UPDATE05082017/388 Er mag geen derde kabinet Rutte komen

Het zomerreces van de politieke leiders die in den Haag onderhandelen over een volgend kabinet heeft mij de gelegenheid gegeven nog eens na te denken over de besprekingen voor de vorming van een meerderheidskabinet van 76 zetels. Ja, zullen de rekenmeesters zeggen: 76 is 75+1 en daarmee is er sprake van een meerderheid. Nee, zegt de democratische politicus: een zo geringe meerderheid waarborgt geen stabiliteit en draagvlak en in feite wordt de politiek gegijzeld door de dwang om deze regering in leven te houden. Pechtold had gelijk toen hij zei dat de oplossing niet gezocht moest worden bij de CU. De democratie wordt namelijk onder spanning gezet want al die 76 kamerleden moeten ‘hun’ kabinet steunen. Er kan slechts geregeerd worden met een aangetrokken handrem, want iedereen van de coalitie moet aan boord gehouden worden. Gerrit Zalm moet die realiteit onderkennen en stoppen met deze optie. Ik doe opnieuw een voorstel te gaan regeren met een vorm van ‘een kabinet van nationale eenheid’, zoals dat al jaren op mijn agenda staat. Nu met een vijfpartijen kabinet: VVD, CDA, D66, CU en GL. Daarmee kan de dwangmatigheid van het volgende kabinet worden teruggedwongen. En om gelijk maar een steen in de vijver te gooien: Rutte wordt niet de volgende premier. Hij is ombekwaam om dit land verder te besturen. Dit land (en overigens ook Europa) heeft behoefte aan gedreven en competente bestuurders. Ik wijs op het grote aantal onderwerpen die om een vernieuwde aanpak vragen en dan denk ik niet alleen aan een belastingherziening (versimpeling van het fiscale regime, incl de belastingparadijs-constructies), de arbeidsmarkt incl de positie van werknemers en de arbeidsvoorwaarden, de fundatie voor het Europa van de toekomst, onderwijs en permanente educatie, solidariteit tussen het arme en rijke Europa, de vluchtelingen stromen uit Afrika, de migratie problematiek incl de quota, de zorg en de bureaucratie en natuurlijk de verduurzaming van de samenleving (van ons land). Dit land heeft GL nodig vanwege de kennis hoe vergroening aan te pakken en die stem moet gehoord worden in het nieuwe kabinet, ook al strookt hij niet met die van de VVD. Als Rutte niet langer de beoogde leider van dit land wordt, wie dan wel. Buma, de politiek leider van het CDA is te behoudend. Hij voert een beleid dat vooral wil behouden wat is opgebouwd. Het ontbreekt hem aan visie voor dit land en voor Europa. Hij is in zijn denken en handelen nog altijd een CHU’er. Maar het CDA (de partij van het rentmeesterschap) heeft wel een toekomstige premier in de partij. Het is Drs. Mr. J. Nicolien van Vroonhoven-Kok (1971) en ze is politica. Na het gymnasium studeerde Van Vroonhoven kunstgeschiedenis en rechten aan de Rijksuniversiteit Leiden en vervolgens fiscus recht aan de Universiteit van Amsterdam. Na haar afstuderen werkte ze korte tijd als junior belastingadviseur bij Arthur Andersen & Co. In 1997 werd ze beleidsmedewerker financiën voor de CDA-fractie in de Tweede Kamer en PA van Jan Peter Balkenende. Op 23 mei 2002 deed de 30-jarige Van Vroonhoven haar intrede in de Tweede Kamer. Ze was er woordvoerder belastingen en hield zich bezig met cultuurbeleid en startende ondernemers. Ze was geen kandidaat voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2010, zodat haar Kamerlidmaatschap op 17 juni 2010 ophield. Tussen 11 maart 2010 en eind 2011 zat ze voor het CDA in de Haagse gemeenteraad. In mei 2014 werd Van Vroonhoven wethouder in Hilversum; haar portefeuille bevat wonen en grondzaken, natuur, milieu en duurzaamheid en monumentenzorg. Ze is gehuwd, heeft 5 kinderen en is rooms-katholiek. Zij is voor mij de eerste Nederlandse vrouwelijke premier, die dit land in deze moeilijke en onzekere periode kan gaan leiden. Duurzaamheid staat hoog op haar prioriteitenlijstje.

