UPDATE02062012/119 We staan aan de vooravond van het finalespel van de euro-crisis

Op het allerlaatste moment heb ik voor de kop van het Pinksterblog een ander thema gekozen. De vraag of een minister van een Nederlands kabinet het nationale belang kan behartigen in een EU-institutie waarin hij volledige immuniteit verkrijgt voor zijn functioneren. Een minister uit een land, dat democratisch wordt geleid, die geen verantwoording hoeft af te leggen over het gevoerde beleid met betrekking tot de besteding van gelden voor noodhulp aan eurolanden en mogelijk ook aan banken in die landen. De immuniteit is totaal voor de bestuurders van het EMS (de ministers van Financiën uit de 17 eurolanden, die de titel gouverneur krijgen): hij/zij staat boven de nationale parlementen, financieel/monetaire instituties, regeringen en regeringshoofden van de 17 eurolanden, rechtbanken, slachtoffers, benadeelden en private partijen. De 2e Kamer heeft daar geen bezwaar tegen uitgesproken. Wordt de Grondwet daarmee niet overtreden? Daarop is mijn antwoord: ja omdat het Nederland in een niet-democratische positie manoeuvreert. Mijn hoop is nog gericht op de 1e Kamer, die nog met de wetten moeten instemmen.

Mijn eerste indruk bij de presentatie van het ''lenteakkoord'' aan de 2e Kamer mistte ik de doorrekening van de cijfers van de begroting 2013 door het Centraal Plan Bureau. Die waarneming klopt. De door het ministerie van Financiën geleverde data aan het CPB blijken nog niet gedetailleerd genoeg te zijn om een doorrekening te kunnen uitvoeren. Het ministerie werkt nu aan uitgewerkte details van het 'lenteakkoord'. De cijfers worden deze maand verwacht zodat we ook weten wat de gevolgen zijn voor de werkgelegenheid, koopkracht, economische groei, het emu-saldo (begrotingstekort) en de emu-schuld (staatsschuld). Nog even wachten om te weten te komen of alle bezuinigingen en de op stapel gezette hervormingen van in totaal €12,4 mrd Nederland binnen de vastgestelde perken houdt. Een ander aspect van het ''lenteakkoord'' is de houdbaarheid. Stef Blok was daar afgelopen week helder in: het kabinet Rutte-1 zal het 'lenteakkoord' implementeren in de begroting 2013 die op Prinsjesdag wordt aangeboden aan de Staten Generaal. Zodra het demissionaire kabinet Rutte-1 aftreedt, dat zal wel ergens in het najaar zijn, zijn de 5 |Kunduz-partijen niet langer gebonden aan het ''lenteakkoord''. De VVD heeft al gezegd dat in het partij-progamma gekozen zal gaan worden voor andere bezuinigingen dan die uit het ''lenteakkoord''. Het CDA stelt dat ze het ''lenteakkoord'', ook na de verkiezingen van 12 september zullen blijven respecteren. Er is een optie dat GL, CU en D66 uitsluitend door het CDA en de VVD zijn gebruikt om onze reputatie in Brussel geen schade toe te brengen. Wellicht is het akkoord niet veel meer dan een 'dooie mus' die overblijft. De VVD luistert naar de achterban van de liberale partij en die hebben kenbaar gemaakt dat een aantal voorgenomen beleidsmaatregelen van tafel moeten en dat een nieuwe regering voor 2013 met een nieuwe dan wel aangepaste begroting moet komen, zegt Stef Blok.

