UPDATE03062017/379 De wereld is woest op Trump vanwege uitstappen uit het Klimaatverdrag van Parijs

Op de G7-top op Sicilië vorig weekend stonden de Verenigde Staten en zes andere grote industrielanden lijnrecht tegenover elkaar op het gebied van klimaatverandering. Dat hebben de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Italiaanse premier Paolo Gentiloni afzonderlijk van elkaar verklaard tegenover internationale media. In een bijeenkomst achter gesloten deuren was het zes tegen een, zei Merkel. De andere zes regeringsleiders willen dat de VS achter het klimaatakkoord van Parijs blijft staan. Trump heeft het akkoord, dat voorziet in sterke reductie van de CO2-uitstoot, regelmatig gehekeld. Op de laatste dag van de G7-top liet Trump weten dat hij deze week zou laten weten hoe hij met milieu- en klimaatontwikkelingen om zal gaan. Wel trekt de G7 gezamenlijk op in de strijd tegen het internationaal terrorisme, berichtte de BBC. Zo doen de zeven belangrijke industrielanden (VS, Japan, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Italië en Canada) een dringend beroep op internetbedrijven om terroristische en extremistische uitingen op internet te identificeren en te verwijderen. De Franse president Macron en de Russische president Poetin hebben deze week overleg gepleegd over actuele onderwerpen als Oost-Oekraïne en Syrië. Ze lieten beiden weten dat ze de strijd tegen terrorisme als hoogste prioriteit zien. Daarbij deed Macron een opmerkelijke toenaderingspoging: hij zei bereid te zijn met de Syrische regering om de tafel te gaan. Eerder zag de Franse regering de Syrische dictator Assad niet als deel van de oplossing. Wel kondigde Macron militaire represailles aan op het moment dat Assad opnieuw gifgas tegen zijn eigen bevolking gebruikt. Ze gaan er wel beiden mee akkoord dat groepen die door de Verenigde Naties als terroristische organisaties beschouwd worden, uitgeroeid moeten worden. Het gaat daarbij vooral om terreurgroep Islamitische Staat (IS). Trump hield zijn woord en bevestigde dat de VS uit het Klimaatverdrag stapt. Dit Verdrag is te duur en kost de VS teveel geld. Hij is wel bereid over een nieuw Klimaatverdrag te praten waarin de kosten eerlijker worden verdeeld. Hoe realistisch dan wel hoe onbetrouwbaar is Trump? Welke redenen voert Trump aan en waarom is de rest van de wereld daarop tegen. Trump onder ijn voorganger, Barack Obama, de VS akkoorden heeft getekend die slecht zijn voor de VS en de Amerikaanse belastingbetalers. Geheel onterecht is dat niet. De lasten die voortkomen uit het Klimaatverdrag van Parijs zijn niet eerlijk verdeeld, zegt Trump, ook al nemen we aan dat de VS de op een na grootste CO2-vervuiler is. Daarom wil hij dit Klimaatverdrag van tafel en gaan overleggen met alle partijen over een nieuw Klimaatverdrag waarin de VS, naar rato van de inspanningen voor het klimaat en milieu meebetaald. Daar is de rest van de wereld op tegen, onder aanvoering van China, Duitsland en Frankrijk. Daar komt bij dat Trump twijfels heeft over het slagen van de energietransitie en de vergroening van de wereld. Maar er speelt ook een tweede dossier over de jaarlijkse bijdrage van de defensielasten die de NAVO maakt door 23 van de 27 NAVO-lidstaten. Er