UPDATE07102017/397 Het wordt tijd dat Madrid de grondwettelijke dwangbuis wat laat vieren en internationale bemiddeling accepteert

In het vorige blog maakte ik nog melding van 300 gewonden als gevolg van het harde optreden van de Spaanse politie bij de sluiting van 319 van de 2315 stemlokalen. Toch gingen de Catalanen massaal stemmen en het grootste deel van de kiezers koos voor onafhankelijkheid. Om precies te zijn 89,3% van de, door de kiesgerechtigden, uitgebracht stemmen door 2.600.000 (van de 5.300.000) Catalanen. 242.000 stemmen stemden tegen dan wel ongeldig dan wel blanco. Er vielen 844 burgergewonden en 12 politieagenten. Op de dag van het onafhankelijkheidsreferendum in Catalonië bleef het oorverdovend stil in Brussel wat betreft een reactie van de Europese Commissie, wat het dagelijks bestuur van de EU op veel kritiek kwam te staan. Net als in de afgelopen weken in aanloop naar het referendum wordt nu weer gesteld dat het een interne Spaanse zaak betreft. Volgens de Spaanse rechter was het een illegaal referendum en de Commissie gaat daarin mee. Op het politiegeweld en de vraag wie daarvoor verantwoordelijk is wilde de woordvoerder van de EC niet ingaan. Voor de EU is het Catalaanse referendum een explosief dossier. Aan de ene kant is het een interne Spaanse kwestie, maar tegelijkertijd heeft Brussel altijd de mond vol van mensenrechten en democratie. Er wordt met gekromde tenen naar de manier gekeken waarop de Spaanse premier Rajoy de kwestie heeft aangepakt, waarbij hij eerder olie op het vuur lijkt te gooien. Hij zegt dat alle EU-lidstaten achter hem staan. Voorlopig blijft de Commissie ook onverkort de kant kiezen van de Spaanse regering. Rajoy spreekt van een proportioneel hard optreden van de Guardia Civil tegen de burgers die hun stem wilde uitbrengen voor het illegaal uitgeschreven referendum. Het harde optreden van Rajoy en zijn Partido Popular (PP) maakt overleg met de Catalanen niet mogelijk over het op korte termijn uitroepen van de Republiek Catalonië. De Spaanse premier Rajoy noemt het referendum ‘onwettig’. Dat klopt, zei ook de rechter eerder: volgens de grondwet zou het niet mogen worden gehouden. Daarmee staat Madrid, volgens Rajoy, volledig in zijn recht om een keiharde repressie te voeren en om ervoor te zorgen dat het referendum niet gehouden kon worden: stembureaus moesten worden gesloten, stembussen met stembiljetten moesten worden meegenomen en de website waarop moest worden gecontroleerd of de kiezers stonden ingeschreven, werd steeds gesaboteerd. De Spaanse koning Philippe kiest voor Spanje en keert zich tegen de Catalanen. Het optreden van Rajoy doet mij denken aan de dictator Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo, kortweg Francisco Franco y Bahamonde, en beter bekend als generalísimo Francisco Franco. Hij was een Spaans staatsleider, regent, president en generaal. Hij regeerde van 1939 tot zijn dood in 1975 als een dictator over Spanje. EU-president Tusk onthield zich de ochtend nadat de uitslag van het referendum bekend was, van commentaar op de crisis in Catalonië. Als voorzitter van de Europese regeringsleiders – dus ook de Spaanse premier Rajoy – wil hij geen oproep doen aan Madrid of Barcelona. Wel veroordeelt hij het geweld van de Spaanse politie tegen Catalaanse burgers maar dit moet volgens Tusk door de bevoegde Spaanse autoriteiten worden onderzocht. Zondagmiddag riepen de Belgische en Sloveense