UPDATE07022015/258 Wie temt de Grieken?

Bondskanselier Merkel van Duitsland en premier Hollande van Frankrijk zijn deze week onverwacht afgereisd naar Kiev en naar Moskou. Volgens de verklaringen is de recente escalatie in Oekraïne de aanleiding. Merkel en Hollande willen Rusland en Oekraïne weer aan tafel krijgen om tot een vreedzame oplossing in het gebied te komen. Het zou gaan om een groter gebied voor de Separatisten, die meer macht zouden krijgen over Oost-Oekraïne. Rusland moet daaraan wel meewerken. En welke prijs is het Westen bereid daarvoor te betalen? Op hetzelfde moment maakte de munt van Oekraïne, de hryvnia, een duikvlucht tegenover de euro. De centrale bank verhoogde de rente met 5,5 procentpunt naar 19,5% en laat de 'indicatieve koers' voor de hryvnia los. Direct na het bekendmaken van de renteverhoging daalde de hryvnia liefst 47% ten opzichte van het slot van de voorgaande dag. Belangrijkste reden voor de maatregelen is de opgelopen inflatie. De geldontwaarding stond in december op bijna 25%. Ondertussen verwacht de centrale bank dat de economie van Oekraïne dit jaar met 4 tot 5% krimpt, na een teruggang van 6,7% vorig jaar. Oekraïne hoopt binnen enkele dagen overeenstemming te bereiken met het Internationaal Monetair Fonds over verlenging van het hulppakket aan het land. Hollande en Merkel zijn weer thuis. Ze hebben 5 uur met Poetin gesproken over een vredesplan voor de Oekraïne. De gesprekken werden gestaakt om 2 uur in de nacht met de afspraak dat op 8 februari de gesprekken telefonisch worden voortgezet. De Amerikaanse senator en voorzitter van de senaatscommissie voor de strijdkrachten John McCain heeft uitgehaald naar de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Hij hekelde haar weigering om wapenleveranties aan Oekraïne toe te staan. Haar opstelling herinnert mij aan de politiek in de jaren dertig', zegt McCain. Daarmee doelt hij op de Brits-Franse politiek waarbij Adolf Hitler in de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog alle ruimte kreeg. 'Wil ze alleen maar toekijken hoe een land in Europa voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog vertrapt wordt?' Bijzonder hard is de senator over de in zijn ogen onnozele houding van de Duitse regering. 'Als je die zo ziet, zou je kunnen denken dat zij geen flauw benul heeft óf dat het haar niet interesseert dat mensen in Oekraïne afgeslacht worden.' In een duidelijke vingerwijzing naar Rusland vraagt hij zich verder openlijk af of Merkel niet weet 'waar de wapens voor de separatisten en de troepen vandaan komen'. De hele Europese houding ten aanzien van het conflict in Oekraïne komt voor een Amerikaanse oorlogsveteraan niet als verrassing. 'Ik had niets anders verwacht.' De Republikeinse oud-presidentskandidaat is een van de prominentste pleitbezorgers voor bewapening van Oekraïne door het Westen. De Amerikaanse vice-president Joe Biden benadrukte tijdens zijn bezoek aan Brussel juist dat Europa en de VS gezamenlijk moeten optrekken in het conflict tussen Oekraïne en Rusland. 'Dit is het moment dat de VS en Europa standvastig moeten zijn. Rusland mag niet worden toegestaan om de kaart van Europa opnieuw te tekenen. Want dat is precies wat ze aan het doen zijn', zei Biden. Volgens Biden negeert Poetin elk verdrag dat Rusland heeft ondertekend en dat Poetin recent zelf nog heeft getekend. Bondskanselier Merkel heeft, een dag later, op de internationale veiligheidsconferentie in München gezegd dat het nog onzeker is of het overleg in het Kremlin tot een oplossing zal leiden. Merkel haalde in haar toespraak fel uit naar de Russische bemoeienis met Oost-Oekraïne. Ze noemde het confrontatie met Rusland aanstuurt. onacceptabel dat Moskou op afgedwongen grenswijzigingen aanstuurt. De crisis in Oost-Oekraïne is niet met militaire middelen op te lossen,zei ze. Op de conferentie zijn ook Oekraïne en Rusland vertegenwoordigd. De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Lavrov, geeft de Verenigde Staten en de Europese Unie de schuld van de slechte verhouding met Rusland. Op de veiligheidsconferentie in München zei Lavrov dat de VS al 25 jaar op een confrontatie met Rusland aanstuurt. Daarvan is de escalatie van het geweld in Oost-Oekraïne het resultaat, zegt hij en hij noemt de VS "geobsedeerd" door het idee om afweerraketten in Europa te plaatsen. Hij verwijt de EU dat, die landen met interne problemen, altijd aanzet tot overleg, maar in het geval Oekraïne Kiev meteen steunde in de strijd tegen de separatisten. Ik had even de hoop dat Merkel en Hollande zich in zouden zetten om een burgeroorlog aan de rand van de EU, in de kiem te smoren. In principe is dat voor mij een nobel streven, maar ik vrees dat er geen compromis wordt bereikt met Poetin over een diplomatieke oplossing. Merkel heeft stevige standpunten neergelegd. Zij ziet geen heil in een militaire confrontatie in Oekraïne. Daar draait ze niet omheen ook als ze zich realiseert dat ze daarmee de Amerikanen tegen de schenen trapt. De Amerikanen staan namelijk te trappelen van ongeduld om militair materiaal te gaan leveren aan Oekraïne en dat kan Europa niet meer tegenhouden. Europa heeft nog zoiets van 'wij streven naar vrede', maar Amerikanen streven naar oorlog, maakt niet uit waar op de wereld. Als de wapenindustrie maar op volle toeren blijft draaien. En de Oekraïense president Porosjenko, die ook op die veiligheidsconferentie is, wil helemaal niet praten met de separatisten. Die stookt het vuurtje alleen maar op met als doel politieke, militaire en economische steun van het Westen te krijgen. Die heeft wapens en geld (hoog)nodig. Pas daarna wil hij praten over een oplossing. Oekraïne staat op de rand van een default. In het volgende blog meer over de onverwachte actie van het duo Angela/Francois.

Het pensioendossier wordt steeds minder transparant. Niet alleen vanwege wel of geen doorsneepensioenpremie of de lage dekkingsgraad: het gevolg van de berekening van de verrekenrente, ook doordat de politiek geen uitspraken doet. Eerder heb ik al eens mijn mening gegeven over mijn voorkeur voor het solidariteitsbeginsel in het uitkeringenbeleid. We moeten niet alleen kijken naar de stand van zaken van nu en de onzekerheden op financieel/monetair gebied, maar we moeten vandaag kijken naar de periode 2015-2055. Ook in de toekomst zullen er weer ups en downs voorkomen. De les die we geleerd hebben is om in periodes met een hoge dekkingsgraad niet voor Sinterklaas te moeten spelen door de uitkeringen te verhogen dan wel bedrijven afdrachten te gaan terugbetalen. Het rentebeleid van de ECB leidt tot grote verliezen van vermogens en verplichtingen. DFT: De man met de hamer komt op dit moment ook langs bij Nederlanders die zelf een eigen pensioenpotje hebben opgebouwd in de vorm van een lijfrenteverzekering. Bij veel babyboomers zitten deze potjes dicht bij hun expiratie. Door de lage rente kan het uitgekeerde extra pensioen tot wel de helft lager uitpakken dan waarop ze ooit, bij het afsluiten, hebben gerekend. Een oplossing kan zijn dat het uitgekeerde bedrag van een lijfrente niet onmiddellijk wordt omgezet in een uitkering, maar tijdelijk wordt gesteld in afwachting van een stijgende rente. Als dat aan Draghi ligt kan dat nog wel jaren duren.

