UPDATE08082015/284 Wat zijn de gevolgen van de extreem lage rentetarieven?

Met de regelmaat van de klok heb ik aandacht gevraagd voor de onbekwaamheid van onze politieke elite om complexe onderwerpen aan te pakken en beleid voor te ontwikkelen. Eind april al was dat actueel, nadat op 19 april een boot met vluchtelingen voor de Libische kust kapseisde, waarbij >800 vluchtelingen verdronken in de Middellandse Zee. De regeringsleiders besloten toen niet voor een echte reddingsmissie. Wel werd de grensbewakingsmissie Triton uitgebreid, maar de vluchtelingenstroom werd alleen maar groter. Extreem veel groter. Daarbij komt dat de beperkingen die aan Triton zijn opgelegd, door anderen worden omzeild. Die 'anderen' zijn een Iers marineschip, vijf Italiaanse boten en schepen uit Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Het Britse transportschip Bulwark redde in 2 maanden tijd 2900 mensen. Maar ook schepen van hulporganisaties zijn hier actief. De aansturing van al deze schepen vindt plaats in Rome bij het Italiaanse coördinatiecentrum voor maritieme reddingswerkzaamheden. Op 20 juli besloten de 28-EU-landen, op basis van vrijwilligheid, 32.256 bootvluchtelingen op te nemen en 20.504 mensen op te nemen voor een asielprocedure. De realiteit ziet er echter heel anders uit. De UNHCR, de vluchtelingen organisatie van de VN, die op 14 december 1950 werd opgericht met als doel het beschermen en ondersteunen van vluchtelingen met opvang, terugkeer, of vestiging in een ander land, stelt dat dit jaar al 224.000 migranten voet aan wal hebben gezet in Europa. De UNHCR, waar Ruud Lubbers van 2001-2005 Hoge Commissaris van was, luidt nu de alarmbellen. En terecht! De Europese Commissie heeft de EU-landen nu opgeroepen meer te doen om het hoofd te bieden aan de groeiende bootvluchtelingencrisis. Na de ramp van woensdag met een vluchtelingenboot, waarbij waarschijnlijk tweehonderd mensen omkwamen, spoorden ondervoorzitter Frans Timmermans, buitenlandchef Mogherini en eurocommissaris Avramopoulos en de EU-landen aan hun onbevestigde toezeggingen om te zetten in daden. Sinds begin dit jaar zijn er in Griekenland al 124 duizend en in Italië al 98 duizend aangekomen. Alleen in juli al kwamen in Griekenland alleen al 68.000 vluchtelingen aan en in Italië 67.500. Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker laat weten dat hij mogelijk alsnog zal aandringen op een verplicht systeem voor de verdeling van migranten over de EU-landen. Nu is de afspraak dat migranten een asielaanvragen moeten indienen in het land waar zij de EU binnenkomen. Tegenover het persbureau AFP waarschuwde Juncker dat de Commissie wel gedwongen zal zijn weer een verplicht systeem voor te stellen, als de EU-landen niet meer doen om Italië en Griekenland uit de brand te helpen. Voorlopig staan de EU-landen niet te trappelen om hun zuidelijke partners te hulp te schieten. Ze lijken vooral bezig hun eigen grenzen te versterken om migranten buiten de deur te houden. De oproep van de UNHCR aan Griekenland en Italië om de vluchtelingen een humane behandeling te geven is in Brussel hard aangekomen. De toestand op de Griekse eilanden Kos, Chios en Lesbos is schabouwelijk (= vreselijk). De politieke elite, die zich inspant om de grenzen dicht te timmeren, heeft twee financieel zwakke Zuid-Europese landen opgezadeld met vluchtelingenstromen die onbeheersbaar zijn en voor wie geen bed, bad en brood beschikbaar is. Solidariteit is in de EU als een speld in een hooiberg. Een heel dikke onvoldoende en een motie van onbekwaamheid voor de Europese regeringsleiders, die hiervoor verantwoordelijk zijn. De EU verkeert in een identiteitscrisis: er is geen plek meer voor 'zachte heelmeesters die stinkende wonden achterlaten'. De realiteit is dat er een volksverhuizing plaatsvindt en dat Europa daar de ogen niet voor kan sluiten, maar anderzijds is de opnamecapaciteit ook niet onbeperkt. Er moet vrede komen in het Midden Oosten: Israël en de Palestijnen, de soenieten versus de sjiïeten, de Turken versus de Koerden en de IS versus Syrië. En dan specifiek over Nederland: de doorstroming van asielzoekers, met een verblijfsvergunning, naar een eigen (huur)woning stagneert, omdat veel gemeentes onvoldoende huurwoningen beschikbaar hebben. Dit als gevolg van het beleid dat dit kabinet heeft ingevoerd voor de afbouw van de sociale woningbouw. Bedankt, Rutte!!!!!!!! Visieloos beleid, maar waar hebben wij dat al meer gehoord?