premiers al op tot dialoog. De Catalaanse regering is na de bekendmaking van de uitslag van het referendum bijeen gekomen in een spoedzitting om over de volgende stap te praten, nu de kiezer zich in een referendum heeft uitgesproken voor onafhankelijkheid van Spanje. Door 49% van de stemgerechtigden heeft 89,3% voor ‘si’ gestemd. Premier Rajoy zei zondagavond dat de Catalanen met het referendum de aanval op de wet en de democratie hebben ingezet en hij beschuldigde het bestuur van Catalonië van onverantwoordelijk gedrag. De Catalaanse leider Puigdemont roept op tot internationale bemiddeling om een oplossing te vinden voor het conflict met de regering in Madrid. Na spoedberaad met zijn kabinet vroeg hij de EU om premier Rajoy onder druk te zetten om bemiddeling te accepteren.”De Europese Unie moet niet langer de andere kant op kijken”,zei Puigdemont. “Dit is geen binnenlandse kwestie meer. Het is duidelijk dat bemiddeling nodig is.” Dit alles kan zich binnen 48 uur afspelen. Het regionale parlement van Catalonië is van plan om de komende dagen de onafhankelijkheid uit te roepen, zei de Catalaanse leider. Als dat gebeurt,wordt Carles Puigdemont i Casamajó, de 130ˢᵗᵉ president van de Generalitat de Catalunya, de regionale regering van Catalonië vrijwel zeker gearresteerd. Dit alles kan zich binnen 48 uur afspelen. De Spaanse premier Rajoy sluit onafhankelijkheid voor Catalonië opnieuw uit. Hij overweegt het Catalaanse parlement te ontbinden om te voorkomen dat ze de republiek Catalonië uitroepen. Het Hoge VN-Commissaris voor de Mensenrechten, Zeid Ra’ad al-Hussein, heeft Madrid gevraagd om een onafhankelijk en alomvattend onderzoek in te laten stellen naar het geweld rond de Catalaanse verkiezingen. De VN-chef benadrukte dat politie-inzet altijd “proportioneel en noodzakelijk” moet zijn. Wat meespeelt: de rest van Spanje wil niet dat Catalonië haar onafhankelijkheid uitroept omdat er aan getwijfeld wordt of Spanje zonder de Catalanen zich wel kan handhaven in de Europese Unie en de Eurozone. En misschien willen de Basken ook minder afhankelijkheid van Madrid? De grote Catalaanse verenigingen voor de onafhankelijkheid riepen direct na de uitslag op tot een algemene staking, om ‘te laten zien dat niets en niemand op kunnen tegen de Catalaanse instituties en vrijheden. Iedereen de straat op!’ En daaraan werd massaal gevolg gegeven. Een burgeroorlog sluit ik niet uit zolang Rajoy aan het roer staat. Voor de EU speelt mee dat van een eenheid van de 27 EU-lidstaten tegen het aangekondigde uittreden van de Britten nu een nieuw dossier zich aandient. Mark Rutte meent dat de Spaanse regering in haar recht staat om zich tegen het Catalaanse referendum voor onafhankelijkheid te keren. ‘Premier Rajoy heeft het juridische gelijk aan zijn zijde,’ zegt de demissionaire premier. Hij verwees daarbij naar de uitspraak van Constitutionele Hof dat eerder bepaalde dat het referendum geen doorgang mocht vinden. Rutte noemde de beelden van ordetroepen die zondag hard optraden tegen Catalaanse kiezers wel ‘heel heftig’. ‘We roepen alle partijen op om dit met een dialoog tot rust te brengen.’ Op dit moment luistert niemand van de twee partijen naar dit goedbedoelde advies. D66-leider Alexander Pechtold suggereerde dat de Europese Unie wellicht een bemiddelende rol kan spelen in het conflict. ‘De beelden zijn afschuwelijk.’ In eerste instantie reageerden de financiële markten flauw.

