UPDATE05042014/215 Als internationale studentenstad stelt de hoofdstad niets voor

Hoe groot is de aantrekkingskracht van Amsterdam als universiteitsstad? Is de hoofdstad aan te merken als dé studentenstad van Europa? Zijn wij van het niveau van Londen en Parijs? Het antwoord daarop is: nee. Het aantal buitenlandse studenten in Amsterdam scoort maar heel matig: 6,6%. Op de Europese meetlat scoren we laag. Zelfs in Nederland zelf scoren alleen Utrecht en Leiden nog lager. Groningen: 10%, Rotterdam en Eindhoven: 11%, Delft en den Haag: 14%, Enschede: 16% en helemaal aan kop: Maastricht met 38%. Wat moet er gebeuren om Amsterdam beter in de markt ze zetten? De overheid zegt: 'het hoger onderwijs is nu aan zet'. Het onderwijs zegt tegen de overheid en de politiek: 'zorg eerst maar een voor betaalbare studentenhuisvesting en help de stad af van het imago van sex, drugs en 'rock-'n-roll'. Amsterdam streeft ernaar de 'gay-capital van Europa' te zijn maar hoeveel inspanning levert de stad om het Hoger Onderwijs op een hoger level te krijgen? Studenten uit Rotterdam schijnen in het bedrijfsleven beter te scoren dan Amsterdamse. Het gepolder in de 'triple helix', het samenwerkingsverband tussen de overheid, de kennisinstellingen en het bedrijfsleven, heeft nauwelijks iets opgebracht. De combinatie van carrière, studie, cultuur en toerisme werkt beter dan de afzonderlijke onderdelen. Waar liggen de problemen: in de onderwijskwaliteit, huisvesting en gebrek aan stageplaatsen? We moeten niet zoeken naar politiek correcte oplossingen, maar naar realiseerbare doelstellingen. Amsterdam heeft een achterstand en die moet worden weggewerkt. De oplossing lijkt simpel: de kwaliteit van de opleidingen moet worden vertaald in carrièreperspectieven en stageplaatsen, met als doel het aanbod van talent voor ondernemers te vergroten. Het Hoger Onderwijs in de hoofdstad moet van de zesjes cultuur af. (bron: Frans Snijders)

De economie mag inmiddels weer iets aantrekken, het aantal mensen dat in de problemen komt door hoge schulden neemt nog altijd toe. Dat meldt de Nederlandse Verenging voor Volkskrediet (NVVK), de vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren. Vorig jaar meldden 89.000 mensen zich bij de schuldhulpverlening in hun gemeenten tegen 84.500 in 2012. Ook de gemiddelde schuld steeg, van €33.500 naar €37.700. “De effecten van de financiële crisis worden steeds zichtbaarder en zijn zorgwekkend. Het inkomen van veel huishoudens is de laatste jaren aanmerkelijk gedaald en dat zorgt voor een groeiende groep mensen met problematische schulden”. “Enerzijds zijn er mensen die het moeilijk vinden hun gedrag aan te passen aan deze nieuwe financiële situatie. Anderzijds is vaak het besteedbare inkomen gewoonweg te laag om aan alle financiële verplichtingen te kunnen voldoen.” Eén op de drie mensen, 30.000 dus, kampt niet alleen met schulden maar ook met andere problemen, veelal van sociale en psychische aard. Zij zijn ook bekend bij andere hulpverlenende instanties. “De combinatie van sociale, financiële en psychische problematiek maakt dat het concreet oplossen van schulden soms onmogelijk is”. Vorig jaar gold dat voor circa 17.000 mensen. Financiële problemen treffen een diversiteit aan mensen, zoals uitkeringsgerechtigden, eigenwoningbezitters, werknemers en zzp’ers. Elke groep vraagt volgens de NVVK een eigen specifieke aanpak. De nieuwe bestuurders van gemeenten moeten dan ook zorgen voor een schuldhulpverlening die voor iedere burger toegankelijk blijft, vindt de NVVK. Ter nadere duiding: 400.000 mensen zitten in de Bijstand.

