UPDATE04112017/402 De hoeveelheid broeikasgas in de lucht stijgt explosief

Het meteorologisch bureau van de Verenigde Naties maakte deze week bekend dat vorig jaar het hoogste niveau van CO2 in 800.000 jaar is bereikt. De toename van de hoeveelheid was vorig jaar anderhalf keer zo groot als de gemiddelde stijging van de afgelopen tien jaar. Als belangrijkste oorzaken worden de uitstaat door de industrie en het natuurverschijnsel El Niño genoemd, waardoor het zeewater opwarmt. Warm zeewater neemt minder CO2 op dan koud zeewater, waardoor er meer in de lucht achterblijft. Daarnaast zorgt El Niño voor veel bosbranden in Zuidoost-Azië, waarbij ook veel koolzuurgas vrijkomt. Volgens de VN-meteorologen worden de klimaatdoelen van Parijs niet gehaald als de opwarming in dit tempo doorgaat. Een van de afspraken is dat de temperatuur op aarde hooguit twee graden mag stijgen en liefst minder, maar dat gaat volgens de wetenschappers op deze manier niet lukken. Dit bureau van de Verenigde Naties waarschuwt voor ernstige verstoringen van het ecologisch systeem en een gevaarlijke verhoging van de temperatuur als de hoeveelheid broeikasgas verder blijft stijgen.

De Britse centrale bank heeft midweeks de rente met een stap(je) van 0,25% verhoogd naar 0,5%. Het is de eerste renteverhoging door de Bank of England in ruim tien jaar. Een jaar geleden verlaagde de Bank of England de rente nog naar het laagste punt van 0,25% in maar liefst drie eeuwen. Dat was om de economie te beschermen tegen schokken na de uitslag van het Brexit-referendum. Van het monetair beleidscomité stemde 7 leden voor de renteverhoging, 2 waren tegen. Reden dat de rente omhoog kan, is de sterk gestegen inflatie en de laagste werkloosheid in Groot-Brittannië in meer dan veertig jaar. Overigens was het besluit om de rente te verhogen niet unaniem. Die kwam in september uit op 3%, bleek uit een gepubliceerde inflatierapport. Dat is vooral het gevolg van het sterk gedaalde pond. Die is sinds het Brexit-referendum is het pond gedaald van €1,307 naar €1,1264 nu, een daling van 14%. Ondanks de renteverhoging zakte het pond 1% tegenover de euro. Dit komt omdat de Bank of England in haar toelichting de zin heeft laten vallen dat de markten de monetaire verkrapping in de komende tijd onvoldoende in zullen prijzen. Dit suggereert volgens vermogensbeheerder Janus Henderson dat geen haast wordt gemaakt met toekomstige rentestappen.

Jerome Powell (64) is sinds 2012 één van de zeven Fed-gouverneurs en werd benoemd door Trumps voorganger Barack Obama. Powell heeft veel ervaring in de financiële wereld en de politiek. De FED-bestuurder was begin jaren negentig staatssecretaris van Financiën onder president George Bush senior. Hij kreeg in die periode het veelbesproken schandaal rond zakenbank Salomon Brothers op zijn bordje. Vervolgens werkte de multimiljonair onder meer voor investeringsmaatschappij Carlyle. Volgens analisten geldt Powell meer als een havik (= scherp ergens op letten; observeren) dan Yellen. Hij wordt in februari aanstaande de opvolger van Yellen (71): hij is voor een krapper monetair beleid bij de Amerikaanse centrale bank. Er wordt verwacht dat de dollar in waarde zal gaan dalen, onder andere tegenover de euro. Een ander verschil met de huidige Fed-voorzitter is dat Powell een voorstander is van een verlichting van de regels voor Wall Street, wat heel goed in het straatje van president Trump past. De Amerikaanse president had dat eerder al aan de bankiers op WS toegezegd.

Nederlandse banken bieden een spaarrente van maximaal 0,2%, terwijl de inflatie rond de 1,5% ligt. Bovendien wordt de spaartaks in 2018 weliswaar verlaagd, maar naar verwachting rekent de fiscus toch nog altijd met een fictief rendement van minimaal 2%. Die aanname, waarvoor Jeroen Dijsselbloem verantwoordelijk is, is een vorm van een onrechtmatige belastingheffing. Die situatie bestaat al vele jaren en politiek den Haag heeft daarover nooit aan de noodrem getrokken. Logisch dat spaarders onrustig worden en steeds meer besluiten om toch maar te gaan beleggen”, stelt vermogensbeheerder Abma. Ook constateert hij dat centrale banken nog altijd voor stimulansen op de financiële markten blijven zorgen. Ook het komende jaar zal ‘de Europese Centrale Bank maandelijks €30 aan obligaties opkopen’. De vermogensbeheerder denkt dat de AEX binnen afzienbare termijn naar de 600 punten kan gaan. „Gezien het gunstige beursklimaat en de goede fundamenten moet dan mogelijk zijn. Het bereiken van een dergelijk niveau zouden beleggers die nu vol in aandelen zitten, wel moeten aangrijpen om een stukje winst te nemen. Op een gegeven moment komt er namelijk toch wel weer een dip.”