Het was me het weekje wel. Ik was 3 weken in Zuid-Frankrijk. Vrijdagmiddag reed ik Nederland binnen via de grensovergang Vise en werd daar verrast met een gesprek over de euro- en overheidsschuldencrisis op Radio1. De meest interessante uitspraak was dat na het EK, Wimbledon, de Olympische Spelen en de Tour de France, de eurocrisis is opgelost. Over een week of tien dus. We zouden staan aan de vooravond van het finalespel. Aan het einde van de zomer zal de rust op de financiële markten terugkeren. En vreemd genoeg gaat de oprichting van het ESM daarin een sleutelpositie vervullen. In dat kader is ook een bericht van belang dat er nog altijd geldstromen van de Zuid-Europese landen naar die in Noord-Europa gaan en zegt de Europese Commissie dat geld moet terug naar Zuid-Europa. Die geldberg van het Noorden (de Jager zegt daarover 'de export naar de zwakke eurolanden moeten wij juist koesteren, want daar zit onze economische groei') moet afgebouwd worden. In dat radio-interview werd gesteld dat, terwijl de burgers zich druk maken over sportprestaties, er in Brussel gewerkt wordt aan een oplossing van de euro-crisis. En dat zou gaan lukken omdat Duitsland zich bereid gaat verklaren onder zware voorwaarden, de zwakke eurolanden financieel te gaan helpen. Als tegenprestatie krijgen de Duitsers de leiding over financiele en monetaire zaken in Europa. Het ESM is daarop al voorbereid, maar dat weten ze nog niet op het Haagse pluche. Wie had dat ooit kunnen bedenken: 67 jaar na de zelfmoord van Adolf neemt Angela de macht in Europa in handen. En nu maar afwachten hoe de hoofdrolspelers dat spel gaan spelen. Nog even kijken of de laatste data al een indruk geven over de voorzetten die gegeven gaan worden. In Nederland staan 264.337 huizen te koop. Spanje, dat in grote financiële problemen verkeert, pleit ervoor dat er een Europese begrotingsautoriteit komt die de financiën van Europa en de Europese landen gaat beheren. Op de laatste beursdag nam de spread tussen Duitse en Spaanse obligaties flink toe tot 535 basispunten. De vraag naar veilige havens is groot waardoor de Duitse rente fors daalt. Zo haalden de Duitsers deze week 2-jarig papier uit de markt op een negatief rente% (de kapitaalverschaffer betaalt intrest). De spread tussen Nederland en Duitsland is momenteel slechts 35 basispunten. De topman van de Italiaanse top-assuradeur Generali is dit weekend aan de kant gezet. Nederland moet op de schop, zeggen de linkse economen Vermeend en van der Ploeg. Zonder voldoende en ingrijpende hervormingen onder meer op de huizenmarkt, pensioenstelsel en de arbeidsmarkt raakt Nederland steeds verder achterop. Toen het minderheidskabinet Rutte in oktober 2010 van start ging, had Nederland nog de beste presterende Europese economie en was de verwachting dat het begrotingstekort aan het einde van de regeerperiode zou uitkomen op minder dan 2 procent van het bbp. Nu weten wij dat deze verwachting niet is uit gekomen en dat de Nederlandse economie zelfs is weggezakt tot in de Europese achterhoede. Het is te gemakkelijk om deze beschamende positie volledig aan het beleid van de ploeg van Rutte te wijten. De ontwikkeling van onze economie is sterk afhankelijk van de wereldhandel. Deze handel is afgezwakt en leidt in Nederland tot een lagere economische groei. Maar wat het gevallen kabinet Rutte wel moet worden aangerekend, is dat het heeft verzuimd de noodzakelijke hervormingen door te voeren die groei hadden kunnen stimuleren. Deze zijn vooral door toedoen van gedoogpartner PVV niet in het regeerakkoord gekomen. Maar zwartepieten heeft geen zin. Het gaat er nu om de Nederlandse economie zo snel mogelijk weer op de rails te krijgen. Met het zogenoemde lente akkoord zal dit niet lukken. Op zich is het een knap staaltje politieke daadkracht. Bovendien heeft Nederland daarmee in Europa zijn gezicht gered en de financiële markten gerust gesteld. Die geruststelling is goed voor onze schatkist; over onze staatsleningen betalen we daardoor een lagere rente. Maar het akkoord omvat te weinig hervormingen en te veel lastenverzwaringen die de economie afknijpen en slecht uitpakken voor de economische groei.

