UPDATE02042016/318 Turkije geen ‘veilig-derde-land’

Interessant was Buitenhof op Eerste Paasdag met als gast de minister van Financiën, Jeroen Dijsselbloem, afgestudeerd in Wageningen op landbouweconomie. Hij nam deel aan twee onderwerpen die Paul Witteman aan de orde stelde. Het eerste was het monetaire beleid van de ECB, verwoord door Mario Draghi en het tweede was het Oekraïne-referendum. Dijssel benaderde de problematiek als een technocraat. Draghi handelt langs de grenzen die door politici uit de eurozone zijn vastgelegd in het mandaat. De Europese Centrale Bank legt geen verantwoording over haar handelen af aan de politiek. Dat zou pas realiteit kunnen worden als ze het mandaat zouden overschrijden, maar dat is eerder al getoetst bij het Europese Hof. De ECB is niet verantwoordelijk voor de lage rentestand, zegt Dijssel. ,,Die was er al." ECB-president Mario Draghi opereert in ongebruikelijke omstandigheden, maar houdt zich wel aan zijn mandaat. Draghi drukt de rente ,,nog iets verder omlaag" om de economie op gang te brengen. En dat heeft negatieve gevolgen voor de Nederlandse pensioenfondsen. ,,Wij kunnen dat op korte termijn niet verhelpen." De opdracht van Draghi is breder dan de belangen van de Nederlandse pensioenfondsen, aldus de minister. ,,Dat is wel pijnlijk voor ons, maar dat is zijn taak." Met andere woorden 'Draghi kan gewoon doorgaan met zijn monetaire beleid, dat steeds meer kritiek krijgt te verduren. Dijssel is vaag over zijn verantwoordelijkheid van de gevolgen van het monetaire beleid. Het is nu wel duidelijk geworden dat Dijssel het beleid van Draghi tolereert, maar dat Klaas Knol, de president van De Nederlandsche Bank, daar niet achter staat. Afgelopen jaar heeft Draghi, meerdere malen in het openbaar de regeringsleiders laten weten dat hij, met de hem ter beschikking staande 'monetaire gereedschappen', de economieën niet kan aanjagen, wat noodzakelijk is om de gewenste inflatie te bereiken. Dat signaal vanuit Frankfurt wordt door de politiek genegeerd. In plaats van het bijltje erbij neer te leggen, gaat hij verder op een heilloos pad. En de politiek kijkt toe, ook als van allerlei kanten aan de bel wordt getrokken. Wat staat er op hoofdlijnen in het mandaat: 'de Europese Centrale Bank moet een beleid voeren voor prijsstabilisatie. Er dient gestreefd te worden naar een inflatie van net onder de 2%'. Daarvoor mogen alle beschikbare tools worden ingezet, die ter beschikking staan, zonder te toetsen welke bijwerkingen optreden en hoe groot de schade is dat zo een beleid veroorzaakt in de 19 eurolanden. Dijssel ontkent dat de extreem lage rentetarieven van dit moment in relatie staan tot het ruimgeld beleid van het QE-programma. De minister wijdt de lage rente aan de vergrijzing van de samenleving, stagnerende investeringen en het aflossen van schulden zowel in de private als publieke sector. Daar zet ik tegenover dat terughoudende consumentenuitgaven ook het gevolg kunnen zijn van het ontbreken van een visie op de toekomst waardoor bij consumenten en ondernemers gebrek aan vertrouwen is ontstaat. Die stagnering in economische groei geldt voor ons land, voor Europa en ook mondiaal. Maar terug naar de vraag of er een directe relatie is tussen de daling van de rente naar, op en over de 0%. Waar de technocraat Dijssel zegt 'nee' verdedig ik het standpunt van 'wel degelijk'. Als gevolg van de verruimingen van de geldhoeveelheden, waarvoor geen bestemming in de vorm van investeringen voorhanden is, dat proces loopt al 12 maanden (en blijft nog 12 maanden doorlopen als de Draghi-doctrine standhoudt) gaan beleggers zelfs zo ver dat zij eerste klas partijen (debiteuren) kortlopende leningen verstrekken met een negatieve rente. Het monetaire beleid maakt het voor banken zo onaantrekkelijk om overtollige liquiditeiten bij de centrale bank te stallen dat die ertoe zijn overgegaan de rente op spaartegoeden van particulieren tot onder de 0,5% te verlagen. In andere eurolanden berekenen banken aan partijen die geld >€1 mln aanhouden in plaats van rente te vergoeden bewaarloon in rekening te brengen. Als de daling van de rente een autonome ontwikkeling zou zijn, wat Dijssel stelt, dan zou de rente zijn blijven dalen ook als de ECB het ruimgeldbeleid een jaar geleden niet was gestart. Dat zou dan betekenen dat er toen al voldoende middelen waren om aan de vraag te voldoen en heeft tot consequentie dat de ECB verwijtbaar zou hebben gehandeld. In mijn vorige blog heb ik al aangegeven dat er twee kanten zitten aan de medaille van het monetaire beleid. Aan de ene kant de debiteuren (1e klas overheden, Zuid-Europese landen en banken) die goedkoop geld kunnen lenen om zwakke banken en overheden met grote schulden overeind te houden en aan de andere zijde de crediteuren (pensioenreserves, spaargelden van burgers, institutionele beleggers, verzekeraars en deposito's van ondernemingen) die nauwelijks tot geen intrest op hun belegde vermogens krijgen. Wat opviel was dat toen de schade van crediteuren aan de orde werd gesteld door Witteman Dijssel alleen maar sprak over de pensioenfondsen en het feit dat de schatkist groot profijt had door de extreem lage rentetarieven van dit moment. De minister distantieerde zich van de negatieve gevolgen (lagere rendementen en een dalende verrekenrente) van het monetaire beleid voor de pensioenfondsen met de opmerking 'dat zijn de risico's die beleggers nu eenmaal lopen. Zij hebben van de overheid niets te verwachten. Een uitzondering maakte hij wel met betrekking tot de koopkrachtplaatjes voor ouderen, zoals die in augustus ieder jaar worden berekend (en waar ik absoluut geen vertrouwen in heb, omdat de realiteit altijd lager is dan de ramingen). Ouderen hebben meer baat bij een deflatoire prijsontwikkeling dan aan de zogenaamde correcties van de overheid. DFT schrijft hierover Het kabinet zal ouderen tegemoet komen als zij er volgend jaar in koopkracht op achteruit gaan omdat de pensioenfondsen moeten korten. Dat is op te maken uit de woorden van minister Jeroen Dijsselbloem. Nou zo stellig heb ik de minister zich niet horen uitdrukken. Hij zou ernaar kijken in augustus, dat betekent niet dat hij gaat repareren en al zeker niet voor alle ouderen. ,,Bijna elk jaar wordt er wel aan de knoppen gedraaid om te zorgen dat het gelijkmatiger wordt." Vorig jaar heeft het kabinet in augustus ongeveer een miljard euro uitgetrokken om de koopkracht van de ouderen te ondersteunen, alleen ik heb daar bitter weinig van gemerkt. De pensioenfondsen zitten in de problemen door de lage rentestand en zij moeten mogelijk de pensioenen gaan verlagen als er aan het einde van het jaar geen forse verbeteringen zijn gerealiseerd. De Europese Centrale Bank verlaagde afgelopen maand de rente opnieuw.

