UPDATE06042013/165 De ‘offshore-leaks’ gaan over €25 biljoen weggesluisd geld

Voor zwakke banken is zowel door Willem Buiter als door Bas Jacobs het begrip 'zombiebanken' geïntroduceerd. Banken die nog overeind gehouden worden door de ECB, maar in feite geen bestaansrecht meer hebben. De EU-regeringsleiders hebben besloten dat er een krachtig toezicht moet gaan komen op het Europese bankwezen. Er zijn 6000 banken en de ECB neemt er 80 voor hun rekening, het toezicht op de andere 5.920 banken moet gaan gebeuren door de 17 nationale centrale banken. Tot dusverre hebben zij banken getoetst aan het nationale belang en moeten ze dat nu gaan doen voor het Europese belang. Zowel Buiter als Jacobs willen daarmee starten na de Pasen. Het is goed als de zombiebanken koppie onder gaan, maar of de politiek daar invulling aan gaat geven betwijfel ik. Ik schat dat de kans groot is dat beleggers, ondernemers en spaarders hun geld allang hebben weggesluisd voordat er in Brussel politieke besluiten daarover zijn genomen. De markt werkt sneller dan de Dijsselbloem-doctrine. Overigens wel met alle consequenties vandien: een onordelijke ineenstorting.