In blog 257 was al duidelijk dat de nieuwe Griekse regering van Alexis Tsipras een hard spel wil spelen over de verlenging van het leningenprogramma. De inzet was een 'koude douche' voor Dijssel in Athene. De Franse minister van Financiën, Michel Sapin, acht het legitiem voor Griekenland om te onderhandelen over manieren om zijn schuldenlast te verlichten. Er zal geen sprake kunnen zijn van kwijtschelding van Griekse schulden. Er kan, volgens de Franse minister, wel onderhandeld worden over verlenging van looptijden en andere vormen van verlichting van de Griekse schuldenlast. Sapin gaf aan dat de Franse blootstelling aan de Griekse schuldenlast €42 mrd bedraagt. Als ik uitga van een kwijtschelding van schulden tot 120% bbp, zou dat, voor Frankrijk, gaan om €14 mrd, voor Duitsland om €18 mrd en voor Nederland om €4 mrd. Sapin wil dat er nieuwe afspraken worden gemaakt tussen Griekenland en zijn internationale schuldeisers. De socialistische regering in Parijs is bereid als bemiddelaar op te treden in die onderhandelingen. Sapin zei dat Griekenland in de eurozone hoort. De minister denkt dat Griekenland zijn problemen te boven zal komen en dat er dialoog moet komen met alle belanghebbenden. Hij herhaalde dat het legitiem is voor Griekenland om te onderhandelen over manieren om zijn schuldenlast te verlichten. Sapin stelde dat de Griekse regering de komende weken moet zorgen voor rust bij het opzetten van een hervormingsprogramma. Varoufakis gaf aan uit te kijken naar zijn ontmoeting met de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble, die toen nog moest gaan plaatsvinden. Duitsland is de grootste schuldeiser van de Grieken en het geduld in Berlijn is op. De Duitsers willen niets weten van schuldsanering. Varoufakis liet weten dat er gesprekken moeten komen om een gezamenlijke overeenstemming te bereiken waar iedereen mee kan leven. Hij zei dat de Griekse hervormingsplannen zijn voorgelegd aan Sapin. Athene wil geen nieuwe noodleningen, zei de minister. Volgens Sapin is het vooral belangrijk dat er investeringen worden gedaan om de economische groei in Griekenland en de rest van Europa weer aan te jagen. De Griek zegt dat hij heeft gesproken met de directeur van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), Christine Lagarde. De voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, zou de trojka van de Europese Unie, de Europese Centrale Bank (ECB) en het IMF willen afschaffen, nadat Griekenland had laten weten geen zaken meer te willen doen met de trojka. Juncker wil snel met een alternatief voor de trojka komen. De Griekse premier heeft echter wel aangegeven dat Griekenland zijn financiële verplichtingen aan de ECB en het IMF wil nakomen, maar over de schulden met de Europese noodfondsen wil hij onderhandelen. Tsipras ontmoet deze week onder anderen de Franse president François Hollande en EC-voorzitter Juncker. De trojka werd in het leven geroepen tijdens de Europese schuldencrisis voor het controleren van landen die financiële steun kregen. Maar Juncker zou naar een alternatief voor de trojka willen. De commissievoorzitter is wel een fel tegenstander van kwijtschelding van Griekse schulden. Vanwege de drastische bezuinigingen die Griekenland moest doorvoeren in ruil voor financiële steun is de trojka zeer impopulair bij het Griekse volk. Juncker zou een terugkeer van de trojka naar Athene daarom zien als een ,,provocatie'' aan het adres van de Grieken. Het charme-offensief van de Grieken heeft Europa bepaald nog niet gerust gesteld. Eind van deze maand wordt de kredietlijn naar de Grieken afgesneden als er tegen die tijd geen nieuw akkoord is, en dan volgt de chaos, wordt verwacht. De Grieken hebben inmiddels aangegeven ECB en IMF te willen betalen, maar dit impliceert dat met de eurolanden, de grootste schuldeisers, deze maand een akkoord moet worden gesloten. Er is de Grieken veel aan gelegen terugbetalingen te koppelen aan economische groei. Eerst moet er weer groei zijn, dan willen we terugbetalen.

Griekenland heeft het financiële adviesbureau Lazard ingehuurd om een voorstel te ontwikkelen hoe Griekenland op de verre termijn ooit haar schulden kan terugbetalen, liefst hebben ze dat een derde van alle schulden van 320 miljard euro worden weggestreept. Ondertussen is Europa onverzettelijk, gemaakte afspraken moeten worden nagekomen, maar iedereen begrijpt dat het ook slecht veren plukken is van een kale kip. In Parijs zei Varoufakis tijdens een onderhoud met zijn Franse ambtgenoot Michel Sapin dat de Grieken geen nieuwe schulden meer willen maken. „We zijn verslaafd geraakt en het is tijd voor een ’cold turkey’.” Maar de Grieken moeten deze zomer wel €10 miljard terugbetalen en niemand weet waar dat vandaan moet komen. Op 11 februari komt de eurogroep weer bijeen en dan moeten de Europese ministers van Financiën gaan praten over mogelijke oplossingen. De deadline tot eind februari is dan al erg dichtbij. De Britse minister van Financiën, George Osborne liet na een gesprek met zijn Griekse collega Yanis Varoufakis weten dat de impasse tussen de eurozone en de nieuwe Griekse regering snel kan escaleren in de grootste bedreiging voor de wereldeconomie. Osborne heeft er bij Varoufakis op aangedrongen dat zijn land zich verantwoordelijk opstelt. Osborne zei ook dat het belangrijk is dat de eurozone met een beter plan komt voor banen en voor groei. Er is een week meer gebeurt dan in de voorgaande tien jaar, als gevolg van de duidelijke stem van het Griekse volk en het aantreden van Tsipras als premier. Ik onttrek mij niet aan de indruk dat er sterke druk vanuit Athene komt te staan op Merkel en Brussel om terug te komen op eerder gemaakte afspraken met vorige Griekse regeringsleiders. Eerst een aanzet vanuit Parijs en een dag later nog dreigender taal uit Londen: er moeten in Europa banen- en groeiplannen komen. Met andere woorden Europa moet stoppen met bezuinigen en moet gaan investeren. Het zal je maar gezegd worden. Hopelijk is die boodschap goed aangekomen in Berlijn. Hoe reageert Merkel hierop? Maar er moet nu echt iets gaan gebeuren: regeringsleiders en de eurogroep zullen moeten gaan bewegen en kunnen niet langer de vermoorde onschuld blijven spelen. Het volgende bericht uit Nicosia geeft de Grieken misschien het gevoel dat ze er niet alleen meer voorstaan maar toch vermeld ik dat bij de komende vergadering van de eurogroep op 11 februari kan Griekenland rekenen op de steun van Cyprus. Een dag later zal de Cypriotische president Nikos Anastasiades op de EU-top de Griekse opstelling ook steunen. Nicosia steunt Athene vooral in het standpunt dat Europa meer beleid moet hebben dat op economische groei gericht is. Volgens de nieuwe Griekse regering breekt Europa alle economische groei in de knop door harde bezuinigingsdoelstellingen te koppelen aan leningen voor het Zuid-Europese land. Ze willen een nieuwe deal uitonderhandelen, maar de geldschieters houden tot nog toe de hand op de knip. Cyprus moest in 2013 net als Griekenland overeind gehouden worden met leningen van de trojka. Het land kreeg €10 mrd steun in ruil voor een grondige hervorming van de economie. Een heel ander aspect wat ze kunnen uitspelen is de malversatie die Brussel pleegt met de cijfers die het naar buiten brengt over de Griekse economie. Wat dat betreft kunnen de Grieken en de EU elkaar de hand schudden. Socialistisch regerende kabinetten hebben in de tweede helft van het vorige decennium een onjuiste voorstelling van zaken gegeven in de verslaglegging naar Brussel. Maar …………. wat doet Brussel nu zelf? Brussel brengt cijfers naar buiten, die een veel gunstiger voorstelling van zaken geven over de Griekse economie, dan de werkelijkheid is. Ik heb daar maanden geleden, maar ook recentelijk nog, op gewezen dat de Griekse cijfers zijn gecorrigeerd door de rente op de staatsschuld buiten beschouwing te laten. Dat betekent dat de optimistische blik op de Griekse financiële situatie niet juist is. Ik snap wel waarom Brussel dat doet, omdat de publiceren van de werkelijke cijfers, de mislukking van het door de trojka opgelegde beleid zou tonen. Dat is wat de EC, de eurogroep en de regeringsleiders van de Euro-lidstaten onder alle omstandigheden wilden voorkomen. Het zou duiden op het failliet van het gevoerde beleid. Zelfs vandaag de dag komt Schäuble daar niet mee weg.