is een afspraak gemaakt dat iedere lidstaat 2% van het bbp uitgeeft aan defensielasten. Daarover zijn de VS en Europa het eens geworden onder Obama met de vertaalslag dat Europese partners daarvoor een termijn van tien jaar de tijd hebben gekregen. Zo besteedt Nederland nog maar <2% bbp aan defensieuitgaven en zeggen de Duitsers dat ze ontwikkelingsgelden en geld dat naar vluchtelingen gaat meetellen voor de NAVO uitgaven. Nederland zou een achterstand aan de NAVO hebben van tussen de €6 en €7 mrd. Dat wordt niet door Rutte ontkend, maar doorgeschoven naar een volgend kabinet. De realiteit is wel dat wij laatst een munitie meer hadden voor oefeningen en een deel van onze vliegvloot aan de grond stond wegens gebrek aan technische onderdelen. Waar we alert op moeten zijn of we ons niet bevinden in een ontwikkeling waarin zich een nieuwe wereldorde aan het vormen is. Terwijl de Amerikaanse president Trump uit het milieuakkoord van Parijs stapt, overleggen China en de EU juist over een nieuw pact om de opwarming van de aarde te beperken. Dat melden bronnen in Aziatische en Britse media. Uit documenten die de Financial Times in handen heeft, blijkt dat ze zich vastleggen op een ‘onomkeerbaar’ vertrek uit fossiele grondstoffen. Onderdeel van de afspraak is dat de EU met China zijn kennis deelt over schonere energiebronnen. Het geeft China €10 miljoen voor het optuigen van een handelssysteem voor maximale CO2-emissie zoals Europa dat al kent. Om de miljardenbevolking van energie te voorzien, beloven de deelnemende landen snel over te gaan op veel meer zon- en windenergie. Dat moet opwarming van de aarde tot boven 1,5% maar ver onder 2% helpen afremmen, aldus het akkoord. De 2% is de minimale doelstelling in het klimaatakkoord van Parijs. Het vrijkomen van het document wordt gezien als een tactische stap van China om de leegte die de VS achterlaten op te vullen in een poging, met steun van Europa de rol als aankomend wereldleider te versterken. Tijdens de recente G7-top in Rome kwam het tot een botsing tussen Duitsland en de VS, vooral over handelsakkoorden. Trump vindt dat Europa te weinig investeert, onder andere aan militaire uitgaven binnen NAVO-verband. Het is nog onduidelijk hoe het Witte Huis de Amerikaanse deelname aan het klimaatpact wil opzeggen. Daar wordt volgens de bronnen nog aan gewerkt door een klein team, waar onder anderen de chef van het Amerikaanse Bureau Milieubescherming (EPA), Scott Pruitt, deel van uitmaakt. Het is de vraag met welke partner Europa in zee gaat en welke consequenties dat voor Europa teweegbrengt. De Amerikaanse president Donald Trump heeft het Amerikaanse hooggerechtshof gevraagd de blokkade op het inreisverbod dat hij wil opleggen aan reizigers uit de islamitische landen, op te heffen. Als het aan Trump ligt komen mensen met een paspoort uit Jemen, Soedan, Somalië, Syrië, Libië en Iran de Verenigde Staten niet meer binnen. Dat besluit werd eerder geblokkeerd door een federale rechter, die van mening was dat het decreet van president Trump vooral bedoeld leek te zijn om moslims te weren uit de Verenigde Staten. Van Koenders tot Leonardo DiCaprio en van Obama tot John Legend: de wereld is woest nu Trump uit het klimaatverdrag van Parijs stapt.