Het is komkommertijd in Nederland, niet alleen in de politiek ook in de media. In de Nieuwsbrief van Günter Hannich lees ik dan onderstaand bericht.Der ehemalige griechische Finanzminister Yanis Varoufakis packt aus. Und das, was der von der Eurogruppe zum Bad Boy abgestempelter Wirtschaftswissenschaftler verrät, hat es wahrlich in sich. Varoufakis gibt wohl einen der besten Einblicke über das, was sich hinter den Kulissen der EU abspielt. Er bestätigt all das, was viele Journalisten abseits der Mainstream-Medien schon seit Monaten vermuten. Verständlich, dass hierüber die Mainstream-Medien schweigen. Denn Varoufakis Insider-Bericht ist purer Sprengstoff.EU = Undemokratisches System: Sie wissen jetzt, dass es in der EU alles andere als demokratisch zugeht. In einem System, in dem Bundesfinanzminister Wolfgang Schäuble wie ein "Don" regiert. Aber wie sieht es dahingehend mit der Bundeskanzlerin aus? Bundeskanzlerin Angela Merkel versuchte anscheinend während des Griechen-Debakels Premier Alexis Tsipras zu beruhigen. So nach dem Motto: Wir finden eine Lösung. Ich werde nicht zulassen, dass etwas Schlimmes passiert. Aber doch bestimmt: Machen Sie einfach Ihre Hausaufgaben und arbeiten Sie mit den Institutionen, der Troika zusammen. Das hier darf keine Sackgasse sein. Varoufakis verrät auch, warum die Verhandlungen zwischen der EU und Griechenland so lange dauerten. Weil die Eurokraten ( de Eurogroep onder voorzitterschap van Dijssel) sich ganz einfach weigerten, zu verhandeln. Das heißt sie bestanden auf eine umfassende Lösung. Doch es gab zunächst keine Vorschläge von ihnen. Der griechische Ex-Finanzminister erzählt noch mehr. Zum Zeitpunkt, als die Liquidität in Athen gegen Null ging, und das Land auch gegenüber dem IWF (IMF) in Zahlungsrückstand geriet, schlugen die Eurokraten zu. Denn gerade dann stellten sie plötzlich ihre Vorschläge vor. Doch diese waren absolut unmöglich. Noch mehr: "Vollständig undurchführbar und schädlich," sagt Varoufakis, weil sie die Reformen verzögerten. Varoufakis erzählt auch, dass Jeroen Dijsselbloem, der Präsident der Eurogruppe sich entschied, sich gegen die griechische Regierung zu positionieren. Er schloss diese gar aus und erklärte öffentlich, die Griechen würden sich auf dem Weg raus aus der Eurozone befinden. Und das, obwohl die Erklärungen der Eurogruppe normalerweise einstimmig sein müssen. Ihr Präsident kann einfach mal so im Alleingang ein Mitgliedsland rauswerfen. Anscheinend sagte Dijsselbloem dazu: "Ich bin mir sicher, dass ich das tun kann." Die Eurogruppe gibt es juristisch gesehen gar nicht. Als Varoufakis nach einer juristischen Einschätzung fragte, sorgte er damit für Wirbel hinter den Kulissen. Und wissen Sie, was ein offizieller juristischer Experte zu ihm sagte? Halten Sie sich fest: "Die Eurogruppe gibt es juristisch gesehen gar nicht, es gibt keinen Vertrag, der die Einberufung dieser Gruppe regelt." Da fehlen einem die Worte. Fast gar der Verstand dazu, dies zu begreifen. Wat Hannich hier aan de orde stelt is geen nieuwe informatie. Dat de technocraten van de Eurogroep en in het bijzonder de positie van Dijssel zich opgesteld hebben als oligarchen, heb ik al eerder aan de orde gesteld. Het bericht bevestigt weer eens dat de inrichting van de EU op de schop moet, waarbij de macht van de zogenaamde politieke elite moet worden doorbroken. Een ander aspect is de positie van de Grieken. Die moeten deze maand nieuw geld hebben, zelf zeggen ze €24 mrd te moeten hebben om een overbruggingskrediet van de ECB te kunnen aflossen en om de banken financieel te ondersteunen. En waar moet dat geld vandaan komen? Van de trojka, van Europa en het IMF of misschien moet Europa dat geld alleen ophoesten. Dit weekend zou er overeenstemming over komen met de onderhandelaars in Athene. Maar het is nog altijd stil.

