UPDATE02082011

BNR: het rommelt in Europa. Onheilsberichten over wanbetalingen, vallende eurolanden en Europese schisma's zijn niet van de lucht.

Zowel in het Huis van Afgevaardigden als in de Senaat is het voorstel tot verhoging van de Amerikaanse staatsschuld met 2.100 mrd dollar op 1/2 augustus 2011 aangenomen. Obama heeft de wet ondertekend. Er gaat $2.400 mrd aan bezuinigingen doorgevoerd worden, waarvan 900 mrd nu en 1.500 later. Tegenstemmers in het parlement komen uit de Tea Party en de linkervleugel van de Democraten. De rechterzijde van de Republikeinen, de Tea party, is tegen elke vorm van verhoging van het schuldenplafond en wilde veel hogere bezuinigingen en de helft van de Democratische fractie was ontstemd dat er geen belastingverhoging voor rijke mensen wordt doorgevoerd. Een speciale commissie krijgt tot 23 november de tijd met voorstellen over bezuinigingen te komen. Zijn daarmee de Amerikaanse problemen op de korte termijn en op de langere termijn termijn opgelost: nee. Met het compromis dat de leiders van de Democraten en Republikeinen afgelopen weekeinde sloten, wordt voorkomen dat de Amerikaanse overheid in acute geldnood komt. De dreiging van een afwaardering van de kredietwaardigheid van de Verenigde Staten hangt echter nog altijd boven de markten. Kredietbeoordelaar Standard & Poor's gaf eerder al aan dat de VS in de komende 10 jaar 4.000 miljard dollar moet besparen om de hoogste waardering, AAA (Triple-A) te behouden. Een lagere kredietwaardering tast de waarde van Amerikaanse staatsobligaties aan en kan voor grote onrust zorgen op de financiële markten. Voor de korte termijn is van belang dat de consumentenuitgaven in de Verenigde Staten in juni onverwacht met 0,2 procent zijn gedaald ten opzichte van mei. Dat is de eerste daling in bijna 2 jaar. Obama is volledig afhankelijk of de Speciale Commissie erin slaagt binnen 3,5 maand met nieuwe bezuinigingsvoorstellen te komen, waarmee het parlement kan instemmen. Zo niet dan gaat de 2e fase van verhoging van het schuldenplafond ad 1.200 mrd dollar niet door. Obama zit volledig in de klem van de Republikeinen, alleen dat schijnt hij niet door te hebben: the Tea Party is the winner and Obama is the loser of the battle. De DJIA sloot vanavond 2,19% in de min op 11866,62 en de Nasdaq 100 sloot 2,6% lager. Eerder sloten de Europese aandelenbeurzen ook in het rood, Amsterdam noteerde 1,41% in de min op exact 320,00. De dollar ging de markt uit op 1,4204, het goud op $1657,30, een nieuw all-time-high.

In Spanje en Italië is de rente op 10-jarig staat opgelopen tot ruim boven de 6%. In beide landen is deze hoogte de hoogste in 14 jaar. Spaans papier noteerde 6,46% en Italiaans 6,26%. Duitse staatsobligaties waren gevraagd (rendement 2,46%) evenals goud. Verkocht werden euro's , olie en aandelen. De kapitaalmarkten maken zich zorgen omdat Spanje en Italië ook moeten bijdragen aan de nieuwe steun voor Griekenland. Beleggers vrezen dat deze landen voor noodsteun moeten aankloppen bij de EU/IMF. In Italië heeft vanmiddag crisisberaad plaatsgevonden. De Spaanse premier is teruggekomen van vacantie. De Europese Commissie maakt zich nog geen zorgen over de toenemende financieringsproblemen van Spanje en Italië. Europese hulpprogramma's, zoals die voor Griekenland, zijn voor deze landen echter niet aan de orde. ,,De EC volgt de ontwikkelingen natuurlijk op de voet, maar we hebben er het volste vertrouwen in dat de regeringen de noodzakelijke maatregelen zullen nemen.'' De uitspraak van de EC slaat nergens op en is niet onderbouwd met harde data. In juli telde Spanje 4,08 miljoen werklozen, 1 procent minder dan de maand ervoor. ,,Dat is goed nieuws'', aldus minister Mari Luz Rodriguez. Vergeleken met een jaar eerder is het wel 4,4 procent hoger. Met een werkloosheidspercentage van rond de 20 heeft Spanje de hoogste werkloosheid van de landen van de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling).