De Amerikaanse president Barrack Obama heeft deze week tegen CNN gezegd dat hij vindt dat de druk op Griekenland moet stoppen. Zij zei dat we geen druk kunnen blijven uitoefenen op landen die vol in een depressie zitten. (…) Het is heel lastig om verandering in gang te zetten als de levensstandaard van het volk met een vierde is gedaald. Op de lange termijn kan het politieke systeem, de samenleving, dat niet dragen. Er is een groeistrategie nodig om de schulden te kunnen terugbetalen. De Verenigde Staten willen dat Griekenland samenwerkt met zijn Europese partners om een oplossing te vinden voor de schuldenproblematiek van het land. De Amerikaanse regering liet weten aan Athene via de Amerikaanse ambassade in Griekenland, dat er een gezamenlijke strategie moet worden ontwikkeld. De Amerikaanse ambassadeur had daarover een ontmoeting met de Griekse premier Alexis Tsipras. In een verklaring zei de ambassade dat Griekenland door moet gaan met zijn hervormingen en fiscaal verantwoord moet zijn. Het land moet coöperatief samenwerken met de Europese landen en het Internationaal Monetair Fonds (IMF), aldus de Amerikaanse ambassade. Obama zegt dat op een moment dat hij naar buiten is gekomen met de boodschap dat de VS overwegen om aan Oekraïne militair materieel te gaan leveren om de oprukkende separatisten (met Russische steun) tot staan te brengen. Hij weet dat Merkel daar faliekant tegen is. Maar hij heeft ook geo-politieke redenen om Griekenland (NAVO-lid) niet in de verleiding te brengen hun blik naar het Noord-Oosten te wenden naar achter de Zwarte Zee. Athene liet daarop weten dat hun blik richting Europa is gewend. Toch waarschuwt Brussel Athene voor overdreven eisen bij de bedwingen van de Griekse schuldenberg van zo'n €320 mrd. Het is niet zo dat alles wordt veranderd na de jongste verkiezingen in Griekenland, stelt de voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker. Juncker deed zijn uitspraken aan de vooravond van een ontmoeting in Brussel met de nieuwe Griekse premier Alexis Tsipras. De uiterst linkse Tsipras en zijn kersverse regering willen nieuwe onderhandelingen over de aanpak van de enorme overheidsschuld. Aanvankelijk eiste Athene de kwijtschelding van een deel van zijn schulden, maar daar is de regering van het euroland op teruggekomen. Het belangrijkste euroland Duitsland heeft laten weten dat het bereid is te praten over een verlenging van de looptijd van de schulden. Griekenland heeft een tip van de sluier gelicht hoe het met zijn schulden wil omgaan. De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis heeft tegenover de Britse zakenkrant Financial Times verklaard niet langer uit te zijn op een afschrijving van de €320 miljard aan Griekse schulden, iets waartoe de andere eurolanden niet bereid zijn. In plaats daarvan moet de schuld worden omgeruild voor twee soorten nieuwe obligaties. De schulden van de EU-landen moeten worden omgewisseld voor obligaties die alleen rente dragen als de Griekse economie groeit. De schuld die de ECB nog in de boeken heeft, ongeveer €25 mrd, moet worden omgewisseld voor ’eeuwig durende obligaties’. Zo wordt een ’haircut’ van Griekse schulden voorkomen, een term die met name in Duitsland niet erg populair is. Tegelijk krijgt de Griekse economie de kans te groeien zonder de wurgende renteverplichtingen. Volgens Varoufakis zal de nieuwe Griekse regering een begrotingsoverschot handhaven, ook als dat betekent dat niet alle verkiezingsbeloftes kunnen worden nagekomen. Tot slot wil de nieuwe regering alle rijke Grieken achter de broek gaan zitten, die de afgelopen zes jaar gedurende de crisis hun geld naar het buitenland hebben gebracht en daardoor belastingen hebben ontdoken. De Duitse bondskanselier Angela Merkel reageerde hierop met de verwachting dat een oplossing voor de Griekse schulden maanden op zich kan laten wachten. Dat is haar tactiek: het uitroken van de Grieken. Ze zal de Grieken net zolang aan het lijntje houden tot ze gewillig zijn en haar dictaten accepteren. Op de achtergrond wordt een druk politiek spel gespeeld. Er raast een wervelwind door Europa, ontstaan vanuit het Griekse land. Het is dan ook de vraag wie in staat zal zijn het Griekse probleem te beheersen. Griekenland is een kale kip waarvan weinig meer te verwachten is. Merkel doet een uitspraak waaruit zou kunnen worden geconcludeerd dat zij nog mogelijkheden ziet de Grieken nog verder uit te persen. De uitdaging voor de 19 eurolanden en de EC, het IMF en de ECB is hoe een gezamenlijk front te vormen die met volle kracht inzit op een herbezinning van het aflopende leningenprogramma van de trojka, eind februari. De Griekse trein dendert voort. De Grieken onderhandelen met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) over de plannen om staatsleningen om te wisselen in obligaties die zijn gekoppeld aan de Griekse economische groei. Dat meldde de Italiaanse krant La Republica na een interview met de Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis. De nieuwe Griekse minister had eerder al laten weten dat Griekenland niet langer kwijtschelding wil, maar nu inzet op een omruil in leningen die alleen rente dragen als de Griekse economie groeit of leningen die geen einddatum hebben. Zo kan worden voorkomen dat Griekenland als wanbetaler te boek komt te staan. De conversie zou een deel van de Griekse schuld betreffen die wordt gehouden door de Europese Centrale Bank (ECB) en de Europese landen. Nu wordt de deal ook aangeboden bij het IMF, aldus Varoufakis. De minister had ook nog een ontmoeting in Frankfurt met ECB-president Mario Draghi. Krijgt Merkel c.s. de neuzen allemaal dezelfde kant op? Welke prijs moeten de Merkelingen betalen aan Frankrijk en Italië om de Grieken te temmen? Het wordt nooit meer zoals het was, de wervelwind zal blijven waaien en blijven proberen de poten onder de zetel van Merkel door te zagen. De Grieken hebben een voorsprong, ze spreken een andere taal en streven nieuwe doelen na. De gevestigde politiek weet daar geen raad mee, kan er ook niet mee omgaan. De Grieken koppelen economische groei aan de betaling van rente op leningen. Dat gaat heel ver want het betekent het einde van het huidige financiële systeem. Maar goed, ik zou nog wel mee kunnen denken voor een bedrag van €60 mrd schuld aan de Europese noodfondsen, dal deel waardoor de staatsschuld mee wordt teruggebracht naar 120% bbp. Er resteert dan nog wel €80 mrd aan andere schuldeisers. Maar de Grieken pakken hun problemen tenminste aan en dat waardeer ik. In feite is het een regelrechte aanval op het neoliberale beleid dat jaren vanuit Berlijn is gedicteerd en door de EC uitgevoerd. Het verwijt aan de Grieken is dat zij geen diplomaten zijn en het spel dat gespeeld moet worden om een kleine omwenteling tot stand te brengen, niet beheersen. De Grieken hebben die tijd niet, omdat de klok op vier voor twaalf staat. De gevestigde orde weet niet hoe om te gaan met de assertiviteit en de wijze waarop het Griekse schuldenprobleem, binnen een week, hoog op de agenda kwam te staan. De Grieken worden gevreesd voor de snelheid waarmee ze aandacht vragen voor hun problematiek. Wat doen de Fransen, de Italianen, de Spanjaarden, de Ieren, de Portugezen, de Cyprioten. Ze hebben allemaal nog wel wat te verrekenen met Brussel. Wat gaat het IMF en de ECB doen en het EP? De VS bemoeit zich ermee. Op dit moment houdt Duitsland vast aan de ooit afgedwongen regels. De granieten opstelling van de Duitsers lijkt politiek onhoudbaar en kunnen de Grieken daar voordeel uit halen. Ook in het Duitse binnenland wordt kritiek geuit op de bondskanselier. Merkel wil op 12 februari met de Griekse premier, onder vier ogen, spreken. Merkel kennende gaat ze proberen Alexis Tsipras de oortjes te wassen. Ze zal hem de les lezen en hem dwingen haar dictaten uit te voeren, waarvoor de Grieken dan op iets heel onbelangrijks hun zin krijgen. Zal Tsipras het zover laten komen of zet hij de tegenaanval in en zet hij Merkel in haar hemd? Voor de Grieken gaat het over 'leven en dood'. Merkel weet dat als ze de regie verliest dat haar machtspositie ernstig zal aantasten. Ze vreest de wraak van Hollande. Heeft de eurogroep bijeenkomst van de 16e nog wel zin of moet Dijssel c.s. dan de aangerichte schade proberen te lijmen? Doorstaat de Muntunie het artillerievuur dat vanuit het Zuidoosten te horen is in Brussel, Berlijn en Frankfurt? Wordt binnen enkele weken de eenstemmigheid binnen de Europese Unie zwaar onder druk gezet, valt mogelijk de EU uiteen in meerdere kampen. Wat doet de euro in zo een situatie. Veel vragen, geen antwoorden. Maar de trom wordt geroerd en dat kan best eens heel goed kunnen zijn voor Europa. Als er een nieuwe generatie politici moet komen om Europa opnieuw in te richten, laten we dat dan niet voor ons uit schuiven. Handel, nu. De ECB heeft deze week laten weten dat zij bij de aankoop van staatsobligaties per maart aanstaande geen Griekse staatsobligaties zullen aankopen. Dat is niet nieuw, dat is veertien dagen al naar buiten gekomen als een 'lokkertje' om de Bundesbank alsnog over de streep te trekken. Wat niet lukte. Ik las een uitspraak van Martin Visser, columnist bij DFT, over de voorgenomen financiële verruiming (QE), die mij tot nadenken stemde: 'Dit monetaire experiment vindt plaats in een gammel opgezette muntunie, met een bonte verzameling aan zwakke en sterke economieën en tegen de achtergrond van onwelwillende politici die het vertikken om de eurozone tot een stabiele constructie te maken.'