Een ‘unieke cocktail’ van malaise op de woningmarkt, in de pensioensector en bij de banken, moet met aanvullende hervormingen worden opgelost. Alleen dan kunnen het consumentenvertrouwen en de binnenlandse bestedingen zich herstellen, schrijft de Sociaal-Economische Raad (SER) in een analyse over de knelpunten van de Nederlandse economie die gisteren naar buiten werd gebracht. De SER, een adviesorgaan waarin werkgevers, vakbeweging en onafhankelijke deskundigen zitting hebben, doet aanvullende voorstellen waarmee kabinet en sociale partners de sterke schommelingen in de economie kunnen terugdringen. De voorstellen raken typisch binnenlandse terreinen als de woningmarkt, het bankwezen en het pensioenstelsel. De voorstellen behelzen vooral het stabiliseren van grote schokken, zoals bij de huizenprijzen en de dekkingsgraden van pensioenfondsen, die snel op en neer gaan. Dit helpt volgens de SER ‘bij het verminderen van de onzekerheid bij burgers en ondernemers en draagt bij aan herstel van vertrouwen’. Volgens de verkenning, die binnenkort door de voltallige Raad wordt besproken, doet de Nederlandse economie het momenteel slechter dan die van omringende landen en slechter dan tijdens eerdere crises. Nederland wordt binnen de eurozone ingedeeld met Italië en Spanje. Dit komt door specifiek Nederlandse problemen op de woningmarkt, bij pensioenfondsen en bij banken. Bij alle drie blijken de buffers voor slechte tijden tekort te schieten. De SER oppert elf ‘oplossingsrichtingen’, die verder moeten worden onderzocht en uitgewerkt. Deze voorstellen zijn erop gericht de economie te stabiliseren, en in goede tijden nieuwe zeepbellen te voorkomen. SER-voorzitter Wiebe Draijer zegt in Nieuwsuur dat de verkenning een aanvulling kan zijn op eerder door het kabinet aangekondigde maatregelen, zoals het in februari tot stand gekomen woonakkoord. Draijer spreekt de wens uit dat het stuk door de politiek wordt omarmd. ‘Ik hoop dat er kracht van uitgaat dat de sociale partners en de kroonleden gezamenlijk tot dit perspectief zijn gekomen. Dat moet zeker gewicht dragen, ook bij het kabinet.’ Voor de woningmarkt denkt de SER onder meer aan een stabielere, meer langetermijngerichte financiering van de hypotheken. Een hypotheek tot maximaal 80% van de koopprijs is in veel landen gebruikelijk en die grens kan op termijn ook hier worden ingevoerd. Als de huizenprijzen dan een klap krijgen, is er al een buffer ingebouwd. In geval van de banken moet worden bekeken of bestaande overheidsgaranties voor hypotheken en kredieten aan het midden- en kleinbedrijf wel goed werken. ‘Als de economische groei straks aantrekt, kan de krediet-rantsoenering door de banken hier een belangrijke flessenhals blijken. Partiële overheidsgaranties kunnen hier behulpzaam zijn’. De SER wijst erop dat pensioenrechten in het nieuwe pensioencontract expliciet voorwaardelijk zijn. Dat maakt het mogelijk om schokken beter op te vangen. Op basis van dit nieuwe contract wordt een ‘meer stabiliserende discontovoet’ voorgesteld om dekkingsgraden te berekenen. Draijer zegt in dat interview ook dat de pensioenfondsen de 'onder water staande' hypotheken zouden kunnen overnemen van de banken, waardoor de banken meer lucht krijgen voor de kredietverlening aan het MKB. Ik deel het standpunt van de SER dat de pensioenfondsen zouden moeten gaan werken met een vaste verrekenrente van, stel, 4%. Ik heb dat al veel eerder gesteld, maar dan moet er wel een langetermijn rentevisie zijn die uitgaat van b.v. een gemiddelde rente over de komende 20 jaar van 4%. De realiteit is dat we ons nu nog bevinden in een periode van verder dalende intrest. Hier noteer ik wel dat als de rente gemiddeld niet naar de 4% gaat maar lager blijft, dan wordt de nieuwe generatie bestolen. De SER pleit tevens voor een versterking van anticyclische instituties. ‘Bij het voorkomen van een volgende crisis hoort dat beleidsmakers in een volgende opgaande fase tijdig op de rem kunnen trappen teneinde oververhitting of het ontstaan van nieuwe zeepbellen te voorkomen. Het macroprudentieel toezicht moet hier een belangrijke rol gaan spelen.’ Het lage consumentenvertrouwen moet worden toegeschreven aan gebrek aan een toekomstbeeld voor de komende jaren. Rutte blijft vasthouden aan de opgelegde bezuinigingen en dat brengt de consument niet in de verleiding meer te gaan consumeren dan te sparen. De visioenen over de thuishulp, de sociale werkplaatsen, het pgb, de stijgende werkeloosheid, banken in de problemen, de eurozone-problemen, de schuldencrisis, stijgende huurprijzen voor sociale woningen, de prijsdalingen in de koopwoningen markt: het beeld is triest en Rutte denkt met zijn bezuinigingsrondes die problemen op de kunnen lossen. Het tegendeel zal het geval zijn. De VVD zal zijn verantwoordelijkheid moeten nemen en Rutte duidelijk moeten maken dat het roer radicaal om moet worden gezet. Hoelang moeten we daar nog op wachten.

Ruim 1 op de 6 Nederlanders (17,2%) heeft schulden. Bij tussen de 373.00 en 531.000 huishoudens is sprake van problematische schulden. Ook jongeren, ouderen en hogeropgeleiden komen steeds vaker in de problemen. Dat blijkt uit een onderzoek van het ministerie van Sociale Zaken. In vergelijking met eerdere onderzoeken is het aantal mensen met schuldproblemen gestegen. Staatssecretaris Klijnsma noemt de aanpak van de schuldenproblemen „onverminderd urgent”. Het kabinet zet vooral in op preventie en het versterken van de zelfredzaamheid. In het regeerakkoord is extra geld aangekondigd voor de armoedebestrijding. Volgend jaar gaat het om 80 miljoen euro. Het jaar daarop loopt dat bedrag op tot 100 miljoen. 