Afgelopen dinsdag stond minister Hennis in de Kamer om haar positie als minister van Defensie te verdedigen en haar beleid te verantwoorden. Dat wilde ze doen alvorens ze een beslissing zou overwegen om haar portefeuille beschikbaar te stellen. De Nederlandse Officieren Vereniging liet afgelopen zondag bij Nieuwsuur een kritische toon horen over hoe het ministerie van Defensie en de Haagse politiek zijn omgegaan met de belangen van de Nederlandse krijgsmacht. Ik citeer uit een artikel op de website van de NOV: https://www.nederlandseofficierenvereniging.nl/post/jaccuse Door de bezuinigingen, de instabiliteit van de organisatie, het niet meer beschikbaar hebben van reservedelen/munitie/wapen(systemen), inzetbare auto’s en verbindingsmiddelen maar ook het al jarenlang ontbreken van arbeidsvoorwaarden, loopt men massaal bij de krijgsmacht weg. Het personeel, dat voor de politiek 24/7 inzetbaar is met gevaar voor eigen leven, wordt in de steek gelaten. Het lijkt er veel op dat evenals in het voorbeeld van Afghanistan uit 2010, er een binnenlandse politieke vete over de ruggen van de militairen wordt uitgevochten. Hennis had de haar opgelegde bezuinigingen nooit moeten accepteren. Desnoods had ze moeten aftreden, dat is altijd nog beter dan de krijgsmacht in de steek te laten. En als ze zich dat niet heeft gerealiseerd is ze als minister niet bekwaam. Iedereen bij Defensie weet het: wij zijn door het ijs gezakt. Maar nog erger de organisatie ligt uit het lood. De Rekenkamer heeft de goede conclusie getrokken. Defensie trekt een onhoudbare wissel op zichzelf. Ondertussen vraagt de politiek wel om meer uitzendingen en missies. Zoals minister Koenders dat zo fijntjes verwoordde naar aanleiding van de opmerkingen van C-KCT Kolonel Jelte Groen, die een jaar geleden tegen Parlementariërs zijn zorg uitte over zijn militairen die door de eenvoudige verkenningstaken in Mali hun gevechtscapaciteiten verliezen, met de uitspraak ‘de politiek bepaalt en de militairen voeren uit’. Daar ligt ook een spanningsveld tussen Koenders en Hennis. Hennis had Koenders duidelijk moeten maken dat de missie in Mali niet kon geworden verlengt. Maar de stoel in de Veiligheidsraad en zijn ’liefde’ voor Mali, gaan Koenders voor het welzijn van onze militairen. En om het invoelingsvermogen voor het belang van opleiding en training nog eens te stipuleren; herinnert u zich de opmerking van Alexander Pechthold over “pang, pang”. Minister Hennis stond niet alleen in de beklaagdenbank, maar ook de Asschers, de Bossen, de Koendersens, de Ruttes, de Hillens, de Pechtolds en zeer zeker ook het hele kabinet Rutte II en de individuele Kamerleden stonden naast haar. Ik stipuleer nog maar eens dat de bezuinigingen van het kabinet Rutte II, dus ook die op Defensie, werden gerealiseerd door de VVD, PvdA, D66, CU en de SGP. Hier is iets goed fout gegaan. En is men bereid om daar de consequenties van te dragen? Bijna alle partijen deden afgelopen dinsdag hun uiterste best toch vooral minister Hennis de schuld overal van de geven, terwijl de hoofdschuldigen de politieke partijen waren die het budget voor Defensie bleven verminderen. De “totale ambtelijke en politieke top” van Defensie is verantwoordelijk voor het mortierongeval dat het leven kostte aan twee Nederlandse militairen in Mali. Dat stelde vicevoorzitter Muller van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. In het rapport van de OVV staat wel dat Defensie ernstig tekort is geschoten, maar niet wie daarvoor verantwoordelijk is/zijn en wie mede-verantwoordelijk. Volgens de OVV zeggen militairen niet snel ‘nee’ (de can-do mentaliteit) tegen een opdracht. Dat legt een extra verantwoordelijkheid bij de leiding, aldus de OVV. Het Kameroverleg had ook moeten gaan over de fouten in de defensieorganisatie en de