Het tweede interview ging over het referendum van het Associatieverdrag met Oekraïne, met Arjo Klamer, hoogleraar economie. Komende woensdag mag Nederland gaan stemmen over wel of geen Vrijhandelsverdrag met Oekraïne, een land met >45 mln inwoners. Politiek instabiel, een van de meest corrupte landen en zo arm als de mieren. Op de rangschikking van de minst naar de meest corrupte landen in de wereld staat Nederland op de vijfde plaats en Oekraïne op de 130ste. Dat zegt veel. Het is een laag loon land met een kleine economie. Bekend van de grote nucleaire ramp in Tsjernobyl, ten noorden van de hoofdstad Kiev. 2/3 van het land heeft zich tot het Westen gericht, 1/3 naar het Oosten. Heel aantrekkelijk voor hen zijn de Brusselse vleespotten, waaruit landen geld kunnen krijgen om hervormingen en projecten te kunnen financieren. Er wordt gesteld door het 'voor' kamp dat het in feite om een vrijhandelsverdrag gaat, maar daar wordt zeer aan getwijfeld. Veel meer zou het gaan om geo-politieke redenen. Het Westen zou een pied à terre willen aan de Russische grens. Het 'anti' kamp wijst op de macht van een corrupte bende van zo'n honderd man die het Brusselse geld al zien komen. Alle partijen zijn het wel met elkaar eens dat de corruptie daar nog altijd welig tiert. Is er iets terecht gekomen van de toezeggingen en verwachtingen die na de Maidan revolutie zijn uitgesproken? Nee, corruptie bepaalt nog altijd het beeld. Bedrijfsovernames door criminele bendes komen nog altijd voor. Zelfs president Petro Oleksiyovytsj Porosjenko en premier Jatsenjoek staan nog altijd onder druk van het criminele regime, alhoewel ze wel trachten de door het Westen opgelegde hervormingen door te voeren, schreef ik in eerste instantie. Maar de panelen zijn deze week verschoven in een verrassende richting, naar een route waar het VOOR-kamp niet blij mee zal zijn. Ik sluit helemaal niet uit dat er momenteel in Brussel politici rondlopen die opgelucht adem zullen halen als de Nederlandse kiezers woensdag NEE zullen stemmen. Wat is er gaande? Een politieke chaos in Kiev. Er dreigt een politieke impasse te ontstaan waardoor de Oekraïne onbestuurbaar dreigt te worden. Premier Arseni Jatsenjoek is het vertrouwen helemaal kwijt en een nieuw kabinet is nog in de maak. Een probleem is dat het IMF pas weer met nieuw geld ($1,7 mrd) over de brug komt als de gedicteerde hervormingen van de Westerse technocraten (Dijssel cs) worden uitgevoerd. Er moet een hervormingsgezinde premier komen die bestrijding van de corruptie hoog op het verlanglijstje heeft staan alsmede een grondige aanpak van het rechtssysteem doorvoert. De beste papieren voor het premierschap heeft de huidige parlementsvoorzitter en een goede vriend van President Porosjenko: VolodimirGrojsman. Hij ligt voor de Westelijke geldschieters niet goed: hij pakt de corruptie niet aan op de gedicteerde wijze. Daar komt bij dat de president door het Westen niet meer wordt gezien als de hervormer die de macht van de olichargen aan banden weet te leggen en democratische instituties sticht. Het blijft vooralsnog een land van 'vriendjespolitiek'. De vraag is nu 'wat blijft er over van de positieve verwachtingen van de VS en de EU'? Wat blijft er nog over van het positivisme dat de technocraten ons voorspiegelden. Het is een proces dat veel tijd nodig heeft om het door te voeren in het door en door corrupte land. Het is de vraag of het niet veel verstandiger is als het volk zelf eerst orde op zaken gaat zetten door een revolutie die het land gaat bevrijden van het criminele regime. Ik denk dan aan de Franse revolutie. We schrijven 1789. In Frankrijk bestonden drie "standen": de adel (baronnen enz.), geestelijkheid (de kerk), en de zogeheten Derde Stand, de burgerij. Dat was dan nog de invloedrijke burgerij, want het "gewone" volk had helemaal niets te vertellen. Wat de burgerij wel mocht, was belastingen betalen, waar de adel en de geestelijkheid van waren vrijgesteld. De Franse schatkist bijna leeg en de Franse koning was ten einde raad. De belastingen dan maar weer verhogen? De burgerij morde al. Koning Lodewijk XVI riep de Staten-Generaal (vertegenwoordigers van de drie standen, niet direct een echte volksvertegenwoordiging) bijeen voor beraad. Dat was voor het eerst sinds 1614, de situatie was ernstig. Nu ze er toch zaten, eiste de Derde Stand allerlei veranderingen in het bestuur van het land en dat daarover hoofdelijk zou worden gestemd, dus niet per stand, want dan was het altijd twee tegen één. Toen dat werd afgewezen, vormde de Derde Stand zelf een soort bestuur en zwoer pas uiteen te gaan, als er een nieuwe grondwet kwam. Maar de koning had daar helemaal geen zin in: hij stuurde het leger op de vergadering af. Dat was het sein tot een algehele opstand. Het volk bestormde de staatsgevangenis, de Bastille, waar voornamelijk politieke gevangenen werden opgesloten. Die gevangenis was het symbool van de onderdrukking door de vorst. Dat was het begin van de Franse Revolutie, 14 juli 1789, Quatorze juillet: liberté, égalité, fraternité. Deze gebeurtenis zou een model kunnen zijn voor een revolutie in Oekraïne. Dijssel blijft maar herhalen dat een groot deel van de Oekraïense bevolking aan Europa heeft gevraagd hen te bevrijden van de corruptie (die reden is nietszeggend, want dan zijn er nog wel 100 landen die dat ook wel willen, er moet dus een andere reden meespelen) en Klamer blijft erop hameren geen geld te geven aan een land met zoveel corruptie. Ik ben er wel uit wat ik ga stemmen komende woensdag. Dan wijst Dijssel erop dat er hervormingen moeten worden doorgevoerd, zoals de EU dat ook in Griekenland heeft gedaan. Dat zegt dan een politicus die zelf met boter op zijn hoofd loopt. De technocraat die denkt dat hij hervormingen kan afdwingen zonder de sociaal/maatschappelijke gevolgen daarbij in ogenschouw te nemen. Terwijl hij tegelijkertijd Griekse reders en ondernemers bedient met belastingontwijking, dat niet anders is dan rijke Grieken, voor een grijpstuiver, een vrijstelling te geven voor het betalen van belasting aan de Griekse fiscus. Hij is niet meer dan een uitvoerder van een neo-liberaal beleid in een kapitalistische samenleving, waar geen aandacht is voor de sociale gevolgen van de burgerij. Wat bij mij blijft klemmen is het feit dat geen van beide partijen nog spreekt over de stilte rondom de vliegramp van vlucht MH17. We zijn nu 630 dagen verder en er komt geen informatie naar buiten, terwijl Oekraïne toch één van de betrokken landen is bij deze ramp. Ik heb daar onlangs nog aandacht voor gevraagd toen bekend werd dat Oekraïne een drietal stellingen, die genoemd worden in de concept tekst van de Onderzoekscommissie, heeft geblokkeerd. Dat is legaal want dat is bij de start zo afgesproken, maar toch de vraag ………………… wat wil de Oekraïense regering niet in de publiciteit brengen? Een ander onderwerp zijn de radarbeelden. Al heel snel kwam de melding dat de Amerikanen die hadden, maar die bleven geheim, om te voorkomen dat de Russen dan zouden weten van welke richting die waren gemaakt. De Onderzoekscommissie maakte wel bekend ze in de VS te hebben bekeken. Maar nu zegt het OM dat ook onderzoek doet naar de ramp dat er helemaal geen radarbeelden zijn. Of het waar is weet ik niet maar Oekraïne zelf zou vanaf 16 plekken radarbeelden hebben kunnen maken, maar alle 16 radarinstallaties zouden buiten werking zijn geweest vanwege onderhoud. Vreemde verhalen. Alhoewel het 'VOOR' kamp van het referendum maar er maar op blijft wijzen dat het vooral een vrijhandelsverdrag is dat wij sluiten met Oekraïne, gaat het referendum daar helemaal niet over. Dat deel van het contract is al gesloten, waar wij alleen nog een stem over kunnen uitbrengen zijn de losse eindjes: bestrijding van de corruptie, hoog noodzakelijke hervormingen over de staatsinrichting en de rechtspraak. Over het verkrijgen van subsidiegelden uit Brussel en zo. Ik ga stemmen en stem NEE in de hoop dat 30% van de stemgerechtigden gaat stemmen. Lees deze bijdrage van het 'duurzame meisje' Helen Buijs als stemoverweging voor het referendum van 6 april 2016.