Ik had mijn vorige blog nog maar net gepost toen ik las dat de Amerikaanse president Donald Trump zijn perschef Anthony Scaramucci, na tien dagen na zijn aanstelling als communicatiedirecteur, de deur werd gewezen. Als reden wordt gegeven dat hij niet door een deur kon met de recentelijk benoemde stafchef John Kelly, generaal buiten dienst van het Marine Corps en Minister van Binnenlandse Veiligheid in de Trump Administration, in het Witte Huis. Het gaat in Washington allemaal wel erg snel en de vraag is ‘hoelang Trump dat nog volhoudt’. De financiële markten beginnen zich zorgen te maken van het nogal wisselende beleid dat Trump voert en dat kan tot ongewenste ontwikkelingen leiden.

De Britse premier May schiep deze week duidelijkheid over het Britse standpunt over het vrije verkeer van personen uit de EU. De Brexit moet in maart 2019 afgerond zijn en dan stopt Engeland ook met het toelaten van werknemers uit de EU-lidstaten.

Deutsche Bank blijft trouw aan Londen. Het financiële concern tekende een huurcontract voor een nieuw hoofdkantoor in de Britse hoofdstad, ondanks dat een deel van het personeel als gevolg van de brexit op den duur zal verhuizen naar Frankfurt en de omvangrijke reorganisatie die de bank doorvoert. Vastgoedbedrijf Landsec maakte bekend dat het circa 43.500 vierkante meter kantooroppervlakte verhuurt aan Deutsche Bank in een nog op te leveren pand in The City. Het huurcontract voor het nieuwe Britse hoofdkantoor, dat qua oppervlakte vergelijkbaar is met tien voetbalvelden, heeft een looptijd van 25 jaar. Het kantoor wordt naar verwachting eind 2021 opgeleverd. Deutsche Bank wil verschillende van de kantoren die het in Londen heeft onder één dak samenbrengen, nu meerdere huurovereenkomsten in de komende jaren aflopen. Zakenbanken die actief zijn in Groot-Brittannië hebben straks na de Brexit tientallen mrden dollars extra nodig om nieuwe Europese bankkantoren te ondersteunen. Volgens adviesbureau Oliver Wyman kost het vertrek van de Britten uit de Europese Unie de bankensector grofweg $30 mrd tot $50 mrd. Daarbij verliezen zo’n 35.000 bankiers, beurshandelaren en andere medewerkers in de financiële sector in Londen straks hun baan, becijfert Oliver Wyman. Ook zou een ‘harde’ Brexit het Europese banksysteem fragmenteren en ,,aanzienlijk minder winstgevend” maken. Een harde Brexit zou inhouden dat banken die gevestigd zijn in het Verenigd Koninkrijk het recht verliezen om op het Europese vasteland te opereren. Banken lijken momenteel vooral voor Frankfurt en Parijs kiezen als nieuwe uitvalsbasis voor effectenhandel in de Europese Unie na de Brexit. De Japanse grootbank Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG) zou echter voor Amsterdam hebben gekozen, meldden ingewijden bij de bank eerder deze week. Als gevolg van de Brexit gaan 35.000 bankiers hun baan verliezen. De schade in de bankensector, vanwege de Brexit, wordt geschat op tussen de € 25 en €40 mrd.

Meerdere Amsterdamse advocaten die actief zijn in ondernemingsrecht zijn benaderd voor een fusie of overname van hun firma met een Amerikaans kantoor. Een Amerikaans bemiddelingskantoor meldde zich recent bij hen, zonder de identiteit van de opdrachtgever te onthullen. Volgens enkele managing partners van middelgrote kantoren gaat het waarschijnlijk om Latham & Watkins. Dat kantoor heeft al enige tijd Amsterdam in het vizier, omdat het een blinde vlek is op de kaart van Europa. De Amerikanen hebben al grote vestigingen in Londen en Frankfurt. Maar heeft Europa wel behoefte aan het Amerikaanse ondernemingsrecht binnen te halen. Wat zijn de baten voor Europa en gaat het om rendement te maken voor de Amerikaanse aandeelhouders? Latham & Watkins – met $2,8 mrd inkomsten in 2016 het rijkste kantoor ter wereld – heeft nog niet gereageerd op vragen. Advocaten gaan er van uit dat Latham & Watkins niet de enige firma is met interesse in Nederlandse vestigingen. Ook de naam White & Case valt. Eerder dit jaar nam het snelgroeiende Amerikaans-Chinese Dentons al Boekel over. Norton Rose Fulbright, ook gevestigd in Amsterdam, fuseerde in juli met Chadbourne uit de VS.

