In een debat deze week over de komende verkiezingen nam Jan Terlouw het standpunt in dat een nationaal kabinet de beste oplossing voor de huidige problematiek zou zijn. Ik verkondig dit standpunt al veel langer, maar ik ben er niet ongelukkig mee dat een oud-politicus van D66 mijn visie deelt. En ik zeg het nogmaals: een Kabinet van Nationale Eenheid kent geen coalitie en geen oppositie, het kabinet kent uitsluitend bewindspersonen die daar zitten op persoonlijke titel. Op zich is het een politiek ongebonden kabinet, dat het land regeert. Uiteraard legt dit kabinet wel verantwoording af in het parlement.

Ik ben deze week erg teleurgesteld over de kwaliteit van de lijsttrekkers debatten die op de publieke en commerciële zenders hebben plaatsgevonden. Er is nog altijd geen visie over waar Nederland en Europa over 2, 5 en tien jaar staan. Er wordt met geen woord gesproken over hoe Europa op een democratische wijze moet worden ingericht. Ik hoor nog altijd politieke leiders zeggen dat we door moeten met het Europa van de 27: 27 volksliederen, 27 vlaggen, 27 regeringsleiders, 27 presidenten, 27 parlementen en 27 kabinetten. Dat is geen realistische optie, ik zeg het nog maar eens hardop. Ik zet ook grote twijfels bij de uitspraak van Diederick Samsom over 'hoe we verder moeten met Griekenland'. Hij gaat ervan uit dat de maakbaarheid van de samenleving het Griekse probleem kan oplossen. We zijn er al lang achter gekomen dat de socialistische maakbaarheid lang niet altijd te verwezenlijken is. Rutte is duidelijk: 'er gaat geen cent meer naar de Grieken'. Die uitspraak van de premier is weinig realistisch en zal in Brussel niet in dank worden afgenomen. Ik heb recentelijk het Verdrag van Versailles uit 1919 genoemd om aan te geven dat het opschroeven van oorlogsschulden aan Duitsland van de verloren 1e Wereldoorlog. Het gevolg was een mega-inflatie in de Weimar Republiek in 1922 en tien jaar daarna de opkomst van het nazisme. Waar de Gallieerden in eerste instantie geen weerwoord op hadden. De Westerse landen verkeerden in de Groote Depressie met enorme sociale spanningen en in Duitsland draaide de economie op zijn top. Ook in de oorlogsindustrie, wat hen verboden was in het Verdrag van Versailles, maar Hitler deed het toch en trotseerde Frankrijk en Engeland. De productie van geschut, legervoertuigen en vliegtuigen draaide in 1937 op volle toeren. We weten hoe de wraak van de Duitsers afgelopen is: in 1945 lag Europa in puin en het continent was straatarm. Ik heb die verwijzing gemaakt omdat onze politici opnieuw dezelfde fout aan het maken zijn. Lezers van dit blog weten dat de mogelijkheden om een land te straffen voor slecht financieel/economisch beleid beperkt zijn. Ik beschrijf dat met de stelling 'dat de eisers de 'bandbreedte' niet kunnen overschrijden'. De luide uitspraken van Jan Kees de Jager 'dat we de Grieken niet hard genoeg kunnen straffen' slaat echt helemaal nergens op. Het is een 'doodzonde' op de CV van deze minister. Het laat zien dat hij er echt helemaal niets van snapt. De trojka staat op dit moment voor de vraag of de aan Griekenland afgedwongen bezuinigingen en hervormingen in het toegekende tijdspad van 2 jaar realiseerbaar zijn. Als Griekenland dat in die periode niet kan realiseren zit zowel het IMF, de ECB en de EC met een groot probleem. Ze zullen in dat geval hun huiswerk over moeten doen, ze zullen inmagoschade oplopen en de regeringsleiders van de 17 eurolanden, hun kabinetten en de volksvertegenwoordiging in die 17 landen zullen opnieuw hun medewerking moeten verlenen ook als dat betekent dat het proces meer tijd gaat vergen en meer geld gaat kosten. Over wat ik hierover eerder al heb geschreven heb ik niets toe te voegen: eerst de economie weer terug op de rails zetten, dan werkelozen weer aan het werk helpen en pas daarna bekijken of en hoeveel schulden nog moeten worden terugbetaald dan wel kwijtgescholden. Ja, er zijn cultuurverschillen tussen Noord- en Zuid-Europa, maar hoe hoog is de prijs die wij moeten betalen om samen verder te kunnen? Er voltrekt zich in Griekenland momenteel een humanitaire ramp waar snel op moet worden ingegrepen. Rutte kan wel zeggen dat er geen groot geld meer naar Griekenland gaat en dat ze klein geld zelf moeten kunnen regelen. Maar de door Brussel, Washington en Frankfurt opgelegde eisen zijn zo zwaar dat de Griekse overheid al langer dan een jaar de zorgdeclaraties van artsen en apothekers niet meer heeft betaald. En, alhoewel artsconsulten en medicijnen gedekt zijn in de zorgpolis moeten ouderen, de groep die het meeste gebruik hiervan maakt, de dokter en de apotheek contant afrekenen en dat op een moment dat de pensioenen met 20% zijn gekort. Waar staat Rutte als er een hele generatie verstoken is van medische zorg? En wat doet de Nederlandse politiek niks, helemaal niks. En dat noemden wij onze politieke vrienden? Schande is het enige woord dat ik er voor heb. Ik hoop dat het voor de lezers van dit blog helder is wat de gevolgen kunnen zijn, mijn verwijzing naar het Verdrag van Versailles en de uiteindelijke gevolgen daarvan (een oorlog die Europa veranderde in een puinhoop), als problemen niet goed worden aangepakt en uitgevoerd. Geen enkele politicus wil dat woord uitspreken maar wij zijn de plicht van 'schulddeling' aangegaan in de Europese Unie en de Muntunie. Dat politici daar met een grote boog omheen gaan snap ik wel omdat het niet uit te leggen is aan het volk dat ons spaargeld en onze pensioenreserves aangewend gaan worden om Griekse, Portugese, Ierse, Spaanse en Italiaanse schulden daarmee afgelost gaan worden. Sorry, maar ik kan het niet positiever voorstellen.