In het vorige blog heb ik meerdere partijen genoemd die zich verzetten tegen de deal van de EU/Merkel/Rutte met de Turkse premier Ahmet Davutoğlu en de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. De VN Vluchtelingenorganisatie UNHCR laat de EU/EC weten dat Europa veel meer vluchtelingen moet opnemen om daarmee de druk op de nabuurlanden Jordanië en Libanon meer dragelijk te maken. De UNHCR uit zware kritiek op het Europese beleid vluchtelingen terug te sturen naar Turkije. Ook al omdat Turkije geen veilig-derde-land is. Het Brusselse beleid is 'zowel ordelijk als principieel' een mislukking geworden, omdat een aantal lidstaten niet de solidariteit toonde om de voorstellen te laten slagen. Ook was er kritiek op rechtse politici die op een onzorgvuldige wijze de zorgen over de instroom bij burgers manipuleren. De UNHCR deed deze week een dringende oproep aan Europa meer gastvrijheid te tonen voor de Syrische oorlogsvluchtelingen. Er wordt ingezet op nog eens 480.000 (10% van de 4,8 miljoen vluchtelingen) in drie jaar. De gevolgen van de oorlog in Syrië zijn groot en vragen om een gecoördineerd beleid. Als Europa dezelfde normen zou accepteren dan Libanon dan zou dat gaan om 100 miljoen vluchtelingen. Dan vragen wij ons af hier in Nederland, waar gaat het nu over: 5% (ons aandeel in de EU) zijn 5 miljoen vluchtelingen. En dit kabinet maakt zich al druk over 42.000 mensen, die op zoek zijn naar vrede en veiligheid.

De Japanse industriële productie liet in februari de grootste afname zien sinds de aardbeving het land trof in maart 2011. Dat kwam onder meer door een dalende export. Ook een explosie bij een staalfabriek, waardoor de productie van autogigant Toyota voor zijn thuismarkt onder druk kwam te staan, speelde mee. De industriële productie zakte met 6,2% in februari, aldus het ministerie van Handel, na een stijging met 3,7% in januari.

De economische groei in de eurozone pakt dit jaar lager uit dan eerder was voorzien. Dat komt mede door de onrust op de financiële markten in de eerste paar weken van het jaar, schrijft kredietbeoordelaar Standard & Poor's (S&P). S&P gaat er nu van uit dat de economie van het eurogebied als geheel in 2016 met 1,5% groeit. In november rekende de firma nog op een expansie van 1,8%. Voor volgend jaar wordt een economische groei voorzien van 1,6%. De verlaging hangt samen met de slechtere vooruitzichten voor de wereldeconomie en daarmee de export. Toch is S&P optimistisch. De huidige groei wordt vooral gedragen door een sterk herstel van de consumptie, en de fundamenten waar dat op rust blijven sterk, aldus de kredietbeoordelaar. Daarnaast wordt voor zowel dit jaar als 2017 een groei van de werkgelegenheid voorzien. Ook de bedrijfsinvesteringen trekken in de meeste landen aan. Volgens hoofdeconoom Jean-Michel Six is sinds eind februari het marktsentiment wereldwijd verbeterd. ,,En in Europa is een nieuw pakket stimulerende maatregelen dat de Europese Centrale Bank (ECB) aankondigde, goed ontvangen.'' De ECB kondigde onlangs aan de rente verder te verlagen en in een versneld tempo schuldpapier te gaan opkopen om de lage inflatie op te drijven. Dit jaar verwacht S&P nog een beperkt effect van het ECB-beleid op de prijsontwikkeling. De inflatieverwachting is fors neerwaarts bijgesteld, van 1,1 naar 0,4%. Voor 2017 voorzien de economen van S&P een geldontwaarding van 1,4%. Dat was eerder 1,5%. S&P benadrukt dat het beleid centrale banken een afnemend effect heeft op inflatie en economische groei, omdat zij nu eenmaal geen invloed kunnen uitoefenen op de prijzen van grondstoffen en buitenlandse valuta's. Daarnaast ontbreekt het aan ,,luchtsteun'' van regeringen, die meer hervormingen zouden moeten doorvoeren om de concurrentiepositie te verstevigen. Ik heb dit bericht van de grootste credit agency twee keer gelezen en ik vraag me nog steeds af, welke boodschap S&P ons brengt. De werkgelegenheid trekt aan en er treedt een sterk herstel op van de consumptie en de fundamenten waar dat op rust blijven sterk. De investeringen stijgen. Het marktsentiment verbeterd, als gevolg, zeg ik dan maar, van het ruim geld beleid van de centrale banken; de rente daalt nog verder onder nul. Maar de economische groei valt terug, de wereldhandel valt terug, waardoor de export afneemt. Bij dat hele proces van plusjes en minnetjes speelt het prijspeil een negatieve rol. Deflatie blijft dichtbij. En heel negatief is de stelling dat de Brusselse beleidsmakers zich nog altijd niets aantrekken van de smeekbedes van de President van de ECB aan de regeringsleiders om te gaan investeren in de toekomst. Ik denk dat dit laatste het meest trieste aspect is van wat S&P ons te melden heeft.

Griekenland eist uitleg over een via Wikileaks ’gelekt’ intern document waarin IMF-topmedewerkers zouden zinspelen op drastische methoden om het land tot hervormingen te dwingen. Tegelijk zou Europa onder druk gezet worden om in te stemmen met schuldenverlichting. Volgens Wikileaks-oprichter Julian Assange betreft het een verslag van een teleconferentie op 19 maart tussen onder anderen IMF-onderhandelaar Delia Velculescu en Poul Thomsen, directeur Europa bij het Internationaal Monetair Fonds Zij tonen zich in het document teleurgesteld over het uitblijven van belasting- en pensioenhervormingen in Griekenland. In het document lijken Thomsen en Velculescu het aanstaande referendum over de Brexit te zien als een kans om Europa onder druk te zetten, om in te stemmen met de door het IMF gewenste schuldenverlichting voor Griekenland. „Wat is nodig om hier een doorbraak te forceren?” vraagt Thomsen zich volgens het document af. „In het verleden was er maar één moment waarop een besluit tot stand kwam, en dat was wanneer het geld bij de Grieken op raakte en een betalingscrisis dreigde. Dit is wat mogelijk weer gaat gebeuren. In dat geval zal het zich voortslepen tot juli, en het is duidelijk dat de Europeanen die discussie in juni niet aan willen gaan vanwege de mogelijke Brexit.” Velculescu reageerde door te zeggen dat de Grieken wel met de voorstellen zouden instemmen als ze daartoe gedwongen zouden worden door een nieuw dreigend faillissement: „Maar ze hebben geen enkele incentive en ze weten dat de Europese Commissie bereid is tot een compromis. Dat is het probleem. In een reactie op de vermeende opmerking van Thomsen, zei een Griekse regeringswoordvoerder dat de Griekse regering van het IMF wil weten of het van plan is Griekenland in betalingsproblemen te brengen voor het referendum over de Brexit. Een IMF-woordvoerder weigerde te erkennen of bevestigen of het document origineel is. De woordvoerder herhaalde dat het fonds als voorheen streeft naar schuldenreductie en geloofwaardige hervormingen bij de Grieken. Het IMF moet nog instemmen met het derde steunprogramma voor Griekenland van €86 mrd, maar het fonds is ontevreden over de Griekse hervormingen. Thomsen spreekt in het vermeende document ook over de Duitse rol daarin. Hij zegt dat het voor bondskanselier Angela Merkel erg lastig zou worden om het Griekse probleem en de vluchtelingencrisis tegelijk aan te pakken. „Kijk, mevrouw Merkel”, zegt Thomsen in een denkbeeldige conversatie: „Wat denkt u dat schadelijker is: doorgaan zonder het IMF of instemmen met de schuldenverlichting die wij denken dat Griekenland nodig heeft, om ons aan boord te houden?". Wordt vervolgd.

De hervorming van de Chinese economie verloopt de komende jaren langzamer dan eerder werd gedacht. Dat voorspelt kredietbeoordelaar Standard & Poor's (S&P). De Chinese economie groeit de komende drie jaar met minstens 6% per jaar, verwacht S&P. De economie wordt daarbij echter steeds kwetsbaarder voor schokken, omdat de schuldenlast van bedrijven en de overheid verder toeneemt en het niveau van de investeringen onhoudbaar hoog blijft. De Chinese regering zet volgens het ratingbureau wel stappen om de economie te versterken, bijvoorbeeld door de stevige strijd tegen corruptie. Over het algemeen duurt het proces richting een meer evenwichtige economie echter langer dan eerder werd aangenomen, aldus S&P. De kredietbeoordelaar handhaafde de rating van China op het relatief hoge niveau van AA-. De vooruitzichten worden nu echter als negatief bestempeld. Dat betekent dat de kans op een afwaardering is gegroeid.