De Grieken veroorzaken een aardverschuiving op financieel gebied. En dat komt niet uit de markt zelf of van de politiek maar van een wetenschapper en niet zo maar de eerste de beste. Zijn CV is indrukwekkend. Ik citeer uit Wiki: Yanis Varoufakis (Grieks: Γιάνης Βαρουφάκης) (Athene, 24 maart 1961) is minister van financiën in de nieuwe Griekse regering Tsipras en hoogleraar economie aan de Universiteit van Athene. Omdat zijn ouders het te gevaarlijk vonden om hem tijdens het Kolonelsregime (1967-1974) in Griekenland verder te laten studeren, stuurden zij hem in 1978 voor zijn studie naar Engeland. Daar studeerde hij aan de Universiteit van Essex aanvankelijk economie. Al snel stapte Varoufakis over naar de de wiskunde studie, omdat hij van mening was dat de studie economie zo veel wiskunde bevatte dat deze studie zinniger was. In 1981, hij was toen 20 jaar, behaalde hij zijn Bachelor Mathematical Economics aan deze universiteit. Hierna behaalde hij aan de Universiteit van Birmingham een MsC wiskundige statistiek en een PhD economie. Tussen 1982 en 1988 was Varoufakis achtereenvolgens docent aan de Universiteit van Essex, aan de Universiteit van East Anglia en aan de Universiteit van Cambridge. Van 1988 tot 2000 was hij werkzaam aan de Universiteit van Sydney en vanaf 2000 (op 39-jarige leeftijd) is hij werkzaam als hoogleraar aan de Universiteit van Athene. Varoufakis was in 2012 kort verbonden aan de Universiteit van Leiden als promotor van het proefschrift van Pavlos Masouros, Universitair Docent aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden. Gaat deze academicus de Europese politici college geven in Economie en Financiën? Nu begrijp ik ook dat Merkel hem deze week niet heeft ontvangen. Veertien dagen geleden was 'men' argwanend over die wetenschapper die door Syriza naar voren werd geschoven als de nieuwe minister van Financiën. Die man heeft geen politieke ervaring, is geen diplomaat, hij spreekt onze taal niet, wat moeten we met hem. Nu weten we dat hij een briljant econoom is, die de wereld op zijn kop gaat zetten: een paard van Troye (anno 2015). In Londen gaf hij college voor meer dan honderd afgevaardigden van banken, hedgefunds en andere private beleggers over de aanpassingen van de Griekse schulden. De aanwezigen haalden opgelucht adem na afloop van zijn uiteenzetting. In feite wil hij de betaling en aflossing op Griekse schulden afhankelijk maken van de mate van economische groei van zijn land. Hij slaat dan twee vliegen in één klap: Europa heeft een belang om de Griekse economie weer op stoom te laten komen en tweedens er hoeft niets te worden afgeschreven op de Griekse vorderingen. Varoufakis wil het door de trojka opgelegde overschot op de begroting terugbrengen van 4,5% naar 1,5%. De vordering van de ECB van ca €25 mrd wil hij omzetten in eeuwigdurende obligaties. Een bekend financieel product dat door banken wordt gebruikt als risicodragend vermogen. Het is de vraag of dat lukt omdat de ECB geen overheden mag financieren, maar als de ECB straks staatsobligaties gaat opkopen, in het kader van de monetaire financiering (QE), dan doen ze dat ook. Wat prof Varoufakis, de man die in een leren jack op bezoek gaat bij de groten van deze aarde, voorstelt is een revolutionair plan. Ik kan mij voorstellen dat ze in Parijs, Brussel en Rome 'deze trojaan' uitbundig hebben binnengehaald. Maar of iedereen zich realiseert wat de gevolgen zijn van de voorgestelde omzetting van de Griekse schulden, is voor mij de vraag. Hij converteert min of meer risicoloze leningen aan een euroland in participaties, met voorwaarden die afhankelijk zijn van het Europese beleid. Als het voorstel van Yanis Varoufakis op hoofdlijnen wordt gevolgd worden de verplichtingen van de Grieken afhankelijk van de prestaties van de andere 18 eurolanden. Dan zitten we midden in een proces naar een Verenigd Europa. Brussel wordt hierdoor gedwongen dat er geïnvesteerd gaat worden in projecten die werkgelegenheid opleveren, die economische groei geven en die vertrouwen in de toekomst afdwingen. Dan MOET er een visie op de toekomst komen, een perspectief voor de nieuwe generaties, waar het bedrijfsleven en de consumenten in geloven. Dan moet er van alles gedaan gaan worden wat Rutte zegt niet te willen. Ik herinner me dat ik een jaar geleden in mijn blog een lans heb gebroken voor een beta-georiënteerde leider, omdat de problemen te complex zijn voor alfa-georiënteerde leiders. En hier staat hij, uit het niets, in een week tijds. Ik heb op 17 januari 2015 geschreven dat er grote ontwikkelingen stonden te gebeuren en dat blog 255 wel eens een 'collector's item' zou kunnen worden. En zie: we staan aan de vooravond van een grote omwenteling, waar nog grote onrust over kan ontstaan. Maar er is 'iets' in beweging gezet, wat niet meer terug te draaien is. Mag ik daarmee Europa feliciteren en het Griekse volk daarvoor bedanken? Toen Gianis Varoufakis aantrad stond hij voor zijn zaak. Griekenland loskoppelen van de wurgende opgelegde regels van de trojka. Tien dagen later was de cover van de kwaliteitskrant Trouw gevuld met de problematiek van de Griekse zaak, die hij bestrijdt. Hij wordt neergezet als ontwapenend, zonder stropdas, overhemd uit de broek, vliegend in economy class, intelligent, een man van deze tijd. Een mix van bewondering en verbazing golft door Europa. Niet vanwege zijn flair en de nonchalante kleding van deze Griek. Invloedrijke economen, voormalige IMF'ers en de financiële pers slaken zuchten van opluchting en hoop. Is dit dan eindelijk het moment dat de eurocrisis een andere wending krijgt? Zijn aanpak wordt bejubeld , ze gunnen het hem. Ik noteer een uitspraak: “de eurozone moet doorgaan met buigen, als die niet wil breken”. Helemaal niet verbazingwekkend was dat de Duitse en Griekse ministers van Financiën nog geen overeenstemming hebben weten te vinden over de financiële plannen en wensen van Griekenland. Met haar voorstellen voor een verlichting van de Griekse schuldenlast slaat de Griekse regering ,,de verkeerde weg'' in, stelde de Duitse minister Wolfgang Schäuble. ,,We zijn het erover eens dat we het niet met elkaar eens zijn'', concludeerde Schäuble. Zijn Griekse collega Yanis Varoufakis sprak hem echter tegen. ,,Zelfs daarover werden we het niet eens'', stelde hij. Schäuble benadrukte dat er geen sprake kan zijn van verdere kwijtschelding van Griekse schulden. ,,We zijn al zover mogelijk gegaan. We kunnen alleen mensen helpen die zichzelf helpen.'' Volgens Varoufakis is er ook niet over schuldhulp gesproken en wil zijn regering er alles aan doen om niet als wanbetaler te boek te komen te staan. ,,We vragen alleen om tijd.'' Schäuble en Varoufakis spraken twee uur met elkaar. Dat daarin geen overeenstemming werd bereikt is volgens de Griekse minister logisch. ,,Dat was ook niet de opzet. De afspraak was om als partners de onderhandelingen aan te gaan, om te komen tot een gezamenlijke oplossing voor Europese problemen.'' Na de ontmoeting van de ministers staan alle vraagtekens over de toekomst van Griekenland nog overeind. Het land dreigt eind deze maand te worden afgesneden van zijn geldstromen, omdat dan het huidige steunprogramma van de eurolanden en het IMF afloopt. De geldschieters willen dat Griekenland om een tijdelijke verlenging van die steun vraagt, zodat er meer tijd is voor verdere onderhandelingen. Griekenland wil echter af van de voorwaarden waaronder die leningen worden verstrekt. Het gaat niet alleen om de Griekse schuld maar op de eerste plaats over de macht van Berlijn. Merkel zal geen stap terug doen als zij daartoe niet gedwongen wordt door de Europese partners. Op enig moment gaat aan de orde worden gesteld het falende financieel/economische beleid dat de afgelopen jaren werd gedicteerd door Berlijn. Wie gaat de kat de bel aanbinden? Vanaf het eerste moment heb ik mij verzet tegen het neoliberale beleid om tijdens een neergaande economische beweging de overheden te laten bezuinigen. 80 jaar geleden heeft Keynes aangetoond dat een economie moet worden aangezwengeld tijdens een depressie. Ja, de samenleving hervormen, dat is een must; (en dan niet op de manier van het kabinet Rutte I en II) maar met visie. En al helemaal niet op de wijze waarop de zorg is aangepakt. De door mij (en anderen) voorspelde chaos komt eraan. Over vier maanden staat het hele land op zijn poten om de regering duidelijk te maken dat ze een wanprestatie hebben geleverd. Teveel, onvoorbereid en in een veel te snel tempo. Daarbij komt dat hervormen en bezuinigen nooit tegelijkertijd hadden mogen worden doorgevoerd. En dan zulke ingrijpende maatregelen. Ik kan er nog kwaad over worden als ik dit schrijf. Ik voorspel U dat van Rijn het eerste slachtoffer wordt die gaat vallen. Maar er volgen er meer. Minister Schippers gaat zorg 2.0 toch doordrukken, maar niet op de politieke weg. Ze is voornemens de Eerste en de Tweede Kamer te omzeilen. Er moet €1 mrd bezuinigd worden en als dat niet lukt door de vrije artsenkeuze te beperken, dan maar op een andere wijze. Het is voor mij nog maar de vraag wat de rechten van de verzekerde zijn met betrekking tot de vrije artsenkeuze. De minister gaat ervan uit dat zorgverzekeraars bij de keuze van zorgverleners kwaliteit voorop staat. Maar dat huisartsen en fysio-therapeuten, die geen contract tekenen met zorgverzekeraars, omdat voor het geld dat ze krijgen ze onmogelijk de zorg kunnen leveren, die patiënten nodig hebben. Ik acht het niet uitgesloten dat de minister zorgverleners opzadelt met de bezuinigen die ze moet realiseren. Dat patiënten daarvan het kind van de rekening worden, sluit ik niet uit. Het zal hopelijk ook aan de Nederlandse kiezers zijn doorgedrongen dat het volk de macht heeft om beleid te sturen. De Griekse bevolking is blij met de nieuwe regering, die de stem van het Griekse volk in Europa laat horen.