De macht van het VW concern is gigantisch groot. Kijk dan naar de preferente positie die de autolobby zich in Duitsland en in Brussel heeft verworven. Zelfs tot in de Duitse politiek. Een politiek kopstuk van de Duitse deelstaat Nedersaksen ligt onder vuur vanwege zijn rol rondom het dieselschandaal bij Volkswagen. Volgens de Duitse krant Bild hield premier Stephan Weil de automaker onder meer tijdens publieke optredens uit de wind. In toespraken zou de sociaaldemocraat kritiek op Volkswagen hebben afgezwakt. Dat deed hij volgens ingewijden op verzoek van de leiding van de automaker, die de toespraak vooraf mocht inzien. Het concern zou onder meer hebben verzocht enkele passages uit de toespraak te schrappen. Volgens de bronnen zou het onder meer gaan om een opmerking over de managers van Volkswagen die aansprakelijk zouden moeten worden gesteld, ongeacht hun positie binnen het bedrijf. Saillant detail is dat Weil ook als commissaris aan Volkswagen is verbonden, net als zijn minister van Economische Zaken, Olaf Lies. De deelstaat Nedersaksen heeft daarnaast een belang van 20% in de automaker. De regering van Nedersaksen ontkende de beschuldigingen. Volkswagen raakte in september 2015 in opspraak toen bleek dat het jaren had gesjoemeld met de uitstootgegevens van miljoenen dieselwagens. Die waren voorzien van software waardoor ze in laboratoriumtests veel schoner uit de bus kwamen dan ze in het dagelijks gebruik op de weg zijn. De affaire kostte de Duitsers al vele miljarden.

Bij Shell in Nederland staan circa 400 banen op de tocht. Dat bevestigde het olie- en gasconcern, nadat geruchten over een nieuwe ontslagronde al eerder de kop op hadden gestoken. De banenreductie zal voornamelijk de divisie Projects & Technology in Amsterdam en Rijswijk treffen. Volgens Shell zullen de maatregelen vanaf het laatste kwartaal van dit jaar worden genomen. Sommige van de medewerkers die het betreft kunnen mogelijk elders binnen Shell aan de slag. Shell benadrukte verder dat de precieze impact niet duidelijk is en dat daarvoor nog overleg wordt gevoerd met ondernemingsraad en vakbonden. Vorig jaar nam Shell ook al afscheid van honderden medewerkers in Nederland in verband met een wereldwijde herstructurering waarbij ruim 10.000 arbeidsplaatsen kwamen te vervallen. Shell heeft op dit moment nog 10.000 werknemers in dienst in Nederland. Vakbond FNV is vooral benieuwd in hoeverre werknemers van Projects & Technology elders binnen Shell aan de slag kunnen. De bond wijst enerzijds op fors lagere investeringen die Shell doet in de oliewinning (upstream). Anderzijds presenteert Shell zich meer en meer als een bedrijf dat inzet op gas en hernieuwbare energie. ,,Dat moet toch ook voor werkgelegenheid kunnen zorgen”, meent het FNV. De vakbond vreest dat met de huidige olieprijs dit niet de laatste keer zal zijn dat Shell het mes zet in het personeelsbestand. Blijft de olieprijs op het huidige niveau dan verwacht FNV binnen twee tot drie jaar een nieuwe krimp. FNV zal in de gesprekken met Shell samen met vakbond CNV optrekken. Wanneer die gesprekken gaan plaatsvinden is nog niet bekend. Over een sociaal plan hoeft overigens niet te worden onderhandeld. ,,Dat is goed en doorlopend”, aldus FNV.

De Europese Unie moet snel tegenmaatregelen overwegen tegen het Amerikaanse sanctiebeleid voor de Russen. Washington bereidt nieuwe sancties tegen Rusland voor en die richten zich ook op Europese bedrijven. Dat is onacceptabel en in strijd met het internationaal recht. Dit heeft de Duitse van Economie en Energie, Brigitte Zypries, in Die Zeit gezegd. De VS straffen zo bijvoorbeeld Duitse ondernemingen omdat ze buiten Duitsland actief zijn. ,,We willen natuurlijk geen handelsoorlog, maar het is wel verstandig dat de Europese Commissie zich nu bezig gaat houden met een reactie op de Amerikaanse sancties”. Het Amerikaanse Congres heeft afgelopen week gestemd voor nieuwe en zonder overleg met de EU opgestelde sancties tegen Rusland. Washington is onder meer boos omdat Rusland zich zou hebben gemengd in de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

De Britse bank HSBC heeft de winst in de eerste zes maanden van het jaar flink zien groeien. Kostenbesparingen en goede prestaties in zijn kernmarkten, Groot-Brittannië en Hongkong, droegen daar aan bij. De grootste bank van Europa zette een winst voor belasting in de boeken van $10,2 mrd. Dat was een jaar geleden nog $9,7 mrd. In het tweede kwartaal kwam het resultaat uit op $5,3 mrd, waar een jaar geleden nog sprake was van een tweede kwartaal winst van $3,6 mrd. HSBC kondigde ook aan dat het aan aandelen-inkoopprogramma gaat beginnen met een omvang van $2 mrd. Het is het derde programma van het financiële concern in een jaar tijd. Het vorige, met een omvang van een $1 mrd, werd in april afgerond.