Het is zeker niet voor de eerste keer dat ik wijs op de risico's van het ECB-project van kwantitatieve verruiming, waarbij tot september volgend jaar de geldmarkt wordt verruimd met €60 mrd. Weliswaar trekt de economie in de eurozone licht aan, maar ook de schaduwzijden blijven prominent in beeld. Denk daarbij aan de lage rentevergoedingen op spaargeld en nog (veel) erger de onder druk staande rendementen en toegenomen risicobuffers waarmee verzekeraars en pensioenfondsen worden geconfronteerd. Nee, het is lang geen rozengeur en maneschijn. Deze week presenteerde ING bank haar 2e kwartaal resultaten. De rente-inkomsten waren vorig kwartaal iets lager dan verwacht, door eenmalige factoren. De rente-inkomsten stonden onder druk door een lagere rentemarge en hogere kosten. De verzwakking van de marge bij ING Bank is voor een groot deel het gevolg van een verandering in de waardering van ontvangen vooruitbetalingen op hypotheken en van lagere rente-inkomsten bij onderdeel Financial Markets. KBC noemde de resultaten van ING enigszins teleurstellend: niet vanwege de winst, die met een kwart is toegenomen maar door de teruglopende rentemarge. Beleggers vonden dat ook: de koers van dit aandeel verloor in 2 dagen tijd bijna 10% van haar waarde. Daarbij moet ook in acht genomen worden dat het aantal leningen met een betalingsachterstand hoog is. Zoals bij hypotheken waar 2,4% van de klanten een betalingsachterstand heeft, waarvan de helft van drie maanden en langer. Daarnaast zijn er de dalende rentevergoedingen die banken op (spaar)geld vergoeden. Nederland doet het daarbij helemaal niet zo heel slecht. ING geeft hier nog 0,8% rente, in Duitsland 0,6%, in België 0,2% en in Frankrijk, Spanje en Italië gemiddeld 0,5%. ING schrijft in haar toelichting bij de cijfers dat de rente in ons land en in Duitsland nog verder kan gaan dalen. De Duitse vermogensadviseur, Günter Hannich, gaat op deze ontwikkeling verder in. “Het 'fenomeen' van de extreem lage rentes hebben zich gevestigd op de financiële markten. Dit is vervelend voor ons allemaal. Als investeerders, zijn we afhankelijk van de rentebetalingen. Maar dit is zeer positief voor de andere deelnemers aan de financiële markten. Zowel de Verenigde Staten en de centrale banken profiteren van de lage rente. Ik zou nog een stap verder gaan: landen en banken zijn ook geïnteresseerd in de middellange termijn negatieve rente te introduceren. Anders zal het niet langer mogelijk zijn, de immense schuldenbergen op hun schouders te houden. Er zijn partijen in de markt die gediend zijn met de aanhoudende lage rente, die door de centrale banken worden vastgesteld. Sinds nu ongeveer een jaar vindt er een intensieve discussie plaats over wanneer de Amerikaanse Federal Reserve de rente zal gaan verhogen. Maar er gebeurde niets. De situatie is vergelijkbaar met Europa: de ECB houdt de rente vast op het absolute minimum niveau van slechts 0,05%. Nogmaals, er zijn altijd discussies over een op handen zijnde omslag in de rentetarieven en weer stijgende rente in het eurogebied. Maar zelfs hier, is tot nu toe nog niets gedaan. Maar dat kan ook een strategie zijn. Reeds in 2008, op het hoogtepunt van de financiële crisis, heeft de FED ook mind games gespeeld met betrekking tot een cashverbod en de invoering van een massale negatieve rente. Deze lage rentetarieven hebben leningen aan de consument nooit bereikt. De banken hebben die lage inkoop in eigen zak gehouden. Een vooraanstaand econoom uit de VS heeft deze gang van zaken naar buiten gebracht. Zijn naam is Kenneth Rogoff, hij stelde dat er plannen waren om een negatieve rente te introduceren van 4 naar 5%. Deze plannen zijn nu van de tafel, maar in tijden van crisis, zijn deze plannen zeer snel weer op tafel te krijgen. Dit werkt echter alleen als burgers, zoals nu in Griekenland, geen toegang meer hebben om hun geld van de bank te halen. Daar wordt een bankrun mee voorkomen. In zo een situatie wordt de mogelijkheid actueel om chartaal geld (munten en bankbiljetten) uit roulatie te nemen en alleen nog digitaal te betalen bv met een pinpas of creditcards. Zodra u € 100.000 op de rekening hebt staan, kan de bank het saldo belasten met een negatieve rente omdat banken dan een monopolie hebben. Zo een ontwikkeling ziet Hannich als een versneller voor de crisis waarbij het hele financiële systeem instort. We weten dus van welke richting het gevaar is te verwachten”.