Ik kijk even terug naar het ontstaan van de democratie in Europa en dan zien we dat de Grieken al eerder met de huidige problematiek te maken heeft gehad. Ze weten dus hoe schulden een samenleving in grote armoede kunnen storten. Ook toen al was dat toe te schrijven aan de heersende hebzucht. Ik citeer uit 'mens-en-samenleving': Al in de 7de eeuw voor Christus waren er grote problemen in de Atheense samenleving ontstaan. De stad was in korte tijd het centrum geworden van de zeehandel en het geld stroomde binnen. Hiervan profiteerde slechts een kleine groep, terwijl de rest van de bevolking in armoede doorbracht. De tegenstellingen werden zo groot, dat besloten werd een "verzoener" te benoemen, die de partijen weer tot bedaren moest brengen. Solon, een lid van de Atheense adel, kreeg de functie aangeboden. Het eerste wat hij deed in 594 voor Christus was het ongeldig verklaren van alle schulden. Deze schulden waren zo uit de hand gelopen dat de arme boeren, die niet meer aan hun verplichtingen hadden kunnen voldoen, hun eigen leven als afbetaling gebruikten en zichzelf zo tot slaaf maakten. Dit behoorde voortaan dus tot het verleden. Op politiek gebied bewerkstelligde Solon een werkelijke aardverschuiving. Hij verdeelde de Atheense bevolking in vermogensklassen, die afhankelijk van hun rijkdom politieke invloed kregen. De rijken kregen veel medezeggenschap, de armen nauwelijks. Gevolg was dat ook rijke Atheners die niet tot de oude machtige adelstand behoorden, politiek wat in de melk te brokkelen kregen. De oude adel verloor dus het monopolie op politieke zaken. Daarnaast kregen alle burgers van 20 jaar en ouder het recht deel te nemen aan een volksvergadering. Deze had echter nog niet veel rechten, en bleef vooralsnog onbelangrijk. De eerste stap in de richting van de democratie was gezet, maar niemand was echter tevreden met de nieuwe wetgevingen. De rijken bleven rijk maar hadden minder macht. En de boeren bleven arm, hoewel zij verlost waren van de grote schuldenlasten. Solon verliet teleurgesteld Athene. Ondanks zijn min of meer mislukte hervormingen verdient Solon toch een plaats onder de "groten" van zijn tijd. Hij durfde het aan om de oude structuren te verbreken ten koste van de heersende klasse. Het aantasten van de rechten van een heersende groep was tot op dat moment nog niet eerder vertoond. Ongeveer 2500 jaar geleden is het allemaal begonnen. In het jaar 509 voor Christus werd in het oude Athene de regerende tiran afgezet om plaats te maken voor ingrijpende hervormingen. De democratie werd uitgeroepen als officiële staatsvorm. Er was nog wel het één en ander aan vooraf gegaan. Het koningschap was al vroeg afgeschaft en het bestuur was in handen van een aantal welgestelde lieden. Zij werden bijgestaan door een raad, die genoemd was naar de plaats waar zij vergaderde, de rots Areopagus in de buurt van de Acropolis. De bevoegdheden van de raad waren verstrekkend en omvatten zaken als oorlog en vrede, rechtspraak en sociale en economische wetgeving. De geschiedenis van Griekenland, en met name de Griekse beschaving uit de Oudheid, neemt een bijzondere plaats in voor het begrijpen van de westerse wereld. Het theater en de filosofie werden geboren in Griekenland. De Grieken bedachten een systeem, de democratie, dat nu nog dient als politiek model. De geschiedenis van het oude Griekenland is niet beperkt tot de rivaliteit tussen Athene en Sparta. Honderden steden langs de kusten van de Middellandse Zee en de Zwarte Zee verspreidden het hellenisme, de levenswijze en het denken van de Grieken.