CDA-leider Sybrand van Haersma Buma heeft zich de woede van de oppositie op de hals gehaald door te verkondigen dat zijn partij de uitkomst van het raadgevend referendum over de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv), hoe dan ook, naast zich neer zal leggen. In politiek Den Haag klinkt van links tot rechts felle kritiek op het plan van politiek leider van het CDA om de uitkomst van het raadgevend referendum over de inlichtingenwet sowieso te negeren. Volgens hem denkt de hele coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie er hetzelfde over. Maar de D66-Tweede Kamerfractie begint al terug te krabbelen. Daarmee lijkt het eerste barstje zichtbaar in de eensgezindheid van de kersverse coalitie. Buma gaat voorbij aan uitspraken van de voorzitter van de Staatscommissie Parlementair Stelsel, de VVD-politicus Johan Remkus, Commissaris van de Koning in Noord-Holland, dat voor het afschaffen van het raadgevend referendum duidelijk zal moeten zijn dat dat geen schade gaat toebrengen aan het oplossen van het legitimiteitsprobleem van de vertegenwoordigende democratie. In gewone taal: het vertrouwen van de burgers in de politiek is al laag en wordt dat dan niet nog minder als het referendum wordt afgeschaft. De achterliggende vraag is of de politiek er is voor het volk of omgekeerd of is de positie van het volk er om de politiek te dienen. Ik denk wel te weten hoe dat proces gaat verlopen. We stomen nu op naar een vorm van dictatuur en wie wil Buma als dictator? Helemaal niemand!! D66-kamerlid Kees Verhoeven noemt de uitspraak van Buma ‘onverstandig’. Volgens hem is het belangrijk een ‘inhoudelijk en genuanceerd’ maatschappelijk debat te voeren over de Wiv. D66 wil afwachten wat het raadgevende advies van de bevolking is en daarna een verstandige afweging maken. De D66 parlementariërs in de Eerste en Tweede Kamer hebben eerder tegen deze wet gestemd. Tijdens de onderhandelingen over het recente regeerakkoord is afgesproken dat het raadgevend referendum zou worden afgeschaft. De Kiesraad stemde deze week in met het houden van een raadgevend referendum over de ‘aftapwet’. De initiatiefnemers hebben zo’n 384.000 geldige handtekeningen opgehaald. Ze hadden er 300.000 nodig. De aftapwet geeft inlichtingendiensten ruimere mogelijkheden om communicatie via internet af te tappen en relevante gegevens drie jaar lang te bewaren. De vier studenten, de initiatiefnemers van het referendum, zijn bang dat privacy van burgers onnodig wordt aangetast door deze wet. Als ook de referendumcommissie akkoord gaat, wordt het referendum op 21 maart aanstaande gehouden, tegelijk met de gemeenteraadsverkiezingen. Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken schrijft deze week aan de Tweede Kamer dat het kabinet de uitslag van het referendum over de aftapwet “zorgvuldig in overweging” zal nemen. Volgens Ollongren hebben inlichtingen- en veiligheidsdiensten de wet nodig om hun werk goed te doen. Technologische ontwikkelingen maken het steeds moeilijker om contacten van terroristen en andere kwaadwillenden in de gaten te houden, schrijft ze. CDA-leider Buma verwacht dat het kabinet de uitslag negeert. De minister denkt dat de wet op 1 mei volgend jaar van kracht kan worden. Bij het vorige referendum over het associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne vond Buma dat de politiek de uitslag juist NIET mocht negeren: “Je kunt niet mensen naar de stembus laten gaan voor een referendum om de uitslag vervolgens bij een ‘ja’ wél, maar bij een ‘nee’ niet te volgen.” Wat is daarover afgesproken in de ‘achterkamertjes?’ Buma noemt zijn standpunt ‘geen verrassing’ en wil dat die ‘sleepwet’ doorgaat. Hier ga ik de keuze maken dat we dit referendum niet beschouwen als een echt referendum.” Met deze ‘sleepwet’ wordt de privacy geschonden van onschuldige burgers. Daarover zwijgen de politici die voor de Wiv hebben gestemd. In hoeverre hebben politici het democratische recht de mening van het volk te negeren als daarvoor het draagvlak ontbreekt? Dat wordt het grote thema achter dit referendum. Met ‘deze sleepwet’, krijgen inlichtingendiensten de bevoegdheid om bij het volgen van verdachten ook communicatie van onschuldige burgers af te tappen, zoals emails, berichten op internet en surfdata. Op het partijcongres van het CDA in Nijmegen, dit weekend, verdedigde Buma het gesloten regeerakkoord. Daar werd duidelijk dat hij grote problemen had met de klimaatproblematiek en met name over het beleid dat Jesse Klaver voorstond. De grote stappen die Groen Links op tafel legde tijdens de onderhandelingen waren voor Buma een gruwel. Hij wist te bereiken dat een aantal heikele onderwerpen slechts op hoofdlijnen zouden worden genoemd. De ingrijpende beslissingen over het realiseren van de klimaatdoelstellingen, waar Nederland voor heeft getekend, moeten genomen worden in goed overleg met de bedrijven, milieuorganisaties en de boeren. En passant vergat hij de banken en de burgers te noemen. Zo houdt hij ook het sociaal-economische beleid, waaronder de arbeidsmarkt, achter de hand door te verwijzen naar het polderoverleg van werkgevers en werknemers. Pas daarna wil Buma/CDA over politieke besluitvorming spreken. In zijn H.J. Schoo-lezing dit najaar opteerde hij voor de CDA-visie dat de ‘boze burger’ de ‘gewone Nederlander’ is. En diens belangen wil hij behartigen. In feite doet hij hetzelfde als wat Wilders nastreeft. Het is al meerdere keren benoemt: ‘het woord ‘islam’ komt in het regeerakkoord niet voor. Die stelling wordt niet door iedereen gedeeld. Buma schetst een beeld van ‘wij’ tegenover ‘zij’. Daar wordt hij door CDA-prominenten op aangesproken. Het CDA van Buma is er alleen voor de autochtonen. Wat dat betreft heeft Buma een medestander in Rutte, die de belangen van zijn doelgroep zo optimaal mogelijk behartigd. Zo Buma zich richt op de ‘boze burger’ zo richt Rutte het beleid zo in dat vooral zijn ‘vriendjes’ en de rijke achterban ervan profiteren. De kritiek binnen het CDA wordt verwoord door de rechtsgeleerde en ex-minister van Justitie in de kabinetten Lubbers III en Balkenende IV, Prof. Dr. Ernst Hirsch Ballin, die zich in 2010 vierkant keerde tegen de deelname van het CDA aan het gedoogakkoord met de PVV van Geert Wilders bij de totstandkoming van het kabinet Rutte I. De kern van het verwijt aan het adres van Buma is dat hij zich ‘teveel als de spreekbuis van de boze burger positioneert en te weinig inlevingsvermogen toont voor de positie van migranten’. De nieuwe minister van Justitie en Veiligheid, Prof. Mr. Ferdinand Grapperhaus, advocaat en jurist, zei deze week in de controverse over Nederlanders en andere in Nederland wonende burgers dat hij dichter staat bij Ernst (katholiek) dan bij Sybrand (Nederlands hervormd).