De Amerikaanse president Trump heeft op zijn wereldreis de Europese NAVO-lidstaten opnieuw opgeroepen om hun financiële bijdrage aan de NAVO flink te verhogen. De Amerikanen betalen nu het grootste deel van de rekening en Trump wil daarvan af. “Iedereen moet zijn deel betalen”, zei Trump in Brussel. Op dit moment voldoen slechts vijf van de 28 lidstaten aan de verplichting om 2% van hun bruto binnenlands product aan defensie te besteden. Dat zijn de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Estland, Griekenland en Polen. Andere landen hebben beloofd dat de militaire uitgaven worden opgeschroefd. Tijdens een diner met regeringsleiders deed Trump er nog een schepje bovenop. Volgens diplomaten zei de Amerikaanse president dat de norm eigenlijk 3% bbp moet zijn en niet 2. Ook premier Rutte was in Brussel voor de top. Rutte heeft Trump gezegd dat Nederland de goede kant op gaat wat betreft de defensie-uitgaven. Nederland zit nu nog onder de 1,2%, de bedoeling is dat dat percentage in 2024, over 7 jaar dus, is gestegen naar 2% bbp. Trump deed zijn oproep bij de officiële onthulling van twee monumenten, die bij het nieuwe hoofdkwartier van de NAVO staan. Het eerste is een monument ter herinnering aan de aanslagen van 11 september 2001 in New York, waarin ook resten van de Twin Towers zijn verwerkt. Het tweede monument is een herinnering aan de Berlijnse Muur. Daarna werd het nieuwe hoofdkwartier van de NAVO, dat ruim een miljard euro heeft gekost, officieel geopend met een luchtdefilé, waarbij 26 straaljagers uit acht NAVO-landen over het gebouw vlogen. President Trump sprak in Brussel ook met EU-leiders, onder wie EU-president Tusk en de voorzitter van de Europese Commissie Juncker. Na afloop zei Tusk dat de EU en Trump op één lijn zitten wat betreft de strijd tegen terrorisme. Ook over Oekraïne wordt hetzelfde gedacht, zei hij, zonder verder uit te leggen wat dat standpunt dan is. Tusk erkende dat er geen eensgezindheid is over Rusland, klimaatverandering en wereldhandel.

Juncker liegt in het Europees Parlement, dat zijn harde woorden aan het adres van de Voorzitter van de Europese Commissie. Nederland, Luxemburg en andere EU-landen waar een zweem van ‘belastingparadijs’ om hangt, komen niet op de Europese zwarte lijst van belastingparadijzen die nog dit jaar het licht moet zien. ,,Dat gaan we echt niet doen, zei Jean-Claude Juncker desgevraagd in het EU-parlement. De commissie heeft de 28 lidstaten gevraagd landen aan te dragen die (bijna) geen vennootschapsbelasting heffen, niet transparant zijn en niet meewerken aan internationale maatregelen tegen belastingontwijking. Een volgende stap is om te bepalen wat de gevolgen kunnen zijn voor regimes die op deze lijst komen. Bijvoorbeeld de Bahama’s, de Kaaimaneilanden en Panama worden naar verwachting wel op de zwarte lijst van de EC gezet. Maar de Nederlandse praktijk van geheime belastingafspraken met multinationals lokt ook belastingontwijking uit, vinden sommige Europarlementariërs. Om die afspraken transparant te maken, zijn de EU-lidstaten sinds 1 januari verplicht ze uit te wisselen met de andere landen. De Duitser Sven Giegold van de Groene fractie vroeg Juncker of hij lidstaten die daarmee dralen, waaronder Nederland en Luxemburg, op de vingers gaat tikken. Dat bevestigde hij, maar wat is zo’n bevestiging van Juncker waard? Juncker was in het parlement voor een hoorzitting over belastingontduiking en witwassen. Mogelijk heeft hij in de jaren 1989-2013 wel als de as van de Europese belastingparadijzen gefungeerd. Hij werd deze week aan de tand gevoeld over zijn rol als minister van Financiën en premier van Luxemburg, tussen 1989/1995 en 2013. Toen lokte het land veel buitenlandse spaarders met geheime bankrekeningen en bedrijven met aantrekkelijke belastingdeals, zogenaamde