DFT: KLM-managers en vakbonden maken zich grote zorgen over een op handen zijnde 'overval' van de Franse opperbazen om het 'blauwe verzet' in Nederland te breken. Stewardessen, grondmedewerkers, vliegers, technici en KLM-managers sluiten de gelederen in een ultieme poging te voorkomen dat het in Amsterdam verdiende geld niet naar Frankrijk verdwijnt. Naar verluidt wil de Air France KLM Holding, tijdens een cruciale bestuursvergadering, de 'afvallige Hollanders' tot de orde roepen om alsnog haar greep op KLM te kunnen verstevigen, inclusief het financiële beheer. "Er is veel meer aan de hand dan een mislukte kasroof. Het bedrijf zit in een diepe crisis door de machtsstrijd om zeggenschap en een vertrouwensbreuk in de top. De sfeer is verziekt", bevestigen hoge bronnen. Frankrijk probeert Tweede Kamerleden te beteugelen die zich sterk maken voor de belangen van de KLM. Parijs is in z’n wiek geschoten over de wijze waarop Nederlandse parlementariërs omgaan met de 'ruzie' (misschien geeft 'verschil van mening' de situatie beter weer) tussen de KLM en haar partner Air France. Dat zegt tenminste CDA-Kamerlid Van Helvert, die door de Franse ambassadeur Laurent Pic is gebeld en uitgenodigd voor een gesprek. Volgens de christendemocraat vond de hoogste Franse vertegenwoordiger in ons land dat er in de Tweede Kamer ’te emotioneel’ werd gereageerd op de kwestie Air France-KLM. Pic vroeg zich volgens Van Helvert af waarom de politiek zich eigenlijk bemoeit met een private onderneming. „Dat doen wij toch ook niet?”, zou de ambassadeur tegen het Kamerlid hebben gezegd. „Ik moest daar smakelijk om lachen”, vertelt Van Helvert. Ik mis een inhoudelijke reactie van dit Kamerlid.

DFT: Kredietbeoordelaar Standard & Poor's (S&P) heeft de ratings van een aantal grote Britse banken verlaagd. Daarnaast werd gewaarschuwd voor een afwaardering van de kredietwaardigheid van Deutsche Bank. S&P verlaagde de rating van Barclays en Lloyds met twee stappen naar BBB en zette Royal Bank of Scotland twee stappen terug naar BBB-. Het oordeel over HSBC werd met één stap verlaagd naar A, terwijl Standard Chartered één stap werd teruggezet naar A-. Deutsche Bank dreigt verder zijn A-rating bij S&P te verliezen. De kredietbeoordelaar wees op nieuwe regels, die de kans verkleinen dat grote banken bij financiële problemen uit de brand worden geholpen door overheden. Dit is geen goed nieuws. Ook Griekenland is een stapje teruguit gezet naar B-. Dat komt niet onverwachts.