Politici kijken weg van de realiteit, waarover de Groene Amsterdammer schrijft op basis van onderzoek van Investico, een platform van onderzoeksjournalisten, dat incassobedrijven houden van miljoenen mensen hun betaalgedrag bij. Deze data worden, zonder medeweten van betrokkenen, aan tal van telecomproviders of energieleveranciers doorverkocht. Deze handel in persoonsgegevens is in strijd met de privacywetten. Volgens het tijdschrift beschikken bedrijven als Lindorff en Focum over tien miljoen profielen van consumenten. Op basis van allerlei gegevens wordt de kredietwaardigheid van consumenten in kaart gebracht. Op basis van deze profielen maken webshops of telefoonproviders een inschatting hoe risicovol een klant is wat betreft zijn/haar betaalgedrag. In hoeverre cookies daarbij een rol spelen is mij niet bekend, maar medische websites mogen niet langer ongevraagd cookies plaatsen waarmee het zoekgedrag van mensen op internet kan worden gevolgd. De Autoriteit Consument en Markt heeft de sites gevraagd ermee te stoppen, omdat de privacy in het geding is. Alle websites moeten toestemming vragen voor cookies en bij gezondheidssites ligt dat extra gevoelig. Mijn vraag blijft ‘wat de toegevoegde waarde is’ voor de consument als hij coockies toestaat. Er zijn websites die niet zijn te openen als het afgeven van cookies niet wordt toegestaan. Volgens de privacywet zijn bedrijven verplicht te melden als er data worden verkocht of gekocht, maar dat gebeurt in de praktijk nooit, stelt Investico. Wordt vervolgd.

Sint-Maarten is, onder dreiging van een van de coalitiepartijen, op het laatste moment te gezwicht voor de door het Koninkrijk der Nederlanden gestelde voorwaarden voor wederopbouwgeld vanuit Nederland. Dat we eisen stellen, onderschrijf ik wel, maar dat vleugje koloniaal gedrag, blijft er toch aan kleven.

Over koloniaal beleid gesproken: van de 3578 Molukse militairen van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) die in de jaren 50 naar Nederland kwamen, zijn er nog zo’n honderd in leven. >90% van hen is al overleden. Toch organiseert het Ministerie van Defensie volgende maand een officiële bijeenkomst voor deze Molukse oud-KNIL-militairen. Een klein, maar belangrijk gebaar naar deze gemeenschap. Na 66 jaar gaat er eerherstel plaatsvinden voor deze oorlogshelden en erkenning voor de KNIL-Ambonezen. Na de Japanse bezetting kwam Soekarno aan de macht en die zag de Ambonezen als collaborateurs dienstbaar aan de koloniale machthebbers (Nederland). Toen bleek snel dat een eigen Molukse republiek niet haalbaar was. Nederland besloot de voormalige KNIL-militairen naar Europa te halen. De Molukkers vertrokken – maar onder protest: liever bleven ze strijden voor een eigen staat of gingen ze naar Nieuw-Guinea. Er was een officieel dienstbevel voor nodig om de mannen met hun gezinnen op schepen naar Nederland te krijgen. Ze kregen een kille ontvangst. De eerste generatie Ambonezen heeft een behandeling gekregen die we als Nederland over schuldig moeten voelen.” De Molukkers werden in Nederland opgevangen in leegstaande concentratiekampen als Vught en Westerbork en houten barakken in Woerden. Tot hun grote frustratie werden de mannen bij aankomst uit het leger ontslagen; hier werk zoeken werd hun verboden. Ze kregen 3 gulden zakgeld per week. “De Ambonezen waren afgezet op een tussenstation waar geen enkele trein meer langskwam”, zegt een deskundige nu.

Alhoewel het kabinet Rutte III de positie van burgers met een eigen huis niet respecteert, onder meer door fiscale ingrepen en het invoeren van een ‘aflosboete’ voor burgers die versneld hun hypotheek hebben afbetaald (Wet Hillen per 1 januari 2005) worden huiseigenaren nu gerustgesteld met de uitspraak ‘dat ze met rechts met den Bijbel’ het nog altijd beter hebben dan de huurders. Daarmee suggereert het kabinet Rutte III huurders met een (sociale)huurwoningen dat ze worden gediscrimineerd. In ieder geval krijgen ze niet de behandeling die huiseigenaren ten dele valt.

Ondernemers in middelgrote steden met leeglopende stadscentra moeten worden gecompenseerd voor de btw-verhoging naar 9%. Dat geldt ook voor ondernemers in de krimp- en grensregio’s, zegt Hans de Boer van de werkgeversorganisatie. VNO-NCW denkt dat het kabinet dat kan doen door hiervoor €200 mln uit te trekken. Dat bedrag moet volgens de ondernemersvereniging komen uit een pot die bedoeld is om regionale knelpunten aan te pakken. Met dat geld kunnen gemeenten en ondernemers samen hun stadscentrum of gebied ,,weer onderscheidend en aantrekkelijker” maken. De VNO-NCW-voorzitter denkt dat zo de krimp en leegstand kunnen worden gestopt. ,,Door binnen- en buitenlandse toeristen aan te trekken ontlasten we bovendien overvolle steden, en creëren we extra omzet in die gebieden.”