tax-rulings. ,,Ik ben nooit betrokken geweest bij dat soort arrangementen”, verklaarde hij. Hij stelt dat hij nooit zelf afspraken heeft gemaakt met multinationales als premier en als minister van Financiën van Luxemburg. Maar de vraag had moeten luiden: wie was er in die tijd politiek verantwoordelijk voor het afsluiten van de geheime fiscale afspraken van de Luxemburgse belastingdienst. Daar is maar een antwoord op mogelijk, maar de politiek keek weg en doet dat nog steeds. Of hij heeft gelijk en dan betekent dat dat hij moet opstappen als voorzitter van de EC. Of hij liegt want het is niet voorstelbaar dat het Luxemburgse parlement medio 2013 een rapport van een onderzoekscommissie heeft goedgekeurd, waarvan de conclusie luidde dat Juncker nalatig was geweest bij zijn controle van de Luxemburgse inlichtingendienst SREL en dat hij daarvoor de politieke verantwoordelijkheid droeg. Op 11 juli 2013 diende Juncker bij de Groothertog zijn ontslag in. Hij was in de periode tot 2013 en premier en minister van Financiën van Luxemburg en vanaf 2005 voorzitter van de Eurogroep (de ministers van Financiën van de eurolanden) en hij heeft nooit iets geweten van belastingdeals in het Groothertogdom Luxemburg en andere ‘belastingparadijzen in Europa’, als Nederland, Ierland, Cyprus, Malta. En nu verdedigt hij ook nog dat Europese belastingparadijzen niet worden opgenomen op een ‘zwarte lijst’ die de EC dit jaar gaat publiceren. Juncker beaamt wel dat er een aantal EU-landen op die zwarte lijst thuishoren maar dat de lidstaten daar niet aan meewerken. Ze treuzelen en de EC heeft niet de kennis van zaken in huis en onvoldoende capaciteit om lidstaten daartoe te dwingen. Wie neem je nog serieus met zo’n beleid?

Het Europese agentschap voor fraudebestrijding (OLAF) heeft afgelopen jaar 346 gevallen aangetoond waarin EU-geld niet volgens de regels is uitgegeven. Het gaat om een totaalbedrag van €631 mln. De dienst heeft geadviseerd dat geld terug te eisen en de fraudeurs voor de rechter te brengen. Het terug te eisen bedrag is lager dan in 2015. Toen werd volgens OLAF met €888 mln aan Europese subsidies gefraudeerd. Een jaar daarvoor was dat €901 mln. Het ging in 2016 onder meer om fraude met grote transportprojecten. Ook maakten criminelen misbruik van publieke aanbestedingen. Daarnaast ontdekte het agentschap onregelmatigheden met onderzoeksgeld en werkloosheidsprogramma’s. Misdaadnetwerken slagen er met complexe constructies nog altijd in douaneheffingen en BTW te omzeilen, aldus OLAF. Zo werd in het Verenigd Koninkrijk een enorme fraude met Chinees textiel blootgelegd. De vraag rijst dan hoe de interne controle van de Brusselse bureaucratie functioneert? De EU gaf vorig jaar ruim €136 mrd uit. De dienst opende vorig jaar 219 nieuwe onderzoeken.

De inflatie in de eurozone is in mei uitgekomen op 1,4% op jaarbasis, tegen 1,9% in april. Dat bleek deze week uit een raming van Europees statistiekbureau Eurostat. De lagere inflatie is voor een groot deel toe te schrijven aan de prijzen van autobrandstof. Die droegen een maand eerder nog voor 7,6% bij aan de inflatie, maar in mei naar schatting met 4,6%. De prijzen van voedsel, alcohol en tabak bleven gelijk. Door de daling is de geldontwaarding wat verder verwijderd geraakt van het niveau waar de Europese Centrale Bank (ECB) met zijn monetaire beleid op aanstuurt. Doel is de inflatie dicht bij, maar onder de 2% te houden. De inflatie in Duitsland is in mei gedaald naar 1,5% op jaarbasis. In april stegen de prijzen van consumptiegoederen in Duitsland in doorsnee nog met 2% op ten opzichte van een jaar eerder. Toen werd de inflatie aangewakkerd door het herstel van de olieprijs. Op basis van de geharmoniseerde Europese meetmethode bedroeg de Duitse inflatie in mei 1,4% op jaarbasis, tegen 2% een maand eerder.