Voor spaarders is nog geen einde gekomen aan de golf aan renteverlagingen. Diverse banken hebben deze maand opnieuw hun spaarrentes verlaagd. AT Bank bood vorige maand met 2,9 procent de hoogste rente op vrij opneembare spaarrekeningen. Deze maand bracht de van oorsprong Russische bank de rente omlaag naar 2,75 procent. Ook bij Centraal Beheer Achmea en ABN Amro-dochter MoneYou ging de spaarrente van 2,85 naar 2,75 procent. ING-dochter WestlandUtrecht en Bank of Scotland zijn de nieuwe ’koplopers’ op de spaarmarkt met een onveranderde rente van 2,8 procent. LeasePlan bracht de rente van 2,72 naar 2,70 procent. Verder was er veel te doen rond de AK Bank, die na overleg met de Consumentenbond toezegde klanten extra te compenseren voor het vroegtijdig opzeggen van hun spaardeposito’s. De Turkse bank sluit eind mei de Nederlandse kantoren en wil af van de deposito’s. Spaarders vonden de vergoeding van de bank te laag.

De Spaanse premier Mariano Rajoy bestudeert nog op welke manier noodlijdende Spaanse banken met publiek geld moeten worden geholpen. Vrijdag werd bekend dat de Spaanse bank Bankia om een nieuwe kapitaalinjectie van 19 miljard euro heeft gevraagd om te voorkomen dat de bank omvalt. De injectie komt bovenop een bedrag van 4,5 miljard euro dat eerder deze maand werd verstrekt en maakt de redding van Bankia de duurste uit de Spaanse geschiedenis. Rajoy benadrukte echter dat geen hulpprogramma voor de Spaanse bankensector wordt opgezet. De Spaanse regering zou overwegen de redding van Bankia zo in te richten, dat ook de Europese Centrale Bank (ECB) er een grote rol bij speelt. Dit zou ze willen doen door de bank, in ruil voor aandelen, van staatsobligaties te voorzien. Die kunnen dienen als onderpand voor leningen van de ECB. Rajoy gaf echter aan dat nog niet is gesproken met de ECB over Bankia. Er is nog geen besluit gevallen over hoe Bankia geherkapitaliseerd wordt, aldus de premier. Hij stelde wel de mogelijkheid voor om het Europese steunfonds zo in te richten dat de mogelijkheid ontstaat dat banken direct vers kapitaal kunnen ontvangen uit het fonds. De premier zei verder dat zodra Bankia is geherkapitaliseerd en opgeschoond, de bank zal worden verkocht. Daarmee zal de investering van de staat worden terugverdiend, meent Rajoy. Volgens Rajoy zal het Spaanse begrotingstekort en de Spaanse staatsschuld niet worden geraakt door de problemen met Bankia. De zorgen over de financiële toekomst van Spanje waren wel duidelijk zichtbaar op de obligatiemarkten. Daar liep de rente op 10-jarige Spaanse staatsleningen op tot 6,5 procent. Dat is het hoogste niveau sinds eind november vorig jaar. Toen piekte de rente op 6,7 procent.

In 2012 loopt de Nederlandse staatsschuld sowieso op met ruim 30 miljard euro tot 427,4 miljard euro, dat is bijna 86 miljoen euro per dag. Oftewel 5 euro per Nederlander per dag. Eind 2011 stond de teller op 397 miljard euro (65,6% van het bbp). Dat moet voor een deel worden toegeschreven aan het falende beleid van de regering Rutte-1. Als het kabinet uiteindelijk de bezuinigen weet door te voeren die waren bedacht in het Catshuisakkoord met Wilders dan loopt de staatsschuld uiteindelijk op tot ‘slechts’ 480,6 miljard euro in 2015, blijkt uit doorberekeningen van het CPB. Het zogenaamde ‘Wandelgangenakkoord’ van Jan Kees de Jager is nog niet doorgerekend door het CPB, maar ook hier gaan Rutte cs uit van harde bezuinigingen en van de EU-eis van een maximum tekort van 3% in 2013. Zonder verdere saneringen in de overheidsfinanciën zou het tekort volgend jaar uitkomen op 4,4%. Nederland moet flink meer bezuinigen doordat de economische groeivooruitzichten voor Nederland aanzienlijk zijn verslechterd. Door de onzekerheid over de schuldencrisis en de vertraging van de wereldhandel raakte de Nederlandse economie in de tweede helft van 2011 opnieuw in recessie, de zogenaamde 'Dubbeldip'. Voor het hele jaar 2012 voorspelt het CPB daarom een krimp van onze economie van 0,75%. De overheidsfinanciën in Nederland zijn zeer gevoelig voor conjuncturele ontwikkelingen, aldus de Haagse rekenmeesters. Ondermeer de tegenvallende consumentenbestedingen door de zwakke huizenmarkt en de lagere winsten van de bedrijven hebben geleid tot veel lagere belastingopbrengsten dan beoogd. Daarnaast hebben de stortingen in de Europese Noodfondsen geleid tot een schuldentoename voor Nederland.

