UPDATE03022018/413 Bitcoin krijgt forse klappen

Ik sloot mijn vorige blog af met de belofte aan mijn lezers dat ik het volgende blog tot de helft zou reduceren. Ik zal dan mijn overwegingen toetsen waarom ik van mening ben dat Mark Rutte moet opstappen omdat hij de kwaliteiten mist om het beleid, dat nodig is om de doelstellingen van Parijs (december 2015) en de vergroening van de samenleving, te realiseren. Daarvoor moet zwaarder geschut worden ingezet. Het is aan de Koning,  Seghers, Buma en Pechtold om dat proces in gang te zetten. Het gaat deze keer niet lukken. Ik ben geschrokken van de reacties op de plagiaat dat Willem Vermeend en Rian van Rijbroek hebben gepleegd in hun boek “De wereld van Cybersecurity en Cybercrime”. Het is voor mij een teken dat ik in mijn blog meer aandacht moet gaan geven aan het benoemen van mijn bronnen die ik citeer.

Oud-minister Willem Vermeend  heeft toegegeven dat er sprake is van plagiaat in het recent verschenen boek over cybercriminaliteit Vermeend schreef het boek samen met Rian van Rijbroek, die deze week in opspraak kwam door haar optreden bij Nieuwsuur. Eerder werd al bekend dat het boek uit de handel was genomen door de uitgever. Overigens wil dat nog niet zeggen dat er nonsens in het boek staat en ook niet dat er op grote schaal nepnieuws in zou staan. De rechten zijn niet op orde. Verder heb ik afgelopen week tegenslag gehad met mijn computer, die weliswaar geen Ddos aanvallen te verduren kreeg, maar ik heb wel meerdere problemen moeten oplossen. Zo werkte mijn antivirusprogramma niet meer en was mijn Chrome browser verdwenen. Ook gaf de firewall aan dat de bescherming niet meer compleet was. Verder kreeg ik foutmeldingen bij het installeren van updates van Microsoft en Chrome beta en hoe de status is van de laatste versie van Java/Oracle. Ook op 2 externe hd’s zitten nog niet opgeloste problemen. Veel draait er weer, maar niet alles. Een deel van de tekst van dit blog was plotseling overschreven en was niet meer te achterhalen.

Ik ga mijn eerdere uitspraken over minister Wiebes terugnemen. Als staatssecretaris van Financiën heb ik geen vertrouwen gehad in het beleid dat hij daar voerde. Maar nu op Economische Zaken profileert hij zich als een krachtige bewindsman in het Groningen-dossier. In de tijdens de formatie besproken notitie gaat het ministerie van Economische Zaken ook in op een aantal scenario’s om de gaswinning versneld terug te brengen. Ambtenaren geven aan dat buiten het permanent afschakelen van grootverbruikers van Gronings gas “geen maatregelen tussen nu en 2021 een significant effect sorteren”. Juist met dat afschakelen van grote bedrijven heeft minister Wiebes een begin gemaakt. Hij wil dat 200 industriële grootverbruikers, die samen goed zijn voor een verbruik van 5,5 miljard kuub, voor 2022 van het Groningse gas af zijn. Een brief waarin hij dat voornemen aan de bedrijven kenbaar maakte stuitte vorige week op kritiek van de sector. In de notitie spreekt het ministerie de verwachting uit dat ook deze bedrijven zullen gaan procederen en een schadevergoeding zullen eisen. De kosten voor het ombouwen van de zeven grootste verbruikers – vier elektriciteitscentrales en drie andere bedrijven – worden geraamd op €130 mln. Volgens het ministerie zullen de bedrijven de kosten waarschijnlijk zelf moeten dragen “omdat er grote kans is dat er bij vergoeding door de overheid sprake is van staatssteun, naar de normen die de Europese Commissie hanteert”. Mijn vraag is welke bijdrage de burger moet gaan opbrengen voor de totale energie-transitie en de verdere verduurzaming van de Nederlandse en Europese samenleving?