Hoewel de Europese economie, geholpen wordt door de omvangrijke monetaire stimulering van de ECB, een voorzichtige opleving laat zien, zijn er nog bedreigingen in overvloed die het prille herstel in de kiem kunnen smoren. Dat stellen ETF Securities en Roubini Global Economics in een maandelijkse update. De economie in de EU die sinds het monetaire vuurwerk van de ECB begin dit jaar dankzij een lagere rente en een zwakkere euro aarzelend aan kracht heeft gewonnen, kan volgens marktvolgers van ETF Securities, onder meer door hernieuwde perikelen rond Griekenland worden teruggeworpen. Zij wijzen er op dat bij het niet slagen van de noodzakelijke Griekse hervormingen, de deal over het nieuw steunpakket in gevaar kan komen. Daarnaast benadrukken de marktvolgers dat steeds meer anti-Europa politieke partijen aan populariteit winnen, terwijl in het Verenigd Koninkrijk er steeds stemmen opgaan om uit de eurozone te stappen. Verder kunnen de aanhoudende hoge schuldenlasten bij perifere EU-landen en zwakke Europese inspanningshervormingen roet in het gaan gooien, menen de marktvolgers van ETF Securities. Waar ook voor wordt gewaarschuwd is dat de extreem lage rente van langdurige aard zal zijn, om de enorme schulden van de Westerse wereld niet gefinancierd kunnen worden met een 'normaler' renteniveau van, stel, 4%. Dat zouden Westerse landen in gigantische problemen brengen. De financiering van overheidsschulden is dus gebaat bij lage tot negatieve rentes.

Ik heb al eerder enige terughoudendheid getoond bij het voornemen van het kabinet om delen van het aandelenpakket van de staatsbank ABN Amro naar de beurs te brengen. De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) waarschuwde deze week dat Dijssel de 'hoofdprijs' niet zal krijgen. De in 2008 geredde bank wordt door de Nederlandse overheid naar de beurs gebracht op het moment dat in Groot-Brittannië en Duitsland 'staatsbanken' een notering krijgen. De verwachte €15,5 mrd opbrengst voor ABN Amro's notering wordt daardoor onwaarschijnlijk. Het overheidsorgaan NLFI, dat namens de Nederlandse Staat de investeringen in de banken en verzekeraars beheert, stelde in mei al rekening te houden met een korting van 10 tot 15% bij de eerste verkoop van aandelen. ,,Dat lijkt een reële verwachting'', aldus de VEB. ABN Amro komt op de markt terwijl meer noteringen voorbereid worden of gaande zijn in Europa. De Britse overheid verkoopt een eerste blok met aandelen Royal Bank of Scotland (RBS). Dat gebeurt met een korting van rond 5%, schat de VEB in. In Duitsland is de overheid bezig geweest om de Deutsche Pfandbriefbank naar de beurs te brengen, maar dat bracht minder dan de helft van de boekwaarde op. Bij de beursgang van deze bank in Frankfurt gingen de aandelen – net als bij RBS eerder – weg tegen de onderkant van de vooraf vastgestelde prijs. Claims en boetes drukken opbrengst. Bij RBS is de lage waardering deels te verklaren door onzekerheid over toekomstige claims en boetes. Het voordeel voor de Nederlandse Staat, aldus de VEB, is dat het geen tijdsdruk heeft om ABN Amro naar de beurs te brengen. Daarnaast wordt waarschijnlijk een beperkt deel van de ABN Amro-aandelen aangeboden. Het mist de druk die er bij de notering van de Duitse bank is. De prijs van ABN Amro wordt volgens de VEB gedrukt, omdat beleggers die in ABN stappen in het begin nog te maken hebben met een groot meerderheidsbelang van de Staat. Dat wordt later in stappen afgebouwd, maar dat heeft meestal een drukkend effect op de koers.

Premier Rutte en zijn kabinet hebben al meerdere keren beleid aangekondigd dat een omgekeerd evenredig resultaat opleverde. Rutte heeft met drie kleinere vakbonden, het CNV, CMHF en het ambtenarencentrum een loonakkoord gesloten. Nu is dat een product dat de overheid al 20 jaar niet meer heeft gebruikt. Het FNV claimt dat zij 60% van de vakbondsleden bij de overheid vertegenwoordigen. Het loonakkoord zou gelden voor 'rijksambtenaren'. Dat is een heel diverse groep van militairen, politie, onderwijzers, ambtenaren bij de Belastingdienst, douanebeambten en iedereen die werkzaam is op ministeries. Rutte c.s. trachten met deze zet in te breken op het CAO overleg. Daarvoor is veel meer nodig om tot CAO-contracten te komen voor de verschillende groepen. Daarbij komt dat de toegezegde salarisverhoging van 5,05% in twee jaar, ingaande september, in werkelijkheid slechts 3% is. In het loonakkoord is geregeld dat de pensioenopbouw van deze rijksambtenaren met 2,05% wordt verlaagd. Dat is dus een sigaar uit eigen doos, wat ze krijgen aangeboden. Weliswaar merken de betrokken ambtenaren dat niet gelijk in hun portemonnee, maar wel op de dag dat ze met pensioen gaan. Het FNV zegt dat het koopkrachtverlies voor de jongere generatie kan oplopen tot 15%. DNB heeft al eerder gewaarschuwd dat verlaging van de pensioenpremie de gezondheid van de pensioenfondsen kan aantasten. Mogelijk moet hierdoor het ambtenarenpensioenfonds ABP op pensioenuitkeringen gaan korten. Het uitkeren van een inflatiecorrectie op de uitkering komt hierdoor verder weg te liggen. Kortom, welke waarde moet worden toegekend aan het loonakkoord als daarmee het CAO-overleg niet vooruit wordt geholpen. Het tegendeel manifesteert zich door stakingsacties bij de politie. Het is een echte Rutte-truc, waarmee hij meer agressie oproept dan dat het een positieve bijdrage levert aan het CAO-overleg.