De Europese Commissie vindt de nieuwe plannen om het begrotingstekort terug te dringen en structurele hervormingen door te voeren ,,relevant''. Dat betekent 'ter zake dienend'. Het dagelijks bestuur van de EU is minder te spreken over de uitwerking ervan en vreest dat niet alles doorgevoerd gaat worden, met de verkiezingen voor de deur. Aandachtspunten zijn onder meer begrotingsdiscipline, het pensioenstelsel en de huizenmarkt. Volgens Europese afspraken moet Nederland in 2013 het begrotingstekort hebben teruggebracht tot maximaal 3 procent. Het rigoureus terugdringen van het tekort moet een speerpunt blijven. Want, zo meent Brussel, het effect van het bereikte Kunduz-akkoord op de begroting is niet volledig te berekenen. Daarvoor is een aantal maatregelen onvoldoende uitgewerkt. Bovendien ligt de focus van de plannen te veel op 2013 en niet op de jaren erna. Daar komt nog eens bij dat met de verkiezingen op komst het risico dat de plannen niet (volledig) doorgevoerd gaan worden, zeer groot is. Dat geldt volgens Brussel niet alleen voor de nieuwe afspraken, maar ook voor de plannen van eerdere regeringen. Er zijn ook harde woorden over de plannen voor de Nederlandse huizenmarkt. ,,De recentelijk aangekondigde maatregelen zijn een stap in de goede richting, maar ze voldoen niet aan wat nodig is om de scheve verhoudingen in de huizensector aan te pakken.'' De noodzaak om ingrijpende hervormingen door te voeren is meer dan ook urgent, aldus de EC. Concrete voorstellen zijn er ook: de gunstige belastingvoordelen voor huiseigenaren moeten worden aangepast, met name de hypotheekrenteaftrek, ook voor bestaande gevallen. VVD, CDA, GroenLinks, D66 en ChristenUnie kwamen overeen om de renteaftrek alleen voor nieuwe aflossingsvrije hypotheken te schrappen. Daarnaast moet het aantal sociale woningen worden teruggebracht zodat er een competitieve markt ontstaat. Ook de status van woningcorporaties moet onder de loep worden genomen. Plannen om de pensioenleeftijd langzaam te verhogen en te koppelen aan de levensverwachting vallen in Brussel in goede aarde. Wel wijst de commissie ook hier erop dat de plannen nog niet door het parlement goedgekeurd zijn en dat uitwerking ontbreekt. De arbeidsparticipatie van vrouwen, ouderen en migranten is zwak en dus zorgelijk, meent Brussel. Ook de plannen van Nederland om innovatie hoog op de politieke agenda te zetten, stuitten op aanmerkingen. De focus op innovatie kan onder meer ten koste gaan van fundamenteel onderzoek. Ik ben het lang niet met alle bemerkingen van de EC eens. Het is hier en daar te weinig en te vaag. Het aangepaste ''lenteakkoord'' is nog niet doorgerekend door het CPB waardoor we geen conclusies kunnen trekken over de gevolgen voor de economische groei, de koopkracht, de werkeloosheid, het begrotingstekort en de staatsschuld. De vraag is dan: 'waar hebben we het dan over'. Ik wil het aantal sociale woningen, bestemd voor de minst draagkrachtigen, niet terugbrengen (wel het scheefwonen). Ik wil het discriminerende voorstel over de hypotheekrenteaftrek van tafel hebben. Als er rust moet komen op de koopwoningenmarkt dan moet er een verdergaande aanpak komen voor het terugdringen van de hypotheekrenteaftrek voor iedereen in de komende tien jaar voor huizen met een woz waarde >€350.000. Dan ontstaat er een prijscorrectie in de markt en gaat het slot van de markt af. Ja, dat gaat rijke mensen, veelal VVD-kiezers, geld kosten, in dier voege dat de waarde van hun villa's daalt, een vermogensverlies dat fiscaal niet wordt gecompenseerd.