Het CBS kwam aan het begin van de week met 2 optimistische berichten naar buiten. Het overheidstekort over vorig jaar is uitgekomen op 2,5% . Daarmee is het tekort voor het eerst in vijf jaar lager dan de 3% die de emu-norm oplegt. Het tekort was €9 mrd lager dan in 2012. Volgens het CBS komt dat vooral door gestegen inkomsten, zoals hogere belastingen en premies als gevolg van kabinetsmaatregelen. Het Centraal Planbureau meldde eerder ook al dat het tekort over 2013 <3% ligt, maar kwam toen uit op 2,9.Het terugdringen ervan lijkt daarmee sneller te zijn gegaan dan verwacht. De laatste cijfers van de Europese Commissie gaven nog aan dat het emu-saldo, volgens hun berekeningen nog >3% zou liggen. De vlag kan nu uit en de bezuinigingen kunnen worden stilgelegd. Hieper, de hieper, de piep! Jammer, maar daar denkt Dijssel heel anders over. Direct na de bekendmaking van het fors gedaalde begrotingstekort kwam minister Asscher (Sociale Zaken) met een interview waarin hij stelde dat de zorgsector kan gaan rekenen op een fikse subsidie van het kabinet om mensen aan het werk te houden of om te scholen. Het kabinet is bereid €80 tot €100 mln op tafel te leggen. De sector zelf zal eenzelfde bedrag moeten inleggen. De PvdA-bewindsman op Sociale Zaken en staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid) zijn druk in onderhandeling met werkgevers- en werknemersorganisaties in de zorg. Er is deze week een tweede ronde gestart waarin sectoren een plan kunnen indienen om personeel te kunnen omscholen of jongeren op te leiden. Vanuit het sociaal akkoord, dat bijna een jaar geleden werd afgesloten, is voor dit en volgend jaar €600 mln beschikbaar voor banenplannen. De zorg kan een flinke hap uit dat budget gaan nemen. Asscher spreekt van een ’megasectorplan’. „De komende jaren gaat er gigantisch veel overhoop in de zorg. Mensen blijven langer thuis wonen waardoor een ander soort banen nodig is.” De banenplannen zijn ook bedoeld om jongeren aan het werk te helpen in economisch moeilijke tijden. De bewindsman wil voorkomen dat een instelling mensen ontslaat terwijl elders personeel nodig is. „Als de zorgsector als geheel optreedt, dan hoeft een instelling niet op eigen houtje iemand te ontslaan. Dit wordt een groot gezamenlijk plan voor banen in de zorg, voor omscholing en bijscholing”, stelt Asscher. „Daarmee moet ervoor worden gezorgd dat mensen aan de slag kunnen in hun mooie sector en niet thuis terechtkomen.” De columnist Martin Visser reageerde scherp met de uitspraak dat het banenplan van Asscher 'bezopen' is. De afspraak is gemaakt dat de sector zelf hetzelfde bedrag op tafel zal leggen dan dat van het kabinet. Een jaar geleden is al besloten dat het bestrijden van de werkeloosheid op deze wijze zou worden aangepakt. Toen was de werkeloosheid 7,7% van de beroepsbevolking, nu is dat gestegen naar 8,8%, een toename van 87000 werkelozen. Visser zegt dat het veel te lang duurt voordat er actie wordt ondernomen door het kabinet en de sociale partners. In een eerste ronde zijn zes banenplannen goedgekeurd, onder andere voor de bouw en de transportsector. Asscher weerspreekt kritiek dat met het geld een soort melkertbanen worden gecreëerd. „Je hebt altijd cynici die zeggen ’doe maar niet’. Maar die moeten dan maar aan die duizenden mensen die nu hun werk behouden of een nieuwe baan krijgen, uitleggen dat ze maar moeten wachten tot 2016 als de economie weer aantrekt.” waarom zet Asscher zich zo heftig af tegen het banenplan van zijn partijgenoot Melkert die in 1994 een initiatief introduceerde waarmee mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt via gesubsidieerde arbeid werkervaring op te laten doen. De Melkertbanen werden ingezet voor stadswachten, conciërges en thuiszorgmedewerkers. Het salaris voor een melkertbaan bedroeg toen maximaal 1,2 keer het minimumloon. Samsom, in grote politieke problemen door zijn achterban, heeft een deal gesloten met Rutte over de strafbaarstelling (criminaliteit) van uitgewezen asielzoekers. Dat dossier is van tafel. De vraag is echter hoe hoog de prijs is die daarvoor betaald moet worden. Te hoog, veel te hoog. Samsom heeft ingestemd met een verhoging van de arbeidskorting. Dit komt, volgens de VVD, neer op een voordeel van €300 per werkende per jaar voor inkomens tussen de €40.000 en €110.000 (de VVD achterban dus). De belastingkorting zou de koopkracht, en indirect de werkgelegenheid, vergroten. Dit kost het kabinet €500 mln, wat wordt gedekt door een extra bezuiniging in de begroting van 2015, waarover nog moet worden onderhandeld. Drie posten zijn van deze bezuiniging uitgesloten: Veiligheid, Defensie en Infrastructuur. Diederik Samsom, partijleider van de PvdA, noemt de deal een "koopkrachtimpuls voor de hogere middeninkomens." "Die profiteren hier het meeste van." En wat vindt zijn achterban daarvan? Ik kan wel inschatten hoe de PvdA daarop zal reageren: het is goed dat het criminele label van uitgewezen asielzoekers afgaat, maar de VVD-achterban gniffelt kijkend naar de prijs die Samsom daarvoor betaald heeft. Een Pyrrusoverwinning! In een interview in de weekend-editie van Trouw zegt Samsom dat het kabinet €200 tot €250 mln extra beschikbaar moet stellen voor een soepele overheveling van de langdurige zorg naar de gemeenten. Samsom wil met deze uitspraak zijn achterban geruststellen dat mensen de zorg krijgen die ze nodig hebben ook als straks de locale overheden daarvoor verantwoordelijk worden. Hij doelt dan op de dagbesteding en mensen met indicatie 4 (de zware gevallen) die in een verzorgingshuis moeten worden opgenomen. Hij bedoelt het misschien wel goed, maar hij is hiermee veel te laat. De zware bezuinigingen die het kabinet gaat doorvoeren, hadden in deze vorm, nooit mogen worden doorgevoerd. Op de eerste plaats is de 2e Kamerfractie van de PvdA daarvoor verantwoordelijk. Samsom is nu bezig met een achterhoedegevecht. Het hele pakket maatregelen voor de zorg, inclusief de overdracht naar de gemeenten, is heel ondoordacht vormgegeven. Het tijdspad wordt nooit gehaald, met de budgetten die de gemeentes krijgen kunnen ze de opdrachten/doelstellingen in de verste verten niet verwezenlijken. Dit had in een 5, misschien wel 10 jarenplan vorm moeten krijgen. Al die wijkverpleegkundigen die nodig zijn voor de thuiswonende ouderen in de 403 gemeenten zijn er helemaal niet. Die moeten nog gecast worden, opgeleid en ingewerkt. Dan zijn we 8 jaar verder. De zorg wordt een hoofdpijn-dossier waarvan de ouderen de dupe worden. In het AD zegt Halbe Zijlstra dat hij klaar is met nivelleren. Maandag gaan de regeringspartijen VVD en PvdA om de tafel zitten met de drie oppositiefracties om te kijken of er net als vorig jaar een deal kan worden gesloten over de overheidsfinanciën. Maar hij wijst op voorhand de drie eisen van de gedoogpartijen, om met een half miljard euro de lasten voor de laagste inkomens te verlichten, af. Dat kunnen van der Staay, Pechtold en Slob vergeten. Over nivelleren zegt Zijlstra: 'Als er al geld gevonden wordt om bijvoorbeeld de belasting te verlagen, dan moet dat van de VVD'er voor iedereen.' En als er dit keer geen akkoord komt, noemt hij dat 'niet erg'. Het kabinet zal er volgens hem niet omvallen. De economie trekt weer aan en er hoeft waarschijnlijk niet extra bezuinigd te worden. De kans dat de begroting daarom door de Eerste Kamer komt, is nu veel groter dan vorig jaar. Een apart akkoord met de drie is daarom niet per se noodzakelijk. ' Gaat dat heibel in de coalitie teweegbrengen, overspeelt Zijlstra zijn hand? De kiezers verliezen deze week opnieuw het vertrouwen in de VVD en PvdA. Een virtuele zetel gaat van de VVD naar D66 en die van de PvdA gaat naar de PVV. De grootste virtuele partij is nu D66 met 26 zetels, gevolgd door de PVV met 24, de SP met 22 en het CDA met 21 zetels. Op de vijfde plaats komt de VVD met 20 en daarachter de PvdA met 10 zetels. Slechts 20% van de geënquêteerden bij de Hondt geeft aan dat zij positief zijn gestemd over de deal van Samsom en Zijlstra inzake het wegnemen van de strafbaarheid van illegaliteit en een verlaging van de belasting voor de middeninkomens.