Staatstoezicht op de Mijnen adviseerde deze week het ministerie van Economische Zaken en Klimaat om, met oog op de veiligheid van de inwoners van Groningen, de gasproductie flink te verlagen. “Er is een forse ingreep noodzakelijk om naar verwachting aan de veiligheidsnorm te voldoen en de kans op schade sterk te verlagen. Ondanks dat we nog steeds niet goed kunnen voorspellen bij welk niveau van winning welke bevingen zich voordoen, adviseert het Staatstoezicht op de Mijnen de minister zo snel als mogelijk is terug te gaan naar 12 miljard kubieke meter per jaar. De onzekerheden bij deze inschatting zijn groot, wij zijn daarom aan de veilige kant gaan zitten. Het gaat immers om de veiligheid van de Groningers”, aldus inspecteur-generaal der Mijnen Theodor Kockelkoren. ”Minister Wiebes heeft nog tot november de tijd  om een nieuw gaswinningsbesluit te nemen, nadat de Raad van State eind vorig jaar een streep zette door het besluit van de voorganger van Eric Wiebes, Henk Kamp, om gedurende vijf jaar de winning van 21,6 miljard kuub toe te staan. Volgens de Raad van State was dat onvoldoende goed onderbouwd. Maar het kabinet Rutte II kwam ermee weg. Op dit moment wordt de hoeveelheid economisch winbaar gas in het Groningenveld geschat op ongeveer 550 – 600 miljard m3. Dit gas is juridisch eigendom van de NAM. Op het moment dat door de overheid wordt aangestuurd op een lager winningsniveau uit Groningen, anders dan vanuit veiligheidsoogpunt noodzakelijk is, dan was de verwachting dat NAM een claim zou kunnen indienen. Deze aanname is uitdrukkelijk niet gebaseerd op uitingen van NAM of haar aandeelhouders. Neerwaartse sturing op de winning op grond van veiligheid levert geen eigendomsclaim op. De beste inschatting die SodM op dit moment kan maken is dat bij een productieniveau van 12 miljard Nm3 per jaar de berekende risico’s in de periode 2018 tot 2022 met redelijke zekerheid onder de veiligheidsnorm zullen uitkomen. SodM begrijpt dat dit getal suggereert dat precies bepaald kan worden bij welke productie aan de veiligheidsnorm wordt voldaan. Maar dat is niet het geval. SodM hanteert een marge om te komen tot het geadviseerde productieniveau en om te gaan met de grote onzekerheden. Deze onzekerheidsmarge maakt het mogelijk om met vermoedelijk 90% zekerheid aan de veiligheidsnorm te voldoen. SodM verwacht met deze productiemaatregelen terug kunnen gaan naar code groen. Dit betekent dat de kans op aardbevingen (óók de zwaardere) sterk afneemt, waarbij schade zoveel als redelijkerwijs wordt voorkomen en beperkt. De Gasunie verwacht tot 2021 jaarlijks 21 miljard kuub uit Groningen nodig te hebben om aan de binnenlandse vraag en buitenlandse verplichten te kunnen voldoen. Grofweg 85-90% van de opbrengsten van de Groningen gaswinning komt aan de Staat toe en 10-15% aan de NAM (50% Shell en 50% ExxonMobil). Kamerleden reageren verbolgen op de dreiging van een schadeclaim van de NAM , het grote bedrijfsleven en buitenlandse contractanten. PvdA’er Henk Nijboer noemt een mogelijke claim “moreel verwerpelijk”. Ook D66, SP en  GroenLinks zijn verontwaardigd. “Een bedrijf mag een claim neerleggen als het denkt dat zijn belangen geschaad te worden, maar of dit nu maatschappelijk verantwoord ondernemen is?”, aldus GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren. “Ik vind het heel vreemd dat je als bedrijf niet anticipeert op veranderende omstandigheden. Ze hadden al jaren kunnen zien aankomen dat het gas niet eindeloos uit de grond zou komen, ze wisten van de aardbevingen en klachten in Groningen. Dan moet je daar als bedrijf op anticiperen.” Minister Wiebes toont zich een krachtige bestuurder die opkomt voor de belangen van de Groningers. Of hij zich met deze aanpak kan handhaven als een liberale  politicus in het kabinet Rutte III?