De Europese Commissie geeft de begrotingsplannen in Nederland 'een hele, hele dikke voldoende', zei minister Jan Kees de Jager (Financiën) na de presentatie in Brussel van het oordeel van de Europese Commissie over de begrotingen in de Europese Unie. De Jager waarschuwde wel dat de plannen dan ook uitgevoerd moeten worden. 'We doen genoeg, maar er kan niks vanaf.' De minister erkent dat er in de gepresenteerde analyses soms kritiek is, maar hij wees erop dat de uiteindelijke aanbevelingen van de Europese Commissie gelden. Ook wat betreft de hypotheekrenteaftrek voldoet ons land met het begrotingsakkoord volgens De Jager aan de wensen van Brussel. In het akkoord is vastgelegd dat de renteaftrek verdwijnt voor nieuwe aflossingsvrije hypotheken en dat het 'scheefwonen' in huurhuizen wordt aangepakt. Hij wees erop dat de Commissie net als andere internationale organisaties vaker over het aanpakken van de hypotheekrenteaftrek is begonnen, en dat er nu voor het eerst een kabinet zit dat maatregelen neemt.'De commissie zegt: jullie hoeven niet meer, maar ook niet minder te doen.' Volgens De Jager is er 'wat spanning' tussen de analyse en de aanbevelingen. Op alle terreinen waarop vanuit Brussel aanbevelingen komen, zoals de woningmarkt, de arbeidsmarkt en de zorg, worden er maatregelen genomen, benadrukte De Jager. 'Ik ben tevreden dat eurocommissaris Rehn voor de landen die het kunnen, zoals Nederland, vasthoudt aan deadlines voor het corrigeren van het buitensporige begrotingstekort. De overheidsfinanciën moeten op orde worden gebracht, want dat is de weg naar het oplossen van de Europese schuldencrisis.' Dat kan de Jager wel vinden, maar ik onderschrijf dat standpunt niet. Dat de Jager door Rehn is gecomplimenteerd over de daadkracht van het Nederlandse parlement over de snelle overeenstemming van het Kunduz beraad, het boodschappenbriefje', daar ben ik het helemaal mee eens. Maar meer dan een onderwerpenlijstje is het niet. Hoe dat gaat uitwerken op onze economie en onze schuldenpositie en op welke termijn, zegt het niets. De Jager klopt zich op de borst voor zijn handelen in dit dossier. Maar de adviezen van de EC gaan veel verder dan wat het ''lenteakkoord'' regelt. Het kabinet moet twee zaken tegelijk realiseren en dat doen ze niet. Het terugbrengen van de overheidsschulden heeft voor de politiek de grootste prioriteit en het aanzwengelen van de economische groei voor jobs, jobs en jobs blijft op de achtergrond. De vraag wat belangrijker is op dit moment: werken aan een lagere overheidsschuld dan wel een oplopende werkeloosheid. Hier lopen de meningen tussen de Jager en ondergetekende uiteen. De aanpak van de huizensector, de hypotheekrenteaftrek (onbegrijpelijk dat de Jager zegt dat de halfslachtige aanpak voldoet aan de Brusselse wensen), de arbeidsmarkt, de vergrijzing, de pensioenen en de zorg lopen niet parallel met Brussel. Met andere woorden het ''lenteakkoord'' lost de problemen niet op, maar verschuift ze in tijd. De herinrichting van onze samenleving laat nog wel een decennium op zich wachten.
De Nederlandsche Bank (DNB) vreest dat de economie dit jaar geen herstel laat zien en daarna historisch gezien zwak blijft. Een langdurige lage groei zet de winsten van bedrijven onder druk, vergroot de kredietrisico's en versterkt de stagnatie op de huizenmarkt. Ook wijst de toezichthouder opnieuw op de risico's van de hoge hypotheekschulden in ons land. 'De Nederlandse hypotheekschuld heeft een grote hoogte bereikt, zowel in absolute (640 miljard euro) als relatieve zin (105 procent van het bruto binnenlands product) en is ook internationaal gezien groot', aldus DNB. Door de hoge hypotheekschuld, de tegenvallende economische groei en de daling van huizenprijzen worden huishoudens, banken en de overheid steeds kwetsbaarder. Vooral jonge huizenbezitters hebben het moeilijk. De waarde van hun woningen ligt vaak lager dan de hypotheekschuld, terwijl ze in vergelijking met andere huishoudens het grootste deel van hun inkomen kwijt zijn aan rentelasten en weinig spaargeld hebben. 'De door het parlement voorgestelde maatregelen gaan de risico's van de hypotheekschuld tegen. Beperking van de fiscale stimulans voor hypotheekschuld en beperking van de lening ten opzichte van de waarde van het onderpand zijn belangrijke stappen op weg naar een evenwichtigere woningmarkt', stelt DNB. Wat de toezichthouder hier zegt is juist maar slechts de aanpak van een deelprobleempje. Starters komen in een fiscaal ander regime terecht dan de oudgedienden die nog in lengte van jaren kunnen blijven profiteren van de subsidie die de overheid aan de rijken van onze samenleving weggeeft, zonder daarvoor een tegenprestatie te verlangen. Nederland heeft nog veel te doen.

