UPDATE08022014/207 Het Constitutioneel Hof in Karlsruhe houdt zijn blazoen schoon

De belangrijkste gebeurtenis van de afgelopen week is 'het doorverwijzen voor een oordeel over het beleid van de Europese Centrale Bank om, met het zogenoemde OMT-programma, in moeilijke marktomstandigheden, obligaties van eurolanden op te mogen kopen'. Het Bundesverfassungsgericht had een klacht daarover moeten behandelen en een oordeel moeten geven of zo een handelswijze in strijd is met de Duitse Grondwet. Een meerderheid van de rechters is van mening dat hiermee de wettelijke Duitse regels zouden worden overtreden. Toch heeft het Constitutioneel Hof daar geen uitspraak over gedaan. De behandeling van de voorliggende klacht is doorverwezen naar het Europees Gerechtshof met de vraag of zo een beleid van de ECB in strijd zou kunnen zijn met de rechten van de EU-lidstaten. In feite gaat het over de 18 landen van de Muntunie. De juridische status van het mandaat waarover de ECB zegt te beschikken staat ter discussie. Is hier sprake van een monetair dan wel een politieke zaak? Laten we aannemen dat de Duitse Grondwet zich hiertegen verzet. Toch is er geen uitspraak gedaan en wordt het dossier neergelegd bij het Gerechtshof van de Europese Unie (EuGH) met de vraag of het beleid in strijd is met de rechten van EU-lidstaten. Het is voor het eerst dat het Hof in Karlsruhe een advies vraagt over 'het Europese aspect' aan  het Europees Gerechtshof. Kennelijk willen de Duitsers de ECB, de Muntunie en de EU de genadeklap niet toedienen.

In blog 206 heb ik stilgestaan bij de dag van vandaag en ook bij die van morgen. Hoe staat onze samenleving ervoor en wat hebben wij de komende jaren te verwachten. Wij zitten nu in de fase van een verdere afbraak van onze verzorgingsstaat. Die ontwikkeling gaat door: de bezuinigingen gaan dieper ingrijpen in de samenleving en de werkgelegenheid blijft onder druk staan. Het enige positieve is dat er in het bedrijfsleven enige beweging ontstaat. Het aantal vacatures bij uitzendbureaus stijgt, maar dat zal niet leiden naar een herstel van de werkgelegenheid dit jaar. Het UWV voorziet dat dit jaar 66.000 banen verdwijnen. Dat zijn er wel aanzienlijk minder dan vorig jaar, toen de werkgelegenheid met 143.000 banen afnam. Een recordaantal van 678.000 mensen zal dit jaar een WW-uitkering aanvragen omdat zij hun baan kwijtraken. Aan de andere kant zullen meer mensen weer aan de slag kunnen, maar dat zal onvoldoende zijn om het totale aantal WW-uitkeringen te doen dalen. Per saldo verwacht het UWV dat het aantal WW-uitkeringen in 2014 uitkomt op 485.000, een stijging met 50.000 (+12%). De vakbond de Unie verwacht dat er tot 2017 28.500 banen in de financiële sector verdwijnen, dat 6.000 werknemers bij woningcorporaties zullen afvloeien en nog een 25.000 in de zorg. Daarbij komen KPN en de RABO die niet langer polderen over het te volgen beleid. Deze bedrijven nemen hun beslissingen in schimmige achterkamertjes zonder sociaal overleg. Dat KPN tot 2016 nog eens 1500 tot 2000 man gaat ontslaan moesten de vakbonden en de Ondernemingsraad van de pers vernemen. Het oud-staatsbedrijf PTT maakt al >10 jaar moeilijke tijden door. Sinds 2001 werd het personeelsbestand al teruggebracht van 29.000 naar 15.000. Men gaat nu streven naar een sterk vereenvoudigd bedrijfsmodel met standaard producten. Daarbij komt dat ontwikkelingen op het gebied van communicatietechnieken minder arbeid vereisen. En KPN is niet het enige bedrijf die gaat saneren. De beleidsmakers van de VVD en de PvdA hebben een beleid gemaakt dat tot resultaten gaat leiden die niemand, maar dan ook helemaal niemand, wil zoals het zal gaan gebeuren. We zijn een weg ingeslagen die leidt naar een onbeheersbare situatie die de samenleving afbreekt. Geen greintje welzijn zal overblijven. En niet alleen de 2 coalitiepartijen zijn daarvoor verantwoordelijk. Ook de 3 partijen van de constructieve oppositie zijn daarvoor (mede)verantwoordelijk. Ook deze week dachten ze dat ze het land weer hadden gered: ze hadden in de gewijzigde Bijstandswet wat kruimels toegestopt gekregen. Ze gedroegen zich als een klein kind dat een snoepje heeft gekregen. In feite wordt 94% van de Bijstandswet gewoon doorgevoerd inclusief de €2 mrd aan bezuinigingen en het sluiten van de sociale werkplaatsen voor nieuwe instroom. Middelgrote en grote bedrijven moeten straks 5% van het personeelsbestand vullen met arbeidsgehandicapten. Maar daar is het laatste woord nog lang niet over gesproken. Het ergste moet allemaal nog komen: grote armoede dreigt en wie gaat dat tegenhouden? In Politiek den Haag is daar geen meerderheid voor te vinden.