De Deltawerken  moesten ons ruim tweehonderd jaar beschermen tegen hoogwater, ze werden gebouwd om Nederland veilig te houden voor overstromingen. Maar dertig jaar na de bouw moet Nederland al gaan nadenken over een nieuwe manieren om het water ook in de toekomst buiten de deur te houden. De reden: de zeespiegel kan veel sneller gaan stijgen dan we tot nu toe dachten. In 2013 zijn de Deltawerken uitgeroepen tot het meest prestigieuze waterbouwproject ter wereld. Toen de Oosterscheldekering in 1986 werd afgerond, werd gedacht dat deze wel tweehonderd jaar mee zou gaan. Dat gaat de kering zeker niet halen, zegt ingenieur Frank Spaargaren, die leiding gaf aan de bouw,  nu. “De Oosterscheldekering is berekend op een zeespiegelstijging van 40 centimeter. Als de boel met een meter stijgt kan je hem afschrijven.” Volgens Spaargaten zijn er twee opties voor de Oosterschelde: de kering weghalen, maar dan moeten alle Zeeuwse dijken enorm worden opgehoogd. Of: de kering onder het zand spuiten. “Dat is in feite het oude deltaplan: dichte dammen. Die keuze, daar komen we voor te staan als de zeespiegel een meter omhoog komt,” aldus Spaargaren. De zeespiegel stijgt tot 2.100 meter met minimaal 35 en maximaal 85 centimeter. Dat was tot voor kort de gangbare wetenschappelijk opvatting. Maar een publicatie in het wetenschappelijke tijdschrift Nature, studies van het KNMI en de Universiteit Utrecht schetsen in de afgelopen twee jaar hele andere scenario’s: een stijging van 1 meter tot 1.80 meter tot het einde van de eeuw is niet ondenkbaar. De reden voor het verschil tussen deze berekeningen is dat in recente studies rekening is gehouden met smeltprocessen van het ijs op Antarctica waar eerder nog niet naar gekeken werd. Daar komt ook nog eens bij dat de bodem daalt, en het weer – ook door klimaatverandering – steeds extremer wordt. Hoe wapenen we ons met deze omstandigheden opnieuw tegen het water? Deltacommissaris Wim Kuijken is in 2010 aangesteld om zich hierover te buigen. “Het speelveld verandert, in het nationale deltaprogramma geven we al deze ontwikkelingen een plek en bereiden we ons op elk scenario voor,” zegt Kuijken. Dat is volgens assistent professor Geowetenschappen Renske de Winter (Universiteit Utrecht) zeker nodig. De Winter publiceerde in 2017 een onderzoek naar de extremere scenario’s. Ook zij concludeerde dat een zeespiegelstijging van 1.80 meter niet ondenkbaar is. “We hebben nu nog tijd om een plan te maken,” zegt de Winter. Volgens haar zijn er ook mildere scenario’s, maar die steunen wel allemaal op een drastische vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. “We doen niet veel om bij een milder klimaatscenario uit te komen. De mens kijkt liever de andere kant op. Dat snap ik wel, dat je dan in het weekend veel eet om op maandag beginnen met lijnen. Maar als de zeespiegel deze eeuw met een meter stijgt, dan stijgt hij volgende eeuw met twee of drie meter. Op een gegeven moment komt er een punt dat het lastig wordt om Nederland droog te houden,” aldus De Winter.