De eurozone moet groei aanjagen om het vertrouwen van beleggers te herwinnen, maar de regio moet zich ook buigen over de herkapitalisatie van banken met geld uit het permanente noodfonds ESM. Daarnaast moet gekeken worden naar de uitgifte van eurobonds en de oprichting van een bankunie. Die aanbevelingen doet de Europese Commissie. De aandelenmarkten veerden op na de aankondiging uit Brussel ook al betreft
het geen formele voorstellen en zal er felle kritiek komen uit bijvoorbeeld Duitsland. Dat land is mordicus tegen eurobonds en een directe herkapitalisatie van banken met geld uit het ESM. Dit fonds, dat in juli in de plaats komt van het EFSF, kan onder het huidige
mandaat niet direct geld aan banken uitlenen. Om dat mandaat aan te passen, zouden de eurolanden het oprichtingsverdrag van het ESM moeten wijzigen. In een aantal landen is het verdrag net geratificeerd. Veel tijd om daarin gelijk wijzigingen door te voeren is er niet, gezien de perikelen rond Spanje. Beleggers maken zich al weken zorgen over de financiële situatie in Spanje. Het land heeft grote moeite om zijn begrotingstekort aan te pakken en moet nu geld aantrekken om het noodlijdende Bankia overeind te houden. De Europese Commissie stelt dat de vicieuze cirkel van leningen over en weer tussen zwakke banken en met schulden overladen overheden moet worden doorbroken. In dat kader moet worden nagedacht over het gebruik van het ESM. ,,Een diepere integratie van de eurolanden op het gebied van toezicht, in grensoverschrijdend crisismanagement en het gezamenlijk dragen van de lasten, richting een 'bankunie', zou een belangrijke aanvulling zijn op de huidige structuur van de economische- en monetaire unie in Europa'', aldus de commissie. Een Spaans staatsfonds dat belast is met de herstructurering van de bankensector, gaat obligaties uitgeven om de aangeslagen bank Bankia te helpen. Dat heeft de Spaanse minister van Financiën Luis de Guindos gezegd. Bronnen rond de regering hadden eerder deze week ook al gemeld dat Spanje de markt opgaat om het geld bijeen te brengen dat Bankia nodig heeft om overeind te blijven. De bank, die in grote problemen is gekomen door de diepe crisis op de Spaanse vastgoedmarkt, heeft om 19 miljard euro aan steun gevraagd.
De Nederlandse vastgoedbeleggingsmarkt schudt op zijn grondvesten. In navolging van de met hoge kortingen verkochte kantorenportefeuilles van Uni-Invest en Orange doen nu ook andere fondsen hun portefeuilles noodgedwongen in de verkoop. Dit schrijft het Vastgoedjournaal op zijn website. Het gaat om ruim 1 miljard aan Nederlands vastgoed dat in hoogtijdagen ( 2006 en 2007) door MPC en Fordgate werd gekocht. Maar door de toenemende leegstand, tegenvallende huurinkomsten voldoen de portefeuilles niet meer aan de financieringsafspraken. Bij MPC zou naarstig gezocht worden naar mogelijkheden voor een herfinanciering en bij Fordgate zou er domweg niet genoeg geld zijn om de rente op de lening te betalen. Als kopers worden voornamelijk buitenlandse private equity partijen genoemd. Dit is de vierde keer binnen een relatief korte tijd dat een grote hoeveelheid kantoren van de hand wordt gedaan. Een paar weken geleden kocht een private-equityhuis voor €50 miljoen de 23 gebouwen van het fonds European Property Investors (EPI). De 23 gebouwen, waarvan de helft uit kantoren buiten de Randstad bestaat, wordt ook wel de Orange portefeuille genoemd. In april werd het vastgoed van het fonds Uni-Invest met ruim 40% korting op de laatste taxatiewaarde verkocht aan private-equity investeerders. Van de 142 kantoorpanden stond 45 procent leeg. Het Duitse vastgoedfonds SEB ImmoInvest kondigde begin deze maand aan 21 kantoorgebouwen op Nederlandse A-locaties te verkopen omdat het niet genoeg geld heeft om investeerders terug te betalen die uit het fonds wilden stappen. De spotprijzen waarvoor Nederlandse kantoren nu weggaan zetten de markt verder onder druk. Volgens experts zullen ook goed verhuurde panden op mooie locaties een tik meekrijgen.