veiligheidscultuur. Hoe kon het gebeuren dat deze granaat niet gecontroleerd was in al die jaren? Of dat de geneeskundige verzorging al of niet adequaat was in het Togolese hospitaal (in extremis). De vraag zal op en neer golven wat de betekenis van dit “in extremis” (=in het uiterste geval) is en hoe dit te interpreteren? Is de Haagse politiek mede-verantwoordelijk voor deze twee drama’s? Hennis kan het kind van de rekening worden, want ik zie nog niet gebeuren dat haar nominatie voor Minister van Buitenlandse Zaken in het kabinet Rutte III, nog serieus wordt overwogen. Nog wat feiten over dit dossier: in 2006 werden deze mortiergranaten aangeschaft en gedurende tien jaar werden fouten op fouten gemaakt. Na lezing van het rapport in juni van dit jaar heeft het ministerie de OVV gevraagd om kritiek ‘op een tekortschietend veiligheidsbesef in de hele munitieketen’ van de krijgsmacht te verwijderen uit het rapport. Dat duidt erop dat de top van het ministerie en de krijgsmacht zich pas heel laat realiseerden dat er van alles fout was gegaan. Hoe kan het zijn dat de Commandant der Strijdkrachten pas afgelopen zondag naar de familie is geweest van de twee militairen van de Luchtmobiele Brigade, die in Mali om het leven kwamen………. ruim 14 maanden later. Wat zijn excuses dan nog waard, ook al omdat het werd afgedwongen door de politiek toen de OVV de 72 aanmerkingen, die Defensie had geformuleerd, werden weerlegd. Nu blijkt dat jarenlang het leger onzorgvuldig is geweest met de aanschaf, keuring en opslag van de partij mortiergranaten. Alle fracties in de 2e Kamer, inclusief de VVD fractie, hadden snoeiharde kritiek op het handelen van de minister in dit dossier. De Tweede Kamer waste hun handen in onschuld en zadelde minister Hennis op met de ‘zwarte piet’: zij vertrok en Klaas Dijkstra, staatssecretaris, belast met de uitvoering van het asielbeleid nam het stokje op Defensie over.

Uit een nieuwe studie blijkt dat de schulden sinds de financiële crisis van 2008 wereldwijd niet zijn gedaald, maar zijn toegenomen. Dat zet een rem op de economische groei en vergroot de kans op een nieuwe economische crisis, aldus het IMF. In de meeste ontwikkelde landen bedroegen de schulden van huishoudens vorig jaar 63% van het bbp. Dit was in 2008 nog 52%. Bij opkomende economieën ging dit percentage van 15% naar 21%. Dat het IMF hiervan zo’n punt maakt komt omdat bijvoorbeeld een hoge hypotheek mensen op de langere termijn toch wat terughoudender maakt met uitgaves. In eerste instantie lijken leningen de consumptie in een land aan te jagen: zo kunnen mensen immers snel een huis of dure auto kopen. Maar bezien over een iets langere periode houden huishoudens hun hand juist op de knip omdat ze anders hun lening niet kunnen afbetalen. Overheden doen er daarom verstandig aan om leengedrag van consumenten binnen de perken te houden, vindt het fonds. Dat kan bijvoorbeeld door het maximale bedrag dat mensen kunnen lenen voor een huis te verlagen. Ook pleit het IMF voor marktoplossingen waarbij hypotheekverstrekkers en huishoudens hun risico’s meer delen. Nederland is een schoolvoorbeeld van de problematiek die in het rapport wordt beschreven. Net als in bijvoorbeeld Denemarken, Zwitserland en Australië is de totale schuld van huishoudens hier zelfs groter dan het bbp. Het IMF heeft de Nederlandse overheid daarom eerder al eens opgeroepen om de leennormen omlaag te schroeven naar 90% van de waarde van een huis. Vanaf volgend jaar kunnen Nederlanders nog altijd de volledige woningwaarde met een hypotheek financieren. Ook De Nederlandsche Bank (DNB) heeft zich al herhaaldelijk uitgelaten voor een verdere verlaging van de genoemde limiet, om de financiële weerbaarheid van met name jonge huiseigenaren te vergroten en de huizenmarkt en economie stabieler te maken.