Een opmerkelijk deze week van Bert Bruggink, financieel en risicobestuurder van Rabobank: de hypotheekrente zal de komende jaren flink oplopen, willen banken nog geld kunnen verdienen aan de financiering van onroerend goed. De hypotheekmarkt in ons land gaat volgens Bruggink de komende jaren volledig op de schop. Vanwege de hogere kapitaaleisen zullen banken hun balans ontlasten door delen van hun enorme hypotheekportefeuilles te verkopen aan institutionele beleggers. Dat zal uiteindelijk leiden tot een hogere hypotheekrente, zo denkt de bestuurder. In de nabije toekomst voorziet Bruggink een model naar Amerikaans voorbeeld. Daarbij treedt de bank bij de verstrekking van nieuwe hypotheken alleen nog op als tussenpersoon tussen de hypotheekgever en de geldschieter. Dat heeft wel gevolgen voor de prijzen. De rentemarges op bankproducten zijn nu nog laag. Als in de toekomst ook de geldschieter eraan moet verdienen, moeten die marges omhoog. De bestuurder zei ook er zeker van te zijn dat de spaarrente onder de 1% uit zal komen. Of de spaarrente negatief gaat worden, weet hij niet. Volgens Bruggink leert de ervaring dat mensen een kleine negatieve spaarrente, zoals in bijvoorbeeld Zwitserland, nog aanvaarden. ,Maar wat gebeurt er als de rente min 0,5 procent is? Is er een moment dat men zegt ''ik stop het in een oude sok?''. Ik weet het niet. Als dat gebeurt – er wordt dan dus geld onttrokken aan de economie -, dan kom je in een scenario waar je niet aan wilt denken. Maar gelukkig is het nog niet zover, we zijn nog lang geen Zwitserland. We hebben nog een groei van rond de 1%. Misschien kan de minister van Financiën dan ook iets veranderen aan het fiscaal belasten van spaargeld.'' Bruggink is ook kritisch op de maatregel van de Europese Centrale Bank (ECB), om voor duizend miljard aan staatsobligaties op te kopen. ,,Ik weet zeker dat deze hele operatie niets gaat opleveren. Anders gezegd: ik maak me grote zorgen'', zei hij. Bruggink noemt de stap ‘dramatisch’ en zegt zich nog steeds af te vragen wat de centrale bank hiermee wil bereiken. Dat er op de uitlatingen van deze bestuurder wel een reactie zou komen verbaast mij niets. Hoogleraar financiële markten Arnoud Boot stelt dat ,,het verkeerde informatie is, volstrekt onjuist en het moet gewoon van tafel.'' De raad van bestuur van Rabobank moet bestuurder Bert Bruggink terugfluiten voor diens recente opmerkingen over een stijgende hypotheekrente. De impact van zo'n uitspraak kan grote gevolgen hebben voor de bouw, de handel in vastgoed en de omzet in hypotheken. Dus niet alleen de banken, de projectontwikkelaars, de vastgoedhandel, de makelaars, de handel in bouwmaterialen, de hypotheek- en verzekeringsadviseurs en de taxateurs in o/g. Dat onderschrijf ik. Dat de visie van Bruggink niet deugt omdat de Rabobank op dit moment zelfs niet zonder hypotheken kan, heeft er helemaal niets mee te maken. Het is waar dat momenteel de Nederlandse banken veel geld verdienen aan het hypotheekproduct als gevolg van de marges, die op dit moment op een hoog niveau liggen, terwijl de banken tegen extreem lage rentes inkopen. ,,Dat is de reden dat de bank zulke positieve resultaten draaien. Dat deze situatie tot in lengte van jaren voortduurt, neem ik niet aan. Op enig moment zullen banken met lagere marges genoegen moeten nemen. Dat kan ontstaan door toename van concurrentie uit het buitenland (Duitsland), maar ook, waarvoor Bruggink waarschuwt, als gevolg van hogere kapitaaleisen, die door de politiek en de toezichthouders opgelegd gaan worden aan de hypotheeknemers (geldschieters). Dat laatste zou ertoe kunnen leiden dat banken hun balans gaan ontlasten door delen van hun enorme hypotheekportefeuilles te verkopen aan institutionele beleggers. Zo een ontwikkeling zou dan kunnen gaan leiden tot een hogere hypotheekrente, denkt de RABO-bestuurder. De overwegingen zijn speculatief, maar niet geheel ondenkbaar. Boot heeft gelijk als hij de vraag stelt of het wenselijk is dit model naar buiten te brengen. De RABO bank zit er niet op te wachten, de bouwwereld niet en de hypotheekverstrekkers al helemaal niet. Tevens kan de markt weer terughoudender worden en zakken de huizenprijzen weer weg, met alle mogelijke gevolgen voor de mensen met een koopwoning zitten die 'onderwater staat'. Tegen Bruggink zou ik willen zeggen 'misschien heb je wel gelijk met wat ons te wachten staat, maar wie zit er te wachten op deze informatie; commercieel is het een heel ongewenst verhaal'. Tegen Boot zeg ik 'de rente gaat op enig moment, weer stijgen en dat heeft gevolgen voor de bouw en voor de huizenprijzen, maar om dat nu publiekelijk uit te spreken …. wie wordt daarmee gediend.

Het weer boven V&D wordt steeds zwaarder. Het is misschien nog niet eens de durfinvesteerder Sun Capital, die de stekker eruit trekt. De warenhuisformule werkt al tien jaar niet meer. Het bedrijf haalt zijn 130-jarig bestaan niet. De retailmarkt wordt heringericht: de panelen verschuiven. De opkomst van webshops en kleinere sterk gespecialiseerde winkelvormen claimen de toekomst. De clientèle van V&D moet worden gezocht in de oudere generatie. Het warenhuis, in deze vorm, trekt de jeugd niet. Het Centraal Boek Huis levert niet meer. Kredietverzekeraars hebben de limieten op V&D ingetrokken. Het rendement van de investering moet zwaar negatief zijn. De Amerikaanse durfinvesteerder moet steeds meer geld naar binnen schuiven zonder dat dat enig rendement oplevert. La Place is het enige paradepaardje van het concern. Misschien zijn de winkels in de buitengebieden nog het meeste waard. 9 februari wordt meer bekend of er een overlevingskans is voor V&D. Deskundigen zijn daarover somber gestemd. Vindt het concern dit weekend geen €60 miljoen aan extra besparingen, dan wordt het bedrijf gesloten. Dat heeft V&D volgens RTLZ gezegd tijdens overleg met alle verhuurders van de V&D-panden. Bronnen hebben tegenover RTLZ voor de mogelijke sluiting vanaf maandag gewaarschuwd. Dat wordt vervolgens door een woordvoerder van V&D ontkent: de komende week blijven alle winkels open. De besparing van €40 miljoen moet worden gevonden op lonen en huren. Lukt dat niet, dan investeert eigenaar Sun geen extra kapitaal meer in V&D. Ook de banken hebben eisen gesteld voor bezuinigingen, aldus RTLZ. Het zou gaan over een akkoord met verhuurders en personeel. Sinds zaterdagmiddag 12 uur zijn 4 partijen, die betrokken zijn bij een doorstart: de banken, een grote verhuurder IEF Capital, de V&D directie en de eigenaar Sun Capital, met elkaar en de achterban in gesprek. Een formeel akkoord is er nog niet. Alhoewel V&D wel tot het retailbedrijf behoort maar niet ressorteert on het MKB komt aanstaande dinsdag een rapport bekend van MKB Nederland die schrijft dat de personeelskosten in het midden- en kleinbedrijf omlaag moeten. Het gaat om minder loon bij ziekte, het zorgverlof en minder vakantiedagen. Sluiting van de V&D winkels kan in winkelcentra tot een hogere leegstand van winkelruimte leiden.

De revaluatie van de CHF heeft in Oost-Europa veel slachtoffers getroffen. Onder meer Kroaten die leningen hebben opgenomen in CHF. Nu staan 300.000 mensen voor een bankroet, omdat de waarde van deze leningen in de lokale Kuna sterk zijn gestegen. Het zou gaan om >€3 mrd. De Kroatische regering zou de koers van de Kuna (HRK) tijdelijk willen verhogen naar de waarde van de CHF. De daaraan verbonden kosten zouden door de banken gedragen moeten worden.
President Klaas Knot van De Nederlandsche Bank maakt zich zorgen over de risico’s die gepaard gaan met het opkoopprogramma van de Europese Centrale Bank. Meteen na het besluit van de ECB om €1140 mrd in de Europese economie te pompen, werd al duidelijk dat Knot en zijn Duitse collega ertegen hadden gestemd. De zorgen die Knot heeft gaan onder meer over het ontstaan van zeepbellen in de economie. Ook kan de maatregel de druk verminderen op landen om hun economieën structureel te hervormen. In een hoorzitting in de Tweede Kamer zei Knot dat het programma bedoeld is om deflatie te voorkomen en de inflatie met een ½% te doen stijgen. Om daar €140 mrd voor te besteden is een ,,redelijk dure'' methode, zei Knot, nog afgezien van zijn twijfels over nut en noodzaak van het besluit.

De Europese Commissie verwacht nu dat de economie in de eurolanden dit jaar 1,3% groeit, in november werd nog uitgegaan van 1,1%. In 2016 wordt die groei in de eurozone zelfs 1,9%. De werkloosheid gaat dalen van ruim 10 naar 9%. De inflatie blijft nog even laag door de lage olieprijs, maar zal eind dit jaar en in 2016 aantrekken tot 1%. Over de olieprijs gesproken de olieprijs steeg in 2 weken tijds $10 per vat. De prijs van een liter diesel aan de pomp bleef deze week stabiel op €1,169. Wat ook meehelpt is dat het bezuinigingsbeleid in de meeste Europese landen ten einde is, daar gaan ook geen negatieve effecten meer van uit. Dat mag de EC wel zeggen maar voor Nederland is dat zeker niet het geval. De doorwerking van de bezuinigingen moet voor het grootste deel nog worden genomen. De risico's zitten vooral in een nieuwe terugval van de wereldeconomie, weer stijgende olieprijzen en monetaire onrust als de Grieken het toch niet redden in de eurozone. Voor de goede orde dit zijn prognoses, of die waargemaakt gaan worden is een andere zaak.