Ook de Deltacommissaris hoopt dat we de zeespiegelstijging kunnen inperken door in te zetten op het tegengaan van klimaatverandering. “Als het lukt om het klimaatakkoord van Parijs uit te voeren, dan zal het beheersbaar blijven. Als dat niet gebeurt kunnen we wel eens op een veel hogere zeespiegelstijging uitkomen.” Wat er bij die hogere zeespiegelstijging moet gebeuren met de Deltawerken, daar heeft Kuijken het antwoord nog niet op. “Ik heb nu geen oplossing, maar ik weet wel dat we die moeten vinden in de komende decennia en daar zijn we nu mee bezig.” Assistent professor Renske de Winter is bezorgd dat de zeespiegel inderdaad fors zal stijgen. “We moeten naast 5 of 10 jaar in de toekomst kijken, ook vooruitkijken naar de kustrespons over 40 of 50 jaar.” Volgens deltacommissaris Wim Kuijken gebeurt dat ook. “We maken onze kust nu nog een stukje beter met nieuwe veiligheidsnormen, en na 2050 gaan we ons voorbereiden op welk scenario dan ook.” Tot nu toe waren ingrijpende veranderingen in het Nederlandse landschap in de strijd tegen het water steeds een gevolg van een ramp of dreiging van het water. De deltawerken waren een reactie op de Watersnoodramp, het ‘ruimte voor de rivier’-project was een reactie op de hoge waterstanden in de jaren ’90. Nu heeft Deltacommissaris Wim Kuijken de schone taak om op de zaken vooruit te lopen. “Dat is het mooie aan de nieuwe Nederlandse aanpak, niet alleen maar reageren maar proberen het te voorkomen. Dat is andere business. Dat we ook met die scenario’s, ook als ze veranderen, rekening houden.” Tijdens de Watersnoodramp van 1953 overstroomde een gebied van zeker 200.000 hectare in Zuid-Holland, Zeeland en het westen van Noord-Brabant. Hulp kwam, maar voor velen te laat. In totaal laten 1.836 mensen het leven. Hetzelfde lot trof tienduizenden dieren. Nog een honderdduizend mensen  waren dakloos.