De EU en het Verenigd Koninkrijk zijn niet klaar om al over een toekomstige relatie na de Brexit te gaan praten. De onderhandelingen over de belangrijkste voorwaarden van het Britse vertrek uit de EU zijn nog niet ver genoeg, concludeert het Europees Parlement na een plenair debat in Straatsburg. In een resolutie roept het Parlement de EU-leiders op om over twee weken op hun top de beoordeling over de stand van zaken uit te stellen, tenzij volgende week onverwacht wel voldoende stappen worden gezet. De resolutie werd met een ruime meerderheid van 557 stemmen voor en 92 tegen aangenomen. EU-onderhandelaar Michel Barnier zei dat er sinds de toespraak van premier May eind vorige maand in Florence zeker ,,openingen” zijn gekomen en enige vooruitgang is geboekt bij afspraken over de rechten van EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk en over Noord-Ierland. Maar op het gebied van de eindafrekening zitten de onderhandelingen nog vast.

Het regeerakkoord van het kabinet Rutte III staat in de steigers. Aan de onderhandelingstafel onder voorzitterschap van Gerrit Zalm zijn de voornemens minutieus uitgewerkt. De details zijn vastgelegd tot drie cijfers achter de komma, bij wijze van spreken. Daarmee wordt de uitvoering van het regeerakkoord democratisch zwaar onder druk gezet. Verrassend was de versnelde afbouw van de hypotheekrenteaftrek, die slecht zou uitvallen voor de VVD-achterban en nu wordt gecompenseerd door een aangepast eigenwoningforfait, zodanig dat mensen met een salaris van >€70.000 er niet op achteruitgaan. Dan blijft de vraag wat de visie van de VVD, CDA, D66 en de CU op het klimaat/milieubeleid en hoe we verder gaan met migratie. Het regeerakkoord moet de uitkomst zijn van de visie op de toekomst van Nederland en van Europa. Welke ambitie Rutte III heeft en of die aansluit bij datgene waar onder de bevolking draagvlak voor is, moet nog blijken. Dinsdag zal moeten blijken hoe de nieuwe regering kijkt en handelt over ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, het pensioendossier, nieuwe aanpassingen in de (jeugd- en thuis)zorg, de positie van de zorgverzekeraars/zorgpremie en de ontwikkeling van de koopkracht voor ouderen, uitkeringsgerechtigden en de kwetsbaren in onze samenleving. Het lijkt er op dat Rutte III goed gaat zorgen voor de de werkers en die die hoge salarissen verdienen maar gepensioneerden worden het kind van de rekening omdat ze geen inflatiecorrectie krijgen, maar wel meer moeten gaan betalen voor voedsel in de supermarkten als gevolg van de verhoging van het lage BTW-tarief van 6% naar 9%. Deze week lekte vrijwel iedere dag wel feiten uit het regeerakkoord. De coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie steekt geld in de isolatie van woningen. Kleine bedrijven moeten zieke werknemers zelf nog maar een jaar doorbetalen, het tweede jaar dragen alle kleine bedrijven samen die last. De partijen hopen dat kleine bedrijven met deze maatregel aan worden aangemoedigd meer mensen in dienst te nemen. Nu zouden ze daarvoor nog vaak terugschrikken, uit angst voor hoge kosten als een werknemer ziek wordt. Werkgevers en werknemers spraken lang over een oplossing, maar kwamen er niet uit. Het nieuwe kabinet trekt verder €100 mln uit voor het ‘verduurzamen’ van huizen. Woningcorporaties kunnen korting krijgen op de verhuurdersheffing die ze krijgen als ze energiebesparende maatregelen nemen. Daaronder valt bijvoorbeeld het isoleren van een woning. De regeling voor de woningcorporaties moet Nederland helpen de afspraken van het klimaatakkoord van Parijs te halen. Er gaat ook een proef genomen waar 6 tot 10 gemeentes toestemming krijgen op lokaal gebied wietteelt te gaan opzetten, waarbij staatswiet een legaal product wordt. Doel is dat de overheid af wil van het gedoogbeleid voor de inkoop door de verkooppunten (de zogenaamde ‘coffee shops’) van wiet, afkomstig van het illegale circuit. De vraag is of de lagere overheid in staat is de teelt van staatswiet zodanig te beschermen dat criminelen zich meester maken van de wiet. Het is ook de vraag welke kwaliteit kan worden gegarandeerd, tegen welke prijs en of er voldoende kennis van zaken aanwezig is bij de betrokken gemeentes. Gaat deze wiet afgezet worden aan apotheken en/of coffee shops? Dat wordt nog een hele opgave bij de huidige stand van zaken.