Volgens de OESO kan een stringente uitvoering van de plannen voor Griekenland ertoe leiden dat de schuld vanaf 2013 afneemt. Binnen 20 jaar kan de schuldenlast van het noodlijdende land dan worden teruggedrongen tot minder dan 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp), stelt de OESO. Momenteel bedraagt de schuldenberg van de Grieken nog ongeveer 150 procent van het bbp. De noodzakelijke bezuinigingen zetten voorlopig echter wel een zwaar stempel op de economie. De recessie houdt volgens de OESO dit jaar nog aan. Pas vanaf volgend jaar kan er weer sprake zijn van economische groei. Om alle doelen te halen, moet de Griekse economie dringend worden gemoderniseerd. Er moet een einde worden gemaakt aan de verspilling van overheidsgeld en belastingontduiking moet streng worden aangepakt. Daarnaast moet het vertrouwen in de overheid worden hersteld en moet de werkgelegenheid voor vrouwen, jongeren en ouderen omhoog. Om de hervormingen te laten slagen, dient de Griekse regering het overheidstekort vanaf 2015 te verkleinen tot maximaal 1,5 procent van het bbp. Het gat op de begroting bedroeg vorig jaar nog ruim 10 procent van het bbp. Volgens de OESO heeft de Griekse regering een indrukwekkende start gemaakt met de hervorming van de economie. Vorig jaar werd het gat op de begroting al met 5 procentpunten verkleind. Die prestatie is in de afgelopen 30 jaar door geen enkel OESO-land geëvenaard. De uitvoering loopt volgens de economen echter niet vlekkeloos. Zo moet er meer haast worden gemaakt met de beloofde privatiseringen en de loonmatiging in het bedrijfsleven. Reactie: de schaduwkant van de eurozone is de afspraak dat de landen van de eurozone vrienden zullen zijn in goede en in slechte tijden. Vrij vertaald betekende dat in de afgelopen tien jaar dat de zuidelijke staten veel meer goederen importeerden uit de noordelijke (Duitsland, Nederland) eurolandstaten dan ze konden betalen. In werkelijkheid exporteerde ons bedrijfsleven naar Griekenland en betaalden onze banken de rekening. Dat dat op enig moment fout zou aflopen was voorzienbaar. Dat het gat in de begroting is teruggebracht met 5 procentpunten zegt mij niet dat daarmee het Griekse drama in 2035 zou zijn opgelost. Lezers van dit blog weten hoe ik denk over de opgelegde bezuinigingen aan Griekenland door de EU en het IMF. Zolang dit land in een recessie zit moet er hervormd worden. Er mag pas een nieuwe ronde van bezuinigingen worden doorgevoerd zodra de economische krimp is omgeslagen in een krachtige groei. Eerst moet de koopkracht worden hersteld, moeten de arbeiders weer geld in de portemonnee krijgen. Met het huidige beleid is het herstel dat de OESO ziet ontstaan niet realistisch.

Ik had in mijn blog van 1 augustus al gemeld dat de euforie over financiering van de Amerikaanse schuldenproblematiek op de aandelenbeurzen voor mij onbegrijpelijk was. De EC noemde 1 augustus het principeakkoord goed nieuws voor de Europese economie. Het maakt volgens de EC een einde aan de onzekerheden op de financiële markten. Wie kraamt in Brussel dit soort onzin uit?

Dat de verhoging van het schuldplafond zo lang duurde, kwam doordat de Tea Party, een rechtse stroming binnen de Republikeinse partij dwarslag. "Het was pure chantage." De partij is er principieel op tegen om de schuldenlast te verhogen en wilde niet dat de belastingen werden verhoogd, een eis die de Democraten daarom hebben moeten inleveren om tot een compromis te komen. "De Tea Party neemt heel Amerika in gijzeling uit ideologische overwegingen. Dat hadden ze een half jaar geleden tijdens de onderhandelingen over de begroting of volgend jaar tijdens de verkiezingen moeten doen," maar niet nu. De partij is er principieel op tegen om die schuldenlast te verhogen.

Het is maar de vraag of de ratingbureaus het plan ver genoeg vinden gaan. Beleggers blijven voorzichtig omdat er nog steeds de kans bestaat op een afwaardering van de kredietwaardigheid van de Verenigde Staten. Daardoor stijgt de rente op de leningen van de Amerikanen.
De Amerikaanse overheid wil 2,5 biljoen bezuinigen, een speciale commissie moet zich buigen over de details. "Bezuinigen bekent gewoon dat je minder gaat uitgeven dan dat je eerder hebt gepland en dat slechts voor een paar maanden. Er wordt niet bijgedragen aan welke oplossing dan ook, er wordt slechts een klein beetje tijd gewonnen", was op BNR-radio te horen.