ING heeft in het eerste halfjaar van 2017 een nettowinst van €2,514 mrd behaald. Dat is daling van 1,5% vergeleken met de eerste zes maanden van vorig jaar. Deze kleine winstdaling werd vooral veroorzaakt door een scherpe daling van €43 miljoen aan investment-inkomsten in het tweede kwartaal. Een jaar eerder werd in dezelfde periode €442 miljoen extra winst gedraaid door de verkoop van het laatste belang in verzekeraar NN plus €163 mln via de verkoop van het belang in Visa Europe. Wel liep vergeleken met het eerste kwartaal van dit jaar het investment-income in het tweede kwartaal €5 mln achter. Mede door flink minder reserveringen voor mogelijke verliezen op leningen door de economische groei, was de winst van €1,37 mrd over het tweede kwartaal 6% meer dan een jaar eerder. In het afgelopen halfjaar namen vooral de inkomsten van provisies flink toe bij ING. De opbrengsten van €1,39 mrd was 14,7% meer dan in de eerste zes maanden van 2016. De rentemarge steeg licht, naar 1,51%, terwijl de kostenratio verder daalde. ING maakt nu 55,1 cent aan kosten per verdiende euro, tegen 56,4 cent een jaar geleden. Het aantal particuliere klanten groeide in de eerste helft 2017 met 700.000 tot 36,5 miljoen. Het aantal klanten met meerdere producten bij ING, de zogenoemde primaire relaties, steeg met 400.000 tot 10,1 mln.

Nieuwsuur besteedde deze week aandacht aan de drie arme Europese landen rond de Middellandse Zee in relatie tot het rijke(re) noorden. Het integratiebeleid binnen Europa moet ik als mislukt benoemen als ik kijk naar de enorme schade die is aangericht in zowel Griekenland, Italië en Spanje (Portugal volgt nog) op sociaal/maatschappelijk terrein. Europa heeft de Grieken geld geleend om te kunnen overleven maar daarvoor een zo hoge prijs bedongen op sociaal terrein dat Griekenland is verworden tot een Euro-lidstaat die tenonder gaat aan armoede. Hoe hoog is die prijs? Veel vele winkels, die gesloten zijn. Een deel van de burgerij die geen grote apparaten (wasmachines, drogers, koelkasten) meer kunnen aanschaffen. Een bejaard echtpaar met een pensioentje van €500 per maand, die daarvan ook de families van hun twee kinderen moeten onderhouden. Niet alleen dakloze vluchtelingen maar ook veel Grieken die geen thuis meer hebben en niet kunnen voorzien in hun basisbehoeften. Er rijdt in Athene een busje rond waar mensen gratis hun textiel kunnen laten wassen in 20 minuten, En de EC in Brussel maakt van die machteloze situatie van de Grieken gebruik om vluchtelingen die via bootjes naar Griekenland kwamen daar te laten omdat de andere rijkere EU-lidstaten afhaken bij de herverdeling van vluchtelingen en de opgelegde quota negeren. Overigens is in Italië daar ook sprake van. Zullen dat a-sociaal gedrag noemen van de rijke(re) EU-landen. Lege huizen waar geen stroom en water meer geleverd wordt. Een groep Italianen leeft in armoede en heeft geen toekomst meer, kijk naar Italië waar het bankwezen zit opgescheept met €300 mrd aan oninbare leningen. Maar ook hier grote sociale onrust onder de burgerij. Italië is een land met nauwelijks nog economische groei, met hoge staatsschulden, met banken die een groot gevaar zijn voor Europa, vanwege een enorme hoeveelheid leningen die als waardeloos moeten worden afgeschreven. Als gevolg van vriendjespolitiek van bankiers die geld uitleenden, waar onvoldoende garanties voor werden bedongen. Het gevolg is veel failliete bedrijven, veel leegstaande bedrijfspanden, waar geen vraag naar is. Rechtbanken waar onvoldoende capaciteit is om faillissementen af te werken. Gemiddeld duurt dat 5 jaar en al die tijd moeten ontslagen werknemers nog wachten of er nog geld beschikbaar komt uit de verkoop van activa, om hun achterstallig loon uitbetaald te krijgen. Moet Europa de hand aan de Grieken reiken om een herstart te kunnen maken? Italië is en wordt vooralsnog een zwakke schakel in het Europa van de toekomst. Vanuit politiek oogpunt is een verdere uitwerking van de Muntunie noodzakelijk, maar de rijkere landen zullen daar – nog – niet aan meewerken. Ik heb al meerdere malen benoemd dat het Europese Deposito Garantie Stelsel een strop om de nek van de Europese landen (als Duitsland en Nederland) kan worden, omdat de rijke landen dan moeten gaan meebetalen aan de teruggave van spaargeld tot €100.000 per bank aan particulieren van arme(re) Eurolanden. En kijk ook naar Spanje waar een hele generatie verloren gaat omdat de Spaanse overheid onvoldoende heeft geïnstalleerd in scholing voor deze lichting en tot slot Portugal, die net als de drie andere landen opgescheept met het afbetalen van schulden als gevolg van de hebzucht van de rijke landen (o.s. Duitsland en Nederland) die hun zakken hebben gevuld door de export naar de armere landen, die werden gedwongen op de pof te moeten gaan financieren. Toen in 2007/2008 duidelijk werd welke enorme schade door de rijke landen was aangericht in Europa, koos het rijke Noorden de vorderingen die de banken hadden op de armere landen terug te gaan betalen door de vier landen op te zadelen met enorme schulden. De grote vraag is of Europa voortgang kan realiseren zolang er geen schulddelging voor de armere landen wordt uitgevoerd.