Het wordt voor werkgevers gemakkelijker om werknemers te ontslaan. Wel kunnen die laatsten eerder aanspraak maken op een ontslagvergoeding en kan die hoger uitvallen dan nu regel is. Dat staat volgens ingewijden in de arbeidsmarktplannen van het aanstaande kabinet. Werkgevers hoeven een werknemer verder pas na drie jaar vast in dienst te nemen, hebben VVD, CDA, D66 en ChristenUnie afgesproken. Nu is dat nog twee jaar. Werkgevers kunnen werknemers met wie ze een arbeidsovereenkomst aangaan van twee jaar of langer ook wat langer op proef laten werken. De regeringscoalitie in spe hoopt werkgevers zo aan te moedigen weer meer personeel aan te nemen. Nu zouden zij daarvoor nog te vaak terugdeinzen uit angst hen niet te kunnen ontslaan als het bedrijf in zwaar weer belandt. Het nieuwe kabinet wil daarom onder meer regelen dat werkgevers meer redenen kunnen opvoeren om een ontslag te rechtvaardigen. Het nieuwe kabinet gaat ook de regels voor zzp’ers weer aanpassen. In de wet wordt beter omschreven wat het betekent om in loondienst te zijn, zodat een zelfstandige niet tegen zijn zin voor een werknemer wordt aangezien. Verder kunnen opdrachtgevers die een zzp’er inhuren voortaan een online vragenlijst invullen waaruit ze kunnen opmaken hoe de Belastingdienst over zo’n overeenkomst zal oordelen. Dat alles moet ervoor zorgen dat opdrachtgevers weer onbezorgd een zzp’er kunnen inhuren. Nu schrikken ze daarvoor soms terug omdat ze bang zijn dat de Belastingdienst na afloop belasting en premies komt innen. En wat betekent dit voor de ZZP’er?

Welke wijzigingen komen eraan op het gebied van ‘belastingen’: Twee belastingschijven vanaf 2019. Tot 68.000 euro 37%, daarboven 50%; de hypotheekrente-aftrek wordt verlaagd; lager eigenwoningforfait; laag btw-tarief gaat van 6 naar 9%; meer kinderopvangtoeslag, kindgebonden budget en kinderbijslag; winstbelasting bedrijven omlaag; vermogensvrijstelling stijgt van €25000 naar €30000. ‘Integratie en immigratie’: geen nieuw kinderpardon; vluchtelingen 2 jaar geen recht op uitkering/toeslagen; hulp voor vluchtelingen bij integratie en voorzieningen; er komen meer ‘deals’ om vluchtelingen in de regio op te vangen (dit is een zaak die door Europa moet worden uitgewerkt); voor uitgeprocedeerde asielzoekers komen acht opvanglocaties (bed, bad, brood). Op het terrein van ‘klimaat’ kunnen we tegemoetzien: klimaatwet; nieuw energie-akkoord waarin afspraken over CO2-uitstoot; belasting op gas omhoog, op elektriciteit omlaag; km-heffing voor vrachtverkeer; extra belasting op vliegen; er wordt €100 mln beschikbaar gesteld voor huisisolatie. Op ‘onderwijs’ staat op de rol: leraren basisonderwijs krijgen €720 (€220 +€500) mln meer; kinderen krijgen Wilhelmus-les en moeten de Tweede Kamer en het Rijksmuseum bezoeken; iedere Nederlander krijgt op zijn achttiende een boekje over de geschiedenis van Nederland; de studiebeurs komt niet terug, het nieuwe kabinet laat het leenstelsel bestaan. Wel gaat het collegegeld omlaag om te voorkomen dat jongeren om financiële redenen afzien van studeren. Over ‘medische ethiek’: gezondheid; geen nieuwe voorstellen over voltooid leven; uitbreiding stamcelonderzoek. Over ‘defensie’: de krijgsmacht krijgt er €1,5 mrd bij. Bij ‘vervoer’ gaat: €2 mrd extra naar asfalt, openbaar vervoer, waterwegen en fietspaden; komen er meer sprinters op het spoor; en worden de snelwegen weer verlicht. Op de ‘arbeidsmarktbeidsmarkt’: wordt de loondoorbetaling bij ziekte verkort; het vaderschapsverlof wordt uitgebreid van twee naar vijf dagen. Partners krijgen daarnaast vijf weken aanvullend verlof, op te nemen tegen 70% van het loon.