In de afgelopen 40 jaar heeft ons land zich gewenteld in de luxe van de grootste gasbel in Europa. De Staat 'verdiende' daar €500 mrd aan. Een kwart van dat geld ging naar de sociale zekerheid, een ander kwart naar openbaar bestuur en veiligheid. De structurele investeringen beperken zich tot de Betuwelijn en de HSL naar België. Van al dat geld is nooit een sous naar een appeltje-voor-de-dorst-fonds gegaan, zoals de Noren wel hebben gedaan. Het antwoord op de vraag waaraan de aardgasbaten zijn uitgegeven is simpel: achtereenvolgende kabinetten van alle politieke richtingen hebben het geld over de balk gegooid/gesmeten. Joop den Uil (1973-1977) wist daar wel raad mee: hij verhoogde het minimumloon, de sociale uitkeringen en de ambtenarensalarissen. De aanschaf van de F- 16 kwam binnen bereik, het middelbaar onderwijs ging op de schop en de gezondheidszorg werd geprofessionaliseerd. De waanzin ten top was de WAO-uitkering, op zijn hoogtepunt, aan bijna 1 miljoen uitkeringsgerechtigden. Achteraf bezien zitten we nu in de afbouw van de toen opgebouwde welvaartsstaat, met alle pijn die ermee gepaard gaat.

Banken in het financiële centrum van Londen omzeilen het door Brussel gelaste verbod op bonussen door topbestuurders maandelijks extra geld toe te stoppen in de vorm van toelagen. Dat schrijft de Britse krant Sunday Times. Naar verluidt strijken de topbankiers op deze manier jaarlijks alsnog 8 of 9 keer hun basissalaris op. Volgens bronnen omzeilen in ieder geval Barclays en Goldman Sachs op deze manier het verbod. Volgens de Sunday Times ontving topman Michael Sherwood van Goldman Sachs in Londen vorige week een bonus van £11,6 mln (€14 mln). Zelfs Royal Bank of Scotland, dat voor 81% in handen is van de Britse overheid, zou overwegen de truc te gebruiken, aldus de krant. Toch is enige achterdocht hier op zijn plek. Het hoofd van de Financial Services Department in New York, Benjamin Lawsky, de belangrijkste toezichthouder in NY, zou zeker 12 banken om informatie hebben gevraagd over hun valutahandel. Het zou onder meer gaan om Goldman Sachs en Deutsche Bank. Ook de Britse banken Lloyds, Royal Bank of Scotland en Standard Chartered en het Zwitserse Crédit Suisse zouden dergelijke verzoeken hebben ontvangen. De laatste maanden zijn zeker al 20 handelaren ontslagen of op non-actief gesteld vanwege dubieuze praktijken in de internationale valutahandel. Reuters meldt nog het ontslag van drie valutahandelaren bij de Amerikaanse tak van Deutsche Bank. Ook Britse en Zwitserse toezichthouders en de Europese Commissie onderzoeken de valutamarkt.