De koers van de Zwitserse frank steeg maandag al tot ongekende hoogte ten opzichte van de dollar en de euro. Voornaamste reden is een mogelijke afwaardering van de Amerikaanse kredietwaardigheid. De euforie op de aandelenbeurzen over een concept-akkoord inzake het schuldenplafond in de VS duurde maandag slechts enkele uren. Tegenvallende macrocijfers over het bijna stilvallen van de groei in de productiesector gooide roet in het eten. De groei van de Amerikaanse productiesector is vorige maand bijna stilgevallen. De inkoopmanagersindex van het Institute for Supply Management (ISM) daalde van 55,3 in juni tot 50,9 punten in juli. Een stand boven 50 punten duidt op groei, onder 50 punten op krimp. Het was de laagste stand sinds juli 2009. Op dat moment kwam de Amerikaanse economie net uit een recessie. De index kwam aanzienlijk lager uit dan de economenverwachting van 54,9 punten. De aandelenbeurzen leverden maandag de eerdere winst van de dag in. De AEX noteerde in de ochtend +1,5% en schoot in de loop van de middag in het rood (slot -1,39%) op 324,59. Alle Europese aandelenbeurzen sloten maandag in de min, de Bel-20 en de CAC-40 zelfs >2%.

IMF: de vooruitzichten voor de Britse economie zijn zeer onzeker. De Europese schuldencrisis, de problemen op de huizenmarkt en de bezuinigingen van de overheid kunnen een flinke rem zetten op de groei. Dat concludeert het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in een rapport over de Britse economie. Het IMF verwacht de komende jaren een moeizaam en onevenwichtig economisch herstel in Groot-Brittannië. Een toename van de export en hogere investeringen moeten daarbij tegenwicht bieden aan de bezuinigingen en de zwakke huizenmarkt. Op de langere termijn leidt dat volgens het IMF tot een economische groei van ongeveer 2,5 procent. Door alle onzekerheden is er echter een aanzienlijke kans dat de werkelijkheid minder rooskleurig uitpakt. Bij een verdere verslechtering van de economie is een soepele opstelling van de overheid noodzakelijk.

Gasunie heeft over de eerste zes maanden van dit jaar een verlies geleden van 548 miljoen euro. Het forse verlies is een gevolg van nieuwe regels die mededingingstoezichthouder NMa heeft opgesteld en met terugwerkende kracht vanaf 2006 wil invoeren. Daardoor moet transportdochter GTS van Gasunie lagere tarieven rekenen voor het gastransport. Ook wordt het toegestane rendement op investeringen verlaagd. ,,Waardoor de haalbaarheid van investeringen onder druk komt te staan'', aldus Gasunie maandag. Het bedrijf heeft daarom nu al 900 miljoen euro afgeboekt, dat kan oplopen tot 1,7 miljard. Dat is het geval als de NMa Gasunie verplicht tot volledige terugbetaling van het bedrag, wat achteraf te veel in rekening blijkt gebracht. Gasunie hoopt daar voor eind september duidelijkheid over te hebben, aldus een woordvoerder. Het staatsbedrijf spreekt van een ,,groot financieel risico'' en een ,,enorme tegenvaller'', in de eerste plaats voor het bedrijf en de aandeelhouder, de Staat. Het uitbouwen van de gasrotonde dreigt volgens Gasunie door het nieuwe financiële plaatje in het gedrang te komen.

De Engelse bank HSBC Holdings gaat de komende jaren ca 30.000 banen schrappen om de kosten te verlagen.

Barclays Bank schrapt dit jaar 3000 banen.

De Franse bank BNP Paribas heeft in het afgelopen kwartaal verrassend weinig winst gemaakt. Dit was het gevolg van afschrijvingen op Griekse staatsleningen en deelname aan het nieuwe steunpakket voor Griekenland. De nettowinst steeg met 1 procent naar 2,13 miljard euro. Dat was minder dan analisten hadden verwacht. De bank heeft 534 miljoen euro afgeschreven wegens 'Griekenland', zo bleek dinsdag.

BNP Paribas heeft ongeveer 5 miljard euro aan Griekse staatsobligaties in bezit. Hiervan loopt 2,3 miljard in 2020 af. Dit maakt deel uit van het nieuwe Griekse steunpakket. De bank neemt in het kader van de bijdrage van de private sector aan het steunpakket een verlies van 21 procent op de staatsleningen. Bestuursvoorzitter Boudain Prot is niet bang voor Griekse toestanden in Italië, waar de bank ook veel belangen heeft. Ook heeft de bank volgens hem geen extra kapitaal nodig, omdat BNP, met een core Tier 1 kapitaalratio van 9,6 procent, ruimschoots voldoet aan de minimumeis van 8 procent.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.