We hebben de afgelopen week iedere avond wel een verkiezingsdebat gehad. Als ik de opbrengst van de onderwerpen bij elkaar optel heb ik al zes keer dezelfde uitspraken gehoord. Er worden nauwelijks nieuwe zaken aan de orde gesteld. Dus veel, teveel zelfs, van hetzelfde. Rutte is goed van de tongriem gesneden maar ik vraag mij af wat er terecht is gekomen van de beleidsvoornemens van de premier bij de start van het kabinet Rutte-1? Wat moet ik doen met de uitspraak dat in 2040 de VVD meer banen heeft gerealiseerd dan de SP. Rutte is zo glad als een aal. Hij geeft veel antwoorden op niet gestelde vragen. Nee, ik heb bij hem geen goed gevoel.

De Nederlandse economie blijft voorlopig kwakkelen. Niet alleen de eurocrisis maar ook de verkiezingen van volgende week en de vermoedelijk langdurige formatie zorgen voor onzekerheid. Dat schrijven economen van Rabobank. Dit jaar krimpt de economie volgens de prognoses van Rabobank met 0,5 procent, gevolgd door een klein herstel van eveneens 0,5 procent in 2013. ,,Ons land kampt met oplopende werkloosheid, krimpende consumptie, dalende huizenprijzen en een gebrek aan investeringen door bedrijven'', aldus de bank. De groei van de wereldeconomie zal volgend jaar iets versnellen, van 3,25 procent in 2012 tot 3,75 procent in 2013. Het zijn naar verwachting opkomende economieën die de kar trekken. Het herstel in Europa, de Verenigde Staten en Japan verloopt nog buitengewoon traag, aldus de Rabobank.