Net als ING-klanten zijn spaarders bij Rabobank nog maar een stapje verwijderd van 0% rente. De bank verlaagt de rente van de direct opvraagbare spaarrekening van 0,1% naar 0,05%.

Er is nog altijd onrust over de pgb’s en de wijze waarop zorgkantoren de beschikbare budgetten besteden. Er vinden onvoldoende controles plaats of er niet frauduleus gehandeld wordt. Het systeem voor zorginkoop moet grondig worden herzien,vindt de Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving. Dat is een onafhankelijk adviesorgaan van de regering en het parlement. Zorgverzekeraars, het Rijk en gemeenten letten nu vooral op de prijs en kijken volgens de raad onvoldoende naar de kwaliteit en de behoeften van patiënten. Het systeem van strakke contracten leidt bovendien tot ongewenste effecten als patiëntenstops, onverwachte rekeningen achteraf en hoge administratieve lasten. De raad vindt dat zorgaanbieders meer ruimte moeten krijgen om samen met de patiënt te kijken welke zorg nodig is en wie dat betaalt.

Sophie in ’t Veld, europarlementariër voor D66 en de rechterhand van Guy Verhofstadt, windt er geen doekjes om. Zij wil dat de Europese Raad wordt afgeschaft, zodat er meer bevoegdheden naar het Europees Parlement gaan. ’‘Regeringsleiders zetten nu EU-burgers buitenspel’. Ze grijpt, in VK, de gelegenheid aan om uit te halen naar de populisten. ‘De populisten maken van de islam een cultureel probleem, maar beschouwen 2.500 slachtoffers door huiselijk geweld als incidenten.’ Volgens In ’t Veld zijn populisten daarom ‘gelegenheidsfeministen’. ‘Aan het ene kant zijn ze beste maatjes met een seksist als Trump, aan de andere kant nagelen ze moslims aan de schandpaal.’ Over de Griekse schuldencrisis en de hoge werkloosheid in Zuid-Europa zegt ze: ‘Er was helemaal geen eurocrisis. De munt is al die tijd stabiel gebleven. Zonder de euro waren de problemen nog veel groter geweest.’ Daar zet ik uitroeptekens bij. Volgens In ’t Veld is het hard nodig om meer bevoegdheden af te dragen aan het Europees Parlement en de Europese Commissie. ‘Lidstaten accepteren het niet als de Commissie toezicht zou afdwingen. De Commissie is steeds verder verzwakt. Men legt zich daarbij neer en verzucht: “De lidstaten willen het niet.” Opmerkelijk, want de voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker zegt hiervan geen last te hebben. In tegendeel, Juncker pleitte op 13 september, tijdens zijn jaarlijkse Staat van de Unie-toespraak in het Europees Parlement, voor extra bevoegdheden voor de Commissie. Ook lanceerde hij het idee dat de president van de Europese Raad en de voorzitter van de Europese Commissie, nu twee banen, één functie moeten worden.