Toezichthouder DNB en extern accountant KPMG hebben reeds drie jaar geleden hun zorgen geuit over de continuïteit van SNS Property Finance, de vastgoedtak van het begin dit jaar wegens onhoudbare vastgoedverliezen genationaliseerde bankbedrijf. Dit heeft hoofdverdachte Buck G. in de SNS-fraudezaak gemeld tijdens een van zijn verhoren door de FIOD. „Ik wil opmerken dat in het voorjaar van 2010 zorgen zijn geuit vanuit onder andere de interne audit-afdeling, de externe accountant zijnde KPMG, meneer De Wit en vanuit DNB afdeling toezicht, meneer Friso Schellekens.

Kredietbeoordelaar Moody's ziet nog geen licht aan het einde van de tunnel voor het Spaanse bankwezen. Het vooruitzicht blijft negatief, ,,zoals het al sinds 2008 is'', zo liet de financiële dienstverlener weten. De Spaanse banken werken in een economie die nog steeds in een recessie verkeert en kampen met grote hoeveelheden leningen die waarschijnlijk nooit helemaal zullen worden afgelost. Ook hun grote blootstelling aan Spaanse staatsleningen vormt een risico. Bovendien hebben de banken beperkt toegang tot de kapitaalmarkt en zijn zij in belangrijke mate afhankelijk van noodkredieten van de Europese Centrale Bank (ECB).

Mario Draghi zegt in zijn toelichting bij het rentebesluit van de Europese Centrale Bank (ECB) dat de rente onveranderd blijft op 0,75% dat het risico op een nieuwe terugval van de Europese economie nog altijd groot wordt ingeschat. Dat leverde op de beursvloer geen blije gezichten op.

De detailhandelsverkopen in de eurozone zijn in februari met 0,3% gedaald ten opzichte van de voorgaande maand. De daling, die volgt op een toename met 0,9% in januari, was iets minder sterk dan verwacht. In vergelijking met februari 2012 zakten de winkelverkopen met 1,4%. Spaanse winkeliers verkochten in februari bijna 10% minder dan een jaar eerder. Hun collega's in Portugal zagen de verkopen met ruim 5% teruglopen. Cijfers over de Nederlandse detailhandel in februari leverde Eurostat niet.