Nederland is het zwakste kernland in de eurozone als het gaat om economische groei in 2012 en 2013. Die conclusie komt van de Amerikaanse bank Morgan Stanley. De oorzaken van de zwakte zijn zowel van cyclische als van structurele aard. Nederland zal dit jaar als enige kernland een economische krimp kennen. De prognose van een mild herstel in 2013 komt volgens de bank onder druk door onzekerheid over tal van belangrijke politieke beslissingen voor en na de verkiezingen op 12 september. De bank is van mening dat de consument de voornaamste rol heeft in de ontwikkeling van de Nederlandse economie. ,,Nederlanders lijken meer moeite te hebben met de noodzaak om hun schulden af te lossen. Bovendien neemt hun onzekerheid toe door een krappere bestedingsruimte en de zwakke arbeidsmarkt.'' Nederlanders kampen onder meer met een grote waardedaling van hun huizen en zagen hun pensioenfondsen hard geraakt worden door de financiële crisis en de lage (verreken)rente. Ze hebben bovendien de hoogste hypotheeklasten binnen de eurozone. Het is daarom niet verwonderlijk dat ze het grootste deel van hun besteedbare inkomen opzij zetten om de rente te betalen, aldus Morgan Stanley. ,,De huizenmarkt is een potentieel groot gevaar voor de overheid. Alleen al de Nationale Hypotheek Garantie staat gelijk aan 24% van het bruto binnenlands product.'' De consumentenbestedingen daalden in 2011 elk kwartaal en zullen ook dit jaar verder afnemen. ,,Afhankelijk van de omvang van de bezuinigingen die de overheid wil doorvoeren is een verdere daling in 2013 mogelijk'', aldus de Amerikaanse zakenbank. De bestedingen zijn verder onder meer onderhavig aan hoge energieprijzen, een aangekondigde btw-verhoging en een verslechterende arbeidsmarkt. Volgens de bank lijkt het consumentenvertrouwen zich op een laag niveau te stabiliseren. Het vertrouwen ligt niet ver onder het gemiddelde in de eurozone ,,maar blijft zwak als je kijkt naar de situatie in andere kernlanden.''

De Europese Centrale Bank heeft haar economische verwachtingen voor dit jaar flink naar beneden bijgesteld, nu blijkt dat de economie in de Eurozone het afgelopen kwartaal opnieuw in de min is gedoken. Dat kondigde ECB-president Draghi aan tijdens de maandelijkse persconferentie van de centrale bank. Daaruit bleek dat de economie in het tweede kwartaal van dit jaar met 0,2 procent is gekrompen, na een nulgroei in de eerste drie maanden van 2012. ,,Er zijn duidelijke neerwaartse risico's" De ECB verwacht dat de groei in de Eurozone dit jaar ergens tussen -0,2% en -0,6% gaat uitkomen. In 2013 zou dan een herstel volgen naar een groei die rond de 1% kan liggen (tussen -0,4 en +1,4%). Draghi houdt de rente onveranderd op 0,75%. De Portugese economie is in het tweede kwartaal met 1,2% gekrompen. Vooral de binnenlandse vraag en de investeringen leden onder de bezuinigingen die het land moet doorvoeren als gevolg van de ontvangen Europese noodsteun. De cijfers komen overeen met die uit een eerste raming medio augustus. In het eerste kwartaal kromp de economie in Portugal ook al, maar slechts met 0,1%. Ten opzichte van het tweede kwartaal van 2011 nam de totale omvang van de economie met 3,3% af. In het eerste kwartaal bedroeg de krimp op jaarbasis 2,3%. De Portugese regering verwacht voor heel 2012 een krimp van 3%. Maatregelen als belastingverhogingen en de verlaging van ambtenarensalarissen zetten de koopkracht en daarmee de consumptie onder druk. De toch al kwakkelende economie wordt daardoor steeds dieper in het moeras gedrukt. Sinds de jaren '70 kende Portugal niet meer zo'n lange en diepe recessie.