De kritiek op het beleid van de Europese Centrale Bank zwelt aan. Deze week maakte De Nederlandsche Bank bekend dat de staat €500 mln minder winst maakt door het opkoopbeleid van Draghi. Er ontstaat in brede zin een discussie hoe we verder moeten en wat er zeker niet moet gebeuren. Wij worden nu bestuurd door een neo-liberaal beleid vorm gegeven door het kabinet Rutte II (PvdA/VVD), dat streeft naar verdere bezuinigingen door overheden, een vrijhandelsbeleid zoals de TIFF, maar dan wereldwijd, lonen en arbeidsomstandigheden die moeten worden teruggebracht naar de niveaus zoals die gelden in India en China en de macht van het kapitalisme, dat streeft naar een grotere afstand tussen arm en rijk. Is er nog een uitweg? Ja, maar alleen als de jongere generaties in actie komen. Nu kijken ze nog altijd toe hoe de poten onder de samenleving worden afgezaagd. VPRO's Tegenlicht wijdde daar op Paaszondagavond aandacht aan. Om relevant te blijven moeten vakbonden, volgens de Engelse journalist Paul Mason, schrijver van het boek Postcapitalism en veelgeprezen economie-correspondent van Channel 4, meebouwen aan wat hij het ‘postkapitalisme’ noemt: een economie die is gebaseerd op coöperaties, zelfmanagement, lokale valuta, een werkelijke deeleconomie en een basisinkomen. Een concrete stap in de richting van dit postkapitalisme, waarin voor het coöperatieve model een sleutelrol lijkt te zijn weggelegd, wordt nu in Nederland gezet door voormalig uitgever van de Groene Amsterdammer Teun Gautier. Binnen vijf jaar bestaat mogelijk een derde van de Nederlandse arbeidsmarkt al uit freelancers. Zij worstelen vaak met een zwakke onderhandelingspositie, bouwen geen pensioen op en zijn niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. De allergrootste uitdaging is hoe ook freelancers zich kunnen organiseren. De ZZP'ers, flexwerkers, oproepkrachten zullen hun krachten moeten bundelen. Bij de vakbonden zullen de panelen moeten gaan verschuiven. De barricaden op om de belangen te behartigen van vaste loners en freelancers. In eerste instantie weg uit de polder en duidelijk maken wiens belangen ze behartigen. Het is een oude beeldtaal maar we moeten terug naar 'arm-in-arm' niet tegen de werkgevers, maar samen met de werkgevers. Arbeid moet beloond worden met een eerlijke prijs. Mason kiest daarbij voor de vorm van een coöperatie, waar zelfstandigen gezamenlijk producten inkopen, bv een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ZZP'ers, die betaalbaar is. In een neo-liberaal beleid verworden arbeiders tot de sloven van 'das Kapital'. In een post-kapitalistische samenleving moet de opgebouwde waarde van de factor 'arbeid' behouden worden, ondanks de komst van de robot, toename van digitale diensten, communicatie en een duurzamer samenleving gerelateerd aan het milieu, vervoer en energie. Een onderwerp om over na te denken.

Oliegrootmacht Saudi-Arabië heeft de afgelopen jaren steeds meer last gekregen van concurrentie in zijn belangrijkste afzetmarkten. Dat meldt de Britse zakenkrant Financial Times, op basis van cijfers van energieconsultancybedrijf FGE. Volgens de onderzoekers heeft Saudi-Arabië de afgelopen drie jaar zijn aandeel op negen van zijn vijftien belangrijkste markten zien slinken. Daarbij verloor 's werelds grootste olie-exporteur onder meer terrein in China, Zuid-Afrika en de Verenigde Staten, vooral door de toegenomen concurrentie uit bijvoorbeeld Rusland en Irak. Saudi-Arabië heeft zich de afgelopen jaren ten doel gesteld zijn marktaandeel overeind te houden, terwijl de prijs van olie drastisch kelderde.

De winkelverkopen in Duitsland zijn in februari met 0,4% gedaald in vergelijking met een maand eerder. Dat blijkt uit cijfers van het Duitse federale statistiekbureau. In januari gingen de winkelverkopen in de grootste economie van Europa met 0,7% omhoog. Ten opzichte van een jaar eerder klommen de verkopen van Duitse winkeliers met 5,4%.

Deze week een goed bericht vanuit Aksaray, niet ver van de Turkse toeristentrekpleister Sultanahmet, waar de verkoop van reddingsvesten aan vluchtelingen, die werden gedragen bij de oversteek van de Egeïsche Zee naar de Griekse eilanden, is stilgevallen. De vluchtelingen nemen een afwachtende houding aan welke mogelijkheden ze nog hebben naar Europa door te reizen. In eerste instantie een succesje voor Merkel/Rutte, alhoewel ………….. de ontwikkelingen zijn geëscaleerd. Zakt de overeenkomst tussen de Europese Unie en Turkije over het vluchtelingenbeleid nu al weg in een politiek moeras? Die vraag dringt zich op na de uitspraken van PvdA-leider Samsom over een rapport van Amnesty International, waarin gewag wordt gemaakt van het stelselmatig terugsturen van vluchtelingen door Turkije naar Syrië sedert half januari. Het zou om duizenden mensen gaan die de afgelopen weken onder dwang de Syrische grens zijn overgezet naar oorlogsgebied. De Turken zeggen dat die vluchtelingen een in het Turks gesteld document hebben ondertekent dat zij naar Syrië terug wilden. Amnesty zegt dat die mensen een handtekening hebben gezet onder een verklaring in een taal die zij niet beheersen. Samsom is op z’n minst gezegd “not amused”. Als Ankara zich niet houdt aan de gemaakte afspraken, worden de door ons gemaakte afspraken niet in praktijk gebracht, zo stelt hij. Asieladvocaat Wil Eikelboom wil niet langer aan de zijlijn staan, en roept zijn collega’s op naar de Griekse eilanden te reizen om de vluchtelingen juridisch bij te staan. Eikelboom was vorige week nog ik het kamp Moria op het Griekse eiland Lesbos, dat na de deal tussen de EU en Turkije veranderde van een open kamp in een gesloten kamp, waar geen journalist of hulpverlener meer naar binnen mag. Het is van groot belang voor Europa dat Turkije de status krijgt van veilig-derde-land maar de vraag is van wie. Volgens de Europese Commissie voldoen de regelingen die de Grieken hebben aangenomen over het inkorten van de asiel- en beroepsprocedures voldoende om vluchtelingen terug te sturen met een veerboot naar Turkije. Er moet een onafhankelijk agentschap in Griekenland komen die in sneltreintempo beroepsprocedures kan afwikkelen. Krijgen de vluchtelingen steun van asieladvocaten? Waar moeten die vandaan komen, als ze geen Arabisch, Dari, Grieks e/o Turks spreken? Op dit moment is dat een duister gat. Alle ogen waren gericht op het Griekse Parlement. De Grieken hebben wel wetgeving aangenomen die het mogelijk maakt om, in Griekenland, afgewezen asielzoekers binnen twee weken terug te sturen naar Turkije. Het Griekse Parlement heeft zich niet uitgesproken over het verlenen van een veilig-derde-land status aan Turkije. Een ander aspect is dat de Turken stellen dat ze 2,2 miljoen Syrische vluchtelingen herbergen. Maar daarvan verblijft slechts 9% in kampen, stel 200.000, dan verblijven er 2 miljoen 'ergens anders'. De vraag is dan kunnen de Turken met de €3 mrd die ze van de EU krijgen die zwervende vluchtingen wel verzorgen met 'bed, bad en brood, zorg en onderwijs'? Een andere vraag is wat de EU gaat doen met vluchtelingen die in beroep gaan tegen een afgewezen asielverzoek. Het standpunt van de EC is dat er voldoende juridische onderbouwing is, in acht genomen de internationaal geachte rechten van vluchtelingen, voor het linea recta terugsturen van vluchtelingen vanuit Griekenland naar Turkije. De vraag is of Turkije mensenrechten schendt. Europa is daarover duidelijk: ja, dat doen ze. Erdogan was dit weekend in Washington bij mondiaal overleg over kernwapens. Voor de internationale pers gaf hij een verklaring over het respecteren van de mensenrechten door de Turkse regering. Iedereen kan zeggen en doen wat hij/zij wil, tenzij de regering van oordeel is dat het zou kunnen gaan om spionage dan wel dat het gaat om voor de Staat onwelgevallige uitspraken. Ook het verspreiden van leugenachtige informatie valt niet onder de vrijheid van meningsuiting. En of het om leugens gaat maakt het regime uit en rechters die dat ondersteunen. Maandag is er overleg in Turkije met de EC over de stand van zaken. De Europese Commissie zit wel in een heikele situatie. Als Turkije een eigen interpretatie van de deal met de EU blijft geven en uitvoeren dan staat de EC in haar hemd, want bij het ontbinden van de overeenkomst zal zeker politieke consequenties hebben voor Merkel, Rutte en Tusk, die de onderhandelingen met de Turken hebben geleid. En …….. daar komt bij dat Europa blijft zitten met een onoplosbaar probleem over de migrantenstroom.