De Duitse analist Gunther Hannich haalt deze week een uitspraak van de oud-EU commissaris, de VVD'er Prof.Dr.Mr Frits Bolkestein (1999-2004 Interne Markt, de Douane Unie en Belastingen) aan in de Volkskrant 'dass der Euro gescheitert sei. Er war also in einer äußerst wichtigen Phase der Vorgeschichte des Euros an einer äußerst wichtigen Schnittstelle innerhalb der EU-Kommission tätig. Das verleiht seiner Aussage von heute noch besonderes Gewicht: Bolkestein weiß genau was er sagt, weil er damals sehr nahe am Geschehen dran war. Weiter sagt er, dass der Euro nie mehr als eine Schlaftablette gewesen wäre, von der die Schuldenländer geträumt hätten. Die Eurokrisenländer würden sich mehr Gedanken um die Umverteilung von EU-Geld machen als um die eigene Wettbewerbsfähigkeit. Deshalb sei der Stabilitätspakt gescheitert, die Transferunion längst Realität und die Krisenstaaten müssten den Euro sofort aufgeben. Daran sehen Sie, dass selbst ehemalige EU-Kommissare inzwischen nicht mehr an diese Kunstwährung glauben. Da die grundlegenden Probleme – die mangelnde Konkurrenzfähigkeit der Südländer – letztlich nicht lösbar sind, wird auch die Eurokrise zwangsläufig wieder in einer noch schlimmeren Währungskrise aufleben.

Een Duitse vermogensbeheerder waarschuwt opnieuw voor onheil op korte termijn, deze keer duidt hij op een op handen zijnde extra bijdrage van 10% van spaargeld van burgers uit de eurozone voor alle spaargeld >€100.00. Ik citeer de schrijver:

1. Voraussage: Sonderabgabe für alle Ersparnisse ab 100.000 € kommt schon innerhalb 2014. Vielleicht haben auch Sie schon von den Enteignungsplänen gehört: Der Internationale Währungsfonds (IMF) schlägt Zwangsabgaben in Höhe von 10% für Bankenrettungen vor. Steen Jacobsen (chef econoom en CIO bij de Deense Saxo bank) sagt nun voraus, dass es mit solchen Sonderabgaben ganz schnell gehen wird: schon in 2014 werden die EU-Führer wegen Deflation und stagnierender Wirtschaft in Panik geraten und eine Zwangsabgabe in Höhe von 10% für alle Ersparnisse ab 100.000 € erheben. Das heißt mit anderen Worten:

  • Ihre Ersparnisse Ihre Altersvorsorge werden damit schon konfisziert.

  • Die von viele gefürchtete Enteignung beginnt nach Voraussage des bankers schon jetzt

  • Besonders erschreckend: Die Abgabe wird nach Ansicht eines Top-Bankers schon jetzt innerhalb 2014 passieren. Was wird dann kommen, wenn es richtig bergab geht?!

2. Voraussage: Anti-EU-Fraktion wird die größte Fraktion im EU-Parlament

ImMai 2014 sind Europa-Wahlen – und nach Ansicht von Steen Jakobsen kommt es dann zu einer beängstigenden Situation, die das Zeug dazu hat, das jetzige Europa wegzuwischen. DerBanker sagt: Eine paneuropäische Allianz aus EU-Gegnern wird die mächtigste Fraktion im EU-Parlament. Auch bestehend aus rechtsradikalen Gruppierungen wie der Nationalen Front aus Frankreich …

3. Voraussage: Französische Aktie kollabieren: Der Zusammenbruch unseres Nachbarn beginnt. Für Frankreich sagen die Banker schon einen Crash voraus – innerhalb 2014. Der französische Aktienindex CAC wird um 40% fallen – so die Prognose. Die Wirtschaft versinkt im Sumpf, die Unternehmen kommen nicht aus der Krise. Und was denken Sie, was im deutschen DAX passieren wird, wenn es in Frankreich so massiv bergab geht?!

Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën krijgt stevig de wind van voren: er is kritiek op zijn functioneren als voorzitter van de Eurogroep. Er zou zelfs sprake zijn dat hij voortijdig het veld moet ruimen. Volgens de Duitse krant Handelsblatt willen Europese regeringsleiders deze zomer tijdens de Europese top in juni al kijken wat de mogelijkheden daarvoor zijn. Dijsselbloem is tot het midden van 2015 voorzitter van de Eurogroep (daarin zijn de 18 landen van de eurozone verenigd), en zou plaats moeten maken voor een permanente voorzitter. Dijsselbloem zou, zo luidt de kritiek, zich voornamelijk inzetten voor de belangen van zijn eigen land. Daarnaast willen diplomaten die de krant heeft gesproken, liever een voorzitter die zijn tijd niet hoeft te delen tussen enerzijds het ministerschap in eigen land en anderzijds een Europees voorzitterschap. Er is zowel kritiek op zijn functioneren binnen de Eurogroep als bij hoge Europese en nationale ambtenaren. . Eerder liet een Franse minister al blijken een permanente voorzitter te willen. President François Hollande wil meer tegenwicht tegen Brussel, dat te veel te zeggen zou hebben over de begrotingen van de lidstaten. Dijsselbloem liet weten er weinig voor te voelen om zijn ministerschap in te ruilen voor een permanente baan als voorzitter van de eurogroep of een andere Europese baan. Zijn voorganger, de Luxemburger Juncker, heeft al vanaf het eerste moment problemen gehad met het beleid dat Dijsselbloem voerde. Met name op de aanpak van de bankencrisis op Cyprus was hij uiterst kritisch.

De teruglopende groei van de BRIC landen kan vooral de Europese kredietverschaffers treffen. Op basis van positieve groeivooruitzichten, gedreven door een voortdurende instroom van kapitaal leenden Europese banken enorme bedragen uit aan landen als Turkije, Brazilië, India en Zuid-Afrika. Nu het geld weer uit die landen wegstroomt, als gevolg van het taperen van de FED, dalen de wisselkoersen fors. In een jaar tijd daalde de lira 25% en de roepi 15% in waarde. Daar zitten voor de Europese banken wel risico's aan, met betrekking met de terugbetalingen van de leningen. Overigens de Amerikaanse banken hebben veel minder geld in de opkomende landen gestoken dan de Europese collega's. Het Economisch Bureau van ABN-Amro verwacht dat, ondanks de recente onrust op de financiële markten, geen nieuwe grootschalige crisis in opkomende economieën zal ontstaan, wel zijn er flinke risico’s en zullen de markten zeer beweeglijk blijven. De bank denkt dat de groei in China dit jaar zal uitkomen op 7,5% in plaats van de eerder verwachte 8%. Voor 2015 loopt de groei zelfs verder terug naar 7%. Brazilië moet dit jaar genoegen nemen met 2,5% in plaats van de eerder voorziene 3% in het basisscenario van ABN Amro. India stelt de verwachting voor 2015 bij naar 4,9%. In Turkije krijgt de economische groei zelfs een knauw van 1%-punt naar 3% in 2014 in plaats van 4%, vooral als gevolg van ’ongeloofwaardig’ politiek beleid en het uitstromen van goedkope dollars in combinatie met een fors tekort op de lopende rekening. Een van de redenen voor de onrust in de opkomende markten is de politieke onrust, tegenvallende groeicijfers en het uitblijven van noodzakelijke hervormingen, die de groeivooruitzichten in een aantal landen remmen.

Prof Dr René Tissen schrijft deze week in zijn column De blinde die de lamme helpt over Griekenland onder meer: is er nog redding van Griekenland mogelijk? Nee, in ieder geval niet zonder dat Europa ook een gevoelige tik krijgt en misschien zelfs klappen. Harde klappen wel te verstaan. Toen de Nederlandse regering ten tijde van de eerste Griekse crisis namens de Nederlandse bevolking kwistig met garantstellingen strooide voor de ook toen al overmatige staatsschuld van Griekenland, ging vrijwel iedereen er vanuit dat die nooit ingelost hoefden te worden en dat Nederland er zelfs geld aan over zou houden. Wij zijn een handelsvolk en dachten een graantje mee te kunnen pikken. Het tegenovergestelde dreigt nu werkelijkheid te worden. De kans is reëel aanwezig dat Nederland binnenkort het vel over de oren getrokken gaat worden. Wij kunnen zelfs voor het enorme bedrag van (ruim) €40 mrd het schip in gaan, want na Duitsland (ruim €200 mrd) behoren wij tot de grootste naïevelingen van Europa. Finland wilde als enige onderpand hebben. Wij stapten er met onze idealen in. Aan het begin van de Griekse crisis kon het land nog gered worden met 50 miljard euro. Nu is de rekening al opgelopen tot zo’n 300 miljard euro en is de bodem van het zwarte gat verder weg dan ooit. Over hoe de Grieken het spel hebben gespeeld met de EU, de ECB en het IMF, lees daarover meer op zijn column.