De Duitse Bundesbank-president Weidmann heeft als enige tegen het besluit van de Europese Centrale Bank gestemd om via het opkopen van Zuid-Europese staatsobligaties de eurocrisis te bezweren. ECB-president Draghi erkent dat het besluit niet unaniem is genomen. Weidmann had zich eerder al kritisch uitgelaten over de steunoperatie. Hij vindt dat de ECB daarmee haar boekje te buiten gaat en de stap niet past binnen de onafhankelijke rol die de centrale bank hoort te spelen. DNB-president Klaas Knot stemde wel in met de stap van Draghi, nadat daaraan strenge voorwaarden waren verbonden. Ook bondskanselier Merkel gaf eerder deze week aan dat ze kan leven met een beperkt en tijdelijk opkoopprogramma. Misschien is het besluit nog helemaal niet zo slecht als eerder werd aangenomen. Dat de ECB risico's neemt als het signaal wordt uitgelegd door de zwakke Zuid-Europese landen als 'nu kunnen we achterover leunen met bezuinigen en hervormen'. Dat is eerder gebeurd in een periode dat Berlusconi nog aan het bewind was in Italië. Maar als de ECB uitsluitend staatsleningen gaat opkopen als die worden ondersteund door 'harde hervormingen' in de landen zelf, die worden begeleid door het IMF en de EC/EU, dan kan de schade die kan gaan optreden nog wel eens meevallen. Zeker als er geen monetaire verruiming optreedt. Ik zie wel een mogelijkheid dat de rente kan gaan stijgen. Monti zag gisteren het licht in de tunnel al: Italië en Europa worden gered door de toezeggingen van Draghi. Ik betwijfel dat zeer omdat Draghi nadrukkelijk heeft gezegd dat de voorwaarden waaronder het inkoopprogramma gaat werken nog moeten worden uitgewerkt en later zullen volgen. Omdat Merkel zich op voorhand al had gecommiteerd met de actie van Draghi verwacht ik de volgende aanpak: zwakke Zuid-Europese eurolanden, ik beperk mij op dit moment tot Italië en Spanje, komen pas in aanmerking voor de inkoop van staatsleningen op de 2e hands markt, zodra ze zich hebben gemeld bij de EC om voor noodhulp in aanmerking te komen. Vervolgens komt de trojka op bezoek bij die landen en worden de problemen in beeld gebracht. Vervolgens wordt een plan van aanpak gemaakt dat door de regeringen moeten worden geaccepteerd en door het parlement worden goedgekeurd. Daarna controleert de trojka de uitvoering ervan. Dan komt het Europese noodfonds met steun. En als dan het IMF, de ECB en de EC voortgang vaststellen kan de ECB 'rentesteun' gaan verlenen door middel van het opkoopprogramma (OMT). Overigens is de verwachting dat de ECB het OMT zo min mogelijk zal gebruiken, wijzend op ECB-president Mario Draghi's nadrukkelijke uitspraken dat het programma een vangnet is voor extreme risico's. Een tegenvaller kan de opstelling van Rayol, de Spaanse premier, zijn. Die duldt geen inmenging van het IMF, de ECB en de eurogroep, vertelde hij Merkel deze week in Berlijn. Maar hij zit met financiële problemen bij de overheid, in een aantal van de 17 regio's en bij de banken. Het zal een hele kluif worden Rayol in het gareel te krijgen. De zwakke financieel-economische positie van Spanje is een heikel punt, maar Rayol kan dat ook gebruiken om ´zaken naar zijn hand te zetten´, gezien de belangen van derden, banken en institutionele beleggers (o.a. pensioenfondsen) in de eurozone. Waarom moet Spanje zachtere voorwaarden krijgen van het EFSF dan andere landen in de problemen? De Spaanse premier Mariano Rajoy ziet niet in waarom verdere hulp aan zijn land, in de vorm van steunaankopen van staatspapier door de Europese Centrale Bank (ECB), gepaard zou moeten gaan met nieuwe voorwaarden. Met name Duitsland dringt aan op meer hervormingen in landen die binnenkort mogelijk met steunaankopen door de ECB aan lagere rentes op hun staatsleningen worden geholpen. Spanje is een voor de hand liggende kandidaat, maar de regering zit niet te wachten op extra voorwaarden die het nog moeilijker maken voor het land om uit de neerwaartse economische spiraal te komen. Spanje heeft al ingestemd met een hulpprogramma ter waarde van 100 miljard euro voor zijn aangeslagen bankensector. Rajoy zei dat meer hulp welkom is, maar niet tegen elke prijs. „Als ik geloof dat het goed is voor heel Europa, voor de euro en voor Spanje, dan doe ik het. Zo niet, dan niet”, zei hij. Rajoy zei in Berlijn al dat Spanje zich zal houden aan de al gemaakte afspraken. „Dat doet het al, en het is niet gemakkelijk”, aldus de Spaanse premier. „Wij zijn bezig met hervormingen.” Hij benadrukte dat de hoge rentestand waar Spanje mee wordt geconfronteerd, eerder het gevolg is van de onrust over de euro dan van werkelijke problemen met de Spaanse economie. Het terugdringen van het begrotingstekort is de belangrijkste prioriteit van de Spaanse regering, zegt de Spaanse minister van Economische Zaken Luis de Guindos.