Turkije stuurt volgens Amnesty International sinds half januari dagelijks ongeveer honderd mensen terug naar Syrië. Turkije zegt alleen illegaal in Turkije verblijvende vluchtelingen terug te sturen die zich niet hadden geregistreerd. De deal tussen Turkije en Europa houdt in eerste instantie in dat Turkije voorkomt dat vluchtelingen vanuit Turkije naar Griekenland gaan, zegt VVD-Europarlementariër Hans van Baalen. Die deal moet gewoon blijven bestaan, meent Van Baalen, maar daarnaast moeten geen vluchtelingen worden teruggestuurd naar oorlogsgebied. "Ik wil eerst weten: klopt het dat er structureel mensen worden teruggestuurd naar oorlogsgebied? Maar we gaan natuurlijk niet de deal met Turkije, die voor Europa van vitaal belang is, opzeggen." Volgens Turkije is van massaal uitzetten van vluchtelingen geen sprake. De EU bereikte eerder een deal met het land over het terugnemen van vluchtelingen die Europa illegaal bereiken. In ruil gaat de EU onder meer Syriërs uit Turkse kampen legaal opnemen. Onderzoekers van Amnesty hebben getuigenverklaringen verzameld in het zuiden van Turkije. Het maakt duidelijk dat Turkije geen veilig derde land is en de deal niet kan doorgaan, aldus de mensenrechtenorganisatie. Het is niet de eerste keer dat Erdogan Nederland en België aan de schandpaal nagelt. Die kritiek past in zijn beleid om Europa de schuld te geven van de jihadisten die naar Syrië gaan." Turkije lijkt alle troeven in handen te hebben, door te dreigen met het opschorten van de deal met de EU. "Turkije kan dreigen met het niet langer voldoen aan zijn verplichtingen en dan komen er weer duizenden vluchtelingen per dag in Griekenland aan. Ze weten dat ze de deur weer kunnen openzetten en dat het vooral een Europees probleem is en niet zozeer een Turks." Turkije dwingt Syrische vluchtelingen massaal om terug te keren naar oorlogsgebied, verklaart Amnesty International. Deze praktijken leggen fatale pijnpunten bloot in de vluchtelingendeal die Turkije en de Europese Unie begin maart sloten. Uit nieuw onderzoek in de Turkse zuidelijke grensprovincies concludeert Amnesty International dat de Turkse autoriteiten sinds midden januari bijna dagelijks groepen van zo’n honderd Syrische mannen, vrouwen en kinderen oppakken en terugsturen naar Syrië. De vele getuigenissen die Amnesty verzamelde, bevestigen dat de grootschalige terugkeer een publiek geheim is in de Hatay-provincie. Gedwongen terugkeer naar Syrië is illegaal volgens de Turkse, Europese en internationale wet. “De Europese leiders zijn zodanig wanhopig om de grenzen te sluiten, dat ze hun ogen sluiten voor de simpele feiten: Turkije is geen veilig land voor Syrische vluchtelingen en het wordt elke dag erger,” zegt Eva Berghmans van Amnesty International. “De grootschalige terugkeer van Syrische vluchtelingen legt de fatale pijnpunten bloot in de EU-Turkijedeal. Deze deal is niet alleen harteloos, het is ook een aanfluiting van het internationaal recht.” De EU-Turkijedeal laat toe dat Syrische vluchtelingen die aankomen in Griekenland onmiddellijk worden teruggestuurd naar Turkije. Dit veronderstelt dat Turkije een veilig land van asiel is. EU-officials hopen dat de terugkeer kan starten vanaf 4 april. Ook de voorafgaande gesprekken tussen de EU en Turkije zorgden al voor een rampzalig domino-effect op het Turkse beleid rond Syrische vluchtelingen. “In plaats van druk te zetten op Turkije om de bescherming van Syrische vluchtelingen te verbeteren, stimuleert de EU eigenlijk het tegenovergestelde.” “Het is zeer waarschijnlijk dat Turkije de voorbije negen weken duizenden vluchtelingen heeft teruggestuurd naar Syrië. Als het akkoord wordt uitgevoerd zoals gepland, is het risico groot dat er vluchtelingen die van Griekenland worden teruggestuurd hetzelfde lot moeten ondergaan.” Amnesty International stelde vast dat onder de teruggestuurde vluchtelingen ook drie jonge kinderen zonder ouders waren. Daarnaast werd ook een hoogzwangere vrouw gedwongen om terug te gaan naar Syrië. “Deze praktijken zijn onmenselijk en shockerend. De meeste teruggestuurde vluchtelingen blijken niet geregistreerd te zijn, maar Amnesty documenteerde ook gevallen van geregistreerde vluchtelingen die werden teruggestuurd omdat ze werden opgepakt toen ze hun papieren niet bij zich hadden. Het recente onderzoek van Amnesty International toont ook aan dat de Turkse autoriteiten de registratie van Syrische vluchtelingen in de zuidelijke grensprovincies hebben teruggeschroefd. Dit zorgt ervoor dat mensen geen toegang hebben tot basisvoorzieningen zoals dringende medische zorgen. Volgens Syrische vluchtelingen in Hatay werden sommige vluchtelingen die zich probeerden te registreren, vastgehouden en gedwongen terug te keren naar Syrië. Amnesty sprak ook met een familie die liever in hun appartement bleef dan zich te registreren, uit angst om teruggestuurd te worden. Momenteel zijn er ongeveer 200.000 ontheemden binnen de 20 kilometer van de Turkse grens. Zowel volgens humanitaire hulpgroepen als volgens kampbewoners, is de situatie in kampen bij de grens rampzalig. Er is geen proper water of sanitair. Eén kampbewoner verklaarde dat kidnappings voor losgeld een van de gevaren is. Door strengere grensbewaking en een gebrek aan een reguliere grensovergang, zijn mensen gedwongen om hun lot in de handen van smokkelaars te leggen. Zij vragen minstens $1000 per persoon om mensen naar Turkije te brengen, verklaren Syriërs aan beide kanten van de grens. Dit restrictieve grensbeleid is een radicale verandering in vergelijking met hoe de Turkse autoriteiten de voorbije vijf jaar met de Syrische crisis omging. Voordien konden Syrische burgers met een paspoort de grens oversteken en konden Syriërs die de grens illegaal overstaken – de grote meerderheid – ook geregistreerd worden in Turkije.
“De voorbije maanden heeft Turkije visavoorwaarden ingevoerd voor Syriërs via luchtverkeer. Daarnaast sloot het de Syrische grens volledig af, behalve voor mensen met dringende medische zorgen.

De Duitse vermogensadviseur Günter Hannich waarschuwt voor een speculatie op de Chinese munt, yuan, door George Soros en voor de gevolgen daarvan voor de financiële markten in de hele wereld. Ihr Vermögen ist in akuter Gefahr! Und vielleicht auch bald Ihr gesamtes Leben, so wie Sie es bisher führen. Sie sollten die folgenden Zeilen dringend lesen, um sich und Ihre Angehörigen vor einer Katastrophe zu schützen! Er kann einen Crash auslösen, der schlimmer wird als der Aktien-Crash 2008. Vielleicht sogar schlimmer als die Weltwirtschaftskrise 1929.

De Bank of England heeft de financiële markt opgeroepen buffers te verruimen met over negen weken zicht op een referendum over een mogelijke uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. De vooruitblik voor de Britse economie is slechter geworden. Dat meldt de Engelse centrale bank. Kapitaal bedoeld voor kredietverstrekking is nodig als buffer voor het geval de economie nog verder verslechtert. De BoE heeft de rente voor de kapitaalbuffers verhoogd tot 0,5% van alle risicogewogen bezittingen. Dat was 0%. De renteverhoging geldt alleen voor Britse banken en bouwbedrijven. De markt zet zich schrap voor het referendum over een Brexit.