Kort Nieuws

De Chinezen kopen dit jaar wederom massaal goud. Daardoor blijft de prijs per troy ounce rond de $1250 noteren. De kiloprijs ligt net onder de €30.000. Veel gevraagd zijn gouden munten.

De populariteit van Francois Hollande is naar een dieptepunt gezakt als gevolg van de alsmaar stijgende werkloosheid en zijn relatie met de actrice Julie Gayet. Nog slechts 19% van de 1000 geënquêteerde personen heeft nog vertrouwen in de Franse president, schrijft Le Figaro.

In de 28 landen van de EU wordt jaarlijks voor €120 mrd gefraudeerd. Dat is net zoveel als de Europese Unie per jaar besteed.

S&P waarschuwt voor een harde landing van de Turkse economie. Het land is sterk afhankelijk van financieringen uit het buitenland en kwetsbaar voor valutaschommelingen. Daarnaast speelt het recente politieke tumult een rol. S&P gaat nog altijd uit van een groei van de Turkse economie in 2014 en 2015, maar heeft zijn verwachting voor die periode wel verlaagd naar gemiddeld 2,2% per jaar. Eerder ging de firma uit van 3,4% groei per jaar. Als de huidige wisselkoersontwikkeling doorzet, komt de groeiprognose mogelijk nog verder onder druk te staan. De kredietbeoordeling van Turkije blijft BB+, maar met een negatief in plaats van een stabiel vooruitzicht. Dat betekent dat de kans is toegenomen dat S&P de rating op korte termijn verlaagt.

Sony verwacht dat het boekjaar, dat eind maart afloopt, voor het tiende jaar op een rij afsluit met een netto verlies. Het zou gaan om €815 mln; 5.000 banen worden extra geschrapt.

De Zweedse truckfabrikant Volvo gaat, wegens teruglopende resultaten, nog eens 2400 banen extra schrappen naast de vorig jaar al aangekondigde 2.000 administratieve.

20% van de verkochte huizen in 2013 werd verkocht onder de koopprijs.

De 3 gedoogpartijen, de zogenaamde 'constructieve oppositie', zitten met een klein probleempje. Ze zijn akkoord gegaan met het korten op de AOW voor een ouder die samenwoont met een volwassene. Op basis van de 'kostendelersnorm' wordt een bejaarde op zijn AOW-uitkering gekort als hij samenwoont met een of meerdere volwassenen. Dus b.v. een werkende zoon en/of dochter die een van zijn ouders in huis neemt. Zijn uitkering gaat dan terug van 70% van het minimumloon naar 50%. Dat kan worden gezien als een mantelzorgboete, zegt het CDA. Slecht kabinetsbeleid. Het kabinet slaat door!!

Wilders heeft een stuk in handen waarin staat dat we uit de EU moeten stappen. Dat zou op de langere termijn meer welvaart opleveren, een hogere werkgelegenheid en een ongekende economische groei, heeft het gerenommeerde Londense onderzoeksbureau Capital Economics uitgerekend.

Het Zweedse Vattenfall heeft tot nu toe weinig plezier van de aankoop van Nuon. Steeds minder klanten nemen van Nuon minder gas en stroom af. Het prijsniveau van (groene) stroom wordt beïnvloed door het grote (goedkopere) aanbod vanuit Duitsland.

De winkels van Polare blijven voorlopig dicht. Het concern heeft wel een akkoord met ABN Amro en ING over het voortbestaan, maar het Centraal Boekhuis en de uitgevers willen niet meewerken. Polare deed gistermiddag, tijdens een toelichting over een eventueel aanvragen van uitstel van betaling aanstaande dinsdag, een oproep aan de politiek om het culturele erfgoed van de winkels niet verloren te laten gaan. Polare is eigendom van de Nederlandse investeringsmaatschappij ProCures, die in 2012 de noodlijdende boekwinkels van Selexyz en De Slegte overnam en de activiteiten van beide ketens samenvoegde.