Spanje wil het tekort dit jaar terugdringen tot 6,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp), van 8,9 procent in 2011, zoals is afgesproken met Brussel. ,,Het verlagen van het tekort is prioriteit nummer 1 binnen ons economisch beleid. Onze toewijding aan dit doel is zeer groot'', aldus De Guindos. Over de eerste 7 maanden van dit jaar kwam het Spaanse begrotingstekort uit op 4,6 procent van het bbp. De Spaanse regering heeft een omvangrijk pakket belastingverhogingen en bezuinigingen aangekondigd om het tekort te verlagen. In 2014 moet het Spaanse begrotingstekort uitkomen op 2,8 procent, onder het EU-plafond van 3 procent.

Een speciale top van regeringsleiders en staatshoofden wordt eind november gehouden met als enige onderwerp de meerjarenbegroting van de Europese Unie. Dat stelt de woordvoerder van EU-president Herman Van Rompuy desgevraagd. De extra top zal in de late namiddag van donderdag 22 november beginnen. Ook vrijdag 23 november zal gereserveerd worden. Vorige week spraken de EU-ministers belast met de meerjarenbegroting al de wens uit voor een dergelijke top. Van Rompuy komt dus tegemoet aan dit verzoek. De Europese Commissie denkt voor de jaren 2014 – 2020 1000 miljard euro nodig te hebben. Veel te veel, vindt onder meer Nederland. De EU moet minstens 100 miljard kunnen besparen, zeker nu veel lidstaten de broekriem moeten aanhalen wegens de crisis, zo meent Nederland. Bovendien is er onder de lidstaten discussie over hoe de gelden voor landbouw en voor arme regio's verdeeld moeten worden. De regeringsleiders en staatshoofden van de 27 lidstaten van de EU treffen elkaar ook in oktober (18/19) en in december (13/14).

Kredietbeoordelaar Moody's heeft het vooruitzicht van de kredietwaardigheid van de Europese Unie verlaagd van 'stabiel' naar 'negatief'. Volgens de beoordelaar heeft dit te maken met de mogelijke verlaging van de kredietwaardigheid van de lidstaten die het meest bijdragen aan de EU: Nederland, Frankrijk, Duitsland en Groot Brittannië. De vier landen zijn van belang voor het bepalen van de financiële status van de unie. Moody's houdt ze verantwoordelijk voor 45 procent van het totale budget. In juli werd het vooruitzicht voor Nederland en Duitsland ook al verlaagd naar 'negatief'. Dat kwam door het onzekere toekomstbeeld voor het voortbestaan van de euro. De landen hebben wel nog steeds de AAA-status. Dat de status gehandhaafd blijft, komt volgens Moody's door het conservatieve budgetbeheer van de Europese Unie en de politieke wil die de landen hebben getoond voor behoud van de kredietwaardigheid van de EU-lidstaten.