Met de verkiezingen voor het Europees Parlement in het zicht komt Ipsos met het rapport European Pulse waarin staat het geloof in de Europese Unie wankelt. Twee derde van de Nederlanders én Europeanen denkt niet dat ze door het EU-lidmaatschap er economisch op vooruit zijn gegaan. Bijna zeven op de tien Nederlanders (68%) en ruim de helft van de Europeanen (53%) wil de macht van de Unie beperken of er helemaal uitstappen. In drie van de negen landen, waar de peiling werd gehouden denken de inwoners positief over Europa. Acht jaar geleden, dus voor de economische crisis, was 62% van de Nederlanders nog positief gestemd over de EU.

DFT meldt dat de consumentenprijzen in de eurozone in maart opnieuw zijn gedaald van 0,7% in februari naar 0,5%. Een jaar eerder stond de inflatie nog op 1,7%. Het is een voorlopige raming. Daarmee zwakt de inflatie verder af en komt het deflatie-spook dichterbij, zou je kunnen denken. De grootste daling deed zich voor in de sector 'voedsel, alcohol en tabak' waar de prijzen op maandbasis daalden van +1,5% naar +1,0%. Op jaarbasis daalden die prijzen van 2,7% naar 1,0%. Wij bevinden ons nu al enige maanden in een deflatoire ontwikkeling, die weliswaar nog boven de nullijn zit. Hoe staat de ontwikkeling in Europa ervoor? De zware recessie in de zuidelijke eurolanden van de laatste jaren heeft ertoe geleid dat > een kwart van de beroepsbevolking er werkloos werd en minder moest gaan consumeren. Hierdoor daalde het prijspeil in deze landen een stuk sneller dan in de noordelijke landen. Het gemiddelde prijspeil in Griekenland en Cyprus is daar al stevig afgenomen, terwijl deflatie ook op de loer ligt in Spanje, Portugal en Ierland. Angst voor deflatie zal ertoe leiden dat de centrale banken de rente voorlopig nog superlaag houden, vermoedelijk nog tot in 2015. Dat geldt zowel voor de Amerikaanse FED als voor de ECB en de Bank of Japan. Wat betekent dat voor onze economie? Deflatie is gevaarlijk omdat bij dalende prijzen consumenten niet noodzakelijke aankopen uitstellen in de verwachting dat producten 'morgen' nog goedkoper zullen worden. We zien dat iedere dag weer om ons heen. 20% korting op het hele assortiment; weekend aanbiedingen; drie kopen één betalen. Uiteindelijk raakt de economie hierdoor verlamd. Daar komt bij dat de koopkracht wel degelijk onder druk staat. Het CBS meldt dat doordat de lonen vorig jaar minder hard stegen, de pensioenen geen inflatie-correctie uitkeerden en de werkgelegenheid afnam, het zogeheten beschikbaar inkomen van huishoudens daalde met 1,1% ten opzichte van een jaar eerder. Positief is dat in 2012 de daling van de koopkracht met 2,2% afnam. De prijzen stegen vorig jaar gemiddeld met 2,5%, aldus het CBS, terwijl de lonen in doorsnee met 1,2% omhoog gingen. Verder speelde de daling van de werkgelegenheid mee bij de daling van het reëel beschikbaar inkomen. Het aantal banen liep met 136.000 terug. Daarnaast gaven door de inkomensdaling consumenten vorig jaar 2,1% minder uit.

De ECB kijkt hier met heel andere ogen naar. Vitor Constancio, bestuurder bij de Europese Centrale Bank, zegt dat de lage inflatie in de eurozone een punt van zorg is, maar dat er geen risico op deflatie in de 18 eurolanden is. ,,Wij voorzien geen scenario van deflatie. Dat deze periode met lage inflatie leidt tot een algehele daling van de prijzen, verwachten we al helemaal niet''. Weliswaar staat de inflatie op het laagste punt in 4 jaar, maar Constancio verwacht dat dit cijfer in april al is bijgetrokken naar ,,een hoog cijfer''. Economisch herstel zal ook zijn positieve uitwerking hebben op de inflatie, zegt hij. De ECB-bestuurder wilde niet ingaan op manieren waarop de ECB de lage inflatie kan stoppen.

IMF-presidente Christine Lagarde maakt zich wel degelijk zorgen over de lage inflatie in Europa. „Als die situatie langer duurt betekent dat een rem op vraag en aanbod en dus worden uiteindelijk de groei en het scheppen van banen getroffen.” Er is daarom een ruimer geldbeleid nodig, de huidige situatie is een obstakel voor de groei. De ECB moet ook onconventionele paden bewandelen om dat doel te bereiken en de inflatie te laten aantrekken, zo meent Lagarde. Om dezelfde reden moet Japan doorgaan met een expansief beleid. Het tweede obstakel dat het herstel van de wereldeconomie belemmert is, naar het idee van Lagarde, het feit dat de opkomende markten te leiden hebben van een uitstroom van dollars. Die gaan allemaal terug naar de VS nu daar de geldkraan langzaam dicht gaat en de lange rente begint op te lopen. Het derde obstakel bestaat uit geopolitieke spanning zoals die nu bestaat in de Oekraïne, iets wat onvoorspelbaar is. Ter wille van de economische gevolgen zou er toch snel een oplossing moeten komen. Komende dagen, vlak voor het begin van de voorjaarsvergadering van het IMF, komen de nieuwe prognoses onder meer over de wereldeconomie. Lagarde wilde daar niet al te veel over kwijt, behalve dat de wereldeconomie nu op een keerpunt staat. In de industrielanden gaat het beter, met de VS voorop. Europa blijft wat achter, het noorden doet het beter dan het zuiden. Japan begint de vruchten te plukken van het expansieve beleid van premier Abe, maar dit moet nog een tijdje worden voortgezet. Ik volg de uitspraken die de directeur van het IMF hier doet, op hoofdlijnen, niet. Dat durft niet iedereen: de adviezen van Lagarde te negeren, ik ben mij daar goed van bewust, maar ik denk dat we toe zijn aan een duurzame hervorming van onze monetair/financieel/economische structuur. Ik herken dat nog niet in de 'adviezen' van het IMF. Zij geeft aan dat de Europese Centrale Bank (ECB) het monetaire beleid nog verder moet versoepelen. De wereldeconomie groeide vorig jaar met ongeveer 3%. Voor 2014 en 2015 verwacht het IMF 'een bescheiden groei'. Om dat te bereiken moeten er wel risico's genomen worden, vindt Lagarde. "Het is tijd voor actie." In een vooruitblik zegt het IMF deze week dat de centrale banken steeds moeilijker kunnen reageren op economische tegenwind. Wat is het antwoord van de monetaire autoriteiten op de alsmaar dalende inflatie, laagflatie, stagflatie en een dreigende deflatie? Heeft Japan na 23 magere jaren nu eindelijk de weg omhoog gevonden. Hoe hoog is de prijs die Japan daarvoor moet gaan (af)betalen? En hoe groot is de kans dat dat gaat lukken? De kans dat het expansieve beleid van premier Abe gaat slagen wordt argwanend gevolgd. In de hele wereld worden laagterecords gebroken. Van de consequente daling van de zogeheten reële rentetarieven (in heb daar recentelijk nog op gewezen) komt vooralsnog geen einde, zegt het IMF. In de monetaire wereld gaat het om vraag en aanbod. De realiteit is dat de centrale banken de wereld overspoeld hebben met 'volstrekt overtollig geld' in een periode van laagconjunctuur: de investeringen in de westerse wereld zijn flink afgenomen. De lage rente die spaarders op hun spaargeld krijgen heeft ook een keerzijde: de fors gestegen overheidsschulden kunnen 'goedkoop' gefinancierd worden. Negatief is dat de monetaire tool van de lage rente nauwelijks meer tot positieve ontwikkelingen leidt. De geldkranen nog verder en nog langer opendraaien, in de vorm van monetaire financiering, zal niet gaan leiden tot een stijging van de inflatie. Dat zijn 'oude' modellen, die hier worden gebruikt. Onderschat wordt de macht van de consument. Als die geen vertrouwen heeft in het financieel/monetaire beleid van de ECB, maar ook niet in dat van Dijssel, dan gaat die consument zijn spaargeld niet van de bank halen, om een nieuwe TV te kopen voor het WK Voetbal dat in juni van start gaat. En de rente nog verder verlagen heeft volstrekt geen enkele zin. Het resultaat zal zijn dat de rente, in betrekkelijk korte tijd, fors gaat stijgen. Dat iedereen zegt zich zorgen te maken over de dalende lijn van de inflatie in de eurozone, begrijp ik wel. Dat Lagarde zegt dat er 'onconventionele maatregelen' moeten worden genomen om te voorkomen dat de eurozone wegglijdt in een toestand van deflatie en depressie, ondersteun ik wel, maar geen nog ruimere liquiditeiten en geen nieuwe verlaging van het disconto. Daarbij kijk ik ook met een schuin oog naar een correctie van de economische groei in de eurozone voor het laatste kwartaal van vorig jaar. Niet de eerder gemelde groei van 0,3% is het gebleven maar 0,2%. De groei in vergelijking met het vierde kwartaal van 2012 bleef ongewijzigd op 0,5%. In heel 2013 kromp de economie van de eurozone met 0,4%, in plaats van met 0,5% zoals eerder gemeld. Daar komt bij dat uit de meest recente data blijkt dat de bedrijvigheid in de dienstensector in de eurozone in maart iets minder hard is gegroeid dan in de maand daarvoor. De index die de bedrijvigheid weergeeft, kwam in maart uit op 52,2, tegen een stand van 52,6 in februari. Eerder was een stand van 52,4 gemeld. De index die de bedrijvigheid in de dienstensector in Duitsland weergeeft, kwam met een stand van 53 eveneens iets lager uit dan in de voorlopige raming (54). In februari stond de index nog op 55,9. De activiteit in de Italiaanse dienstensector is vorige maand onverwacht gekrompen. De inkoopmanagersindex voor de Italiaanse dienstensector zakte vorige maand van 52,9 naar 49,5. De activiteit in de Spaanse en Franse dienstensectoren toonde verdere tekenen van herstel. De graadmeter voor de Britse dienstensector viel terug van 58,2 naar 57,6. Die daling tot het laagste niveau in 9 maanden was onverwacht. De groei van de Nederlandse industrie in maart is wat afgezwakt. De inkoopmanagersindex zakte van 55,2 naar 53,7. Het groeitempo nam af tot het laagste niveau van de afgelopen 7 maanden. Ook de werkgelegenheid in de industrie daalde licht evenals de hoeveelheid onvoltooid en nog niet afgeleverd werk. De industriële activiteit in de eurozone nam toe. De Franse industrie scoorde goed met een stijging van 49,7 naar 52,1. Het is de hoogste stand van de afgelopen 33 maanden en het einde van 2 jaar van onafgebroken krimp. De autoverkopen in Nederland zijn in het eerste kwartaal, op jaarbasis, gedaald met 7,1%. Daarmee maakte de sector het slechtste 1e kwartaal mee sinds 1969. De teruglopende autoverkopen komen niet als een verrassing. Ik heb daar 3 maanden geleden al voor gewaarschuwd. In het laatste kwartaal van 2013 zijn de autoverkopen aangetrokken als gevolg van het vervallen van aantrekkelijke fiscale voorwaarden per 1 januari 2014, voor de aanschaf van hybride en elektrische wagens. Een andere tegenvaller voor het kabinet zijn de accijnsinkomsten van 2013: brachten in 2012 de accijnzen nog €11,3 op voor de schatkist, vorig jaar daalde de inkomsten met €400 mln. Benzine bracht €111 mln, tabak €430 mln en sterke drank €42 mln minder op, wijn en bier scoorden in de plus. Fin had met deze ontwikkeling al rekening gehouden. In de politiek wordt algemeen aangenomen dat Nederland uit de crisis is gekomen. Daar blijf ik toch nog enigermate wantrouwend over. De OESO zegt deze week wel dat de economische groei in de 27 EU-landen bescheiden van aard zal blijven en dat Nederland een van de zwakste jongetjes uit de klas is. De inschatting is dat de groei dit jaar naar 1,4% gaat en volgend jaar naar 1,9%. De werkeloosheid blijft -te- hoog en zal, op zijn vroegst, pas volgend jaar wat afnemen. De werkeloosheid in de EU bedraagt nu 10%, in Nederland is dat 8,8% en de EU-norm is 5%. Griekenland en Spanje scoren hoog met >25%. Ook de jeugdwerkeloosheid is schrijnend hoog in de EU: 23,5%, met een stip aan de top staat Spanje met 55,2%. De schuldenlast in de EU-landen zullen verder stijgen en gaan in 2015 zelfs over de grens van 100% bbp. Nederland is een middenmotor met 74% bbp. De OESO markeert een aantal problemen in Europa: de EU is niet voldoende innovatief, de productiviteit groeit onvoldoende en de uitgaven voor onderzoek halen de norm van 2% bbp niet. Nederland krijgt het advies arbeid goedkoper te maken en inkomsten uit arbeid minder te belasten. Ook moet het kabinet nog eens kijken naar de werkeloosheidsuitkeringen.

Ik kies voor een andere benadering van de deflatoire spiraal waarin wij ons bevinden. Ik zie 3 verschillende invalshoeken. Ik kijk kritisch naar het monetaire beleid van Mario Draghi. Op de eerste plaats zien wij dat deflatie het logische gevolg is van de 'interne devaluatie' en de door de trojka afgedwongen bezuinigingen opgelegd aan de zwakke eurolanden die steun nodig hadden/hebben van het IMF en het Europese hulpfonds. Als gevolg van de onmogelijkheid van het gebruiken van de monetaire tool van devaluatie van de nationale munt worden de zwakke eurolanden gedwongen te kiezen voor lagere lonen, uitkeringen en pensioenen om producten voor een concurrerende prijs in de markt te zetten. Dat betekent dat de importprijzen van de rijkere eurolanden dalen. Het gevolg daarvan is dat goederen en diensten in prijs dalen: dat werkt door in het inflatiecijfer. Op de tweede plaats staat de doorwerking in de nationale economieën van de door de centrale banken tot vrijwel nul verlaagde intrest. Daardoor kan het bedrijfsleven voor goedkopere prijzen leveren, ook aan binnenlandse afnemers. De gevolgen daarvan zien we in de al maanden dalende consumentenprijzen, die een deflatoire ontwikkeling in beweging hebben gezet. Komt dit als een verrassing op ons af, nee, de beleidsmakers moeten dit hebben ingecalculeerd. De ECB heeft besloten deze maand de rente niet verder te verlagen. Op de derde plaats speelt een rol het lage consumentenvertrouwen. Als redenen daarvoor wijs ik naar de door het kabinet doorgevoerde bezuinigingen. Daardoor is het netto besteedbaar inkomen, volgens het CBS, gedaald. Als netto inkomens dalen, wordt er minder geconsumeerd. Maar ook speelt een groot gebrek aan vertrouwen in dit kabinet en de Haagse politiek een rol. Er is geen visie op de toekomst en niemand kan aangeven wat het perspectief is voor Nederland en Europa. Houdt de euro wel stand en wat zullen de gevolgen zijn van de Bankenunie? Daar reageren burgers op met enige terughoudendheid bij het aanschaffen van niet dringende artikelen. Drie keer per jaar met vakantie is even uit beeld. Het is het Groei- en Stabiliteitspact van de EU, dat wordt uitgevoerd door de EC, dat nationale regeringen dwingende eisen oplegt, om te voldoen aan het emu-saldo en de emu-schuld. Verder is er een gebrek aan visie op de toekomst voor volk en vaderland; alsmede het beleid van de ECB, te grote liquiditeiten en te lage rentes, dat verwijtbaar handelt in het inflatie/deflatie dossier.

Hans de Geus liet op RTLZ enige kerncijfers zien, die betrekking hebben op de ontwikkeling van de inflatie. De consumentenprijzen in Spanje staan nu in het rood: -0,2%; de importprijzen in Duitsland zijn met 2,7% gedaald en de Franse en Italiaanse producentenprijzen zijn met 1,7% afgenomen. Als we kijken naar de 'interne devaluatie' in Spanje in de afgelopen 10 jaar dan zien we de lonen dalen van +8 naar -1. De Geus stelt terecht de vraag of de daling van de lonen en de daling van de prijzen, irreëel is? Je moet onderscheid maken tussen kosten en looninflatie. Ook in Duitsland en bij ons komen de lagere prijzen door lagere importprijzen en dat is prima. Maar als daardoor de lonen niet meer stijgen of gaan zakken heb je wél een probleem, zeker bij ons met de restschulden van huiseigenaren. De oplossing kan zijn: Wat we wel kunnen doen is de inflatie aansturen met de belastingen. Er is een aan invloed winnende groep economen die dat roept. De Modern Monetary Theory (MMT) zegt: houd de rente op nul , verhoog de belasting als inflatie dreigt en laat het tekort oplopen als er te lage inflatie en overcapaciteit is. Dat past echter niet in het Stabiliteitspact van de Eurozone. Ik herken hierin wel wat keynesiaans. Ik vraag mij af wat de opbrengst is van een extreem lage rente. Ja, de FED, de BoJ, de BoE doen het ook, hoe groot is de speelruimte dan voor de ECB? Nee, het hanteren van een zo laag rentepercentage is een teken dat de huidige situatie heel ongezond is. In een 'normale' economie betaal je een 'normale' rente als je geld leent. Ongezond is het ook dat banken geld dat ze van de centrale banken kunnen lenen, omdat het vrijwel niets kost, gebruiken om daarmee te speculeren op financiële markten. Je speelt poker met geleend geld waarvoor je bijna niks hoeft te betalen. Dat kan nooit de bedoeling zijn geweest, maar toch …… het is wel de realiteit.

De Japanse staatsschuld heeft een enorme omvang aangenomen, mede als gevolg van een stagflatie vanaf de 90er jaren. Steeds weer werden er liquiditeiten in de markt gepompt en steeds weer veerde de economie niet op. Het beleid leverde alleen maar een stijgende staatsschuld op. De schuld is opgelopen naar 250% bnp. Dat is extreem hoog, daarmee staat Japan aan de top van de 128 landen van de wereld. Deze week is de BTW verhoogd van 5 naar 8%. Lost dat het probleem op? Zeker niet, de problemen kunnen door deze BTW-verhoging zelfs de ernst van de problematiek verhogen. Om de Japanse schulden tot normalere proporties terug te brengen zou de BTW naar 25% moeten worden verhoogd. De verhoging van 3% zal resulteren in een afnemende vraag net op het moment dat de economie wat aantrekt door een gewaagd beleid van premier Abe. Zijn aanpak bestaat uit drie peilers. Peiler 1: hij heeft de centrale bank gedwongen om de geldkranen nog verder open te draaien, in de verwachting dat de inflatie hierdoor zal aantrekken. Peiler 2: hij heeft een groot stimuleringspakket doorgezet en peiler 3: een grondige hervorming van de economische structuur, waardoor de bestaande regels worden vervangen door nieuwe. Gevestigde belangen moeten gaan wijken voor meer duurzame veranderingen. De boeren zijn daar erg op tegen. De hsl waarmee Abe van start is gegaan draait al op een lagere snelheid, omdat de gewenningstijd veel langer nodig heeft om de veranderingen door te voeren. Pas in 2020 zouden deze zichtbaar kunnen worden. Verder moet in de staatsuitgaven aan sociale zekerheden en de gezondheidszorg worden gesneden, gezien de vergrijzing van de Japanse samenleving. Japan is nog lang niet uit de problemen.

Ik schrok woensdagmorgen van de tekst op het voorblad van Trouw waar een al te enthousiaste politieke redactie meldde dat 'de PvdA af is van de onvrede binnen de partij en de VVD van de gehate nivellering van de inkomens'. Er zou sprake zijn van een win/win situatie door de uitruil die Samsom en Zijlstra overeenkwamen. De politieke stabiliteit zou hierdoor zijn hersteld. Vreemd dat ik de 'deal' heel anders interpreteerde. De VVD achterban met inkomens tussen de €40.000 en €110.000 per jaar kregen een correctie op de arbeidsheffing, die, zegt de VVD, gemiddeld €300 per jaar oplevert. Dat douceurtje voor de VVD achterban van Samsom zal zeker geen waardering krijgen in de achterban van de PvdA. Zeker nu is gebleken dat 'de criminalisering van uitgeprocedeerde asielzoekers' niet op een zodanige wijze wordt uitgevoerd, als 'gewenst'. PvdA en VVD zijn het oneens over de gemeentelijke opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers. PvdA-Kamerlid Marit Maij wil dat de staatssecretaris werk maakt van gemeentelijke opvang voor uitgeprocedeerde asielzoekers. "Deze groep uitgeprocedeerden leeft nu in zeer moeilijke omstandigheden. Wij willen geen kwetsbare mensen op straat", aldus Maij. Ze wil dat asielzoekers recht krijgen op minimale voorzieningen als bed, bad en brood. Ze wijst daarbij op een uitspraak van het Europese Comité voor Sociale Rechten, die stelt dat elke burger, dus ook ongedocumenteerden, bestaansminima geboden moet worden. Onduidelijk is echter nog wat de reikwijdte is van deze uitspraak. "Uitgaande van basale sociale rechten van mensen en het lenigen van de uiterste nood” onderschrijft de PvdA deze uitspraak. 

Kort Nieuws

Der große Zusammenbruch des Euro und westlichen Wirtschaftssystems steht nun bevor!

Massaontslag voor 1230 van de 1370 werknemers bij Philip Morris in Bergen op Zoom. De werkzaamheden in de fabriek worden per 1 oktober stopgezet. Volgens voorzitter Reinier Castelein van vakbond De Unie heeft het hoofdkantoor van Philip Morris in Zwitserland een afweging moeten maken tussen het sluiten van een van de fabrieken in Zuid-Europa en die in Bergen op Zoom. ,,Uiteindelijk heeft het bedrijf gekozen voor de fabriek in Nederland vanwege de zware economische omstandigheden in de zuidelijke Europese landen.”Castelein vreest dat het massa-ontslag grote gevolgen heeft voor de toeleveranciers, horeca, catering en de schoonmaaksector in de regio. ,,Wij verwachten dat het totale banenverlies dan ook oploopt tot meer dan 2000 man. En dat is schrijnend, omdat er al bijna geen werk is in die regio."

Dit is voor politici een 'doodzonde'. Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) heeft de Tweede Kamer verkeerd ingelicht over de witwasdeal die Fred Teeven sloot met drugsbaron Cees H. Het OM heeft namelijk in 2001 wel degelijk bijna 5 miljoen gulden betaald aan de drugscrimineel. Dit bedrag is vier keer zo hoog als de 1,25 miljoen gulden waarvan Opstelten de Kamer onlangs op de hoogte bracht. Dat zegt H.'s voormalige advocaat Piet Doedens. Volgens hem heeft het OM in september 2011 het miljoenenbedrag overgemaakt naar zijn advocatenkantoor, die het geld weer doorsluisde naar de bankrekening van Cees H. "Het was allemaal lulkoek wat Opstelten in de 2e Kamer verkondigde. Het was liegen en omzeilen. En de Kamer slikte dat'', aldus Doedens.

Een aantal oneliners: Industriële productie in Japan is in februari onverwachts gedaald met 2,3%, daar had niemand rekening mee gehouden. In januari steeg de productie nog 10,3% op jaarbasis, in februari is dat teruggevallen naar 6,9%.

De Japanse bank Mizuho Financial Group en het Amerikaanse JPMorgan Chase moeten voor de rechter komen vanwege vermeende manipulatie van rentes die betrekking hebben op de Japanse yen. Dat heeft een rechtbank in New York bepaald. De banken maken deel uit van een groep van circa 20 banken die door investeerders worden beticht van gesjoemel met het vaststellen van belangrijke interbancaire rentes, zoals Libor en Euribor. De klacht tegen Mizuho en JPMorgan Chase werd ingediend door een investeerder die stelt dat ze de prijzen rond bepaalde yen-transacties hebben gemanipuleerd en medeplichtig zijn geweest aan fraude, waardoor hij verliezen leed. Die investeerder heeft de rechtszaak aangespannen namens een grotere groep beleggers. Wereldwijd worden banken door toezichthouders onderzocht op verdenking van het frauderen met verschillende rentes. Het gaat onder meer om Bank of America, Deutsche Bank, Citigroup en Credit Suisse. Rabobank, Barclays, RBS en UBS troffen inmiddels een schikking met Amerikaanse en Europese toezichthouders over de Libor-zaak.

Ik heb aan het onderwerp HFT al eens eerder aandacht besteed. Het gaat over de toenemende flitshandel op de financiële beurzen. De High Frequency Trading staat onder zware kritiek, het wordt omschreven als een 'ontembaar monster' dat de de handel op de beurzen frustreert. Het zijn zware computers die op basis van algoritmen (software) koop- en verkooporders afgeven in een miljardste deel van een seconde, een zogenaamde nanoseconde. Het complete proces van beurskoers binnenhalen, analyseren, beslissen en een order plaatsen duurt nog slechts 2,5 milliseconde. De de grote beurzen in NY, Londen en Tokio gaat het allemaal nog veel sneller. De financiële markten worden gevoed door computergestuurde handel, die helemaal niets meer te maken heeft met beleggen. Een foute beslissing van een algoritme en de hele financiële wereld stort in. Deze handel is met gezond verstand niet meer te beredeneren. Wat heeft een traditionele belegger, als een pensioenfonds, in deze flitswereld nog te zoeken? HFT jaagt uitsluitend op super korte termijn resultaten.

Ik was deze week op de Meet Up Tegenlicht#18 over het thema 'we zijn het zat'. De zaal was overvol, maar veel wijzer ben ik er niet van geworden. Waarom wordt er op grote schaal niet gedemonstreerd tegen het beleid van de overheid en het bedrijfsleven? Het antwoord is heel simpel: het volk wil wel maar er is geen visie op de toekomst en dus ook geen motief om de straat op te gaan. En voor diegenen die wel willen is het onduidelijk of we rechts of linksaf moeten, of dat we vooruit dan wel achteruit bewegen. We weten het gewoon niet, niemand weet hoe dit land en Europa zich gaan bewegen. Niemand weet welke gevolgen de globalisering met zich gaat brengen. Het Europese volk heeft wel de sleutel in handen over de weg die gegaan moet worden door 'revolutionair' te stemmen op 22 mei as voor het Europees Parlement. Maar hoe breed is het politieke spectrum? Wilders doet een stap terug en stapt uit het Europese experiment, de rest gaat verder met Europa, op welke wijze dan ook. Ik moest hieraan denken toen ik in het FD een artikel las over strengere pensioenregels, die ervoor moeten zorgen dat, vanaf volgend jaar, pensioenfondsen niet weer in de problemen kunnen raken. Het kabinet beslist nog over het nieuwe systeem, dat is afgestemd met vakbonden, werkgevers en de 'bevriende' oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP. Het huidige pensioenreglement blijft bestaan, maar de eisen worden strakker. Pensioenfondsen moeten hogere buffers gaan hanteren. Het jaarlijks verhogen (indexeren) van de pensioenen wordt daardoor moeilijker. Bovendien wordt een nieuwe regeling geïntroduceerd, waarbij de deelnemers het volledige risico dragen en waarbij een vaste premie geldt. De pensioenfondsen kunnen in dit systeem meer risico's nemen bij beleggingen. Aanpassingen van de pensioenregels zijn nodig omdat veel pensioenfondsen in problemen zijn gekomen door de financiële crisis. Ook de stijgende levensverwachting speelt hen parten. Een woordvoerster van de FNV laat weten dat het nieuwe pensioenreglement wel met pensioendeskundigen van de vakcentrale is besproken, maar dat er absoluut geen sprake is van overeenstemming. "Wij hebben niets op papier gezien. We wachten af waarmee het kabinet komt en zullen dat volgens onze eigen criteria beoordelen." Staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken behartigt met dit voorstel zeker niet de belangen van de werknemers. De realiteit is dat ‘een pensioenregeling waar nog echt een gegarandeerd pensioen wordt beloofd aan deelnemers, uitsterft.’ Ondernemingen als ING, Rabobank en AkzoNobel hebben de pensioenrisico’s al verlegd naar de deelnemers. In groten getale stappen bedrijven over naar pensioenregelingen waarbij ze zelf geen risico meer lopen. Als de beleggingsresultaten tegenvallen of de leeftijdsverwachting sneller stijgt dan verwacht, is dat niet meer voor hun rekening. De werknemer is dan de klos. Veel bedrijven zijn daarom overgestapt op een soort van collectieve beschikbare premieregeling. De werkgever betaalt daarbij een premie, die veelal voor periodes van een aantal jaar is vastgesteld. De hoogte van het pensioen hangt vervolgens af van de beleggingsresultaten. Het kabinet gaat de mogelijkheid scheppen dat pensioenfondsen risicovoller gaan beleggen om daarmee hogere rendementen te behalen. Dit is goed voor de dekkingsgraad en de hoogte van de pensioenuitkeringen. Let wel, de werknemer betaalt wel maandelijks een pensioenpremie maar hij krijgt geen enkele zekerheid over de hoogte van de uitkering op zijn pensioengerechtigde leeftijd. Een vorm van sparen, zonder enige garantie dat het spaargeld niet in een bodemloze put verdwijnt. In deze vorm geen goed voorstel. Als werkgevers zich terugtrekken moet de overheid de garantie voor de uitkering van het opgebouwde pensioen voor hun rekening nemen. In deze vorm heeft de werknemer om premie te betalen zonder garantie dat hij/zij daar ooit iets van terugziet.

Slotstand indices 4 april 2014/week 15: AEX 407,46; BEL 20 3.149,35; CAC 40 4.484,55; DAX 30 9.695,77; FTSE 100 6.695,55; SMI 8503,00; RTS (Rusland) 1233,93; DJIA 16412,71; Nasdaq 100 3539,377; Nikkei 15063,77; Hang Sen 22515,23; All Ords 5.428,60; €/$ 1,3706; goud $1302,30 dat is €30.518,98 per kg, 3 maands Euribor 0,325%, 10 jarig 1,873.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.