De consumentenbestedingen in de Verenigde Staten zijn in december in het sterkste tempo van de afgelopen vijf jaar gedaald. De bestedingen namen met 0,3% af ten opzichte van de voorgaande maand. Die daling volgde op stevige toenames in de voorgaande maanden. De min kwam bovendien niet geheel onverwacht. Met stevige acties lokten veel winkels klanten al in oktober en november naar de winkels voor hun kerstinkopen. Mede daardoor stegen de bestedingen in het vierde kwartaal als geheel in het sterkste tempo in bijna negen jaar. Amerikaanse consumenten zagen hun inkomen in december gemiddeld met 0,3% groeien. Die toename, die even groot was in november, was een fractie sterker dan verwacht. De fabrieksorders in de Verenigde Staten zijn in december met 3,4% gekrompen ten opzichte van de voorgaande maand. De daling was sterker dan verwacht. Daarnaast bleek de afname in november sterker dan eerder gemeld. In die maand ontvingen fabrieken 1,7% minder bestellingen, in plaats van 0,7% zoals uit de eerste schatting was gebleken. Het aantal nieuwe banen in de private sector in de VS daalt: in januari kwamen er 213.000 banen bij. Een maand eerder kwamen er nog 253.000 banen bij.

De woekerpolis affaires zijn bij lange na niet opgelost. Er moet gevreesd worden voor zware claims bij de betrokken financiële partijen. De Stichting Woekerpolisproces en de advocaten die de zaak tegen NN voeren bij het Europese Hof in Luxemburg, stellen de bank aansprakelijk voor de schade die mensen opliepen door verzwegen hoge kosten op woekerpolissen. De partijen denken 2,5 miljard euro op ING te kunnen verhalen, laten zij weten. ING, waaronder ook Postbank, heeft in het verleden als tussenpersoon van NN ruim 250.000 van de omstreden beleggingsverzekeringen afgesloten. Het Europees Hof doet binnenkort uitspraak in de zaak tegenNationale Nederlanden. Eerder gaf de advocaat-generaal van het Europees Hof al het advies NN te veroordelen wegens onrechtmatig handelen bij de verkoop van woekerpolissen. In de meeste gevallen neemt het hof het advies van de advocaat-generaal over. Volgens Woekerpolisproces-voorzitter Pieter Lijesen heeft ING met de verkoop zijn zorgplicht geschonden. Hij acht ING aansprakelijk voor alle woekerpolissen van NN waarbij de bank heeft bemiddeld. “En dat zijn er nogal wat. Want bij iedere ING (Postbank)-hypotheek was het de dagelijkse praktijk dat er ook een NN-polis werd afgesloten.” Lijesen wijst er verder op dat ING als adviserende tussenpersoon van NN ook verplicht is tot het geven van kosteloos hersteladvies. “De ING bank schiet ook hierin in hoge mate tekort. En ook dat rekenen wij de bank zeer zwaar aan.” ING laat in een reactie weten een brief van Woekerpolisproces te hebben ontvangen. De bank zegt daarover met de claimorganisatie in contact te zullen treden. Een woordvoerder benadrukt daarbij dat ING het proces van hersteladvies wel al afgerond heeft. Met polishouders waarvoor ING van toezichthouder AFM een oplossing moest bieden, zijn adviesgesprekken gevoerd. Woekerpolisproces legde vorig jaar ook al een grote claim neer bij ASR. De verzekeraar werd hiervoor in september gedagvaard. Ook tegen andere grote verzekeraars, onder meer Aegon en Reaal, lopen klachtenprocedures.

De woekerpolisaffaire houdt de gemoederen in de financiële wereld al jaren bezig. In 2006 kwam aan het licht dat bij veel beleggingsverzekeringen veel te hoge kosten in rekening zijn gebracht. Claimorganisaties proberen gedupeerden sindsdien te mobiliseren om schadevergoedingen los te krijgen bij de verzekeraars. Er zijn echter veel mensen die nog steeds zo’n lopende woekerpolis hebben. De verzekeraars hadden met toezichthouder AFM afgesproken om voor die klanten een oplossing te zoeken, maar dat is in veel gevallen nog niet gebeurd. Verzekeraars verdienen jaarlijks nog altijd ruim €800 mln aan lopende woekerpolissen, stelde financieel expert Jeffrey Leichel in tv-programma ZEMBLA. Hij is voorzitter van de stichting ODIN, die gedupeerden van woekerpolissen adviseert en ondersteunt. Bij zijn berekening gaat hij uit van 2,5 miljoen nog lopende woekerpolissen met een waarde van €31 mrd. De extra inkomsten zitten hem vooral in hogere beheerkosten en hogere premies die in rekening worden gebracht, schrijft ZEMBLA.

DFT: Het Duitse industrieconcern Siemens schrapt wereldwijd 7800 banen, waarvan 3300 in eigen land. De ontslagronde, waar al langer op werd gespeculeerd, moet Siemens helpen de kosten met zo'n €1 mrd te verlagen. Siemens heeft wereldwijd ongeveer 357.000 werknemers in dienst. De reorganisatie bestaat met name uit het schrappen van managementlagen. Dat levert niet alleen kostenbesparingen op, maar moet ook de handelingssnelheid van het bedrijf ten goede komen. Siemens wil om tafel met de Duitse vakbonden om te zoeken naar ,,sociaal verantwoorde oplossingen'' voor het forse banenverlies. In de laatste anderhalf jaar zijn al zo'n 15.000 banen verdwenen bij Siemens, waarvan een derde in Duitsland. Hoe de rest van het banenverlies precies wordt verdeeld over de vele landen waar Siemens actief is, werd niet bekendgemaakt. Een woordvoerder van de Nederlandse tak kon desgevraagd niet aangeven of ook hier arbeidsplaatsen komen te vervallen. Siemens heeft in Nederland zo'n 2300 mensen op de loonlijst staan. Met name bij de medische divisie, die op het gebied van ziekenhuisapparatuur concurreert met Philips, stond de winstgevendheid de afgelopen tijd onder druk. Ook bij de divisie die apparatuur levert aan de gas- en energiesector laten de resultaten te wensen over, zo liet Siemens onlangs weten bij de presentatie van de cijfers over het laatste kwartaal van het kalenderjaar 2014.

In de politieke peiling van Maurice de Hond wint de VVD 1 zetel en komt op 20 zetels, de PvdD verliest die zetel en komt op 4. De Hond vroeg de geënquêteerden ook naar het vertrouwen in de voorzitters van de Tweede Kamerfracties. De top-3 is stabiel en bestaat nog altijd uit Alexander Pechtold (D66), Sybrand Buma (CDA) en Emile Roemer (SP). In het gemeten vertrouwen in de bewindslieden zakt minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie) steeds verder weg. Hij scoort een dikke onvoldoende met een 3,5.

Slotstand indices 6 februari 2015/week 6: AEX 454,69; BEL 20 549,96; CAC 40 4.691,03; DAX 30 10.846,39; FTSE 100 6.853,44; SMI 8587,99; RTS (Rusland) 826,40; DJIA 17.824,29; NY-Nasdaq 100 4.228,682; Nikkei 17648,50; Hang Sen 24671,43; All Ords 5774,70; €/$ 1,1314; goud $1.233,30; dat is €34.992,46 per kg, 3 maands Euribor 0,053%, 10 jarig Staat 0,422%. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.