De Britse conservatieve minister van Financiën, George Osborne, voert een spoedklus uit door staatsaandelen in Royal Bank of Scotland in de verkoop te doen, hetgeen een verlies voor de Britse belastingbetalers oplevert van £ 13 mrd. Je leest het goed. Hij voertb dit beleid uit net zoals hij bezuinigingen doordrukt van £ 12 mrd ten laste van het welzijn van burgers, dat de armste en meest kwetsbaren in de samenleving zal raken. Osborne wil de staatsaandelen RBS terugbrengen naar zijn vrienden in the City door ze voor knock-down prijzen te verkopen, waardoor de belastingbetalers worden opgescheept met een enorm verlies. De Britse Staat zit opgezadeld met de lasten van de bancaire crisis die ze niet veroorzaakt hebben. George Osborne wil het geld terugkrijgen dat in RBS is gestoken om de bank van de ondergang te redden. Het gaat om een investering van £ 45.2bn. Wie vertelt George Osborne RBS niet te verkopen tegen een zeer lage prijs. Osborne moet alle opties op tafel leggen om te kunnen overwegen wat het beste is voor de belastingbetaler en de economie. De goede relatie tussen de overheid en de financiële sector is in het hart van de corporate capture van onze democratie. Het beleid van de banken veroorzaakte de financiële crisis, en de Britse samenleving betaalt de prijs voor het roekeloze gedrag van de banken.

Hoewel de rust op de Chinese aandelenmarkten enigszins lijkt teruggekeerd, dankzij het ingrijpen van de Chinese regering, kan het reddingspakket op termijn nieuwe problemen veroorzaken. Dat stelen de economen Keith Wade en Craig Botham van vermogensbeheerder Schroders. De Chinese aandelenmarkten die vanaf het begin van de jaar nog omhoog knalden, kwamen sinds juni in een vrije val terecht vanwege de zorgen over een afkoeling van de Chinese economie, waarna de overheid in Peking alles uit de kast moest halen om het tij te keren. Volgens de economen van Schroders kan de impact van de aandelencrash op de geloofwaardigheid van Chinese overheid enorm zijn. Zij wijzen er op dat door de interventies van de regering liquiditeit uit de kredietmarkten wordt weggetrokken, wat weer grote gevolgen heeft voor de investeringen en het BBP. Botham meent dat beleggers steeds minder vertrouwen krijgen in de opmars van de Chinese aandelenmarkten die zwaar wordt ondersteund door de overheid, waardoor nog meer maatregelen noodzakelijk zijn. De economen van Schroders houden er zelfs rekening mee dat een harde landing van de Chinese economie een recessie in Amerika in de hand kan gaan werken. De China Securities Finance Corp (CSF) heeft naar verluidt flink meer geld nodig om de rust op de financiële markten in het Aziatische land terug te laten keren. Het staatsagentschap dat marktpartijen van liquiditeit kan voorzien zoekt volgen ingewijden nog zo'n 2 biljoen yuan (€295 mrd) aan extra financiering. Dat bedrag is bedoeld als aanvulling op de 3 biljoen yuan die al beschikbaar is gesteld, onder meer door leningen van staatsbanken. Tijdens de aandelencrash van de voorbije zeven weken werd het agentschap op grote schaal ingezet om miljarden in de markt te pompen. Het CSF heeft geld geleend aan handelshuizen, zodat zij aandelen konden kopen om de markt te steunen. Daarnaast werden direct beleggingsfondsen opgekocht. Door de koersval op de Chinese beurs is er sinds de piek in juni meer dan €3000 mrd aan aandelenwaarde in rook opgegaan. De beurs van Shanghai staat nu zo'n 29 procent lager dan de piek die op 12 juni werd bereikt.