Nederlanders worden oud in eigen huis. Ouderen willen dat zelf ook, maar veel keuze hebben zij niet. Het aantal plekken in verzorgingshuizen wordt snel afgebouwd, terwijl Nederland in rap tempo vergrijst. Wat betekent dit voor de al overbelaste wijkverpleegkundigen? En hoe haalbaar is de doelstelling om over 5 jaar 30.000 nieuwe thuiszorgmedewerkers in de wijk te hebben? En hoe is de situatie in de verpleeghuizen. Zijn er wel voldoende plaatsen beschikbaar voor opnames van patiënten die thuis niet meer verzorgd kunnen worden? Het past binnen de realiteit om te stellen dat er wachttijden zijn voor een verpleeghuis in de regio van tussen de één en anderhalf jaar. En daar blijft het niet bij. Iemand die met thuiszorg niet meer kan worden behandeld en op een wachtlijst van een verpleeghuis komt te staan valt die zieke persoon plotseling onder een andere wet dan toen hij gewoon thuiszorg kreeg. Een wijkverpleegkundige legt dat uit. ‘Op het moment dat het thuis niet langer gaat en je op de wachtlijst van een verpleeghuis komt, val je niet langer onder de zorgverzekeringswet (Zvw) maar onder de Wet langdurige zorg (Wlz). Dat betekent dat de overheid jouw zorg gaat betalen in plaats van de zorgverzekeraar. En aan de zorg die de overheid betaalt zit een maximum. Dat is bij de thuiszorg via de zorgverzekeraar niet zo. Daarom kan het dus zijn dat je zelfs ineens minder uren zorg krijgt, net op het moment dat iedereen heeft gezegd: ‘Het gaat thuis niet langer.’ Dan kunnen problemen ontstaan die niet beheersbaar en te verantwoorden zijn. Het was zo dat de wijkverpleegkundige kon bepalen hoeveel zorg nodig was en dat kon dan waar nodig worden aangepast. Maar als is astgesteld dat een patiënt naar een verpleeghuis moet valt hij/zij onder de verantwoordelijkheid onder het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) van de overheid. En daarmee komt een aanvraag voor extra zorg over allerlei verschillende schijven. Daarbovenop komt nog dat als het Ciz bepaalt hoeveel zorg je krijgt, je een eigen bijdrage moet gaan betalen voor precies dezelfde zorg die je voorheen gratis kreeg. Dat komt voor veel mensen als een grote verrassing. Voor mensen die rondkomen van het bestaansminimum valt de bijdrage per maand wel mee. Maar mensen die meer te besteden hebben moeten soms enkele honderden euro’s per maand betalen. Bij een wachttijd van een jaar tot anderhalf jaar voor een plek in het verpleeghuis, kan het totaalbedrag flink oplopen. Ook zorgverzekeraars en thuiszorginstellingen geven aan dat er sprake is van een absurde situatie. Een grote zorgverzekeraar spreekt tegen ons van een weeffout in het systeem. ‘Iemand wordt zieker en dus wordt besloten om te gaan verhuizen naar een zorginstelling. Technisch gezien val je dan ineens onder een ander potje. Maar je bent nog steeds even ziek en hebt misschien zelfs wel meer hulp nodig. Alleen omdat je nu onder de verantwoordelijkheid van een ander potje valt, kan je minder zorg krijgen. Dat kan nooit de bedoeling zijn geweest.” Er werken in de thuiszorg mbo- en hbo-verpleegkundigen. Voor 2015 bepaalde de overheid via het Centrum indicatiestelling zorg (Ciz) hoeveel zorg mensen thuis kregen. Verpleegkundigen gaven aan wanneer de zorg niet toereikend was. Na de wijziging in het systeem, is het indiceren van de zorg nu bij de hbo-verpleegkundigen komen te liggen. Daarvan werken er van oudsher niet veel in de thuiszorg. Een jaar voor de invoering van deze regel had 20% van de thuiszorgorganisaties geen hbo-verpleegkundigen in dienst. Door het verdwijnen van verzorgingshuizen blijven ouderen tot op hoge leeftijd thuiswonen, met soms zeer complexe ziektebeelden. Dat betekent dat de wijkverpleging zorg moet bieden aan ernstig zieke ouderen. Het gaat soms ook om mensen met dementie in een vergevorderd stadium, vaak met ingewikkelde gedragsproblemen. Als we door het gebrek aan personeel concessies doen aan het nieuwe systeem, is het wachten op zeer ernstige incidenten met mogelijk dodelijke afloop. Dat is zou onaanvaardbaar moeten zijn voor ouderen én voor de zorgprofessionals. Daar komt bij dat de hbo-verpleegkundigen nu heel veel tijd spanderen aan administratie, omdat zij als enige mogen bepalen hoeveel zorg er bij mensen thuis komt. Ook als er veranderingen in het zogenaamde zorgplan moeten worden aangebracht, mag alleen een hbo-verpleegkundige dit doorvoeren. Werkzaamheden die er voor zorgen dat zij minder patiënten zien. Alle zorgpartijen zijn het erover eens dat in de wijkverpleging hooggeschoold personeel moet werken. Maar volgens Pauline Meurs, voorzitter van de Raad voor de Gezondheid en Samenleving, moet wél bekeken worden of het in de praktijk uitvoerbaar is. Er zijn nog veel problemen in de wijkzorg. Enerzijds door een lading administratie waaraan voldaan moet worden, wat ten koste gaat de zorgverlening, anderzijds moet de kwaliteit van verpleegkundigen omhoog door de complexere ziektebeelden, die behandeld moeten worden. De boodschap aan de politiek is dat daarvoor meer geld nodig is.

Een toenemend aantal particulieren raakt spaargeld kwijt door beleggingsfraude. De schade loopt in de miljoenen. In een enkel geval verloor een spaarder €1,2 mln. Dat stelt de Fraudehelpdesk, waar veel gedupeerden zich melden. Het aantal meldingen over oplichting met beleggingsproducten is volgens deze organisatie fors gestegen. ,,Het zijn vaak boiler rooms die mensen vanuit het buitenland benaderen en beleggingen zonder waarde aanbieden”, aldus de zegsman. Tot en met september verloren zestig huishoudens €3,9 mln met nep-beleggingen. Ter vergelijking: in heel 2016 meldden 34 slachtoffers samen €1,4 mln verlies. De verklaring voor deze aanzienlijke stijging is volgens het meldpunt: de ultra lage rente. Die verleidt spaarders steeds risicovollere producten te kopen. „Doordat spaarders nog maar een half procentje rente per jaar krijgen, zoeken zij andere wegen om hun geld beter te laten renderen. Gewiekste oplichters spelen er op in”, stelt de Fraudehelpdesk. Het meldpunt is onderdeel van de Stichting Aanpak Financieel-Economische Criminaliteit in Nederland die die in 2003 werd opgericht. Met ervaringen sindsdien stelt Fraudehelpdesk dat het aantal mensen dat in een beleggingsval trapt, groter is dan er tot nu toe is gemeld. ,,De stijging is opvallend.” Ook de politie krijgt meldingen van fraude binnen. De Nederlandsche Bank (DNB) waarschuwde spaarders eerder. Bestuurders van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) constateerden in augustus al dat het aantal oplichters toenam. „Vaak gaat de oplichting via de telefoon”, aldus een woordvoerder van de Fraudehelpdesk. De veel gebruikte methode is om iemand eerst voor een klein bedrag te verleiden ’lucratieve’ buitenlandse aandelen te laten kopen. Die blijken snel winst op te leveren. Daarna praten de oplichters particulieren steeds grotere bedragen uit de zak, zo blijkt uit de gedane meldingen. Al deze fraude is toe te schrijven aan het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank, die wordt aangestuurd door de Italiaan Mario Draghi. Met het opkoopprogramma is de liquiditeit in de eurozone vergroot met het gigantische bedrag van >€2000 mrd.