Volkswagen, BMW, Daimler, Porsche en Audi hebben in de Verenigde Staten al twee rechtszaken aan hun broek vanwege het vermeende autokartel in Duitsland. Afgelopen week zijn zowel bij de federale rechtbank in San Francisco als die in New Jersey aanklachten ingediend door partijen die denken schadevergoedingen te kunnen vorderen. Het Duitse weekblad Der Spiegel meldde onlangs dat de autobouwers jarenlang verboden prijsafspraken hebben gemaakt. Consumenten zouden daar de dupe van zijn geweest. Ook de Europese Commissie buigt zich al over de kwestie, waarbij mogelijk ook het Duitse technologiebedrijf Bosch betrokken zou zijn. De autoconcerns zelf ontkennen de beschuldigingen. Onder meer Volkswagen heeft hier in een verklaring al nadrukkelijk afstand van genomen. Het contact met de vermeende kartelpartners BMW, Daimler, Porsche en Audi zou niet ongebruikelijk zijn. Woensdag vond in Berlijn overleg plaats van de vijf betrokken autobedrijven met de Duitse regering over de gevolgen van de sjoemelsoftware en afspraken binnen het autokartel. Terwijl de Duitse autoindustrie het vertrouwen verliest en steeds verder wegzakt in de drek, legt de regering ‘een catalogus van eisen’ over de diesel-problematiek. Op tafel ligt de geloofwaardigheid van de Duitse autoindustrie en de handhaving van nieuwe milieueisen. Er rijden bij onze oosterburen 6 miljoen diesels rond die niet langer in binnensteden mogen rijden, ook als ze voldoen aan de Euro 5 en 6 normen. Dat is hard aangekomen en de vraag is dan ook hoe hard de regering ingrijpt, ook gezien de honderdduizenden banen die op het spel staan. Zo zou VW de Europese Investeringsbank , enkele jaren geleden, hebben misleid met valse voorwendels bij het verkrijgen van een lening van €400 mln bestemd voor de ontwikkeling van schonere motoren. Politiek ligt het dossier er ook ‘moeilijk’ bij. De CSU-minister van Verkeer Alexander Dobrindt, staat onder zware druk van de autolobbyisten, terwijl de SPD-minister Barbara Hendricks haar milieueisen overeind houdt. Er is besloten dat in Duitsland 5,3 miljoen dieselauto’s terug moeten naar de werkplaatsen voor een nieuwe sjoemel-update, hetgeen €220 mln gaat kosten. Ook in andere Europese landen wordt de roep gehoord dat dit een Europese aanpak behoeft. Vooralsnog houden de Duitse autofabrikanten de boot af. Het pleit is nog niet beslecht.