Miljarden dollars hebben grondstoffenproducenten afgelopen weken verloren. Beleggers in industriële metalen lijden mee: de koperprijs bijvoorbeeld is in vijf jaar gehalveerd. Een dodelijke cocktail, deels bereid door China, blijkt de boosdoener. Toch heb ik nog wel mijn twijfels over waar de Chinese overheid mee bezig is. In mijn vorige blog heb ik al gewag gemaakt over de zeepbel, waarmee het laatste jaar de Shanghai Composite Index 2,4 keer over de kop is gegaan. De correctie van de laatste 6 weken heeft de koerswinst maar voor de helft gecorrigeerd. Dat de economische groei in China is afgenomen van 9 naar 6%, zo'n ontwikkeling vraagt om een afwaardering van de koersen. De crash die heeft plaatsgevonden is een natuurlijke reactie. Dat de overheid tracht de economische groei weer aan te jagen door de aandelenkoersen op te jagen, zal het beoogde resultaat niet opleveren. Zo is de vastgoedsector daar één grote puinhoop. De laatste onheilstijding kwam van de voormalige groeitijger. De economische groeiis een heel natuurijk ter verklaren in China vlakt sterk af, maar het heeft sinds mei de koperproductie voor leidingen en pijpen met nog eens 6,5% vergroot ten opzichte van vorig jaar. China alleen al is goed voor 40% van de vraag in de wereldwijde koper- en aluminiummarkt. De belangrijkste metalen voor de industrie staan, met koper, in prijs nu op een dieptepunt in dertien jaar tijd. Terwijl producenten nog niet de helft krijgen voor hun verwerkte staal, aluminium of zink en ijzererts, beperken ze hun productie nauwelijks.

De Chinese munt komt voorlopig nog niet in een mandje van internationale reservevaluta, waar onder andere de dollar, de euro en de yen in zitten. Dat heeft het IMF besloten. Een tegenvaller voor de Chinese overheid, die van de renminbi een belangrijke reservemunt wil maken. Het IMF neemt de renminbi voorlopig niet op in de Special Drawing Rights. Dat is kunstmatige reservemunt op basis van een mandje met valuta's. De SDR is door het IMF in het leven geroepen in 1969 als aanvulling op de Amerikaanse dollar en goud als reserve betaalmiddel in internationale handel. Op dit moment maken de Amerikaanse dollar, het Britse pond, de Japanse yen en de euro deel uit van de SDR. Het IMF maakte gisteravond bekend dat er meer gegevens nodig zijn om de renminbi in de SDR op te nemen. De SDR hebben een belangrijke symbolische waarde en de Chinese overheid heeft zijn zinnen erop gezet de renminbi daar in te krijgen. Maar voor het zover is, wil het IMF dat China meer hervormingen doorvoert. Wel lijkt China daarvoor meer tijd te krijgen. Het IMF overweegt de beoordeling van China uit te stellen tot september 2016. Daarmee krijgt China de tijd om aan strenge criteria te voldoen. Zo moet de overheid de kapitaalmarkt verder openstellen. China werkt hard aan het hervormen hiervan, maar de enorme koersdaling op de beurs de afgelopen weken gooide roet in het eten. De overheid zag zich genoodzaakt om bijna $4 biljoen in de aandelenmarkt te pompen om de koersdalingen te stoppen. Ook moeten buitenlandse beleggers meer toegang krijgen tot de aandelen- en obligatiemarkt van het vasteland van China. Om in de SDR opgenomen te worden, moet een munt veel gebruikt worden in internationale transacties en goed verhandelbaar zijn op belangrijke markten. Van de wereldwijde officiële reserves wordt slechts 1,1% in renminbi aangehouden, tegenover 63,7% in Amerikaanse dollar. Het IMF erkent wel dat de renminbi internationaal steeds belangrijker wordt.