Het bedrijfsleven in de eurozone had in mei minder vertrouwen in de economie dan in april. Het sentiment onder consumenten nam juist licht toe. De zogeheten Economic Sentiment Indicator (ESI) daalde met 2,3 punten tot 90,6. Volgens Brussel werd de daling veroorzaakt door een lager vertrouwen in alle sectoren van het bedrijfsleven, met name in de industrie en onder detailhandelaren. Nederland (min 3,9 punten) kende de op een na sterkste daling onder de eurolanden. Alleen in Italië (min 4,3 punten) nam het
vertrouwen sterker af. In de gehele Europese Unie waren de Britten (min 4,7
punten) het meest negatief. De index van het consumentenvertrouwen verbeterde van min 19,9 in april naar min 19,3.

De Japanse fabrikant van onder meer digitale camera's en medische apparatuur Olympus wil 2500 banen schrappen, circa 7 procent van het totale personeelsbestand. Olympus raakte afgelopen jaar verzeild in een omvangrijk boekhoudschandaal. Het bedrijf bleek op grote schaal geknoeid te hebben in de boeken om verliezen op beleggingen te maskeren. De affaire heeft de marktwaarde van het bedrijf grofweg gehalveerd.

Beleggers zochten vrijdag massaal naar veilige havens. Het groeiende gat kwam vooral door de aanhoudende daling van de Duitse rente. Door de grote vraag van beleggers zakte die rente, die omgekeerd beweegt aan de waarde van een obligatie, naar een nieuw record van 1,13 procent. Spanje moet ruim 6,5 procent bieden om zijn schatkistpapier aan de man te brengen. Het verschil is veroorzaakt door zorgen over de Spaanse banksector en het mogelijke vertrek van Griekenland uit de euro. Daarnaast kregen beleggers vrijdag een golf aan tegenvallende berichten over de Europese en Amerikaanse economie over zich heen.

Duitsland, de grootste economie van de eurozone, en in iets mindere mate Nederland, geldt voor beleggers als veilige haven. Daardoor is de rente die het land betaalt op zijn staatsobligaties bijzonder laag. Ook Nederland staat in hoog aanzien met een rente van 1,5 procent op 10-jarige staatsleningen. Frankrijk staat er momenteel ook goed op bij beleggers. De rente op 10-jaarsleningen van dat land zakte naar 2,1 procent en bereikte daarmee veruit het laagste niveau sinds de invoering van de euro. Begin mei stond de Franse rente nog op bijna 3 procent.

Slotstand indices 1 juni 2012/week 22: AEX 283,77; BEL 20 2.054,02; CAC 40 2.950,47; DAX 30 6.050,29; FTSE 100 5.260,19; SMI 5.777,47; RTS (Rusland) 1.214,35; DJIA 12.118,57; Nasdaq 100 2.458,83; Nikkei 8.440,25; Hang Seng 18.558,34; All Ords 4.116,90; € $1,2434; goud $1626,30.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , , , , . Bookmark de permalink.