NRC: Met souplesse en deemoedigheid huppelde Mark Rutte door het debat over zijn derde regeerakkoord. Alleen zijn onderbouwing van het afschaffen van de dividendbelasting – die lijkt ingestoken door VNO, maar meer nog door Shell – was niet overtuigend. Ik verwacht dat Rutte zich nog wel tegenkomt met dit dossier. Rutte reikte de oppositie de hand, het was de buiging die eraan zat te komen. Al weken hamerde Lodewijk Asscher op één groot bezwaar tegen het regeerakkoord: een weinig concrete bezuiniging op de wijkverpleging. Maar die is nu van de baan. Natuurlijk omdat ook de regeringspartijen liever niet snijden in deze zorg aan huis, maar vooral om de PvdA (negen zetels) te paaien en Asschers luide kritiek te doen verstommen. Het was in twee dagen debat de belangrijkste geste om de oppositie tegemoet te komen. Alhoewel we ons moeten afvragen wat die toezegging voorstelt: ‘een mooi gebaar’ die teruggedraaide bezuiniging van €100 mln, maar veel te weinig. De wijkverpleegsters gaan opnieuw actie voeren. Volgens woordvoerder Meelker van de beroepsvereniging voor verzorgden en verpleegkundigen V&VN is er vanuit de beroepsgroep een initiatief gekomen om actie te voeren. “Het grootste deel van de verzorgden wil de mensen thuis niet ‘in de kou’ laten zitten.” V&VN stelt dat werknemers in de wijkverpleging het werk niet meer aan kunnen. “De meeste ouderen die zorg nodig hebben wonen nu gewoon thuis, maar het personeel is overbelast en kan het werk niet niet meer aan. Tot 2025 zijn 125.000 mensen nodig in de zorg, van wie een groot deel in de ouderenzorg.” Volgens de beroepsvereniging is met 100 miljoen euro heel weinig gewonnen. Uit een raadpleging van de V&VN onder 17.000 leden blijkt dat de actiebereidheid onder de verpleegkundigen toeneemt. “Ze vragen om één ding: kom met een noodplan om iets te doen aan de effecten van dat personeelstekort”, zegt de woordvoerder. “Huidig personeel draait extra diensten, zit ziek thuis of gaat het vak uit omdat ze het niet meer aan kunnen.” Kees van der Staaij, goed voor drie zetels, kreeg van Rutte de door hem zo gewenste Nederlandse vlag in het parlement. Een kinderhand is gauw gevuld. Rutte deed nog meer toezeggingen aan de oppositie. Klaver mag komen meepraten over de Klimaatwet, het kabinet zal de uitslag van het referendum over de ‘sleepwet’ serieus nemen, en zo meer. Maar hij was fel over zijn politieke tegenstanders. Hij verweet Geert Wilders “slappe hap” en probeerde Jesse Klaver weg te zetten als kleine jongen in een eikeltjespyjama, die bovendien “zo bevriend is met die bootjessmokkelaars”. Al bood de premier voor dat laatste zijn excuses aan, maar daaraan koppel ik wel de vraag ‘wat een excuus van Rutte’ nog voorstelt. “Bij zijn derde regeringsverklaring stelde Rutte zich bescheidener op, zich duidelijk bewust van de kwetsbaarheid van zijn coalitie. Af en toe was er de bekende bravoure, maar dat duurde meestal kort. De premier wilde zijn sleetse, gesterkte of onvermoeibare premier. Ik zag een arrogante debater, die zijn pappenheimers kent. Rutte wilde vooral zijn opponenten te vriend houden.” Wat Rutte hielp, is dat zijn voornaamste uitdagers van de afgelopen jaren nu zijn ingekapseld: Sybrand Buma en Alexander Pechtold. Vooral die laatste – debater in hart en nieren – heeft zichtbaar moeite met zijn rol als zwijgende toehoorder. Rutte had het tijdens het debat opvallend veel zwaarder met het linkse blok dan tegenover de rechtse partijen waarmee de VVD electoraal concurreert. Vooral de motivatie voor het afschaffen van de dividendbelasting voor buitenlandse investeerders kon hij niet uitleggen aan Asscher en Klaver. Nee, Rutte kon ook geen enkele econoom noemen die het een goed idee vond, maar hij had van internationale bedrijven, onder andere Shell (de multinational waar, heel toevallig, informateur Gerrit Zalm commissaris is), gehoord dat het belangrijk was. Van wie dan precies, wilde Klaver weten. Hij kreeg geen antwoord van de premier. De nieuwe fractievoorzitter Klaas Dijkhoff, na zijn eigen spreektijd in de eerste ronde volledig afwezig in het debat, kopieerde in zijn tweede termijn Rutte’s gewoonte om tegenstanders te recenseren. Hij kwam met het neologisme ‘feitigheden’ voor de valse statistieken waarmee vooral Thierry Baudet had geprobeerd het debat over het referendum en migratie naar zijn hand te zetten. “Dingen die klinken als de waarheid, die misschien ook nog wel met een zelfgemaakt grafiekje onderbouwd worden, maar die niet waar zijn: een samenraapsel, een combinatie van allerlei factoren en rekensommen net zo lang tot er uit die blender iets komt wat je zo kunt presenteren dat het je helpt”, omschreef Dijkhoff het. Op zich geen nieuw fenomeen in het parlement, maar wel een mooiere term dan ‘alternatieve feiten’. De realiteit is echter ook dat er binnen de VVD zorgen worden geuit over het succes voor het Forum van Democratie. Thierry Baudet snoept ‘rechtse’ stemmers af bij de VVD. Dus zet Dijkhoff Baudet weg als een leugenaar, die onwaarheid spreekt en de boel beduveld: een zwendelaar. Ook in het onderwijs liggen er aanvullende eisen voor meer salaris en een kwaliteitsverbetering in het basisonderwijs. De verenigde organisaties, POinActie, de POraad en de vakbonden actief in het onderwijs stellen de nieuwe minister Arie Slob gezamenlijk een ultimatum. Als hij niet voor 5 december toegezegd heeft dat er in totaal 1,4 mrd extra naar het basisonderwijs gaat, gaan de scholen opnieuw een dag dicht. Helpt dat nog steeds niet dan overwegen de samenwerkende onderwijspartijen in 2018 een estafettestaking. Om de maand wordt er dan één dag gestaakt in een andere regio. Dit willen de bonden en actiegroepen volhouden tot ze hun zin hebben. Op donderdag 5 oktober staakten de leraren ook al. De actiegroep PoinActie krijgt de steun van >40.000 onderwijzers. Deze beweging is tot dusver al redelijk succesvol want het vorige kabinet heeft al ongeveer 750 mln toegezegd. Ongeveer 270 mln daarvan is voor extra salaris. De leraren vinden dat nog lang niet voldoende. Zij willen gelijkgesteld worden met het salaris van docenten op middelbare scholen. Daarvoor is 900 mln nodig. Samen met een half miljard voor kwaliteitsverbetering willen de leraren dus 1,4 mrd. De oppositie kreeg de aangekondigde verlaging van de dividendbelasting, waarmee €1,4 miljard is gemoeid, nog niet van tafel. Het kabinet wil daaraan vasthouden om zo Nederland aantrekkelijk te houden voor buitenlandse investeerders. Die truc is al eerder gedaan in de VS maar het resultaat was ‘nul’. Er is ook geen enkele deskundige die de toelichting van Rutte deelt. Ik sluit niet uit dat het voorstel, tijdens de onderhandelingen van de vier partijen, een voorzetje is geweest van de beide VVD-prominenten, waar de andere 3 partijen in zijn getuind. Ik vrees dat het geen win-win resultaat oplevert en dat het ook hier gaat om een een kadootje van de premier, ik noem hem ‘Sinterklaas’, aan zijn ‘vrienden’ gaat. Vermeend en van der Ploeg zeggen daarover: ‘dit bedrag moet aangewend worden om innovatieve investeringen en banen in Nederland aan te moedigen, onder meer op het terrein van nieuwe technologie en klimaat. Dit kan door de introductie van eenvoudige fiscale stimulansen voor ondernemers. Onze ervaring is dat buitenlandse bedrijven en investeerders dit veel belangrijker vinden dan de dividendbelasting die slechts voor een zeer kleine groep investeerders van belang is. Wij verwachten dan ook dat het verlagingsvoorstel voor de dividendbelasting het niet zal halen, maar dat de 1,4 miljard zal worden aangewend om het bedrijfsleven in eigen land, met name het midden- en kleinbedrijf, een extra innovatieve impuls te geven en dat levert bovendien banen op.’ Vorige week werd duidelijk dat het klimaatbeleid voor Rutte III een hoofdpijndossier dreigt te worden. Volgens berekeningen van het Plan Bureau voor de Leefomgeving (PBL) haalt het kabinet met de voorgenomen maatregelen hooguit de helft van de eigen klimaatdoelen. Het PBL concludeert ook dat het huidige klimaatbudget van ruim 3 mrd onvoldoende is en dat ten minste 7-10 mrd nodig is. Deze klimaatadviseur van het kabinet stelt tevens vast dat de vliegtuigbelasting en kilometerheffing voor vrachtwagens geen effectieve instrumenten zijn om de uitstoot van CO2 te verminderen. Vooral door klimaatactivisten worden extra belastingheffingen op bedrijven en burgers voorgesteld. Ze menen ten onrechte dat langs deze weg de klimaatdoelstellingen wel gehaald worden. Deze lastenverzwaringen hebben negatieve effecten op de groei van onze economie, leiden tot een lagere koopkracht van burgers en vernietigen banen en leveren bovendien geen klimaatwinst op.

Hoe wordt het optreden van politieke leiders beoordeeld tijdens het debat over het regeerakkoord in de Tweede Kamer, volgens Maurice de Hond? De leiders van de coalitie: Mark Rutte scoort 40%; Alexander Pechtold ‘slechts’ 14%, Sybrand Buma maar 12% en Gert-Jan Seghers 11%. Opgeteld is het gemiddelde 19,2%, een heel matige score. De oppositie doet het beter: Lodewijk Asscher scoort 40%; Jesse Klaver 32%; Thierry Baudet 19% en Geert Wilders 18%. Gemiddelde: 27,25%. In de politieke peiling van 5 november scoren de vier coalitiepartijen tezamen 68 zetels (momenteel 76) en de vier grootste oppositiepartijen 54 (momenteel 57) zetels. Restzetels 28 (momenteel 17).

The Guardian is een in 1821 opgericht vooraanstaand Brits dagblad, dat deze week een artikel publiceerde over een klimaatonderzoek van de VN dat stelt dat, indien we voortgaan op de ingeslagen weg, de aarde drie graden warmer kan zijn aan het einde van deze eeuw. Amsterdam zal een van de plaatsen zijn die onder water staat. Of Schiphol dan van de aardbodem zal zijn verdwenen en of de Zuiderzee (nu het Ijsselmeer) dan weer is opgegaan in de Noordzee is een onbeantwoorde vraag. In een uitgebreid overzicht door 13 Amerikaanse federale agentschappen wordt concludeerd dat het bewijs van het broeikaseffect sterker is dan ooit en dat meer dan 90% ervan door mensen is veroorzaakt. Deze conclusie is in tegenspraak met een favoriete discussiepunt van vooraanstaande leden van de Trump-administratie. Van Miami tot Shanghai: 3C van opwarming zal wereldsteden onder zeeniveau verlaten. Een 477-pagina’s tellend rapport dat deze week verscheen, stelt dat het “uiterst waarschijnlijk” is – wat betekent dat het met 95 tot 100% zekerheid bestaat – dat het broeikaseffect door de mens is veroorzaakt, voornamelijk door koolstofdioxide door het verbranden van kolen, olie en aardgas. Honderden miljoenen stadsbewoners over de hele wereld worden geconfronteerd met overstromingen van hun steden door het stijgende zeewater. De drie-graden-wereld: de steden die zullen verdrinken door het broeikaseffect: beroemde stranden, commerciële districten en stukken landbouwgrond zullen worden bedreigd op dit verhoogde niveau van klimaatverandering, waarvoor de VN deze week waarschuwt, een zeer reëel vooruitzicht is, tenzij landen hun koolstofuitstoot verminderen. Gegevens van de Climate Central-Groep van wetenschappers, geanalyseerd door Guardian-journalisten, tonen aan dat 3C van de opwarming van de aarde uiteindelijk zou leiden tot onomkeerbare stijgingen van de zeespiegel van misschien wel twee meter. Steden van Shanghai tot Alexandrië en van Rio tot Osaka behoren tot de zwaarst getroffen steden. Miami zou worden overspoeld net als het hele onderste deel van de Amerikaanse staat Florida. Een stijging van 3C zou leiden tot langere droogtes, heviger orkanen en een blokkering van de zeespiegelstijging die veel kustlijnen zou hertekenen. Afhankelijk van de snelheid waarmee ijskappen en gletsjers smelten, kan dit tientallen jaren tot meer dan een eeuw duren. Colin Summerhayes van het Scott Polar Research Institute in Cambridge zegt dat drie graden opwarming van het pool- en gletsjerijs veel verder en sneller zullen smelten dan op dit moment wordt verwacht, met potentieel een zeespiegelverhoging van twee meter tegen 2100. Ten minste 275 miljoen stadsbewoners wonen in kwetsbare gebieden, de meerderheid in Aziatische kuststeden en industriële hubs zoals Shanghai, Shenzhen, Bangkok en Tokio. De op een na grootste stad van Japan, Osaka, zal naar verwachting zijn zakelijke en amusementsdistricten van Umeda en Namba kwijtraken, tenzij de wereldwijde uitstoot wordt weggenomen of waterkeringen worden opgebouwd. “In het verleden was onze reactie gericht op het verminderen van de oorzaken van het broeikaseffect, maar gezien het feit dat klimaatverandering onvermijdelijk is, gaan we volgens het Intergouvernementeel Panel over klimaatverandering (IPCC) nu na hoe we kunnen reageren op de natuurrampen die zullen volgen, stelt Toshikazu Nakaaki van het milieubureau van de gemeenteraad van Osaka. In Miami – dat bijna volledig onder de zeespiegel zou liggen, zelfs bij minder opwarming van de aarde – is het gevoel van urgentie duidelijk zichtbaar in het stadhuis, waar commissarissen kiezers vragen om een “Miami Forever” obligatie goed te keuren tijdens de novemberbespreking die $ 192 mln omvat voor het upgraden van de pomp stations, uitdijende afvoersystemen, wegen opheffen en dijken bouwen. Elders is er minder geld voor aanpassing en een zwakker gevoel van urgentie. In Rio de Janeiro zou een opgang van de 3C de beroemde stranden overspoelen, zoals Copacabana, de nationale luchthaven aan de waterkant, en veel van de locaties voor de Olympische Spelen van vorig jaar. Maar de stad met geldverspilling is traag geweest om zich voor te bereiden. Een rapport opgesteld voor het Braziliaanse voorzitterschap vond dat “situaties waarin klimaatveranderingen niet binnen de planning vallen”. In Egypte wordt zelfs een zeespiegelstijging van 0,5 meter voorspeld om de stranden in Alexandrië onder te dompelen met 8 miljoen mensen in de Nijldelta, tenzij nu beschermende maatregelen worden uitgewerkt en uitgevoerd, aldus het IPPC. Maar lokale activisten zeggen dat de autoriteiten het zien als een probleem op afstand.

Gerhard Schneider, een Duitse vermogensadviseur, trekt deze week weer eens aan de alarmbel. <citaat> Wenn der Mega-Crash kommt, wird es schnell gehen: Bankenpleiten, Firmenzusammenbrüche, Staatspleiten, jahrelange Depression. Die Welt steht am Abgrund! Die Aktienkurse werden seit Jahren künstlich in die Höhe getrieben. Und dieser Irrsinn steuert jetzt unaufhaltsam auf sein logisches Ende zu: auf die Mega-Explosion an den Börsen. Mit einem Aktien-Crash von bisher nicht bekannter Wucht. Milliarden und Billionen Euros und Dollars werden vernichtet, Vermögen werden ausradiert. Ich sage Ihnen: Der Crash kommt. Und er kommt bald. Vielleicht schon in wenigen Monaten oder Wochen. Die Welt wird immer gefährlicher… Kriege drohen … immer mehr Krisenherde tun sich auf … die EU bricht auseinander … Handelskriege mit den USA drohen … nur die Aktienkurse steigen. Immer weiter und weiter und weiter. Zwei erschreckende Nachrichten haben mich erreicht, die ich hiermit an Sie weiterleite: Aktienkurse werden systematisch manipuliert und deshalb kommt jetzt ein Aktien-Crash von bisher nicht gekannter Zerstörungswut. Schneider’s Prognose lautet: Der Mega-Crash wird spätestens 2018 kommen – wahrscheinlich früher. Möglicherweise in den nächsten Wochen oder Tagen. Gegen diesen Crash ist die Krise von 2008 nur ein harmloses Vorspiel. Beim kommenden Crash werden Milliarden und Billionen von Euros und Dollar vernichtet. In Stunden oder sogar Minuten. Grund: Die Aktienkurse sind durch gezielte Manipulationen immer höher und höher getrieben worden. Doch jetzt ist das Spiel aus! Jetzt kommt der verheerende Zusammenbruch. </citaat> Deze waarschuwingen lees ik al zeker twee jaar, iedere week weer. Dat ons financiële systeem op instorten staat, daar kan ik wel in mee gaan, maar om daar een tijdslabel aan te koppelen, nee daar waag ik mij niet aan. De enorme hoeveelheden geld die de ECB maandelijks in de financiële markt blijft pompen tot ver in 2019 houdt de handel in stand. Maar op enig moment zal het vertrouwen in valuta wegvallen en dan breekt de hel los. Het signaal van de 0% rente kan niet genegeerd blijven worden. Op enig moment staat een nieuwe monetaire leider op die schoon schip gaat maken. Dan zijn Uw en mijn spaargeld, opgebouwde pensioenreserves (te hoge beleggingsrisico’s genomen) en andere vormen van vermogen ineens verdwenen. Een product als het Deposito Garantie Stelsel blijkt van het ene op het andere moment niets meer waard te zijn. En veel toegezegde rechten, waarvoor premies zijn betaald blijken als sneeuw voor de zon te zijn verdwenen. Ik sluit een volgende Wereldoorlog niet uit want slachtoffers zullen hun verlies gaan terugeisen en met Trump in het Witte Huis kan er van alles gebeuren, want de VS heeft militaire macht.

De aankoop van Russische S400-raketten door NAVO-partner Turkije is ’niet goed’. Dat zei Ank Bijleveld tijdens haar eerste debat in de Tweede Kamer als minister van Defensie. „We zijn natuurlijk niet blij met dit soort dingen”, zei de CDA-bewindsvrouw op vragen van de PVV. Die partij wil Turkije uit het militaire bondgenootschap hebben, maar Bijleveld ziet daar niets in. Ze wees erop dat Turkije belangrijke bijdragen leverde aan de NAVO, bijvoorbeeld in de strijd tegen IS. Onlangs werd bekend dat Turkije Russische luchtafweersystemen gaat aanschaffen. Met de deal zou zo’n €2,5 mrd zijn gemoeid. Omdat Turkije NAVO-lidstaat is, zou het meer voor de hand hebben gelegen Amerikaanse raketsystemen aan te schaffen. De kwestie kwam aan de orde in een Kamerdebat over de bijeenkomst van NAVO-defensieministers komende week in Brussel. In het debat beloofde Bijleveld ook uitgebreid te zullen reageren op recente berichtgeving in Der Spiegel over de haperende commandostructuur van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie. Sinds het einde van de Koude Oorlog (1989) zou de NAVO niet meer in staat zijn om sneller versterkingen in het verdragsgebied logistiek te kunnen ondersteunen. Het gaat vooral om tekorten aan opleggers en treinen om tanks en zwaar materieel te kunnen vervoeren. Veel moderne bruggen kunnen het gewicht van de 64 ton wegende gevechtstank niet meer dragen. Bijleveld moest toegeven dat ze de publicatie in het Duitse weekblad niet kende. „Als commissaris van de koning in Overijssel las ik doorgaans andere dingen.” Ze zegde wel toe later op de zaak in te gaan. De nieuwe minister ging wel in op berichtgeving over Russische hacks van NAVO-troepen in Oost-Europa. Nederlandse troepen, gelegerd in Litouwen, zijn ook kwetsbaar, zei Bijleveld. „Er zijn nepnieuws-incidenten geweest.” Het gaat niet om ’echt grote incidenten’, zei de bewindsvrouw. Ze toonde zich wel bezorgd om de Russische agressie van de laatste jaren.

Rijksambtenaren gaan komend jaar nog niet echt meer verdienen. De salarissen gaan in de nieuwe cao, die woensdag is bekrachtigd, wel wat omhoog maar dat is alleen voldoende om prijsstijgingen te compenseren. De ruim 116.000 ambtenaren van het Rijk krijgen er 1,4% bij. Maar omdat de prijzen ook ongeveer zoveel stijgen, kunnen ze met dat hogere loon niet meer kopen dan voorheen. De vakbonden zien de nieuwe overeenkomst als een ,,tussen-cao”. Ze willen volgend jaar een grotere loonsverhoging en nog een reeks andere wensen van de werknemers binnenhalen. De onderhandelingen over die nieuwe cao kunnen volgens FNV elk ogenblik beginnen. Het kabinet drukt het bedrijfsleven al geruime tijd op het hart komende tijd hogere salarissen uit te betalen. De Nederlandse economie draait op volle toeren, maar veel burgers profiteren daar nog niet van. De bonden vinden dat de overheid dan ook het goede voorbeeld moet geven.

Nederlanders zien de komende jaren de zorgpremie verder oplopen. Het Centraal Planbureau (CPB) heeft berekend dat de zorgverzekering deze kabinetsperiode (tot 2021) zo’n €300 duurder zal worden. De gemiddelde zorgpremie bedraagt nu jaarlijks 1290. Dat wordt in 2021 maar liefst €1601. Door bezuinigingen in zorginstellingen gaat de zorgpremie in 2018 fors stijgen. Gezondheidseconoom Wim Groot verwacht komend jaar een stijging van zeker bijna €250 per verzekerde. Voor een gezin met twee kinderen van minimaal 18 jaar komt dit neer op een kostentoename van maar liefst €1.000. Uit een jaarlijks onderzoek van accountantskantoor EY blijkt dat zorginstellingen de bodem hebben bereikt: voor het eerst sinds jaren komt de winst onder de 1% uit. Als de winst te laag is, kunnen ziekenhuizen en andere instellingen geen investeringen meer doen. Daardoor komen de zorginstellingen in een negatieve spiraal terecht. Sommigen gaan zelfs failliet, verwacht Groot. Daarom moeten overheid en burgers volgend jaar de portemonnee trekken om de zorg te bekostigen. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft al beloofd om €400 mln uit te trekken voor de langdurige zorg. Dat is echter niet genoeg om zorginstellingen te redden. De verzekerde is daarom het kind van de rekening: een stijging van€ 250 ligt voor hen in het verschiet. ‘Het geld moet immers ergens vandaan komen’, stelt Wim Groot. Hoeveel de premie precies omhoog gaat, weten we pas in de komende weken. Dan komen de zorgverzekeraars met de premies voor komend jaar. Het gaat vooral om de langdurige zorg waar de problemen liggen. Hier worden enorme verliezen gedraaid. De belangrijkste oorzaak hiervan zijn de tarieven voor de wijkverpleging, verpleeghuiszorg en thuiszorg. Deze zijn dusdanig laag dat er geen geld is om te investeren in personeel, technologie of gebouwen. De zorg wordt in veel zorginstellingen daarom geleverd onder de kostprijs. De hogere kosten zijn onder meer het gevolg van het besluit van coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU om het eigen risico te bevriezen op €385. De rekening hiervoor wordt bij de premiebetalers gelegd, met name de mensen die meer verdienen: zij worden immers niet gecompenseerd via de zorgtoeslag. Daarnaast blijven de kosten van de gezondheidszorg stijgen, wat de verzekeraars zullen doorberekenen in de premie. Overigens vermeldt het planbureau er wel bij dat de stijgende zorgpremie is meegenomen in de koopkrachtberekeningen die onlangs zijn gepubliceerd en waaruit bleek dat de overgrote meerderheid van Nederland er op vooruit gaat. Het is dus niet zo dat de stijgende zorgpremie nu een nieuwe verrassing is die de koopkracht onder druk zet. Je kunt echter een verdiende euro maar een keer uitgeven. Ofwel aan de zorgverzekeraar dan wel aan duurdere prijzen in de supermarkt (BTW verhoging van 50%: van 6 naar 9 procent).

©2017 hannesdewitte@gmail.com

Slotstand indices d.d. 3 november 2017; week 44: AEX 555,15; BEL-20 4112,55; CAC-40 5517,97; DAX 30 13.478,86; FTSE 100 7560,35; SMI 9322,05; RTS (Rusland) 1109,38; DJIA 23539,19; NY-Nasdaq 100 6295,581; Nikkei 225 22539,12; Hang Seng 28.618,87; All Ords 6030,30; SSEC 3,371.744; €/$ 1,161; goud $1269,40; dat is €35.131,10 per kilo; 3 maands Euribor -0,329% (1 weeks -0,379%, 1 mnds -0,372%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,469%; 10 jaar VS 2,3499%. 10 jaar Duitse Staat 0,362%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,095%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,199

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.