Imtech verkeert in doodsnood. Dat komt voor mij niet als een verrassing. De vraag is nu, nu de banken niet meer bereid zijn een noodkrediet van €75 mln te verstrekken en Imtech Duitsland het faillissement heeft aangevraagd, of het bedrijf het hoofd boven water kan houden. Het ingenieursbedrijf is donderdag op het Damrak geïmplodeerd, het fonds raakte in één dag 40% van zijn beurswaarde kwijt. Het aandeel noteerde kortstondig onder de €1, maar sloot op €1,19. Imtech meldde voorbeurs dat er nog geen overeenstemming was over de financiering van een noodlening. Theodoor Gilissen verlaagde zijn koersdoel van €2 naar €0,10. Het advies blijft 'niet aanbevolen'. "Wij zijn somber over het slagen van een nieuwe herfinancieringsronde nu het zowel intern als extern (de markt) nog tegenzit", aldus analist Joost van Beek. De AFM zegt ondanks de forse verliezen van de beurswaarde niet in te grijpen. ,,Er is geen reden voor. Ons uitgangspunt is dat er voldoende informatie in de markt moet zijn voor beleggers om op te kunnen handelen. Imtech heeft de markt recent kort achter elkaar twee keer geïnformeerd. De informatie is er dus'', aldus de zegsman van de AFM. ,,Maar we staan wel voortdurend in contact met Imtech, we houden de vinger aan de pols.'' Het aandeel van de voormalige beursparel Imtech is door Petercam op een schamele 10 eurocent neergezet, waarmee de Belgische zakenbank er rekening mee houdt dat het voortbestaan van de technisch dienstverlener op de tocht staat. Alleen de activiteiten van Imtech in Scandinavië en in het Verenigd Koninkrijk hebben nog waarde, stelt analist Luuk van Beek in de Belgische krant de Tijd. Hij wijst er op dat er voor de aandeelhouders echter weinig tot niets overblijft doordat de schuldeisers daar zich als eerste over gaan ontfermen. Petercam heeft een verkoop-advies op Imtech staan. Het koersdoel werd zwaar neerwaarts bijgesteld van €2,50 naar €0,10. Niet eerder speculeerden analisten openlijk over een mogelijk faillissement van het bedrijf dat enkele jaren geleden nog als een beursparel te boek stond. Corné van Zeijl ziet het somber in. "De hoop bij beleggers is weg. Er is nog maar heel weinig te halen. Ook als er al een nieuwe financiering komt, staan beleggers achteraan. De financiers willen, terecht, alle upside." Imtech Duitsland heeft faillissement aangevraagd bij een Duitse rechtbank.Bij Imtech Duitsland werken 3500 mensen, die volgens analist Jim Tehupuring afgelopen week geen salaris hebben ontvangen. Onduidelijk is nog wat er met het concern in de fase van aanvraag van het faillissement gaat gebeuren. Het bedrijf stelt zo snel mogelijk met een nadere verklaring te komen. De raad van bestuur beraadt zich nog op de mogelijke consequenties voor de holding Royal Imtech, aldus een zegsman. Het Duitse onderdeel heeft onder meer BMW, BASF, Bosch, Daimler en Volkswagen als klant. Imtech overlegde deze week met financiers om zijn Duitse tak vanwege aanhoudende verliezen meer lucht te geven. Het slaagde er niet zelfstandig in om zijn buffers te verhogen. Maar de financiers gingen, voor zover bekend, niet akkoord met een extra injectie of garantiestelling. De voorzitter van de raad van bestuur van Imtech Duitsland, Felix Colsman, treedt af als lid van de raad van bestuur van Royal Imtech. Daarmee zegt Imtech belangenverstrengeling te willen voorkomen. Mogelijk moet Colsman in de toekomst namelijk in opdracht van de bewindvoerder geld vorderen bij de Nederlandse holding. Op de laatste beursdag van deze week viel de koers verder in een diepe put. Het aandeel sloot op €0,71. De zorgelijke situatie rondom technisch dienstverlener Imtech is voor de vakbonden reden om aan tafel te gaan met het bestuur van het Nederlandse bedrijf. Vakbond FNV bevestigt dat er een verzoek namens de bonden is uitgestuurd. De vakbonden willen graag duidelijkheid over de situatie rondom het bedrijf, nu er voor de Duitse tak van Imtech faillissement is aangevraagd. „We maken ons ernstig zorgen en willen weten waar we aan toe zijn”, zo zei een zegsman van de FNV. De bond wil begin volgende week om de tafel met Imtech, maar wacht nog op een reactie van het bedrijf. Bij het Nederlandse Royal Imtech werken wereldwijd 22.000 mensen. Imtech Nederland heeft ruim 2700 medewerkers in dienst. Maar ook bij andere onderdelen zoals Imtech Traffic & Infra met het hoofdkantoor in Amersfoort en Imtech Marine met het hoofdkantoor in Rotterdam vinden veel activiteiten plaats in Nederland.

Autofabrikant Tesla heeft in het tweede kwartaal een verlies van $61 mln geleden bij een omzet van $1,2 mrd. Dat komt neer op een verlies per aandeel van $0,48. Een tegenvaller is verder dat Tesla verwacht dit jaar 50.000 tot 55.000 elektrische auto's te verkopen. Dat is een minder positieve prognose dan tot voor kort, toen het concern ervan uitging 55.000 wagens te kunnen slijten. Tesla heeft in het afgelopen kwartaal 11.532 auto's afgeleverd bij klanten. Dat is een record voor het bedrijf uit Californië. Tesla verwacht in het derde kwartaal een vergelijkbaar aantal auto’s te leveren. De productie zal naar verwachting stijgen tot ruim 12.000 auto’s. Dat zou een stijging zijn van meer dan 60% in vergelijking met een jaar eerder.

De werkgelegenheid in het Amerikaanse bedrijfsleven is in juli minder sterk gegroeid dan in de voorgaande maand. Er zijn 215.000 nieuwe banen bijgekomen, tegen 231.000 in juni. Het werkloosheidspercentage in juli is stabiel gebleven op 5,3%. De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt zijn belangrijk voor de Federal Reserve bij het timen van een renteverhoging in de VS. De markt lijkt steeds meer te rekenen op een aankondiging bij de vergadering in september. De Fed kijkt daarbij naar de langere trend op de arbeidsmarkt, en die ziet er volgens marktvorsers goed uit. In het eerste halfjaar groeide het aantal banen met gemiddeld 208.000 per maand. Beleggers kijken ook nadrukkelijk naar de groei van de uurlonen. Die kunnen namelijk de opmaat zijn voor een loon-prijsspiraal. In juni bleven de uurlonen nog onveranderd in vergelijking met de vorige maand. In juli zijn de uurlonen met 0,2% gestegen.