Een miljardenclaim wacht verzekeraar Nationale-Nederlanden omdat het tekort schoot in de informatieverziening bij haar woekerpolissen. Dat blijkt uit een uitspraak die klachteninstituut Kifid na het Paasweekend bekendmaakte. In een langslepende zaak waarin een consument een schadevergoeding probeerde te eisen, wilde NN een beperking van haar informatieplicht behalen. Maar dat is afgewezen. De uitspraak geldt voor een consument, maar is vooral spannend omdat de uitspraak heel breed toepasbaar is. De Kifid-zaak was een proefprocedure van claimorganisatie Wakkerpolis, die met deze zaak een collectieve claim voor veel meer consumenten kan doen. „Een baanbrekende uitspraak”, noemt Wakkerpolis het in een reactie. De desbetreffende consument kan volgens de claimorganisatie een compensatie van ongeveer €15.000 krijgen. Voor andere woekerpolisklanten van Nationale-Nederlanden denkt Wakkerpolis aan een schadevergoeding van ongeveer €5000 a €6000. Over een bedrag van ongeveer €3500 werd te weinig informatie opgebouwd en dat bedrag is qua compensatie jaren later meer waard geworden. NN heeft in totaal ongeveer 500.000 woekerpolissen als deze verkocht. Als NN voor honderdduizenden woekerpolishouders een dergelijke vergoeding moet betalen, gaat dat miljarden kosten. NN had van dezelfde geschillencommissie van Kifid in 2013 al te horen gekregen dat de verzekeraar tekort schoot in haar informatieplicht voor beleggingsverzekeringen. De consument die een klacht indiende bij het Kifid, is volgens die commissie niet duidelijk en begrijpelijk geïnformeerd over de ’eerste kosten’. Dit zijn bijvoorbeeld provisies voor het afsluiten van de polis, bij dergelijke beleggingsverzekeringen kunnen kosten al gauw oplopen tot 10% van de totale inleg. NN trachtte via een uitspraak van het Europese Hof uit mei 2015 een beperking tot haar informatieplicht te bedingen, omdat informatieverplichtingen vanuit de overheid niet voldoende voorspelbaar zouden zijn voor de verzekeraar, maar dit mislukte. Volgens de geschillencommissie had NN kunnen weten welke informatie ze had moeten geven. De uitspraak gaat over een woekerpolis die in 1997 is afgesloten. De commissie oordeelt dat NN de eerste kosten moet compenseren en die ten goede moet laten komen aan de waarde-opbouw in de polis. Een ander punt waarop NN verliest is de informatieplicht over het hefboomeffect (bij dalende koersen moet meer betaald worden voor meeverzekerd overlijdensrisisco, ten koste van de waarde-opbouw). Ook hier vond de commissie de informatievoorziening onvoldoende. NN moet binnen vier weken met een berekening komen voor de compensatie van de woekerpolishouder. In een reactie laat de verzekeraar weten het nog steeds niet eens te zijn met de gehanteerde informatieverplichtingen. Daarom overweegt de verzekeraar in beroep te gaan tegen de uitspraak.

Het is de hoogste tijd dat minister Dijsselbloem (Financiën) verzekeraar ASR dwingt zijn woekerpolisklanten rechtvaardig te behandelen. De Consumentenbond vraagt dit in een brief aan de minister. De schadeloosstelling van houders van woekerpolissen is nog altijd niet afgewerkt. Verzekeraars trekken alle laden open om onder een passende compensatieregeling uit te komen door te blijven procederen en tijd te rekken. Waar het veelal om gaat is de informatie over de kosten die de bank jaarlijks in rekening brengt voor het beheer van de op te bouwen einduitkering. Het is helemaal niet ongebruikelijk als de bank 30% van de jaarlijkse inleg van de verzekerde declareert als kosten en dat 'uit de pot' haalt. Kosten in deze orde van grootte zijn bij het sluiten van de (woeker)polis versluierd. De Consumentenbond schrijft aan minister Dijsselbloem (Financiën) dat het de hoogste tijd wordt dat hij verzekeraar ASR, een staatsbedrijf, dwingt zijn woekerpolisklanten rechtvaardig te behandelen bij de toekenning van een compensatie in relatie tot de in rekening gebrachte kosten. Verzekeraar ASR betaalde een kleine groep consumenten met een Waerdye-verzekering in het geheim veel meer compensatie dan tienduizenden andere klanten met dezelfde woekerpolis. De verzekeraar creëert hiermee een grote rechtsongelijkheid. Bart Combée, directeur Consumentenbond: 'ASR zou zich hiervoor moeten schamen, maar heeft in plaats daarvan onze eis om alle klanten gelijk te behandelen hooghartig naast zich neergelegd. Omdat ASR voor 100% in handen is van de Staat, hebben we nu minister Dijsselbloem als eigenaar van de verzekeraar gevraagd om hen hiertoe te dwingen.' Het is nog niet duidelijk welke positie de minister zal innemen. De Waerdye-verzekering is één van de beruchtste producten uit de woekerpolisaffaire, onder andere door hoge verborgen kosten. ASR verkocht zo'n 200.000 van deze polissen. ASR beweert dat zijn compensatieregeling uit 2008 redelijk is, maar in 2015 kregen klanten die doorprocedeerden veel hogere bedragen als ze hun zaak in het geheim schikten. Dijsselbloem riep eerder verzekeraars op om transparant te zijn over geheime schikkingen en zei het belangrijk te vinden dat gelijke gevallen gelijk worden behandeld. Combée: 'Nu ASR dit zo halsstarrig weigert, vragen wij de minister om dit te realiseren.' De Consumentenbond startte maandag 28 maart een virtuele demonstratie voor gedupeerden via Facebook. Op 15 april vindt een demonstratie plaats bij het hoofdkantoor van ASR in Utrecht. Combée: 'We willen duidelijk maken dat het hier om mensen gaat, niet om dossiers. Mensen die wilden sparen voor hun huis, pensioen of studie van kinderen, maar daarin zwaar gedupeerd zijn door de praktijken van ASR.' Claimorganisatie Wakkerpolis, die ook opkomt voor de belangen van gedupeerde klanten met een Waerdye-polis, steunt de oproep aan de minister en aan ASR. Als de oproep aan de minister niets oplevert, stappen de Consumentenbond en Wakkerpolis naar de rechter.

Hoewel de olieprijs (Brent) in de afgelopen weken een aardige rit omhoog heeft gemaakt tot boven de $40, is naar verwachting de mooie opleving geen lang leven beschoren. Dat stellen analisten bij de Britse bank Barclays. Volgens hen wordt de recente opmars van de olieprijs waarschijnlijk snel een halt worden toegeroepen doordat er nog steeds geen verbetering merkbaar is in het overaanbod van olie. Zij houden er rekening mee dat beleggers in olie daardoor hun kooplust gaan verliezen en de prijs van het zwarte goud weer kan terugvallen tot het dieptepunt van eind januari. In de afgelopen weken kreeg de olieprijs een flinke steun in de rug onder meer dankzij de aankondiging van een aantal OPEC-landen om de olieproductie te gaan bevriezen.

