UPDATE07082013/181 De troyka voorziet een zware krimp van de economie op Cyprus

De internationale geldschieters van Cyprus verwachten dat de economie van de eilandstaat tot en met volgend jaar ongeveer 13% zal krimpen. Dat lieten vertegenwoordigers van de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank (ECB) en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) deze week weten. Volgens hen is de arbeidsmarkt in Cyprus veel sterker verslechterd dan eerder werd aangenomen. De werkloosheid op Cyprus is in juni opgelopen tot ruim 17% van de beroepsbevolking. Toch heeft kredietbeoordelaar Standard & Poor's de kredietstatus van eilandstaat met een stap verhoogd naar CCC+. Deze rating is nog altijd een van de laagste in rangorde. Als reden voor de lichte verhoging noemt S&P de verbetering van de acute geldnood door de Europese steun.  De vooruitzichten voor de Cypriotische economie blijven echter bijzonder somber. S&P schat dat de economie in de periode tot en met 2016 met ongeveer een vijfde zal krimpen. Die zware recessie kan de economische hervormingsplannen en de houdbaarheid van de schuldenlast van Cyprus volgens de kredietbeoordelaar in gevaar brengen. Cyprus werd eerder dit jaar van de financiële ondergang gered met €10 mrd, uit te keren in tranches, aan noodleningen van de eurolanden en het IMF. In ruil daarvoor moet het land zijn financiële sector saneren en de economie hervormen.

Is Nederland op de goede weg? Harry Geels schrijft op DFT daarover het volgende:
Nederland is de laatste jaren gezakt op de wereldranglijst van rijke landen en wel naar de 18de plek in de rangschikking van de Wereldbank. Een andere trend wat betreft de bbp-ontwikkelingen in de wereld is dat de eurozone erg achterblijft op de rest van de wereld en dat huishoudens het (zwaar) afleggen tegenover vooral het bedrijfsleven en in mindere mate ook de overheid, als het om de verdeling van het nationale inkomen gaat. Nederland is de laatste jaren gezakt op de ranglijst van de rijkste landen. In 2009 stonden we nog boven Zweden, Oostenrijk, VS, Japan en Singapore op de 11 plaats. Ons bbp groeit al sinds 2008 niet meer. Hier hebben meer landen last van, maar voor alle duidelijkheid: dit is geen algemene trend in de wereld. In opkomende en ‘frontier’ markten groeit het bbp nog wel (hard). Maar ook in landen als Noorwegen, Zwitserland, Zweden, Canada, VS, Japan en Singapore is het bbp per hoofd sinds de kredietcrisis wél gegroeid. Veelzeggend is dat dit allemaal niet-eurolanden zijn. Over de periode 1999 (zeg maar de invoering van de girale euro) tot en met 2011 is de eurozone met 79,7% (cumulatief) gegroeid en sinds de kredietcrisis slechts met 4,3%. Dat laatste percentage is de slechtste prestatie van alle regio’s in de wereld. Alleen de regio Noord-Amerika blijft een beetje in onze buurt. De rest van de wereld groeit onze regio aan alle kanten voorbij. De grootste stijging van het bbp boekten de ontwikkelingslanden uit Zuid-Oost Azië, over 1990-2011 een toename van 438,5%. Er spelen volgens Geels twee trends in ons nadeel. De Europese politiek, met het europroject als belangrijkste exponent, faalt. De euro zoals we dat nu hebben geregeld (zeg maar de ‘one size fits all’) is destructief voor de economische ontwikkelingen van de landen die er deel van uitmaken. Daarbij hebben alle westerse, of meer ontwikkelde markten waarschijnlijk last van de globalisering van de wereldeconomie, waardoor we steeds rechtstreekser zijn gaan concurreren met opkomende markten, waar de lonen veel lager liggen. Maar eigenlijk zijn de cijfers nog veel alarmerender. Het bbp is de totale koek. Als je kijkt naar de verdeling van het inkomen over huishoudens, bedrijfsleven en overheid dan daalt de koopkracht van de huishoudens al sinds 1997. Dat is wel even schrikken. Voor de goede orde moeten wij accepteren dat het bbp per hoofd van de bevolking in Europa in Monaco, Luxemburg, Noorwegen, Zwitserland, Denemarken, Zweden, Oostenrijk en Finland hoger is dan in ons land. Ierland, België, Duitsland en Frankrijk staan onder ons.

Rik Van Cauwelaert, columnist in België, schrijft over het verbijsterende verslag van het Franse Rekenhof over het Dexia-debacle, dat er sprake is van ‘een dure ramp, met blijvende risico’s’. Citaat: ‘Het omvallen van Dexia heeft de Franse belastingbetaler tot dusver 6,6 miljard euro gekost.’ ‘Het Rekenhof laat zich niet in met de kosten aan Belgische zijde. Die liggen wellicht hoger en wegen ook zwaarder op de Belgische belastingbetaler, aangezien het bruto binnenlands product van België vijf keer kleiner is dan dat van Frankrijk’. Als U de column wilt lezen dan verwijs ik naar http://www.tijd.be/r/t/1/id/9380796.

Ik kreeg deze week een email toegezonden met veel kretologie over het financieel uitkleden van ouderen, met het verzoek die email door te sturen naar vrienden en bekenden. Ik ontken dat zeker niet, maar heb aan het verzoek geen gevolg gegeven. Ik onttrek me niet aan de indruk dat in deze email sprake is van veel rechtse dan wel anti-linkse retoriek. Ja, het is waar dat de bezuinigingen ergens vandaan moeten komen. Het is ook waar dat de babyboom-generatie goed voor zichzelf gezorgd heeft. Anderzijds is het ook waar dat dit kabinet, kijk naar de hypotheekrenteaftrek en de pensioenonzekerheid, starters discrimineert. Niet de belangen van alle Nederlanders worden op dezelfde wijze behartigd. De lange (60 jaar) economische golf (van Kondratieff) van de babyboom-generatie (1949-2008) is voorbij. We bevinden ons in een overgangsperiode naar de volgende lange golf. Daarvoor is het noodzakelijk dat er een grote schoonmaak wordt gehouden. De laatste duurde 20 jaar van 1929 tot 1949, inclusief een alles vernietigende oorlog. Wij zijn nu pas 5 jaar, vanaf 2008, onderweg. De opruiming vergt grote hervormingen op allerlei terreinen. Arbeid, pensioen, sociale voorzieningen, zorg, milieu, bestuur en er zijn er beslist nog meer. Bezuinigen en belasting verhogen is een foute aanpak. Dat werkt één-dimentionaal. Dat brengt de economie niet in beweging omdat die bezuinigingen lagere inkomsten voor de staat genereren en dan moet de regering de overheidsuitgaven nog verder terugbrengen. We moeten naar een drie-dimentionale aanpak. Je zet een rad in beweging en twee andere raderen gaan meedraaien. Het multiplyer-effect. Rutte is niet in staat dit land uit deze complexe situatie te halen. Er is vrijwel geen probleem dat in een handomdraai 'even' geregeld kan worden. Neem de uitkeringen van overleden of gepensioneerde Marokkaanse gastarbeiders, die in Marokko wonen. Deze regering wilde die uitkeringen aanpassen aan de daar geldende koopkracht. Daar was de Marokkaanse koning heel erg boos over en de EU was het met hem eens. De Nederlandse regering moet die maatregel terugdraaien. M.i. geheel onterecht, maar Europees recht spreekt een andere taal. Neem de Bulgaren die jarenlang hebben geprofiteerd van een belastingmaatregel over de toekenning van huur- en zorgtoeslag, die vooraf, volgens het Parlement, niet hoefde te worden gecontroleerd. Te gek voor woorden, maar niemand greep in. Ook Financiën niet die al jaren lang wist dat er frauduleuze lekken waren, maar Weekers kwam er mee weg. En dan het Europese toekomstplaatje ……………. wat weten we ervan? Rutte zegt 'het Europese beleid moet naar Brussel en al het andere blijft in den Haag'. Wat de volgende generatie nodig heeft is een krachtig Europees beleid op wereldniveau. Als dat niet gaat plaatsvinden verschuift Europa van de Top 5 naar de Top 20. Maar ja, daar hebben we andere regeringsleiders voor nodig. Dat de babyboom-generatie grote delen van zijn macht, opgebouwde rechten en vermogen moet inleveren is de discussie niet. Wel in hoeveel tijd. Wat Henk Krol van 50+, de SP, de PVV en de vakbonden doen is dat proces afremmen door drempels op te werpen en beslissingen naar voren te schuiven. Hoeveel bestuurskracht heeft 50+, de SP en de PVV samen? Hun kracht is 'behouden wat we hebben', meer niet. Dat is te weinig. Wat Samsom heeft gedaan met de PvdA wordt desastreus voor deze partij. Kiezers, die PvdA hebben gestemd, herkennen zich niet meer in het beleid dat deze coalitiepartij voert. Dat alles kost tijd, veel tijd en tijd is geld. Bij gebrek aan visie op de toekomst, houdt 'iedereen' het liefste datgene wat hij heeft en waarvan hij/zij weet hoe dat werkt en wat het oplevert. Begrijpelijk, laten we daar niet over redetwisten. Maar niet toekomstgericht. Ik kijk naar 'legaal stelen van ouderen' toch iets genuanceerder. Wat staat ons te wachten op het moment dat de euro het toch niet redt of als de rente en de inflatie zouden gaan oplopen?

Het gaat beter in de eurozone: we zijn over het dieptepunt van de crisis heen, zegt de ECB. Als reden wordt genoemd een lichte afname van de werkeloosheid in juni. Dat is waar het werkeloosheidscijfer daalde met maar liefst 0,0012%. Dat zijn 24.000 werkelozen die in de 17 eurolanden weer (seizoens)werk hebben gevonden op een totaal van meer dan 19 miljoen mensen zonder werk. Het werkeloosheidscijfer in de eurozone bleef stabiel op 12,1% van de beroepsbevolking. In de 27 EU-staten daalde de werkeloosheid van 11,0% naar 10,9%. Dat betekent dus dat in de niet-eurolanden van de EU, het net ietsje beter gaat dan in de 17 landen die in de muntunie participeren. In de EU zijn 26,4 mensen werkeloos, dat is een miljoen meer dan een jaar geleden. In 17 EU-landen steeg de werkeloosheid (in Nederland van 5,1 naar 6,8%), in 10 landen is er sprake van een afname. Ik zie echt geen licht in de tunnel.

Het is komkommertijd, vandaar dat ik afgelopen weekend geen blog heb laten verschijnen. In de peiling van Maurice de Hond van zondag is een verschuiving opgetreden: PVV -1 van 30 zetels naar 29 en D66 +1 van 17 naar 18. De coalitiepartijen scoren bij de Hond 35 zetels en bij de Politieke Barometer van Ipsos 54 zetels. De Hond geeft de grote oppositiepartijen PVV op rechts en de SP op links samen 52 zetels en Ipsos geeft 39 zetels. Dat zijn grote verschillen, die niet verklaard kunnen worden. De enige instelling die wel in de media aandacht krijgt voor uitspraken over het monetaire beleid is de ECB. Afgelopen week was te lezen dat de ECB de zogenoemde 'subprime' producten, ja die 5 jaar geleden de kredietcrisis deed ontstaan, nieuw leven in te blazen. We noemen dat nu asset backed securities (ABS). ABS is een vergaarbak van financiële producten die banken in staat stellen om leningen zoals hypotheken te verstrekken zonder financiering aan te trekken. Nadat de kredieten zijn gebundeld, verpakt en weer opgeknipt — gesecuritiseerd in jargon — komen de financiering en de risico’s in ruil voor rendement voor rekening van institutionele beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars. Banken kunnen de meest kredietwaardige pakketjes ook inleveren bij de ECB als onderpand voor leningen. De vraag is en blijft 'hoe groot de risico's zijn van deze gesecureerde pakketjes, wie bepaalt de risicorating en wat haalt de ECB in huis'. In eerste instantie geloofde ik mijn ogen niet toen ik las: dat de ECB de door de kredietcrisis verguisde leningen/hypotheken, weer gaat belenen. Gewraakte financiële instrumenten die financiële crisis zouden hebben doen losbarsten, mogen van de ECB weer meer worden ingezet. Volledig in genade aangenomen is ze nog niet, maar volgens marktpartijen kan een groep financiële instrumenten die het meest zijn gebrandmerkt door de kredietcrisis weer op meer sympathie rekenen van vooral bij de Europese Centrale Bank (ECB). Dat is goed nieuws voor banken die vanwege strengere kapitaaleisen de kredietverlening hebben teruggeschroefd en voor bedrijven en consumenten die op zoek zijn naar financiering. Zijn de Europese ABS-producten net zo waardeloos als de Amerikaanse subprime mandjes? Ja en nee, er zijn slechte mandjes ener zijn niet slechte mandjes. De vraag is alleen wie gaat bepalen wat de kwaliteit is van de ingebrachte waardepapieren. Het kan niet zo zijn dat de slager zijn eigen vlees gaat keuren. Ik begrijp dat het stilvallen van de handel in ABS tot problemen heeft geleid in de bankenwereld. Wat is nu de waarde nog van Amerikaanse en Zuid-Europese ABS-mandjes. En juist de banken daar hebben er de grootste behoefte aan om die rommel kwijt te raken. In al die landen waar de vastgoedmarkt is ingestort moet je afblijven van giftige financiele producten. De ECB, dus de burgers uit de 18 eurolanden kunnen daar alleen maar de dupe van worden. Bij alles wat fout afloopt bij de ECB betaalt uiteindelijk de belastingbetaler de rekening. De bankiers zien de eerste tekenen van een opleving van de ABS-handel nu de ECB bekend heeft gemaakt de eisen aan het verpakte onderpand te verlagen. Het doel: de kredietverlening aanzwengelen door het aantrekkelijker te maken voor banken om de verpakte leningen op de balans te hebben. ‘De ECB ziet eindelijk in dat securitisatie nodig is om uit de crisis te komen’, zegt een deskundige. Een handelaar leest in het besluit van de ECB dat de houding van de centrale bankiers verandert. ‘Het is een eerste stap, waarmee de ECB eigenlijk zegt dat securitisatie niet zo risicovol is als werd aangenomen. De maatregel moet banken de nodige lucht geven.’ Critici zien in de verpakte producten de katalysator van de ongebreidelde kredietverlening van voor de crisis. Immers, een bank die leningen kan verstrekken zonder de risico’s te lopen, is al snel geneigd een kredietaanvraag soepel te beoordelen. Hoe anders konden miljoenen Amerikanen met wankele inkomens een hypotheek krijgen voor hun droomhuis? Voor de beleidmakers speelt ook mee dat het voor 2008 te gemakkelijk was om schulden aan te gaan. Nu kan de kredietverlening in Europa juist een aanjager gebruiken. De lage rente blijkt onvoldoende stimulans, nu banken aan strengere kapitaaleisen moeten voldoen en bedrijven en consumenten worstelen met de crisis. Met haar opstelling loopt de ECB nog voor op andere Europese instellingen, maar ook daar zijn signalen van een soepeler opstelling. Nieuwe toezichtregels voor banken en verzekeraars, opgesteld tijdens de crisis, maken beleggingen in ABS onaantrekkelijk. Maar bij de uitwerking van die regels tot wetgeving lijkt de Europese Commissie de laatste tijd milder te worden. Eerder dit jaar was het Basels Comité voor Bankentoezicht al iets milder voor securitisaties, al ging die stap minder ver dan banken hoopten.

Het Griekse drama komt weer in de publiciteit door een uitspraak van de Braziliaanse bewindvoerder bij het IMF, Paulo Nogueira Batista, die namens 11 Zuid-Amerikaanse leden van het IMF, tegen voortzetting van het hulpprogramma van de trojka heeft gestemd. Toch heeft het IMF deze week ingestemd met uitbetaling van een nieuwe tranche aan de Grieken, ondanks dat ze van mening zijn dat Griekenland lang niet op alle terreinen de afspraken nakomt. Het privatiseringsprogramma staat nog in de kinderschoenen, ambtenaren worden ontslagen maar worden op andere plekken weer aangenomen, zodat het netto-resultaat laag is. Het IMF heeft becijferd dat Griekenland in de komende 2 jaar nog weer €11 mrd tekortkomt. De Brazilaan Baptisma twijfelt over de haalbaarheid van de ingeschatte economische groei en de houdbaarheid van de schuld. De 11 Zuid-Amerikaanse landen die hij vertegenwoordigt vrezen dat de €28,4 mrd IMF-hulp niet meer terugkomt. Dat geld is in een bodemloze put gevallen. Het IMF zelf is redelijk realistisch als ze stellen dat de terugbetaling van het geleende geld aan de Grieken in gevaar komt als de 18 eurolanden niet bereid zullen zijn met nieuw geld te komen. De vraag moet zijn: op welk moment gaat het IMF de stekker uit het hulpprogramma trekken? Het IMF wordt nu sterk gekoppeld aan financiele steun aan Europese landen, terwijl een groot deel van de 188 ledenlanden veel armer zijn dan de Europese. Dat was het begin van het verhaal. Een paar dagen later nam Batista zijn uitspraak terug. Vrijwillig of onder dwang? De consensus is dat alle landen bij het IMF het Griekse beleid ondersteunen.

Duitsland kan zijn eigen economie tegen nieuwe problemen beschermen door de leiding te nemen bij het oplossen van problemen in de eurozone. Dat schrijft het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in een rapport over de Duitse economie. Het IMF verwacht dat de groei van Europa's grootste economie volgend jaar aantrekt tot 1,3% , tegen 0,3% dit jaar, maar waarschuwt dat tegenvallende ontwikkelingen in de andere eurolanden een groot risico blijven. Het fonds hoopt daarom dat de Duitsers bereid zijn de leiding te nemen bij het versterken van de economische samenwerking in Europa, bijvoorbeeld via de oprichting van een bankenunie. Door de belangrijke rol van de export is Duitsland zeer gevoelig voor een nieuwe afzwakking van de Europese economie of een opleving van de onzekerheid op de financiële markten. De onzekere vooruitzichten voor de eurolanden wegen volgens het IMF daarom zwaar op het vertrouwen van ondernemers en consumenten in Duitsland. Door die onzekerheid weg te nemen zou Duitsland zijn eigen kans op economische groei dan ook verbeteren, aldus het IMF. Duitsland kan zichzelf en de andere eurolanden volgens het IMF verder op weg helpen door de bestedingen in eigen land te stimuleren. Het fonds roept de Duitse regering daarom ook op haar begrotingsbeleid aan te passen als de economische groei tegenvalt. Dit is een klassiek voorbeeld van 'stroop om de mond smeren'.

Kort Nieuws

De cijfers over het 2e kwartaal van Shell vielen tegen. De winst op basis van door de financiele markten gehanteerde normen daalde van €4,7 mrd naar €3,5 mrd. De netto winst halveerde ruimschoots naar $1,7 mrd. De resultaten worden 'teleurstellend' genoemd, de koers van het aandeel daalde bijna 5%.

ArcelorMittal, de vroegere Hoogovens, heeft de winstverwachting voor de rest van het jaar verlaagd. Als reden wordt opgegeven de kwakkelende auto- en huizenmarkt.

De Duitse automaker BMW laat goede kwartaalcijfers zien. Er werd een recordomzet gedraaid van €20 mrd. De verkoop van motoren steeg sterk.

Martin Visser werkt sinds 1 augustus bij DFT en gaat zich daar bezighouden met financieel/economische onderwerpen. Politici roepen met de regelmaat van de klok dat de crisis voorbij is, maar daar gelooft deze columnist nog helemaal niets van. Zolang de regeringleiders achteroverleunen en wachten op de volgende signalen, komen we geen streep verder.

Het Finse mediabedrijf Sanoma heeft de winst in het tweede kwartaal zien dalen met ruim een derde tot €68 mln.

De vraag is 'waar de FED mee bezig is'. Het monetaire stimuleringsbeleid, de geldpersen zullen blijven draaien, wordt niet aangetast en de herfinancieringsrente blijft bij de 0% liggen.

KLM-partner, Air France, gaat ruim 2500 banen schrappen om de kosten te verlagen.

De hoogste eindstand van de AEX bereikte afgelopen dagen een recordstand van 372,52.

Slotstand indices 02 augustus 2013/week 31: AEX 371,34; BEL 20 2.760,20; CAC 40 4.045,65 DAX 30 8.406,94; FTSE 100 6.647,87; SMI 7.963,93; RTS (Rusland) 1336,39; DJIA 15.658,36; Nasdaq 100 3.143,52; Nikkei 14466,16; Hang Seng 22190,97; All Ords 5098,70; € $1,32825; goud $1313,50 dat is €31.769,63 per kg, 3 maands Euribor 0,228%, 10 jarig 2,056%. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.