De gegevens van duizenden steenrijke rekeninghouders op de Britse Maagdeneilanden liggen op straat. Voor het eerst wordt duidelijk wie zij zijn en hoeveel zij hebben gestald op het eiland met het bankgeheim: zo'n €25.000.000.000.000. Voor het eerst hebben onderzoeksjournalisten wereldwijd inzicht gekregen in de details van ruim honderdduizend offshore-bedrijven in belastingparadijzen. Een gelekt databestand van twee internationaal opererende trustkantoren blijkt de namen en bedrijven te bevatten van politici, wapenhandelaren, en tal van zakenmensen uit de Verenigde Staten, de voormalige Sovjet-Unie, Azië en Europa. Zo duiken de namen op van de campagneleider van de Franse president Hollande, de zoon van oud-Stasi-leider Mischa Wolf, de dochters van de Azerbeidzjaanse president Aliyev, ABNAmro, ING en Rinnooy Kan, in zijn functie van ex-lid van de Raad van Bestuur van de ING, en vele anderen. Het bestand van de trustbedrijven Portcullis TrustNet (PTN) in Singapore en Commonwealth Trust Limited (CTL) bevat zo'n 2,5 miljoen bestanden, waaronder interne e-mails en gegevens over meer dan 120.000 offshore-bedrijven in belastingparadijzen. De inhoud van deze 'offshore-leaks' is minstens zo fascinerend. Het dagblad Trouw participeerde in het onderzoek en vond gegevens in gelekte documenten en e-mails van twee trustkantoren, Portcullis Trustnet en Commonwealth Trust Limited. Die kantoren zijn gespecialiseerd in het opzetten en beheren van bedrijven in belastingparadijzen voor internationaal opererende concerns en vermogende particulieren. Ze ontlopen door deze constructies hogere belastingheffingen in de landen van herkomst. ABNAmro zegt net als ING in een reactie dat het nooit heeft meegewerkt aan belastingontduiking. ABN-Amro: "De vennootschappen zijn voor internationale klanten opgezet en voldoen altijd aan lokale en internationale wetgeving." Uit het onderzoek van Trouw blijkt dat van een flink deel van de door ING en ABN met behulp van de trustkantoren opgezette vennootschappen de betrokkenen zijn afgeschermd met behulp van zogeheten 'nominee'-bedrijven. Dat zijn kantoren die optreden als directeur of als aandeelhouder, terwijl de werkelijke eigenaren op de achtergrond blijven. De afgelopen maanden onderzocht het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) samen met journalisten uit meer dan veertig landen – van onder meer de Washington Post, de BBC, de Guardian, de Süddeutsche Zeitung en Trouw – van wie de vennootschappen en trusts zijn en welk doel ze hebben. Sommige vennootschappen zijn zo goed afgeschermd dat dit niet is te achterhalen, maar in andere gevallen ontstaat stukje bij beetje een helder beeld wie er baat bij hebben. Zo duiken 107 vennootschappen op die banden hebben met Griekse particulieren of bedrijven, waarvan er slechts vier bekend blijken bij de autoriteiten. Het Griekse ministerie van financiën gaat de zaak onderzoeken. Ook blijkt de dochter van de Filippijnse ex-dictator Ferdinand Marcos, Imee, de begunstigde van een trust op de Maagdeneilanden. Bij de Fillipijnse autoriteiten, die nog steeds op zoek zijn naar de miljarden die Ferdinand Marcos tijdens zijn bewind zou hebben weggesluisd, waren daarvan niet op de hoogte. Imee Marcos is inmiddels zelf gouverneur van een Filippijnse provincie. Offshore-bedrijven zijn op zich een legaal onderdeel van het internationaal bedrijfsleven, niet iedereen die zo'n bedrijf bezit is een misdadiger. Sterker nog, ze zijn belangrijke en flexibele financiële schakels in het internationale handelsverkeer. Zo gebruiken multinationals en vermogenden de vennootschappen om belastingen te minimaliseren, een praktijk waar ook Nederlandse bedrijven volop van profiteren. De belastingparadijzen worden echter ook benut om welvaart geheim te houden en zwart geld weg te sluizen. Zo schat James Henry, voormalig hoofdeconoom van MacKinsey, dat vermogenden voor 21 tot 32 biljoen dollar (21000 tot 32000 miljard) hebben weggezet in belastingparadijzen – grofweg de omvang van de Japanse en Amerikaanse economie gezamenlijk. De Wereldbank en de VN schatten in hun 'Stolen Asset Recovery Initiative' dat er jaarlijks voor 1000 tot 1600 miljard aan crimineel verkregen geld internationaal wordt overgemaakt. Daarbij wordt op grote schaal gebruik gemaakt van 'nominee directors' en 'nominee schareholders' – bedrijven (zoals Execorp of Sharecorp) of mensen die dienen om de werkelijke eigenaren uit het zicht te houden. Zo toont een analyse van de ICIJ, de BBC en The Guardian dat 28 'onechte directeuren' zeggenschap hadden over in totaal liefst 21.000 bedrijven. Een voorbeeld van de dubieuze wijze waarop offshore-constructies worden gebruikt is de zogeheten Magnitsky-zaak. Dat schandaal is vernoemd naar de advocaat Sergei Magnitsky, die een belastingfraude van omgerekend 230 miljoen dollar ontdekte met bedrijven die ooit in bezit waren van een Amerikaanse investeerder. De fraude was volgens Magnitsky even simpel als effectief. Een groep criminelen wist door vervalsing van eigendomspapieren drie bedrijven in handen te krijgen van de Amerikaanse durfinvesteerder Hermitage Capital Management. Lid van deze groep was het hoofd van een belastingkantoor in Moskou. Haar kantoor besloot dat de drie bedrijven in de jaren daarvoor omrekenend 230 miljoen dollar teveel belasting hadden betaald en stortte dat bedrag per ommegaande terug. Het geld verdween vervolgens in razend tempo via bedrijven in acht verschillende landen naar bankrekeningen in Zwitserland en elders. De gelekte database laat zien dat 26 van de minstens 40 vennootschappen die bij deze fraude zijn gebruikt, zijn opgezet door Commonweatlth (CTL). CTL is sinds 2009 eigendom van financiële dienstverlener Equity Trust, gevestigd in Amsterdam, onderdeel van de wereldwijde accountantsfirma TMF Group. Ook blijkt uit de gelekte data hoe het trustkantoor CTL (misschien zonder het te weten) het wegsluizen van het geld mogelijk maakte. De echtgenoot van de Moskouse belastinginspecteur liet CTL op de Maagdeneilanden een bedrijf opzetten (Aikate Properties) dat rekeningen kon openen bij de Zwitserse bank Credit Suisse. Ook richtte CTL Quartell Trading (op Cyprus) op met hetzelfde doel. In een aanklacht die Hermitage Capital Management indiende bij de Zwitserse autoriteiten staat tot in detail uitgelegd hoe – voor zover nu bekend – de geldstromen liepen. De weggesluisde roebels werden omgezet in dollars, om te eindigen als cash op bankrekeningen of als vastgoed in Montenegro en Doebai.