Eerder heb ik al aandacht gevraagd voor het vrijhandelsverdrag van de EU met de VS in combinatie met het bijzonder onpopulaire ISDS, dat door verzet nu is vervangen door een voorstel voor een investeringshof, een ‘Investment Court System’ of ‘ICS’, dat nauwelijks afwijkt van het ISDS. Hier worden wij dus om de tuin geleid. Vanuit heel Europa zwellen de tegengeluiden aan. In een verklaring d.d. 2 februari 2016 verwerpt de Bond van Duitse rechters, d.i. de grootste vereniging van rechters en officieren van justitie in Duitsland, nadrukkelijk het voorstel van de Europese Commissie om een investeringshof op te richten voor het TTIP. Na heftige meningsverschillen over de verstrekkende rechten die buitenlandse investeerders zouden verkrijgen door het vrijhandelsverdrag tussen de EU en de VS- ook wel bekend onder de de naam ‘beslechting van geschillen tussen investeerders en staten’, kortweg ISDS- legde de Europese Commissie in de herfst van 2015 een herzien voorstel op tafel dat de bijzonder onpopulaire ISDS door een investeringshof, een ‘Investment Court System’ of ‘ICS’, zou vervangen. Het voorstel kreeg felle kritiek van maatschappelijke groeperingen die het Commissievoorstel afbrandden omdat het niet meer dan een nieuwe verpakking voor een oud concept zou zijn. Fundamentele knelpunten, zoals de bijzondere voorrechten voor buitenlandse investeerders en de omzeiling van de nationale wetgeving en rechtbanken, blijven immers bestaan. Diezelfde kritiek is ook terug te vinden in de verklaring die de grootste vereniging van rechters en officieren van justitie van Duitsland uitbracht. De Europese Commissie krijgt daarmee een zware klap. In hun verklaring stellen de rechters en procureurs dat het creëren van “uitzonderingsrechtbanken” voor één enkele categorie rechtzoekenden “de verkeerde manier” is om rechtszekerheid te garanderen. Zij stellen zich ook ernstige vragen over de onafhankelijkheid van de rechters in het voorstel van de Commissie, bijvoorbeeld inzake financiële onafhankelijkheid en niet-transparante selectiecriteria. “Op die manier lijkt het ICS meer op een permanent arbitragecollege dan op een internationaal gerechtshof”, aldus nog de verklaring. Het document benadrukt ook dat er geen noodzaak bestaat voor het oprichten van een speciaal hof voor buitenlandse investeerders, aangezien EU lidstaten toegang tot rechtspraak garanderen voor alle partijen, investeerders inbegrepen. De rechters trekken bovendien de competentie van de EU, om het voorgestelde gerechtelijke systeem te vestigen, in twijfel, hetgeen niet alleen de wetgevende mogelijkheden van de EU en de lidstaten beperkt maar ook de bestaande rechterlijke macht binnen de EU fundamenteel zal veranderen. Nu het duidelijk is geworden dat ook burgers zich ernstig zorgen maken, blijft de vraag: als professionals in de rechtspraak én burgers dit idee afwijzen, wie dient de Commissie dan eigenlijk, behalve de belangen van de multinationals? Ik blijf mij afvragen welke doeleinden worden gediend door het sluiten van een vrijhandelsverdrag met de VS in combinatie met een speciaal Hof, waar zakelijke en financiële belangen worden beslecht. Als de Nederlandse regering de NAM beperkingen oplegt voor het volume gas dat in Groningen naar boven wordt gehaald dan lopen wij het risico dat Amerikaanse beleggers de Nederlandse Staat voor het Investment Court System dagen omdat zij door het Nederlandse beleid geschaad worden in het rendement van hun belegging. Hoe groot of klein is het extra rendement dat Nederland kan behalen uit de handel met de VS? Voor het allergrootste deel van de handel met de VS blijft alles bij het oude. Het risico is wel dat wij moeten gaan voldoen aan Amerikaanse normen en waarden, onder meer op het gebied van milieu en dierenwelzijn. En willen wij dat wel: gehoorzamen aan de regels en eisen die het neo-liberalisme oplegt.

Neo-liberalen doen pogingen om ons pensioenstelsel op te blazen door een onnodige tegenstelling te scheppen tussen de generaties. De totale pensioenreserves van onze pensioenfondsen ligt boven één biljoen euro. Het rendement dat gemaakt wordt schommelt zo rond de 6% en toch legt DNB de pensioenfondsen op de dekkingsgraad te berekenen op basis van een rekenrente van 1%. Die 1% spiegelt de rente af zoals die door de ECB wordt opgelegd. En die 6% is de resultante van behaalde rendementen gedurende het jaar 2015. Dat wil niet zeggen dat ook dit en volgend jaar ook zo'n rendement kan worden behaald. Maar toch waarom blijft DNB en de politiek waarschuwen dat als de dekkingsgraad, die kunstmatig laag wordt gehouden, einde van dit jaar <90% noteert, er in de pensioenuitkeringen moet worden gesneden en gaan de pensioenpremies van de deelnemers verder omhoog, zonder dat er enige 'zekerheid' wordt gegeven of er ooit wel wat uitgekeerd gaat worden. Het neo-liberale beleid van dit kabinet probeert aan alle kanten onder een garantie uit te komen over een basispensioenuitkering. De markten schommelen sterk en een crash kan zomaar een deel van de opgebouwde reserves vernietigen, van het ene op het andere moment. Dat ligt niet aan het pensioenstelsel zelf: dat is een pronkjuweel van het Rijnlandse model waar samen wordt gespaard in een collectief en solidair stelsel. Dat is vloeken in de liberale wereld: zoveel geld waar wij niet aan kunnen komen. Dat geld moet onder politieke controle komen zodat wij kunnen bepalen waaraan het wordt besteed. De SP'er Paul Ulenbelt doet een voorzet voor een Nationaal Pensioenfonds en legt de verantwoordelijkheid voor de pensioenopbouw, zonder politieke inmenging, bij de werknemers, werkgevers en gepensioneerden. Stof om over na te denken.

De financiële staat van de Nederlandse banken is verbeterd, constateert De Nederlandsche Bank. Maar de toezichthouder maakt zich zorgen over de verzekeraars en de houdbaarheid van het pensioenstelsel. Dat blijkt uit de ‘Staat van het Toezicht 2015’. Hierin kijkt DNB terug op de mate waarin de middellangetermijn doelstellingen zijn gerealiseerd. Het verdienvermogen van de verzekeringssector staat al geruime tijd onder druk, zo stelt DNB vast. Dit komt vooral door een krimp van de markt voor individuele levensverzekeringen. Ook in andere marktsegmenten is het verdienvermogen aan het veranderen. "De schademarkt is bijvoorbeeld zeer competitief en de steeds lagere rente vergroot de uitdagingen voor levensverzekeraars", aldus DNB. De toezichthouder vraagt verzekeraars daarom een goede strategie voor de langere termijn vast te stellen. Over de houdbaarheid van het pensioenstelsel zegt DNB dat de lage dekkingsgraden van pensioenfondsen illustreren dat de toezeggingen aan de deelnemer onzeker zijn. "Pensioenfondsen moeten helder communiceren. Op voorhand moet duidelijk zijn voor een deelnemer wat bijvoorbeeld de gevolgen zijn van een stijging van de levensverwachting of een schok op financiële markten." Daarnaast pleit DNB voor evenwichtige risicodeling. "Dat betekent dat het niet langer mogelijk is om tekorten door te schuiven naar toekomstige generaties. Dit is onhoudbaar in een vergrijzende samenleving met een steeds dynamischere arbeidsmarkt. Een duurzaam pensioencontract biedt tevens meer maatwerk waarbij jongeren meer risico nemen met het uitzicht op een hoger rendement. Ouderen nemen juist minder risico met het oog op een stabieler pensioen." De financiële weerbaarheid van banken is volgens DNB afgelopen jaar verder versterkt. Zo is bij banken de kostenefficiëntie toegenomen en heeft de winstgevendheid zich hersteld. Daarnaast verloopt de migratie van banken naar de nieuwe Bazel III-normen volgens plan: de gemiddelde kernkapitaalratio bedraagt eind 2015 meer dan 16%. Kanttekening bij deze positieve ontwikkelingen is dat de afhankelijkheid van marktfinanciering van Nederlandse banken in internationaal perspectief nog steeds relatief hoog is. Ook de hoge concentratie van de Nederlandse bankensector vraagt volgens DNB om aandacht. Vandaar dat het onderzoek doet naar mogelijkheden voor meer concurrentie. DNB constateert verder dat weinig voortgang is geboekt met het herstel van het maatschappelijk vertrouwen. "De financiële sector is het afgelopen jaar geconfronteerd met diverse integriteitsincidenten, wat niet bijdraagt aan het herstel van vertrouwen."

Het leven in eurolanden werd afgelopen maand opnieuw iets goedkoper. Dat blijkt uit een eerste schatting van het Europees statistiekbureau Eurostat. De inflatie in de eurozone kwam in maart uit op min 0,1%. Dat betekent dat goederen en diensten gemiddeld 0,1% goedkoper waren dan in maart 2015. De daling was daarmee wat minder sterk dan in februari, toen een inflatie van min 0,2% werd gemeld. De daling van het prijspeil komt vooral doordat energie deze maand bijna 9% goedkoper was dan een jaar geleden. Voedings- en genotsmiddelen werden bijna 1% duurder.