De bedrijvigheid in de omvangrijke Chinese industrie is in juli sterker gegroeid dan in mei. Dat blijkt uit cijfers die onderzoeksbureaus Markit en Caixin hebben gepubliceerd. De inkoopmanagersindex waarmee zij de activiteit meten ging vorige maand naar 51,1, van 50,4 in juni. Dat is het hoogste punt sinds maart. Een stand van 50 of meer wijst op groei. Een vergelijkbare graadmeter van de Chinese overheid wijst op een iets minder sterke industriële bedrijvigheid in juli. De cijfers van de overheid richten zich meer op de grote Chinese staatsbedrijven, terwijl Caixin en Markit zich meer richten op kleinere private ondernemingen.

Na een tumultueuze week en een reeks ontslagen in het Witte Huis is president Trump opnieuw in opspraak geraakt door een bericht in de Washington Post dat hij zijn medewerkers vorige maand persoonlijk opdracht heeft gegeven een valse voorstelling van zaken te geven over het omstreden onderhoud van zijn zoon Donald jr. met een Russische advocaat, schreef deze week VK. Terwijl President Trump de G20 bijeenkomst in Hamburg bijwoonde, overlegden zijn adviseurs wat ze aan moesten met de ontdekking dat Trump jr. vorig jaar tijdens de verkiezingscampagne een ontmoeting had gehad met de Russische advocaat Natalia Veselnitskaja. Het advocatenteam van Trumps schoonzoon Jared Kushner was de bijeenkomst op het spoor gekomen toen onderzoekers van het Congres hadden geïnformeerd naar Kushners contacten met vertegenwoordigers van Rusland en Russische zakenlieden. Daarbij stuitten ze op een aantal e-mails waaruit bleek dat Kushner en Trump jr. in de Trump Tower een ontmoeting hadden gehad met Veselnitskaja, nadat zij hen belastende informatie over Hillary Clinton had beloofd. In de e-mailwisseling reageerde Trump jr. enthousiast op de aankondiging van Veselnitskaja. Terwijl hun baas bezig was met bondskanselier Merkel, de Russische president Poetin en andere regeringsleiders, kwamen Trumps adviseurs tot de conclusie dat de beste strategie zou zijn volledige openheid te geven over de bijeenkomst. Op die manier wilden ze voorkomen dat ze later alsnog met de billen bloot zouden moeten, als naar buiten zou komen hoe alles echt was verlopen. Maar president Trump greep in en dicteerde persoonlijk een verklaring uit naam van zijn zoon waarin deze zei dat hij met Veselnitskaja voornamelijk gesproken had over de adoptie van Russische kinderen, die door het Kremlin was stilgelegd als reactie op Amerikaanse sancties. Over de verkiezingscampagne was volgens de door Trump opgestelde verklaring niet gesproken. Een paar dagen later bleek dat gelogen, toen de mails uitlekten waarin Trump jr. aan Veselnitskaja schreef dat hij ‘dolblij’ zou zijn als ze informatie had die schadelijk zou zijn voor de campagne van Hillary Clinton. De onthulling van de Washington Post dat Trump zelf heeft ingegrepen om de inhoud van de gesprekken te verdoezelen zal ongetwijfeld de vraag oproepen wat hij van de ontmoeting wist. Trump heeft steeds volgehouden dat hij er voor het eerst over hoorde toen de pers over de ontmoeting berichtte. In ieder geval toont het aan dat Trump heeft geprobeerd de buitenwereld te misleiden. Jay Sekulow, een van Trumps advocaten, deed het bericht in de Washington Post af als ‘onjuist’ en ‘van geen enkel belang’. Maar het staat vast dat speciaal aanklager Robert Mueller, die onderzoek doet naar de banden tussen het Trump-team en de Russen, belangstelling voor de gang van zaken zal hebben. Daarbij speelt mee dat Sekulow zelf vorige maand uitdrukkelijk heeft gezegd dat president Trump niet betrokken was bij het opstellen van de verklaring van zijn zoon Donald. Trump zelf heeft nog niet op het verhaal in de Washington Post gereageerd. Hij liet het gisteravond bij de mededeling: ‘Een geweldige dag in het Witte Huis!’. Daarmee wilde hij kennelijk opnieuw de indruk wegnemen dat er chaos heerst in het Witte Huis. Binnen enkele dagen ontsloeg Trump zijn stafchef Reince Priebus en de kersverse perschef Anthony Scaramucci, die hij nog maar elf dagen eerder het Witte Huis had binnengehaald. Achteraf werd gezegd dat Trump sr in de terugvlucht na de G20 meeting van 7-8 juli in de Air Force One een notitie voor zijn zoon Trump jr zou hebben geschreven over wat jr wel en niet moest zeggen op de ondervraging onder ede op 19 juli ll voor de Senaatscommissie. De Republikeinse senator Lindsey Graham zei verontrust te zijn over het bericht dat Trump geprobeerd heeft de buitenwereld te misleiden. Als het klopt dat Trump de ware aard van de bijeenkomst heeft geprobeerd te verbergen dan is dat volgens hem een ‘slechte beslissing’ van de president, die voor het Congres aanleiding zal zijn om nog meer vragen te stellen. ‘Als je op een leugen wordt betrapt, wordt het voor de anderen moeilijk te zeggen: laat de rest maar zitten’, zei hij tegenover NBC-televisie. Bijna iedere dag komt er wel nieuws van de andere kant van de Atlantische Oceaan over Trump. Het Congres wilde dat er aanvullende sancties zouden worden opgelegd aan de Russen, Trump was daar op tegen, maar heeft onder druk van het parlement, zij het onder protest, toch zijn handtekening onder de maatregelen. Trump verdedigde zijn handelen vanwege het belang van de ‘nationale eenheid’. Wordt vervolgd.

Er bleven deze week alsmaar giftige eieren opduiken. Nadat maandag al eieren van elf pluimveehouders als gevaarlijk bestempeld werden, volgden er een dag later nog eens zeventien bedrijven. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft eieren van het bedrijf met de code X-NL-40155XX zelfs een acuut gevaar voor de volksgezondheid genoemd. De eieren van de overige 27 bedrijven zijn schadelijk voor kinderen. Inmiddels is fipronil aangetroffen bij 137 kippenboeren met megastallen. Er wordt nu gesproken over miljoenen kippen die naar de gaskamer moeten. De eerste 300.000 zijn dit weekend al vergast. De Nederlandse pluimveesector moet een flinke veer laten na de ontdekking van de gifeieren. Ik heb de eieren in huis gecheckt en geen ‘giftige’ codes aangetroffen. Inmiddels heeft de keuringsdienst 187 bedrijven platgelegd om te controleren op de gevaarlijke stof fipronil. De schade voor de kippenboeren, die ieder duizenden euro’s omzet per dag mislopen, bedraagt waarschijnlijk miljoenen euro’s. „Als een kippenboer zijn eieren niet meer mag verkopen, is dat supervervelend”, legt pluimvee-expert Hilko Ellen van Wageningen University & Research uit. „De NVWA kan een bedrijf wel stilleggen, maar de kippen blijven gewoon doorleggen. En tot het bedrijf vrijgegeven wordt, moeten de rekeningen voor voer en energie en de salarissen van werknemers gewoon betaald worden.” Hij denkt dat zelfs als er geen gif in de eieren zit, er waarschijnlijk een groot aantal vernietigd moeten worden. „Een bedrijf heeft maar ruimte om een week aan productie van eieren op te slaan, dus als het onderzoek van de NVWA langer duurt, moet de rest weg.” Het weggooien van eieren is niet de enige kostenpost voor de boeren. „Als er fipronil gevonden wordt, kan het dat er kippen geruimd worden, de stal gereinigd moet worden en de pluimveehouder moet betalen voor het terughalen van de eieren”, somt Eric Hubers van LTO Nederland op. Gedupeerde pluimveehouders kunnen bovendien geen beroep doen op het Diergezondheidsfonds. „Dat kan alleen als er een besmettelijke ziekte in het spel is.” Hubers raadt gedupeerde pluimveehouders aan om hun rechtsbijstandverzekering in te schakelen. Daarmee is overigens niet gezegd dat de schade verzekerd wordt, benadrukt Hubers. „De eerste plek om een schadeclaim in te dienen is bij het bedrijf dat dit veroorzaakt heeft, Chickfriend. Maar ik hoorde dat ze bijna failliet zijn, en van een kale kip kun je niet plukken.” De economische schade beperkt zich overigens niet alleen tot de kippenboeren, vertelt landbouweconoom Cor Pierik van het Centraal Bureau voor de Statistiek. „Er zit een hele industrie aan bedrijven rond een pluimveehouder die hier de gevolgen van gaat merken.” Die industrie loopt van bedrijven die zorgen dat eieren bevrucht worden en uitgroeien tot hennen, tot inpakstations en eierhandelaren die zorgen dat de eieren bij de supermarkt of bij een bakker terechtkomen. „Het hele proces is in Nederland heel strak georganiseerd dus als er iets misgaat, lopen er een hoop planningen in de soep”, vult Ellen aan. In Duitsland is inmiddels ook onrust ontstaan over gifeieren uit Nederland en België. De aan Nederland grenzende deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen heeft inmiddels bijna een miljoen eieren laten terugroepen. Als in Duitsland het vertrouwen in Nederlandse eieren verdwijnt, is dat een nog grotere financiële klap voor de pluimveesector. In 2015 werd er voor bijna 350 miljoen euro naar onze oosterburen geëxporteerd. Veel Duitse winkels, waaronder die van de Aldi, weren eieren uit Nederland in de schappen.

Polen wil een miljardenclaim indienen in Berlijn voor de schade die de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog hebben aangericht. Bij het neerslaan van de opstand van Warschau in 1944, verloren in een paar maanden tijd 200.000 Polen het leven en de stad werd vrijwel verwoest. In de oorlog zijn bijna zes miljoen Polen omgekomen, en zijn complete steden en veel cultureel erfgoed verwoest. Het Poolse parlement toetst op de juridische haalbaarheid. Na de oorlog heeft Duitsland al miljarden aan schadevergoeding betaald. Het land erkent de verantwoordelijkheid voor de misdaden van de nazi’s en houdt de herinnering aan de zwarte jaren in stand. In 1953 deed de communistische regering van Polen afstand van het recht op verdere herstelbetalingen van Duitsland. De huidige Poolse regering zegt dat het besluit van het toenmalige “Sovjet-marionettenbewind” in juridisch opzicht te verwaarlozen is.

Günter Hannich, de Duitse vermogensadviseur die ik regelmatig raadpleeg, schrijft deze week onder meer “seit acht Jahren geht es an den Aktienmärkten nach oben. Die längste Expansion seit dem zweiten Weltkrieg scheint endlos weiterzugehen. Auffällig ist, dass derzeit die Volatilität, die Schwankungsbreite im historischen Vergleich extrem tief ist. Ein weiteres Indiz für die fast schon manisch euphorische Stimmung ist die ebenfalls im historischen Vergleich extrem hohe Bewertung des Aktienmarkts. Und in dem Kontext bietet sich ein Blick auf das KGV des US-Aktienmarkts regelrecht an. Schauen wir also auf die Bewertung des US-Leitindex S&P 500. Dessen KGV (koers/winst verhouding) liegt derzeit bei knapp 18. Und zwar auf Basis der in den kommenden zwölf Monaten erwarteten Gewinne. Damit liegt das KGV auf dem höchsten Stand seit dem Jahr 2004 bzw. seit dem Platzen der großen Tech-Blase Ende der 1990er-Jahre. Wohl gemerkt, diese Annahme, dieses KGV basiert rein auf den erwarteten Gewinnen der kommenden zwölf Monate. Das sind also reine Hoffnungswerte. Ob diese Hoffnungswerte auch so eintreten, ist extrem zweifelhaft. Sollte es zu einer konjunkturellen Eintrübung kommen, wäre es für die Unternehmen extrem schwer, die hohen Gewinnerwartungen des Markts zu erfüllen. Im Gegenteil, massive Gewinnrevisionen stünden wohl auf der Agenda. Und just jetzt warnt der einflussreiche Chef der britischen Großbank Standard Chartered, Bill Winters, vor einem solchen Szenario. In einem aktuellen Interview warnte er vor einem möglichen Einbruch der Konjunktur in den USA. Er sprach in dem Zusammenhang von einer prekären Lage.” Wat een speerpunt is in de geschetste ontwikkeling, is volgens welke modellen, voor de afbouw van het huidige monetaire beleid van de ECB/Draghi, ingezet gaan worden. Daarover ontstaat steeds meer onzekerheid en met name over de gevolgen daarvan voor de financiële markten. Hoe kijken we naar 10-jarig papier Zwitserse Staat die deze week een negatieve rente -0,064 noteert. Dit is volgens mij nooit eerder voorgekomen. Ik verwacht dat dit monetaire beleid van de centrale banken gaat leiden naar een gigantische kapitaalvernietiging. Wordt vervolgd.

Slotstand indices dd 28 juli 2017; week 30: AEX 529,09; BEL 20 3969,99; CAC-40 5203,44; DAX 30 12.297,72; FTSE 100 7511,71; SMI 9176,99; RTS (Rusland) 1026,73; DJIA 22092,81; NY-Nasdaq 100 5899,905; Nikkei 225 19952,33; Hang Seng 27.576,70; All Ords 5773,30; SSEC 3,262.081; €/$ 1,1772; goud $1258,40; dat is €34.333,08 per kilo; 3 maands Euribor -0,329% (1 weeks -0,379%, 1 mnds -0,372%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,593%; 10 jaar VS 2,2729%. 10 jaar Duitse Staat 0,48%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,064. Een liter diesel hier aan de pomp €1,159.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.