Banengroei in de VS blijft ver onder de verwachting Het aantal nieuwe banen in de VS is met 113.000 toegenomen. Gerekend was op 180.000 banen. De werkloosheid is gedaald tot 6,6%. De Amerikaanse centrale bank zal, onder deze omstandigheden, waarschijnlijk niet met een snelle afbouw van zijn $85 miljard steun per maand komen. 

Draghi, de baas van de ECB, vreest niet voor ’Japanse toestanden’ nu de inflatie 0,7% in de eurozone bedraagt. Draghi benadrukte dat zo’n lage inflatie een bedreiging kan zijn voor het herstel van de economie. Voordat er nieuwe maatregelen worden genomen, moet er echter meer duidelijkheid komen over de ontwikkeling van de economie en de kredietverlening door banken. De ECB durfde het ook niet aan om de rente voor banken die geld stallen bij de ECB negatief te maken en Draghi hield ook zijn kruit droog wat betreft het verruimen van de liquiditeit in de eurozone. Die zou met 180 miljard kunnen worden verruimd door niet langer evenveel geld aan de markt te onttrekken als de ECB heeft gebruikt om voor €200 miljard aan obligaties van zwakke eurolanden op te kopen. Dit gebeurde vooral in 2010 en betrof obligaties van Griekenland, Spanje, Italië en Portugal. Al die tijd heeft de ECB getracht dit bedrag buiten de circulatie te houden. Met €180 miljard erbij wordt de beschikbare vrije liquiditeit in de eurozone ongeveer verdubbeld, wat de kredietverlening moet bevorderen en uiteindelijk leiden tot meer inflatie.

De Duitse fabrieksorders daalden in december 0,5% ten opzichte van november. Op jaarbasis stegen de orders 6%.

Aan het einde van dit blog nog een opmerking over de 22e Olympische Winterspelen en een discussie bij Pauw&Witteman over de anti-homowet in Rusland. De opening in Sotsji was prachtig. De wijze waarop de Russische geschiedenis en cultuur in beeld werd gebracht was 'genieten'. Een topprestatie. De discussie over de zogenoemde anti-homowet was ver onder peil. Er is in Rusland helemaal geen sprake van een anti-homo beleid. Iedereen daar mag homo zijn. De Doema heeft een wet aangenomen dat het uiten van de geaardheid niet publiekelijk mag worden getoond, net zomin als zieltjes winnen. Wij hanteren daar andere normen voor. Dat, ook Nederland, de Olympische Spelen gebruikt om kenbaar te maken dat wij de mensenrechten op een andere wijze vormgeven vind ik uiterst ongepast. De OS is voor de sporters en is nooit bedoeld voor politieke statements. Maar je kunt ook overdrijven. Minister Schippers gaat eind deze maand naar Moskou om een paar honderd sporters te steunen tijdens de de sporters die deelnemen Open Russian Games in acht sporten:  badminton, basketbal, zaalvoetbal, skiën, zwemmen, tafeltennis, tennis en volleybal. De minister gaat ernaar toe om te laten zien dat de Nederlandse regering dat wij de LGTB (lesbian, gay, bisexual, transgender )-emancipatie van groot belang vinden. Heeft de minister niets anders te doen? De president van het IOC zei in zijn openingsrede in Sotsji wijze woorden aan het adres van Obama, Merkel, Hollande, Cameron en mogelijk ook aan Rutte. Als er verschillen van mening zijn over onderwerpen, praat dat dan uit, maar gebruik daar geen sportmanifestatie voor. Sporters worden nu betrokken over een politiek verschil van mening. Laat de OS een groot sportief feest zijn voor de deelnemers van alle geaardheden!!

Slotstand indices 7 februari 2014/week 7: AEX 389,54; BEL 20 2.909,43; CAC 40 4.228,18; DAX 30 9.301,92; FTSE 100 6.571,68; SMI 8318,60; RTS (Rusland) 1340,71; DJIA 15794,08; Nasdaq 100 3561,907; Nikkei 14462,41; Hang Seng 21643,64; All Ords 5.184,50; €/$ 1,3635; goud $1267,10, dat is €29.881,47 per kg, 3 maands Euribor 0,291%, 10 jarig 1,879%. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.