De crisis in de eurozone kan binnen 1 of 2 jaar voorbij zijn als alle eurolanden hun begrotingsafspraken nakomen. Dat zegt het hoofd van het tijdelijke Europese noodfonds EFSF, de Duitser Klaus Regling. Hij zei dat het ruim 2 jaar geleden opgetuigde EFSF, waar hij sinds het begin de leiding over heeft, een cruciale rol heeft gespeeld in het afwenden van een mogelijk financieel rampscenario. „Zonder ons zouden Portugal en Ierland waarschijnlijk geen deel meer uitmaken van de eurozone”. Het is de bedoeling dat het EFSF snel plaatsmaakt voor het permanente noodfonds ESM. Dat is echter mede afhankelijk van een uitspraak van het Duitse constitutionele hof komende week. Dat vonnis bepaalt volgens Regling, die getipt wordt als eerste hoofd van het ESM, het lot van het permanente fonds. „Zonder Duitsland is het ESM zinloos”. Wolfgang Schäuble ziet niets in de vorige week door Brussel aangekondigde plannen om de Europese Centrale Bank (ECB) toezicht te laten houden op alle banken in de eurozone. De Duitse minister van Financiën zegt dat de ECB zich alleen moet richten op de grote instituten die van belang zijn voor het financiële systeem. De plannen van Brussel, uit de doeken gedaan door eurocommissaris Barnier (Interne Markt), zijn bedoeld als eerste stap naar een volwaardige Europese bankenunie. De details daarover komen woensdag, op onze verkiezingsdag, naar buiten. Schäuble stelde echter dat ,,de ECB zelf heeft gezegd in de voorziene toekomst niet in staat te zijn om 6000 banken in de gaten te houden''. Als de ECB zich alleen richt op de systeembanken is er volgens de minister een kans dat het toezicht binnen afzienbare termijn op poten kan worden gezet.

De Noord-Europese landen moeten de daling van de loonkosten in de zwakke eurolanden gaan subsidieren want anders zullen de zwakke Zuid-Europese landen – tijdelijk- uit de muntunie moeten stappen. Voor mij is een opsplitsing van de euro in een neuro en een zeuro geen item. Dat betekent dat de gevolgen voor de werkgelegenheid en de economische groei desastreuze vormen kan aannemen en gepaard gaat met veel onzekerheid. Jens Weidmann, de president van de Bundesbank, zou de afgelopen maand gedreigd hebben op te stappen bij de Duitse Centrale Bank en als lid van de Raad van Bestuur van de ECB. Weidmann gaf afgelopen weekend daar geen commentaar op. Het FD schrijft erover: “Weidmann speelt een gevaarlijk spel. Door de omerta van het hoogste orgaan van de ECB te verbreken en openlijk oppositie te voeren tegen de ‘capo di tutti capi’, Mario Draghi, verzwakt hij diens positie en die van de ECB zelf in de eurocrisis. Hij brengt bondskanselier Angela Merkel in verlegenheid en versterkt het antisentiment in de Duitse publieke opinie over de toekomst van de euro en daarmee van de Europese Unie. ‘We zijn geen politburo’, verdedigde Weidmann zijn publieke verzet tegen nieuwe acties van de ECB om de rente van landen als Spanje en Italië onder controle te houden met steunaankopen op de obligatiemarkten. ‘Wij centrale bankiers opereren tegen de grenzen aan. Daar komen steeds meer fundamentele vragen bij op. Daarom moeten we bereid zijn onze overtuigingen openlijk te uiten.’ Dat klinkt plausibel, maar het is een zwak excuus voor zijn kamikazeactie. Het zou de doodssteek kunnen zijn voor de ECB als zijn bestuurders publiekelijk stelling gaan nemen over het te voeren beleid, voordat daarover besluitvorming plaatsvindt. De macht van de ECB is gedeeltelijk gelegen in de mystiek van zijn opperste wijsheid, de ondoorgrondelijkheid van zijn wegen en het door zijn Europese aartsvaders gegeven gezag.” De Duitse minister van Economische Zaken Philipp Rösler steunt de weerstand van de president van de Duitse centrale bank, Jens Weidmann, tegen het opkopen van obligaties van eurolanden door de Europese Centrale Bank (ECB). Volgens Rösler is het opkopen van staatsleningen van zwakke eurolanden door de ECB geen duurzame oplossing voor de crisis. De minister is van mening dat alleen structurele hervormingen door landen de stabiliteit van de euro kunnen waarborgen. ,,Dat moet de koers zijn. Het is daarom juist van de Bundesbank en Weidmann om daarop te blijven hameren.''