Door het Woonakkoord dreigen sociale huurwoningen onbetaalbaar te worden voor hun primaire doelgroep: mensen met lage inkomens. Dit blijkt uit een studie van Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft, in opdracht van corporatiekoepel de Vernieuwde Stad, schrijft de Volkskrant. Als de woningcorporaties de huren bij verhuizingen optrekken tot het maximale niveau, worden de meeste huurwoningen onbereikbaar voor grote groepen minima: bijvoorbeeld voor alleenstaanden met een bijstandsuitkering. Die groepen kunnen dan nog maar minder dan 2% van alle sociale huurwoningen betalen. Door het Woonakkoord zitten woningcorporaties in geldnood. Zij moeten een heffing van €1,7 mrd betalen. Dat geld zullen ze grotendeels bij hun huurders ophalen door hun meer huur te vragen.

“De cijfers over de jeugdwerkloosheid zijn slecht en "het gaat gewoon de verkeerde kant op: de arbeidsmarkt, de huizenmarkt, bezuinigingen, inkoopmanagers: er is gewoon heel veel tegenvallend nieuws." “Dat de beurzen blijven stijgen, is een van de grote raadsels van de afgelopen jaren: ondanks het feit dat de realiteit slechter wordt, blijven de koersen stijgen – de koers is in feite de perceptie van de realiteit en de kloof tussen de perceptie van de realiteit en de realiteit wordt steeds groter. Er komt een moment dat de kloof te groot wordt en dan is het niet de realiteit die zich aanpast, maar de perceptie. “Het is niet dramatisch: de werkloosheid was al hoog, die wordt wat hoger. De jeugdwerkloosheid was al hoog, die wordt wat hoger. Op maandbasis is het heel geleidelijk, maar in vergelijking tot een, twee jaar geleden worden de verschillen wel groter.

Slotstand indices 5 april 2013/week 14: AEX 340,71; BEL 20 2.543,90; CAC 40 3.663,48; DAX 30 7.658,75; FTSE 100 6.249,78; SMI 7.641,11; RTS (Rusland) 1.411,09; DJIA 14.565,25; Nasdaq 100 2.771,751; Nikkei 12833,64; Hang Seng 21726,90; All Ords 4.899,20; € $1,299; goud $1582,30 dat is €39.130,84 per kg, 3 maands Euribor 0,201%, 10 jarig 1,675%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.