Op bright.nl lees ik een artikel over de waardedaling van de belangrijkste cryptomunten in de afgelopen dagen. De bitcoin is op 4 februari 2018 om 19:32 uur nog maar $8371,10 waard.  De bitcoin is daarmee weer evenveel waard als voor de piek in december, toen de koers tot net boven de 20.000 dollar uitkwam. Eind november stond de koers van bitcoin voor het laatst rond de 8400 dollar. Alleen al in de afgelopen 24 uur verloor bitcoin zo’n 15% van zijn waarde. Ook andere cryptomunten staan fors in de min: ethereum min 21%, de ripple verloor 32%, de bitcoin cash min 20% en de cardano min 36%. De reden voor de grote verliezen is niet helemaal duidelijk. “Het in gang zetten ervan snap ik nog wel, met de geruchten over regulering door de monetaire en financieel/politieke autoriteiten en de onzekerheid rond tether”, vertelt Robert-Reinder Nederhoed, directeur van Biccur, een bedrijf dat diensten aanbiedt op basis van de blockchaintechnologie. Maar de achterliggende reden voor de koersverliezen is volgens hem toch dat beleggers ‘even lijken te gaan voor zekerheid’. “Mensen waren euforisch toen het omhoog ging, nu denken ze: even winst pakken nu het nog kan”, aldus Nederhoed. “En daar gaat ook weer een aansteek-effect van uit.” “Maar er zijn ook veel mensen die er niet aan meedoen, die zich niet van de wijs laten brengen volgens het hodl-idee”, voegt Nederhoed toe. Hij doelt op de veelgebruikte hodl-theorie (vasthouden als de koersen dalen) in de cryptowereld dat als je investeert in cryptocurrency’s, je de verleiding moet kunnen weerstaan om te verkopen. “Hier is ook door iedereen voor gewaarschuwd: het is volatiel”, zegt Nederhoed. “Maar we zitten nog rond het niveau van eind november”, relativeert hij. detijd.be meldt dat Facebook geen advertenties meer accepteert die aanzetten tot beleggingen in cryptomunten, ICO’s en binaire opties. De beslissing valt samen met grote onrust rond mogelijke fraude met de cryptomunt tether. De beslissing komt op een ogenblik dat het ‘crypto-universum’ geplaagd wordt door opeenvolgende verhalen over fraude en diefstallen van virtuele munten. Eén van die verhalen die momenteel voor veel onrust zorgt, draait rond de tether, een digitale munt die volgens de makers één op één inwisselbaar is met de dollar maar die volgens critici de spil vormt van een gigantische oplichting. Volgens enkele bloggers uit de cryptosfeer werden er massaal tethers gecreëerd waar geen overeenkomstige dollarreserve tegenover stond. Het geld zou vervolgens gebruikt geweest zijn om de koersen van bitcoin en andere bekende cryptomunten op te stuwen. Het bedrijfje achter tether (Tether, met hoofdletter) had aanvankelijk beloofd om zijn boeken te laten doorlichten, maar afgelopen weekend raakte het bekend dat het zijn boekhoudkantoor (Friedman) aan de deur had gezet. Dat deed de vermoedens over een grootschalige fraude alleen maar toenemen. De onrust rond tether heeft ook de aandacht getrokken van de Amerikaanse beursregulatoren. De Commodity Futures Trading Commission (CFTC), het overheidsagentschap dat toeziet op de markten voor afgeleide financiële producten, zou het bedrijf Tether gedagvaard hebben, evenals de online beurs Bitfinex, waar de munt verhandeld wordt. Dat verklaarde een goed ingelichte bron aan Bloomberg op voorwaarde van anonimiteit. Tether en Bitfinex delen dezelfde CEO, de Nederlander Jan Ludovicus van der Velde. Beide bedrijven doen de dagvaardingen in een schriftelijk antwoord aan Bloomberg af als een routinecontrole. Ze willen er geen verdere commentaar op geven. Tether en Bitfinex blijken vrij schimmige bedrijven te zijn. Ze doken op in de Panama Papers, maar een officieel adres is op hun website of in publieke documenten niet terug te vinden.

Wat zit er achter de sterkste daling vrijdag van de Dow Jones in twee jaar tijd? Onzekerheid over oplopende rentes, zorgen om de krappere arbeidsmarkt bij stijgende Amerikaanse lonen de al langer verzwakkende dollar zijn de belangrijkste antwoorden van marktvorsers. Op de laatste beursdag van de week daalde de Dow Jones met 665,75 punten tot 25.520.96 punten. Dat paste in sentiment dat al enige tijd doorzet. De AEX verloor over de week 2,95%.  Dat paste in sentiment dat al enige tijd doorzet. De AEX verloor over de week 2,95%, de Dow zakte in vijf dagen met 4,1%. Een kilo goud daalde 1,7% naar €34.334.

©2018 hannesdewitte@gmail.com

Slotstand indices d.d. 2 februari 2018; week 5: AEX 550,08; BEL-20 4053,59; CAC-40 5364,98;  DAX 30 12.785,16; FTSE 100 7443,43; SMI 9220,69; RTS (Rusland) 1272,76; DJIA 25520,96; NY-Nasdaq 100 6760,29; Nikkei 23274,53; Hang Seng 32620,74; All Ords 6229,80; SSEC 3,462,081; €/$ 1,245835; BTC/USD volatile: $9.384,1602; 1 troy ounce goud $1331,90, dat is €34.334,34 per kilo; 3 maands Euribor -0,329% (1 weeks -0,378%, 1 mnds -0,371%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,785%; 10 jaar VS 2,83,2%; 10 jaar Duitse Staat 0,748%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) 0,11%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,259.

 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.