Het leven in Griekenland was vorige maand opnieuw aanzienlijk goedkoper dan een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers die het Griekse statistiekbureau heeft gepubliceerd. De inflatie, de maatstaf voor de prijsontwikkeling in een land, kwam in Griekenland in juli uit op min 1,3%. Dat betekent dat er sprake is van een deflatoire ontwikkeling waardoor goederen en diensten goedkoper waren dan een jaar eerder. Deze cijfers zijn gebaseerd op de Europese meetmethode voor de inflatie. Volgens de Griekse definities zakten de prijzen zelfs met 2,2%. Griekenland kampt al sinds begin 2013 met deflatie, een periode van aanhoudende prijsdalingen. Enerzijds zijn die prijsdalingen goed voor de koopkracht van de Grieken. Aan de andere kant kan deflatie een rem zetten op de economische groei, doordat consumenten uitgaven uitstellen en het moeilijker wordt om schulden af te lossen.

DFT: Tientallen Nederlandse exporteurs van groente en fruit zijn hun baan verloren als gevolg van de Russische landbouwboycot. Dat zegt directeur Gert Mulder van sectororganisatie GroentenFruit Huis. Sinds Rusland een jaar geleden de grens sloot voor onder meer peren, tomaten en uien uit Nederland zijn exportbedrijven zo'n €100 mln omzet misgelopen. Ook zijn er bedrijven met schade omdat Russische debiteuren hun rekeningen niet meer kunnen betalen. De boycot van goederen uit diverse landen was een reactie op de sancties die westerse landen instelden na de inname van de Krim door Rusland. Wel nadat een meerderheid van de bewoners van de Krim daarop hadden aangedrongen.

DFT: Willem Vermeend en Rick van der Ploeg schrijven in hun wekelijkse column op DFT dat het kabinet snel een einde moet maken aan de zomerzotheid van linkse wethouders om te gaan experimenteren met een basisinkomen voor mensen in de bijstand. Dit gratis geld mogen ze ook houden als ze gaan bijverdienen. De economen leggen aan de hand van een rekensom uit dat een basisinkomen een onbetaalbaar links luchtkasteel is dat bovendien onaanvaardbare negatieve effecten heeft, zoals het verloren gaan van vele honderdduizenden banen. Het idee uit de 70er jaren is nooit uitgevoerd en ligt nog steeds in de onderste la. Maar nu, ruim veertig jaar later, zijn ze met een zomeroffensief gekomen. De afgelopen weken gaven de media, in de komkommertijd van de vakanties, veel aandacht aan enthousiaste linkse wethouders in gemeenten als Wageningen, Nijmegen, Tilburg, Utrecht, Groningen en Maastricht, die met een lokale variant op het basisinkomen willen gaan experimenteren. Hoewel nog niet helemaal duidelijk is wat deze experimenten inhouden, komt het feitelijk neer op een buitenwettelijke ingrijpende aanpassing van de huidige bijstandswet. Zo circuleren er voorstellen om bijstandsgerechtigden (op basis van vrijwilligheid) drie jaar lang een maandelijkse uitkering te geven van rond de €1100. Dit bedrag krijgen ze zonder nadere voorwaarden en beperkingen, zoals een sollicitatieplicht. Daarnaast komen ze niet meer in aanmerking voor gemeentelijke financiële ondersteuning, maar mogen ze wel bijverdienen. De voorstanders menen dat mensen daardoor vanzelf meer gaan werken doordat ze niet gekort worden op hun uitkering. Of dit waar is moet nog blijken, maar als dat inderdaad het geval is, dan is er sprake van pure concurrentievervalsing op de arbeidsmarkt. Mensen met een gratis basisinkomen kunnen genoegen nemen met een lager salaris en zo de banen innemen van werknemers, terwijl de financiering van dit gratis geld nota bene door werkenden moet worden opgebracht. Door het ontbreken van elke vorm van controle rond het basisinkomen neemt ook het risico op zwartwerken toe. Lees de hele column over deze zomerzotheid onder deze link.

Slotstand indices 7 augustus 2015; week 32: AEX 496,61; BEL 20 3.797,04; CAC 5.154,75; DAX 30 11.490,83; FTSE 100 6.718,49; SMI 9.408,27; RTS (Rusland) 832,47; DJIA 17.373,38; NY-Nasdaq 100 4.520,08; Nikkei 225 20.724,56; Hang Sen 24549,32; All Ords 5472,30; €/$ 1,0969; goud $1.093,80; dat is €32.022,60 per kg, 3 maands Euribor -0,024% (1 weeks -0,135%, 1 mnds -0,081%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,846%, 10 jaar VS 2,1659%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,189. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.