De Britse premier, Theresa May, heeft een schot voor de boeg gegeven voorafgaand aan de onderhandelingen met Europa over een Britse uittreding die, volgens planning, op 19 juni zullen gaan starten. Volgens May zijn er binnen Europa een aantal beleidsmakers die vanwege de keuze van het Verenigd Koninkrijk om uit de Europese Unie te stappen, vinden dat het land daarvoor gestraft moet worden. De gesprekken over het Britse vertrek uit de EU beginnen na de parlementsverkiezingen op 8 juni, waarbij May hoopt op een sterk mandaat van de kiezers. Dit weekend vond er in Londen weer een aanval plaats. Bij een aanslag op de London Bridge en een nabijgelegen uitgaansgebied in de Britse hoofdstad zijn zaterdagavond laat zeven mensen omgekomen. Ook de aanvallers, drie mannen gewapend met messen, hebben de aanslag niet overleefd; ze werden door de politie doodgeschoten. Van de tientallen mensen die gewond raakten bij de aanslag, liggen er 48 in het ziekenhuis. Een onbekend aantal van hen verkeert in kritieke toestand, heeft de burgemeester van Londen bekendgemaakt. Een van de gewonden is een politieagent, die in het gezicht werd gestoken. Onder de gewonden zijn vier Fransen, een Nieuw-Zeelander en twee Australiërs.

Bondskanselier Merkel heeft de Europeanen opgeroepen het lot in eigen hand te nemen. Op een campagnebijeenkomst in München zei ze “dat de tijden waarin we ons volledig op anderen, ze doelde hier op de Amerikaanse president Donald Trump, konden verlaten, voorbij zijn”. Ze voegde daaraan toe dat ze dat zelf in de afgelopen dagen heeft ervaren. Daarmee verwees ze naar de ontmoetingen met president Trump. Ze noemde eerder de gesprekken met hem over het klimaatverdrag van Parijs “heel moeilijk, om niet te zeggen zeer onbevredigend”. Merkel benadrukte de noodzaak van vriendschappelijke relaties met de VS en Groot-Brittannië. Ook onderstreepte ze het belang ervan om goede buren te zijn voor andere landen, “waar mogelijk ook met Rusland”. Maar dat neemt volgens haar niet weg dat “wij als Europeanen voor onze eigen toekomst moeten vechten”. Merkel ontmoette Trump afgelopen week in Brussel bij de NAVO en op Sicilië op de G7-top. Bij de NAVO zei Trump in het openbaar dat de meeste Europese landen te weinig betalen voor de gemeenschappelijke defensie, en op Sicilië waren er zeer moeizame gesprekken over de vluchtelingen, de internationale handel en het klimaat. Daarnaast noemde Trump de Duitsers binnenskamers “slecht, zeer slecht” omdat ze miljoenen auto’s naar de VS exporteren. Europa moet een actievere rol spelen bij het oplossen van internationale conflicten zoals die in Libië en Oekraïne, en internationale vraagstukken als massa-immigratie. Dat zei de Duitse bondskanselier Merkel na een ontmoeting met de Indiase minister-president Modi. Merkel herhaalde dat Europa minder naar de Verenigde Staten moet kijken, en meer een eigen koers moet varen. Volgens Merkel zijn de verhoudingen met de VS anders komen te liggen na de komst van Trump naar de NAVO en de G7. Trump twitterde niet lang na deze uitspraken van Merkel dat Duitsland een enorm handelsoverschot heeft ten opzichte van de VS, en hij herhaalde dat Duitsland te weinig aan de NAVO betaalt. Hij noemt dat slecht voor de VS en hij schrijft dat het zal veranderen. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Sigmar Gabriel (SPD) doet ook een duit in het zakje: hij roept Europa op om zich te verzetten tegen de politiek van de Amerikaanse president Trump. “Wie zich niet keert tegen dit Amerikaanse beleid maakt zichzelf medeschuldig”, zegt hij tegen de Duitse krant Rheinische Post. “Wie klimaatverandering door minder milieubescherming versnelt, wie meer wapens in crisisgebieden verkoopt en wie religieuze conflicten niet politiek wil oplossen, brengt de vrede in Europa in gevaar”, zegt hij. De Duitse minister refereert aan de mislukte G7-top, waar geen concrete afspraken werden gemaakt over problemen met migratie en waar Trump in het midden liet of hij het klimaatverdrag van Parijs wil steunen. Verder sloot Trump op zijn eerste buitenlandse reis deze maand een megawapendeal met Saudi-Arabië, zonder mensenrechtenschendingen aan de kaak te stellen. De top bewijst volgens Gabriel dat de machtsverhoudingen in de wereld veranderen. Als Trump “het doordrukken van nationale belangen boven de internationale orde stelt, dan zeg ik dat het Westen kleiner is geworden, of op zijn minst zwakker.” Net als bondskanselier Merkel pleit Gabriel voor een sterkere rol voor Europa. Hij bepleit meer Europese samenwerking: “Alleen dan hebben we de kracht om op het politieke wereldtoneel een geloofwaardige speler te zijn.” Volgens Gabriel kan een sterker Europa de Verenigde Staten ervan overtuigen weer de leidende rol te spelen die het land decennialang vervulde. Het is niet de eerste keer dat de Amerikaanse president uithaalt naar Duitsland. Hij noemde de Duitsers in een gesprek met voorzitter Juncker van de Europese Commissie naar verluidt “slecht, zeer slecht” omdat ze miljoenen auto’s naar de VS exporteren. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Gabriel roept Europa op om zich te verzetten tegen de politiek van de Amerikaanse president Trump. “Wie klimaatverandering door minder milieubescherming versnelt, wie meer wapens in crisisgebieden verkoopt, en wie religieuze conflicten niet politiek wil oplossen, brengt de vrede in Europa in gevaar”, liet hij de Rheinische Post optekenen. Net als Merkel refereerde hij aan de mislukte G7-top, waar geen afspraken werden gemaakt over migratie en het klimaatakkoord van Parijs. Volgens Gabriel zijn de machtsverhoudingen in de wereld vaan het veranderen. Merkel zei bij een bezoek aan de CSU, de zusterpartij van haar CDU, dat Europa niet langer blind kan varen op Washington. Europa moet zijn lot in eigen hand nemen. Merkel krijgt ook steun van een politieke tegenstander: SPD-leider Martin Schultz, een van de uitdagers van Merkel bij de volgende verkiezingen. Hij zei dat Trump de westerse waarden vernietigt en internationale samenwerking tegenwerkt. “De Amerikaanse president ondermijnt goede samenwerking tussen landen gebaseerd op wederzijds respect en tolerantie. De SPD-leider spreekt schande van Trump’s opstelling op de G7 in Taormina, Sicilië. Trump is volgens Schulz een president die anderen wil vernederen en die zich presenteert als een autoritair leider. “Europa is het antwoord en meer samenwerking tussen Europese landen op alle niveaus: is het antwoord op Donald Trump’s beleid.” De Amerikaanse president heeft hard uitgehaald naar Berlijn. „We hebben een gigantisch handelstekort met de Duitsers”, twitterde hij. „Bovendien trekken ze veel te weinig geld uit voor de NAVO en de strijdkrachten. Dat is erg slecht voor de VS en dit gaat veranderen.” ,,De Duitsers zijn slecht, erg slecht. Kijk maar eens naar de miljoenen auto’s die zij in de Verenigde Staten aan de man brengen. Verschrikkelijk. Daar gaan we een stokje voor steken”, zou Trump toen volgens Der Spiegel hebben gezegd. De Duitse bondskanselier Angela Merkel roept Europa op zich te bezinnen op de eigen kracht. ,,De tijden dat we volledig op anderen konden rekenen zijn echt voorbij. Dat heb ik de afgelopen paar dagen wel ervaren”, zei Merkel na de G7-top op Sicilië, die door het dwarse optreden van Trump nauwelijks iets heeft opgeleverd. Ook de Duitse sociaaldemocratische leider Martin Schulz noemde Trump in Berlijn ,,de vernietiger van alle westerse waarden”. Volgens de oud-voorzitter van het Europees Parlement ondermijnt Trump de vreedzame samenwerking tussen landen, die volgens de Duitser is gebaseerd op wederzijds respect en tolerantie. Merkel kreeg ook bijval van de Italiaanse premier Paolo Gentiloni. Die vindt dat Europa zijn eigen koers voor de toekomst moet uitstippelen. Als Europa zijn eigen koers bepaalt, zal dat het belang van de banden met de VS niet teniet doen, aldus Gentiloni. ,,Maar het belang dat we aan die banden hechten, kan niet betekenen dat we onze fundamentele principes overboord zetten voor bijvoorbeeld de strijd tegen de klimaatverandering, voor open samenlevingen en vrije handel.” Twijfel overheerst bij mij na lezing en herlezing van bovenstaande uitspraken van onze Oosterburen. Is hier sprake van een dubbele bodem. Komen de uitspraken en het beleid van Trump voor Merkel niet als een godsgeschenk uit de hemel vallen. Is dit niet het geschikte moment om de macht in Europa in handen te nemen. 70 jaar na de instorting van het Nazi-rijk achten de Ariërs de tijd aangebroken om Europa te onderwerpen aan het Berlijnse regime? En de Italianen, die zich achter Merkel scharen, waren die beiden eerder in de geschiedenis geen fascisten? Zouden de Engelsen dan toch gelijk krijgen en zijn ze net voor de overname niet uitgestapt? Moeilijke tijden, hier wordt geschiedenis geschreven, laten we ons dat wel realiseren.

AkzoNobel heeft deze week een zaak voor de Ondernemingskamer gewonnen. De rechter vindt dat het verf- en chemieconcern zorgvuldig heeft gekeken naar het overnamebod van het Amerikaanse PPG Industries. De Ondernemingskamer stelt ook dat AkzoNobel geen aandeelhoudersvergadering hoeft te houden, waar het ontslag van president-commissaris Antony Burgmans aan de orde zou komen. De rechter plaatst wel vraagtekens bij de manier waarop het Nederlandse concern zijn aandeelhouders heeft geïnformeerd, maar koppelt daar geen maatregelen aan. AkzoNobel was voor de Ondernemingskamer gesleept door een groep opstandige aandeelhouders onder leiding van Elliott. Deze Britse belegger is ontevreden, omdat het verf- en chemieconcern drie keer een overnamebod van PPG heeft afgewezen. Elliott meent ook dat president-commissaris Burgmans en topman Büchner niet serieus in gesprek wilden gaan met PPG. Het laatste overnamebod van de Amerikaanse branchegenoot bedraagt €96,75 per aandeel AkzoNobel. Dat komt in totaal neer op €26,9 miljard. PPG-topman Michael McGarry zei eerder tijdens de zitting voor de Ondernemingskamer nog steeds in een samensmelting te geloven. Er was haast geboden, omdat PPG vóór 1 juni een officieel biedingsbericht moest indienen. PPG is ook naar een andere rechter (AFM) gestapt om die deadline te verschuiven, maar dat verzoek werd afgewezen. Daarop heeft PPG zijn overnamepoging van het verf- en chemiebedrijf AkzoNobel gestaakt. Het gaat mogelijk om een voorlopige terugtrekking uit de biedingenstrijd om AkzoNobel. Akzo-topman Ton Büchner benadrukte in een reactie dat zijn concern streeft naar ,,duurzame groei” en ,,versnelde winstgevendheid.” Om dat te bereiken wordt de divisie voor speciale chemie op eigen benen gezet. Harris Associates, dat iets minder dan 1% van AkzoNobel bezit, noemde het teleurstellend dat PPG zijn pogingen staakt. Daar ziet het concern nu expliciet vanaf. Volgens Nederlandse regels mag PPG in ieder geval zes maanden geen stappen zetten richting het Nederlandse verf- en chemiebedrijf. Als PPG wel het concept van zijn biedingsbericht had ingediend bij de AFM zonder een deal met het bestuur en de commissarissen van AkzoNobel, dan gold dat als een vijandige stap.

De EU wil haar greep op de eurolanden versterken. Als het aan de Europese Commissie ligt komt er een minister van Financiën voor de eurozone en een aparte begroting. Het dagelijks bestuur van de Europese Unie kwam op 1 juni met een voorstel over de toekomst van de euro. Het is bedoeld als een discussiestuk. Eind dit jaar moeten de Europese regeringsleiders en staatshoofden knopen doorhakken over de richting die het uit moet/gaat met de EU. Voor Nederland zullen de voorstellen even slikken zijn. In Den Haag ligt een verschuiving van macht van de lidstaten richting Brussel zeer gevoelig. Toch lijkt een wijziging van het beleid onvermijdelijk. De Franse president Macron en zijn Duitse collega Merkel zijn vastbesloten de Europese samenwerking te verdiepen. Deze plannen van de Commissie passen daarin. De euro geldt als een onvolmaakt project doordat er grote economische verschillen zijn tussen de negentien eurolanden. De Commissie wil de economieën meer naar elkaar toe laten groeien. Een Europese minister van Financiën is in feite een Eurocommissaris voor begrotingen, die lidstaten een tik op de vingers kan geven als die de regels aan hun laars lappen. Ook plannen voor het gezamenlijk financieren van staatsschuld komen weer om de hoek kijken. Voor de kabinetsformatie komen deze ontwikkelingen slecht in zicht. De positie van Groen Links wordt hiermede versterkt en de positie van Rutte als de volgende premier wordt twijfelachtig.

Het enthousiasme in Europa voor risicovolle achtergestelde bankobligaties, zogenoemde coco’s, ebt langzaam weg. Na de grote piek in 2014, waarin Europese banken voor zo’n €48 mrd aan ‘contingent convertible bonds’ uitgaven, ging vorig jaar nog slechts voor €25 med aan nieuwe coco’s de markt op. Dat blijkt uit onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB) naar de nog relatief jonge coco-markt. Voor de zeer risicovolle beleggingsproducten is vooral belangstelling door institutionele beleggers buiten Europa. Investeerders van buiten het eurogebied hebben bijna tweederde van de totale uitgegeven coco’s in bezit. Banken hebben nauwelijks interesse in coco’s van andere banken. Datzelfde geldt voor verzekeraars en pensioenfondsen. Coco’s werden in 2009 ontwikkeld als extra kapitaalinstrument waarmee banken mogelijke verliezen kunnen opvangen. De producten kunnen hoge rendementen opleveren, maar hebben als risico dat zij kunnen worden geconverteerd naar aandelen en mogelijk helemaal worden afgeschreven als de kapitaalbuffers van een bank te laag zijn. Toen dit ruim een jaar geleden bij Deutsche Bank dreigde te gebeuren, sleurde de Duitse bank alle Europese bankaandelen mee in een paniekvlucht omlaag. Sindsdien daalde het aantal emissies van coco’s flink. Dit komt volgens DNB ook omdat diverse banken hun gewenste hoeveelheid coco’s in het piekjaar 2014 al hadden bereikt en weinig nieuwkomers kozen voor coco-uitgiftes. Dat niet veel banken, verzekeraars en pensioenfondsen coco’s kopen lijkt DNB niet zo erg te vinden. „Het zorgt voor beperkte onderlinge verwevenheid tussen banken en andere financiële instellingen in Europa”, schrijft de toezichthouder.

©2017 hannesdewitte@gmail.com

Slotstand indices dd 2 juni 2017; week 23: AEX 526,74; BEL 20 3915,04; CAC-40 5343,41; DAX 30 12.822,94; FTSE 100 7547,63; SMI 9043,96; RTS (Rusland) 1046,02; DJIA 21206,29; NY-Nasdaq 100 5.881,458; Nikkei 225 20.177,28; Hang Seng 25.900,79; All Ords 5821,10; SSEC 3,105.54; €/$ 1,1282; goud $1278,50; dat is €36.447,56 per kilo; 3 maands Euribor -0,329% (1 weeks -0,379%, 1 mnds -0,372%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,49%; 10 jaar VS 2,1678%. 10 jaar Duitse Staat 0,271%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,179, elders €1,269.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.