De door een recessie getroffen Britse economie is herstellende, maar heeft nog een extra zetje van de regering nodig. Om de groei te stimuleren moet de Britse regering snel handelen. Een van de mogelijkheden zou de oprichting van een kleine, door de overheid gefinancierde kredietbank zijn, zei hij. Die moet ervoor zorgen dat er meer leningen worden verstrekt aan bedrijven. Een andere mogelijkheid is het naar voren halen van grote infrastructurele projecten. Plannen daarvoor zullen binnenkort worden ontvouwd. Er wordt niet uitgesloten dat de Londense luchthaven Heathrow er een derde start- en landingsbaan bij krijgt. Dat is in tegenspraak met eerdere uitlatingen van de Britse regering.

Het vertrouwen van mensen in de financiële sector is dit jaar geslonken ten opzichte van 2011. Assurantietussenpersonen, verzekeraars, pensioenfondsen en banken: in allen is het vertrouwen minder geworden. Consumenten hekelen de bonuscultuur en complexiteit van financiële producten. Van de respondenten maakt 66% zich zorgen over de bonussen en vindt 87% de producten te complex. "Vanzelfsprekend helpt de economische crisis niet mee in het versterken van de positie van financiële instellingen, maar duidelijk is dat de sector zelf echt stappen moet zetten om het vertrouwen te herwinnen". "Ondernemingen die zich willen onderscheiden zullen hard moeten afrekenen met de negatieve issues en zichtbaar afstand moeten durven nemen van de ‘oude financiële cultuur’. Bovendien zullen ze de klant nog meer centraal moeten stellen in hun denken en doen”.

Korte actuele berichten: 

Het Nederlandse ondernemersklimaat krijgt maar net een voldoende van ondernemers: een 5,6. Over de voorgestelde wijzigingen in het ontslagrecht is men sterk verdeeld;

Banken en beleggers verliezen fors door de malaise in de scheepvaart;

In 2011 wederom een miljardentekort van €3,3 mrd in de AWBZ;

Nederland haalt 2 korte staatsleningen op van ruim €2,7 mrd waarvoor beleggers ons rente toebetalen, een zogenoemde negatieve rente;

De Polen treden toe tot de eurozone zodra de euro- en schuldencrisis is opgelost;

De Amerikaanse industrie krimpt voor de derde maand op een rij;

De Griekse werkeloosheid is naar recordhoogte gestegen. In juni steeg de werkeloosheid van 23,5% naar 24,4%. Griekenland verkeert in een diepe recessie, die versterkt wordt door de ingrijpende bezuinigingen die het land moet doorvoeren in ruil voor Europese hulp bij het betalen van zijn rekeningen;

De Spaanse en Italiaanse rentetarieven zijn verder gedaald. De Spaanse ook tot onder de 6%;

Rusland schiet het noodlijdende Cyprus opnieuw te hulp met een lening van €5 miljard;

Het aantal nieuwe banen in de VS blijft achter bij de verwachtingen. In augustus waren dat er 100.000, terwijl er gerekend was op 125.000.

Slotstand indices 7 september 2012/week 36: AEX 337,57; BEL 20 2.416,73; CAC 40 3.519,05; DAX 30 7.214,50; FTSE 100 5.794,80; SMI 6.537,32; RTS (Rusland) 1.473,56; DJIA 13.306,64; Nasdaq 100 2.825,11; Nikkei 8.871,65; Hang Seng 19.802,16; All Ords 4.348,80; € $1,2814; goud $1735,30 dat is €43.483,65 per kg.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.