Nadat premier Mark Rutte zich kritisch uitte over de speech, verweet Juncker hem onwetendheid. ‘Mijn voorstel is niets revolutionairs,’ zegt Juncker. ‘Het feit dat ik ze moet herinneren aan de regels in het Verdrag, en dat ik ze daarmee verras, verraadt de staat van onwetendheid van velen die doen alsof ze Europa onder alle omstandigheden kunnen leiden,’ aldus Juncker in vileine bewoordingen. Dat wordt nog knap moeilijk voor Rutte, die alles in het werk zal stellen om te voorkomen dat de EU-lidstaten meer soevereiniteit naar Brussel moeten gaan overdragen. Daarbij zal hij, namens Nederland, een standpunt moeten innemen of wij in de kerngroep van Merkel en Macron blijven, dan wel de vorming van het Europa van de toekomst gaan traineren. De liberaal Rutte dreigt binnen een jaar in zwaar weer terecht te komen. Daarom blijf ik vraagtekens zetten of Rutte III geen tactische blunder wordt. We weten heel goed wat ons te wachten staat en toch drukt geen enkele partij van de komende coalitie op de alarmbel.

Gunther Hannich schrijft deze week over de gefingeerde stabiliteit van het financiële stelsel in de eurozone. <citaat> nach dem deutschen Wahlbeben kam es an der Börse Athen zu einem massenmedial ignorierten Börsenbeben in Athen. Am Tag nach der Bundestagwahl (25 september 2017) geriet der Aktienmarkt in Griechenland massiv unter Druck. Der Leitindex ASE brach an nur einem Handelstag um mehr als vier Prozent ein. Besonders heftig unter die Räder kamen die Aktien der griechischen Großbanken. Hier sei nur am Rande erwähnt, dass diese Titel seit dem Ausbruch der Krise bereits extreme Wertverluste hinnehmen mussten. Hier sind Verluste in Höhe von 90 Prozent und mehr alles andere als außergewöhnlich gewesen. Also, am Montag nach der deutschen Wahl stürzten die Titel der Piraeus Bank und der Eurobank Ergasias um jeweils mehr als 15 Prozent ab. Aktien der Attica Bank brachen um mehr als 13 Prozent ein. Für die Anteile der National Bank of Greece ging es um annähernd 12 Prozent nach unten. Wohl gemerkt, den Kurssturz an der Börse in Athen löste übereinstimmenden Marktberichten zufolge „nur“ die bloße, latente Sorge vor einem möglichen Regierungseintritt der FDP aus. Die Furcht ging um, dass die Liberalen vielleicht Änderungen an der bisherigen Rettungspolitik verlangen und sich damit auch in den anstehenden Koalitionsverhandlungen durchsetzen könnten. Derweil erklärte der Eurogruppen-Chef Jeroen Dijsselbloem, dass er nach der deutschen Bundestagswahl keinen Kurswechsel Deutschlands in der Griechenland-Politik erwarten würde. Die Nachrichtenagenturen zitierten den Politiker aus den Niederlanden wie folgt: “Ich würde einmal raten, dass sich an der deutschen Position nichts ändern wird.“ Ja, liebe Leser, der einflussreiche Chef der mächtigen Eurogruppe wagt den Tipp, dass in der deutschen Position keine Änderung eintreten wird. Das sagt schon sehr viel aus. Wie fragil und wahrlich instabil die Lage in Europa nach wie vor ist, zeigt die Reaktion des griechischen Aktienmarkts auf den Ausgang der Bundestagswahl. Klar und Fakt ist, dass die Eurokrise weder ausgestanden noch gelöst ist. Schon im kommenden Jahr 2018 könnte das klamme Krisenland Griechenland weitere Stützungsmilliarden beantragen.

Slotstand indices dd 6 oktober 2017; week 40: AEX 539,90; BEL-20 4047,37; CAC-40 5359,90; DAX 30 12.955,94; FTSE 100 7522,87; SMI 9252,12; RTS (Rusland) 1134,30; DJIA 22773,67; NY-Nasdaq 100 6064,572; Nikkei 225 20690,71; Hang Seng 28.432,56; All Ords 5777,40; SSEC 3,348.943; €/$ 1,1734; goud $1276,10; dat is €34.943,18 per kilo; 3 maands Euribor -0,329% (1 weeks -0,379%, 1 mnds -0,373%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,62%; 10 jaar VS 2,3914%. 10 jaar Duitse Staat 0,501%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,02%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,189.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.