Tussen 2018 en 2021 groeit de economie wel, maar daarvan merken we niets in onze portemonnee, denkt het Centraal Planbureau (CPB) in de Middellangetermijnverkenning 2018-2021. De economische groei zal gemiddeld 1,8% per jaar zijn. De arbeidsmarkt herstelt wel, maar doordat meer Nederlanders een baan zoeken daalt de werkeloosheid maar licht, van 6,5% nu tot 5,5% in 2021. In internationaal opzicht is de werkloosheid wel laag. In de marktsector en in de zorg zal de werkgelegenheid stijgen, maar bij de overheid zal die juist dalen. Voor de overheidsfinanciën ziet het er een stuk beter uit. In 2018 is er nog een (klein) tekort van 0,4% van het bbp, maar in de drie jaren daarna slaat dat om in een overschot, dat in 2021 zelfs 0,6% zal bedragen. Daardoor daalt de schuld uitgedrukt in het bbp van 73% nu tot 54% in 2021. Dat is onder de Europese norm van 60% bbp. Die verbetering van de overheidsfinanciën komt mede doordat de rente-uitgaven zullen dalen, terwijl verder de verkoop van de rest van het belang in ABN Amro wordt gebruikt om de overheidsschuld af te lossen. De gasbaten zullen vrijwel constant blijven, denkt het CPB. Het economisch herstel van de afgelopen jaren houdt aan, maar de koopkracht van huishoudens verbetert niet en die voor werkenden slechts met gemiddeld 0,1% per jaar. De koopkracht van gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden daalt met gemiddeld 0,2%. Na 2021 neemt volgens het CPB de inkomensgelijkheid toe. Dat komt door wijzigingen in het beleid die al zijn ingezet. Bij de koopkrachtontwikkeling helpt het dat de inflatie wel toeneemt, maar met 1,6% zal die nog beperkt blijven. De inflatie zal dan ook nog licht onder de doelstelling van de ECB blijven. Het CPB benadrukt dat de groei kwetsbaar blijft 'bij aanhoudende internationale onzekerheden', zoals terreurdreigingen. Ook een oplaaiende schuldencrisis, een mogelijk uittreden van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie, onzekerheid over het monetaire beleid in Europa en de VS en over de groei in China en andere opkomende landen kunnen nadelige gevolgen hebben. De berekeningen van het CPB staan in een verkenning waarmee het bureau traditioneel een jaar voor de verkiezingen komt. Het gaat om een schets van de economische ontwikkeling voor de volgende kabinetsperiode, bij ongewijzigd, reeds ingezet beleid. De groei van de consumptie en van de investeringen is bescheiden in vergelijking met de periode 2014-2017. De bestedingen van huishoudens groeien met 1% per jaar. Het besteedbaar inkomen van alle huishoudens neemt voornamelijk toe doordat de werkgelegenheid stijgt. De investeringen groeien met 2,7% per jaar. Waar ik moeite mee heb is dat het CPB 'denkt' dat deze ontwikkelingen zich gaan voordoen bij ongewijzigd beleid en gelijkblijvende omstandigheden. Als we één ding zeker weten is dat de nationale, europese en mondiale ontwikkelingen zich zo niet zullen gedragen. Waar ik ernstig in ben teleurgesteld is dat de ruimte die ontstaat in de komende zes jaar door de daling van de staatsschuld niet wordt gebruikt voor investeringen in de toekomst. Daarmee zal de 'gouden eeuw' die Rutte in het vooruitzicht heeft gesteld niet zal gerealiseerd. Dit is een politiek document dat is geschreven op neo-liberale beginselen. Ik gooi het in de prullenmand, het is van nul en generlei waarde. Wij staan dan weer met benen op de grond en worden verrast door het bericht dat Shell waarschijnlijk een verlaging van zijn kredietwaardigheid door de grote kredietbeoordelaars kan verwachten. Dat leidt tot lagere investeringen, afwaarderingen en verkoop van onderdelen voor het energieconcern, voorziet zakenbank Nomura. Maar het dividendbeleid wordt voorlopig niet geraakt, stellen de Japanse analisten. Dat is voor 2017 bij het huidige prijsniveau van ruwe olie anders: dan gaat Shell in hoog tempo cash verbranden en zou uiteindelijk het dividend wel in gevaar komen. De koers van het aandeel lag er eind van deze week aan het Damrak aangeboden bij. Nomura-analisten voorzien op de korte termijn $6 mrd minder aan investeringen. Op de middellange termijn berekenen de analisten van Nomura een structureel lager niveau van $25 mrd aan investeringen voor het Brits-Nederlandse concern. Shell volgt met desinvesteringen Exxon Mobil. De Amerikaanse rivaal verlaagde zijn investeringsplannen voor dit jaar noodgedwongen met een kwart. De berekeningen van Nomura zijn gebaseerd op een niet stijgende olieprijs. Bij dat niveau zou Shell onderdelen moeten afstoten. Nomura wijst in zijn rapport over Shell dat het, ondanks goede verdiensten, relatief kwetsbaar is in zijn blootstelling met investeringen in de Amerikaanse energiesector, waar de lage schaliegasprijs het concern raakt. Daarnaast zijn de integratiekosten van zijn aankoop BG Group relatief hoog, aldus Nomura. Volgens analisten van Kepler Chevreux heeft de oliereus juist veel 'opwaarts potentieel'.

Luchtvaartmaatschappij KLM wil de laagste functies in het bedrijf uitsluitend door uitzendkrachten laten vervullen. Dat meldt vakbond FNV tegen De Telegraaf. Een woordvoerder van KLM bevestigt dat "het aantal flexkrachten zal stijgen door de groei van het bedrijf en door natuurlijk verloop in te vullen met flexkrachten.” Onbespreekbaar volgens de FNV. “Het is een ordinaire kostenreductie, waarbij echte banen verdwijnen”, zegt FNV. Daarnaast wordt er een zogeheten high performance organisatie ingevoerd, waarbij er een centralisatieslag gemaakt wordt binnen de luchtvaartmaatschappij. Tot 2018 moet dit jaarlijks leiden tot 4% meer gewerkte uren bij het huidige personeel. Dat is broodnodig om te kunnen overleven in de luchtvaartsector. “We willen komen tot een sociaal flexmodel, dat ook als voorbeeld voor andere bedrijven kan dienen”, zegt KLM. Het “uitzendplan” wil KLM realiseren door pensionering, natuurlijk verloop, pensionering en promotie. Er moet binnenkort ook weer onderhandeld worden over een nieuwe cao. Maar volgens de bonden lopen er nu te veel plannen door elkaar. Door de huidige reorganisaties zullen naar schatting al 1000 functies van de 15.000 banen in de grondorganisatie verdwijnen.

Highfields Capital, de grootste aandeelhouder van Delta Lloyd, legt zich niet neer bij de opmerkelijke deal waarmee de verzekeraar genoeg steun voor de claimemissie verwierf. Het Amerikaanse hedgefonds eist opheldering. Dat blijkt uit een boze brief die Higfields gisteravond verstuurde aan het Delta Lloyd-bestuur. In de brief staat een flinke lijst met pittige vragen over de overeenkomst van Delta Lloyd en Fubon, een Taiwanese aandeelhouder. Uiterlijk maandag wensen de Amerikanen antwoorden. Slechts 35 minuten voor de buitengewone aandeelhoudersvergadering op 16 maart, presenteerde Delta Lloyd opeens een deal met de Taiwanesen, waardoor Fubon in plaats van tegen opeens voor de claimemissie ging stemmen. Highfields voelt zich in zijn hemd gezet door de deal, want tot twee dagen eerder trok het hedgefonds nog met Fubon samen op tegen de claimemissie, zelfs in een zaak bij de Ondernemingskamer op 14 maart. Highfields, dat zelf 9% van de aandelen bezit, wijst er in de brief op dat de claimemissie van 650 miljoen euro er zonder de Fubon-deal niet was gekomen. Het Taiwanese belang van 7,3% bracht Delta Lloyd de benodigde twee derde meerderheid. Daarom vertrouwt het hedgefonds de deal niet. Bovendien merken de Amerikanen op dat Delta Lloyd-ceo Hans van der Noordaa wel bij de zaak van de Ondernemingskamer aanwezig was, maar het oordeel niet afwachtte en al op het vliegtuig naar Taiwan stapte.

Slotstand indices 1 apr 2016; week 13: AEX 434,48; BEL 20 3.357,08; CAC-40 4322,24; DAX 30 9.794,64; FTSE 100 6146,05; SMI 7.688,34; RTS (Rusland) 861,96; DJIA 17792,75; NY-Nasdaq 100 4.532,082; Nikkei 225 16164,16; Hang Seng 20497,52; All Ords 5073,80; SSEC 3009,53; €/$ 1,1388; goud $1221,90; dat is €34.500,08 per kg, 3 maands Euribor -0,245 (1 weeks -0,356%, 1 mnds -0,335), 10 jarig Nederlandse Staat 0,218%, 10 jaar VS 1,7959%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,059, elders 1,069. 

Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink.