UPDATE02032013/160 Italë heeft gestemd: weg met de politieke elite, is de boodschap van het volk

Youp, zaterdagavond weer van je genoten. Houen zo!!

Ik begin vandaag met een OPEN BRIEF aan de fractievoorzitters van de oppositiepartijen in de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal van het Koninkrijk der Nederlanden.

Dames en heren,

Ik realiseer mij dat U in een moeilijke positie verkeert. Ik neem aan dat U allen vaderlandslievend bent, daarover geen discussie. U allen streeft ernaar besluiten te nemen, waarvan U denkt dat dat goed is voor volk en vaderland. Dit land verkeert in een heel onzekere positie omdat, ik citeer Ton Heerts, het kabinet er maar niet in slaagt een stip op de horizon te zetten naar de plek waar weer licht in de tunnel verschijnt. Het volk is onzeker en angstig en misschien ook wel boos dat het kabinet, in al haar (on)wijsheid, heeft bedacht om dat gaten in de overheidsuitgaven van de afgelopen jaren te gaan dichten met maatregelen waarmee geld uit de private sector (spaargeld van eerzame burgers, die dachten een potje te hebben gespaard voor de oude dag) overgeheveld wordt naar de publieke sector om de gaten te dichten die zijn ontstaan de enorm gaten in het overheidsbeleid. Komen we met het aangekondigde beleid van dit kabinet een stap verder? Nee, niets is minder waar: in de komende jaren neemt de staatsschuld alleen maar toe. Volgens Jan Kees de Jager gaf in 2012 de overheid €50 miljoen meer uit per dag dan er binnen kwam. Ja, het is waar: onder de jaren dat Wouter Bos en Jan Kees de Jager het voor het zeggen hadden op Financiën is de staatsschuld verder gestegen en dat zal ook onder Dijsselbloem doorzetten: er is een geprognotiseerd tekort van €21 miljard per jaar voor 2014, dat is nog altijd €57 miljoen per dag. Dan rijst de vraag: waar zijn onze politici mee bezig? Het kabinet Rutte II stemt haar beleid af op de cijfers en prognoses van het Centraal Planbureau. Zijn die prognoses enigermate betrouwbaar? Het antwoord is nauwelijks tot nee. Prognoses van het CPB voor een periode van één jaar slaan steeds weer de plank mis en niet zo'n klein beetje ook. Dit gezegd hebbende doe ik een stap terug in het verleden. Ik wil met U naar de besluitvorming van EU-regeringleiders kijken om te kunnen bepalen waar het fout is gegaan. Want dat het fout is gegaan de afgelopen tien jaar staat niet ter discussie, althans dat neem ik aan. Een unie is een samenwerkingsverband van een aantal landen met als doelstelling: het voeren van een gemeenschappelijk beleid onder meer op het terrein van Financiën (inclusief de euro) en economie, de interne markt, ontwikkelingsbeleid, milieu en hulp bij natuurrampen. Zo formuleert de EU haar functie. De actuele vraag is 'hoe de eurozone wordt bestuurd' teneinde de crisis waarin wij ons bevinden te handlen? Naar mijn mening is het fout gegaan in december 2011 toen de regeringsleiders besloten de begrotingsdiscipline aan te scherpen. Op zich een verstandig besluit, zou je denken. Er moet sprake zijn van orde en disciplinair handelen. Daar plaats ik een kritische kanttekening bij. De eurozone bestaat uit een aantal financieel/economisch zwakke Zuid-Europese landen en een aantal rijkere landen in Noord-Europa. Er bestaat geen enkele discussie over saneringsmaatregelen waaraan Zuid-Europa moet voldoen op het terrein van hervormingen en bezuinigingen, mits dat plaatsvindt met een sociaal gezicht. De uitvoering van de afspraken van de regeringleiders ligt in handen van de Europese Commissie. En die hanteert de botte bijl en jaagt daarmee ook de rijkere landen over de kling. Nederland is een van de rijkere landen met een relatief lage werkeloosheid, een emu-schuld, weliswaar >60%, maar ver onder die van Duitsland, Frankrijk en Italië, met een bedrijfsleven dat stevig gefundeerd is. Ja, onze exportindustrie heeft last van een te dure euro. Dat beperkt onze economische groei. Maar dat maakt van Nederland nog geen probleemland. In Brussel zetelt de Europese Commissie die moet zorgdragen voor stabiliteit in de EU. De crisis wordt versterkt door de wijze waarop invulling wordt gegeven aan het bestuur van de EU en de eurozone. Is onze premier daarin een storende factor. Het antwoord is 'ja'. Rutte was heel enthousiast over verlenging van de korting van de bijdragen aan de EU voor de jaren 2014-2020. Dat bedrag staat niet in relatie tot de schade die hij aanricht in de Nederlandse samenleving, door het 1:1 uitvoeren van de orders uit Brussel. Er moet hervormd en bezuinigd worden en dat geldt voor alle landen die de emu-normen overschrijden. Dat is dom beleid. De EC moet de hoogste prioriteit verlenen aan het evenwichtig beleid. Dat betekent dat tegenover de vragende partijen in Zuid-Europa ook aanbiedende partijen moeten zijn. Dat zouden de Noord-Europese landen kunnen zijn, als ze verlost zouden worden van de opgelegde dwang om te bezuinigen. Maar dat onderwerp is onbespreekbaar voor Europees Commissaris Olli Rehn. Hij wil niet luisteren naar wat Olivier Blanchard, hoofdeconoom bij het IMF, daarover zegt: laat Noord-Europa stoppen met bezuinigen en verzet de prioriteit naar investeren, werk scheppen, werkelozen aan het werk helpen, de koopkracht verbeteren. Daar ligt de oplossing van de crisis in de EU. Onze premier is niet de man om met deze boodschap naar Brussel te gaan. Hij zal daar worden uitgelachen omdat hij de drijvende kracht was achter een strenge begrotingsdiscipline. Anderzijds mogen Rutte en Samsom ook niet verdergaan met nieuwe bezuinigingen en zeker niet met steun van de oppositie. Voor de goede orde: de hervormingen moeten wel uitgevoerd worden om de overheidsuitgaven weer in evenwicht te brengen en om de economie te versterken. Er moet nu een nieuwe premier aantreden die dit land weer een toekomst gaat brengen. Die aan het volk gaat aangeven waar we naar toe gaan in Europa. In de Nederlandse politiek moet dit onderwerp de hoogste prioriteit krijgen. Ik denk dan aan een premier, die niet komt uit de politiek, maar aan mannen als Neelie Kroes, Alexander Rinooy Kan, Herman Wijffels. Mensen die weer vertrouwen aan het volk kunnen teruggeven. Dames en heren, de opdracht die U hebt is geen gemakkelijke. Het vereist durf, creativiteit en doorzettingsvermogen. Niet de coalitiepartijen zijn op dit moment aan zet, maar nu moet de oppositie laten zien waarvoor ze staan. Vergeet het oranje-akkoord!

In blog 159 heb ik geschreven over de problematiek in de eurozone en de wijze waarop betrokken partijen trachten de stilstaande economie weer draaiende te krijgen. Er is een partij die zegt dat er bezuinigt moet worden. Dat is de EC in Brussel, met steun vanuit Berlijn. Laten we eens kijken naar hoe de problemen zijn ontstaan. In 1982 werd het Verdrag van Maastricht getekend door de 12 landen die toen de Europese Economische Gemeenschap vormden. Daarin werden 2 zaken geregeld die van groot belang zijn voor de toekomst van Europa. De eerste was de omzetting van de EEG in de EU. Dat betekent dat we van een Gemeenschap een Unie werden. De interne markt functioneerde in de gemeenschap. Ieder land bleef soeverein. Daarin kwam verandering toen de gemeenschap werd omgezet in een unie. Deel uitmaken van een unie is niet vrijblijvend. De 27 landen die nu deel uitmaken van de EU doen dat op basis van schulddeling. Dat betekent dat de schulden van Spanje ook onze schulden zijn. Tot dusverre hebben de rijkere Noord-Europese landen die plicht nooit bij de burgers op tafel gelegd. Een ander besluit was de komst van een Europese munt. In eerste instantie was dat de ECU, maar later werd dat de euro. Daarvoor moest een muntunie worden opgericht. De pappenheimers kenden in Maastricht de Europese politici en legden daarom vast dat die muntunie pas mocht worden opgericht op het moment dat er een politieke unie was gesloten. Die politieke unie moest als fundament dienen voor de muntunie. Daartoe waren de Europese politici, als Kok, Balkenende en de Rutte's, niet in staat. Er was geen draagvlak voor, niet onder de politici, niet onder de burgers. De interne markt hunkerde naar een Europese valuta en dus kwam die er ook. Op 4 januari 1999 voor de beursnoteringen en op 1 januari 2002 chartaal (munten en bankbiljetten). Ter compensatie voor het feit dat ze afweken van de routebeschrijving van de hand van Lubbers, Kohl en Mitterand is in 1997 besloten tot het Stabiliteits- en Groeipact, waarin emu-normen werden vastgesteld. Van de 17 eurolanden hebben 8 landen een prognose van 3 dan wel <3%. Nederland staat in het rechterrijtje op de 10e plek.

Met belangstelling gekeken naar het interview van Kees Driehuis met Herman van Rompuy. Van Rompuy komt op mij over als een intelligente man. Je kunt hem kwalijk nemen dat hij de besluiten van de regeringsleiders uitvoert, ook als die slecht zijn voor Europa. Zijn aanpak duidt op de processie van Echternach: drie stapjes vooruit, 2 stapjes achteruit. Dat wordt een traag proces, wat inefficiëncy veroorzaakt. Hij heeft duidelijk gemaakt, wat de oppositiepartijen in de wandelgangen van het Haagse circus ook zeggen, dat Rutte aan de Kamer verslag doet van wat door de 27 regeringsleiders in Brussel is afgesproken, maar dat is niet altijd de hele waarheid. Als de nationale regeringsleiders in de problemen komen zeggen ze tegen het volk: dat ligt niet aan ons maar aan die van Rompuy, die gaat veel te hard (uitspraak Frans Timmermans). Daarmee schuiven ze de zwarte piet naar Brussel. Van Rompuy was er trots op dat de meerjarenbegroting 2014-20 na 25 uur onderhandelen, aan elkaar hangend van compromissen, is aangenomen. Neelie Kroes zegt daarover: 'een troostloos compromis'. En dat vind ik ook. Een begroting die zover is gesloopt dat het van alles 'te weinig' is. Mijn hoop is gevestigd op het Europees Parlement die de begroting nog kan afkeuren. Dan worden de regeringsleiders gedwongen opnieuw te gaan onderhandelen. Ik denk dat van Rompuy een integere man is, die hele kleine stapjes zet en accepteert dat de 27 regeringsleiders zich vooral druk maken over nationale belangen, maar het Europese belang negeren. Mijn hoop is gevestigd op de opvolger van van Rompuy, die in november 2014 aantreedt. Om de Europese toekomst te versterken zal hij dan wel zij krachtdadiger moeten zijn. Daadkracht wordt het sleutelwoord.

De uitslag van de Italiaanse verkiezingen is bekend. De grootste partij in het Huis van Afgevaardigden wordt het centrumlinkse blok van de oud-communist Pier Luigi Bersani, op de voet gevolgd door het centrumrechtse blok van Berlusconi. De nieuwe party M*****S van de clown Beppe Grillo is binnengekomen met 25% van de stemmen. Monti werd voor het door hem gevoerde beleid afgestraft met een score van 10%. Duidelijk is dat de technocraat Monti daar, op voordracht van de Financiële markten, is neergezet door de Europese Commissie, omdat de markten niet verder wilden met de onbetrouwbare Berlusconi. Het is zeer de vraag of centrumlinks er in gaat slagen een werkbare coalitie te vormen. De verwachtingen daarover zijn laaggespannen. Dat de markten vrezen dat het land in moeilijkheden komt en de rest van Europa meesleept, is begrijpelijk. De Italiaanse rente steeg explosief met 30 basispunten tot 4,78%. Er moet rekening worden gehouden dat enige onrust kan optreden rond de euro en de eurozone. Hoe de politieke situatie zich de komende tijd gaat ontwikkelen in Italië is een open vraag. Het stemadvies dat de Duitse bondspresident Angela Merkel aan de Italianen heeft gegeven is door de kiezers genegeerd. Gevreesd moet worden dat de Italiaanse kiezers duidelijk hebben gemaakt dat ze van de aan Monti opgelegde eisen niet gediend zijn. Alhoewel het Italiaanse volk een duidelijk signaal heeft gegeven, reageert Angela Merkel nogal laconiek “Italië zal zijn weg wel vinden”. Dat is een understatement. Een andere reactie komt van de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, José Manuel Garzia-Margallo, die de bui al ziet hangen: 'Dit is een sprong in het niets die niets goeds voorspelt, niet voor Italië, niet voor Europa'. Misschien moeten er nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven. Wat dat gaat betekenen voor de toekomst van Italië in de eurozone laat wellicht nog maanden op zich wachten. De uitslag van deze verkiezingen moet voor de EC opnieuw een signaal zijn dat de eisen als gevolg van de opgelegde begrotingsdiscipline, heroverwogen moeten worden. Inverdienen moet komen uit hervormingen, niet uit bezuinigingen. We moeten ons wel realiseren dat een van de Zuid-Europese landen een signaal afgeeft dat het door Europa, voornamelijk Noord-Europa en het IMF, afgedwongen beleid van bezuinigen en hervormen, een mantra dat leidt naar een afbraak van de samenleving, steeds grimmiger vormen aanneemt. De sociale onrust in Griekenland, Portugal en Spanje, landen met een hoge werkeloosheid, neemt grootse vormen aan die een verschuiving naar (extreem) rechts veroorzaakt. In Italië krijgt de komiek Beppe Grillo vooral steun van voornamelijk 20ers en 30ers die van hem verlangen: een grote politieke schoonmaak en 'change'.

Duitsland doet het binnen de eurozone met stip beter dan de 16 andere landen. In ieder geval veel beter dan wij het doen. De Duitsers slagen erin de export op peil te houden. De vraag is: waarom zij wel en wij niet. Een aspect is dat de Duitse overheid delen van het bedrijfsleven op de loonkosten subsidieert. Dat werkt door op de concurrentiepositie van Nederland. Het zit zo. De loonkosten bij de oosterburen ligt lager dan bij ons. Naar schatting valt 40% van de werknemers niet onder een CAO. Simpel genoeg, omdat bedrijven geen CAO hebben afgesloten met de vakbonden. Bedrijven met een CAO, zoals de bouw en de mijnbouw, betalen een uurloon van >€11, in andere sectoren wordt ruim onder de €8,50 per uur betaald. Duitsland kent geen minimum uurloon. In Oost-Duitsland wordt aanzienlijk minder betaald dan in West-Duitsland. Het sociale aspect is dat grote groepen Duitsers met een fulltime baan onder het bestaansminimum worden betaald. De Duitse overheid schiet jaarlijks te hulp met bijstandsuitkeringen van in totaal >€10 mrd. Het gevolg is dat exporterende bedrijven met lagere loonkosten kunnen concurreren.

De Raad van State heeft uitspraak gedaan in het beroep dat 400 gedupeerden hadden gedaan tegen de nationalisatie van SNS REAAL door de Inventiewet toe te passen. De RvS zegt dat de onteigening van de aandelen, achtergestelde obligaties en participatiebewijzen overeind blijft. De RvS is van mening dat de wet correct is toegepast. De argumentatie van Dijsselbloem dat hij 1 februari geen andere keuze meer had, omdat alle andere opties niet meer ter zake deden, doordat spaarders hun spaargeld opnamen, werd door de RvS geaccepteerd. Op de eerste plaats was SNS REAAL al sinds 2008 onder verscherpt toezicht geplaatst door DNB. Op de tweede plaats was het ministerie van Financiën al een jaar in gesprek met de bank en de toezichthouder over versterking van de buffers. De vraag is of het ministerie veel te lang heeft gewacht met ingrijpen. Op enig moment waren er wel degelijk private partijen die samen met de overheid te hulp wilden schieten. De Inverventiewet verschaft de overheid mogelijkheden in te grijpen bij banken. Hier waren 2 banken in het geding, maar die hadden geen Financiële problemen. Het ging over het nemen van verliezen van de vastgoedtak en daar gaat de Interventiewet niet over. Het is ook de vraag wat de rol van DNB is geweest. Is Dijsselbloem 'in redelijkheid' tot zijn besluit gekomen? Is het waar, wat Dijsselbloem zegt, dat het financieel stelsel alleen op deze wijze grote ellende bespaard kon worden. Het is ook onduidelijk hoe SNS REAAL aan de status van systeembank is gekomen. Dijsselbloem stelt nu dat hij geen onderzoek wil naar de gang van zaken, die heeft geleid tot de onteigening. We moeten niet omzien, we moeten vooruitkijken, zei hij tegen Frits Wester. Alleen de onteigening van toekomstige vorderingen, wat Dijsselbloem ook nog wilde, heeft geen stand gehouden. Daarmee heeft de RvS de onteigening van eventuele claims die beleggers zouden kunnen indienen bij SNS Reaal, vernietigd. Dat houdt in dat aandeel- en obligatiehouders een schadevergoeding kunnen eisen als ze aan kunnen tonen dat er wanbeleid is gevoerd bij SNS REAAL. "Het is heel belangrijk dat de schadevergoedingsrechten overeind zijn gebleven”. Benadeelde partijen zouden nu bij de Ondernemerskamer kunnen beginnen met een procedure over compensatie voor de onteigende effecten. Maar daar heeft Dijsselbloem een stokje voor gestoken. Bij RTLZ zei hij dat de Staat de ondergang van SNS niet wil laten onderzoeken. De minister zegt dat hij geen zin heeft 'in een juridisch moeras terecht te komen'. Hij wil vooruit kijken en de puinhoop (de verliezen waarmee hij de aandeelhouders en houders van achtergestelde leningen heeft opgescheept) laten voor wat het is. Ik ben van oordeel dat hij daarmede de rechtsorde schaadt. De RvS heeft gedupeerden gewezen op de mogelijkheid geleden schade als gevolg van de abrupte en totaal onverwachte naturalisatie, in een civiele procedure te verhalen bij SNS REAAL indien mismanagement en/of miscommunicatie kan worden aangetoond. Kennelijk heeft de minister geen goed gevoel over de afloop van een onderzoek daarnaar van de Ondernemingskamer. Hij zal van mening zijn dat het resultaat schadelijk kan zijn voor zijn imago hier in Nederland, maar ook in Brussel en bij de Eurogroep, maar het zou ook kunnen betekenen dat gedupeerden schadeclaims kunnen gaan indienen bij SNS REAAL, dat daarvoor geen geld op de plank heeft liggen en dat opnieuw een beroep gedaan moet worden op de schatkist. Daarnaast zijn er nog 2 aspecten die een rol kunnen gaan spelen. Er komt wel een onderzoek naar hoe het ministerie en DNB in dit dossier hebben gehandeld dan wel niet hebben gehandeld. Dan is er nog een aspect, dat aandacht verdient. Welk standpunt de creditagency's in gaan nemen met betrekking tot een eventueel terugbrengen van de kredietstatus rating van Nederland vanwege het geschonden vertrouwen van de Financiële markt in het gevoerde beleid, door Dijsselbloem, van de onteigening. Gaat ING en ABNAmro hier ook last van krijgen. Dijsselbloem loopt met grote passen door de porseleinkast en dat wordt op de een of andere wijze afgestraft. Er is bij REAAL een lijk in de kast aangetroffen. Met de overname van SNS Reaal is de Nederlandse staat de grootste speler geworden in de woekerpolisaffaire. Met de hele verzekeringspoot die valt onder SNS, is de staat eigenaar van zo'n 2,5 miljoen woekerpolissen. De gemiddelde schade per polis wordt geschat op 35.000 euro. Er komen nog miljoenenclaims aan. Door twee verzekeraars betaalde stichtingen, die samen met verzekeraars heel hard roepen dat de woekerpolisaffaire is opgelost. Dat verzekeraars graag af willen van de imagoschade, dat ze oplichters zijn c.q. zijn geweest, begrijp ik wel. Feitelijk worden zij ook nog gesteund door de overheid die eigenlijk liever niet ziet dat de werkelijke schade burgers wordt vergoed, omdat dan de solvabiliteit van verzekeraars verder onder druk komt te staan. Door de nationalisatie van SNS staat de overheid nu ook nog aan de verkeerde kant van de streep.

Er komt van allerlei kanten in de samenleving kritiek dat de forse bezuinigingen van dit kabinet grote schade aanrichten. Ik denk dan niet alleen aan de bouw, de woningcorporaties, de zorg, het strippen van de sociale werkplaatsen, de thuiszorg. Daar komt bij het naar huis sturen van verstandelijk gehandicapten door de voorgenomen sluiting van instellingen. Duizenden 50-plussers zijn niet in staat zelfstandig te gaan wonen, zeggen onderzoekers van de Erasmus universiteit, die daarnaar onderzoek hebben gedaan. Er zijn 40.000 mensen met een verstandelijke handicap, ingedeeld in zorgzwaartepakket 1 en 2 die nu al niet meer worden opgenomen. Zij moeten maar worden begeleid door verpleegkundigen, familie en vrienden. Dat herken ik niet als een zorgzame samenleving.

De helft van 20 grote Nederlandse gemeentes heeft niet voldoende geld om tegenvallers op te kunnen vangen, schrijft het NRC. In de helft van die gemeentes is het weerstandsvermogen onder het niveau dat nodig is om risico's af te dekken. Enschede en Groningen staan er slecht voor. Die beide gemeenten hebben minder dan de helft aan Financiële reserves, die nodig zijn voor de risico's die ze lopen. Arnhem heeft helemaal geen reserves meer. Zes van de 20 gemeentes scoren een voldoende of hoger.

Kort Nieuws

Het Spaanse emu-saldo is vorig jaar gedaald naar 6,7% bbp, zegt de premier.

De Italiaanse rente voor 10-jarig papier is met 66 basispunten gestegen.

De groei van de Chinese industrie is in februari afgezwakt in relatie tot januari. De PMI-index daalde van 52,3 naar 50,4. Dat duidt op een afnemende groei. Beneden de 50 is er sprake van krimp. Of dit cijfer gecorrigeerd is voor het Chinese Nieuwjaar is mij niet bekend.

Frankrijk gaat dit jaar geen maatregelen nemen om het begrotingstekort onder de 3% te brengen. Frankrijk gaat in 2013 geen rem zetten op de consumptie en investeringen. Frankrijk gaat in Brussel voorstellen dat de Fransen volgend jaar pas de overheidsuitgaven gaan beperken. Frankrijk had vorig jaar een emu-saldo van 4,5% en voor dit jaar is de prognose 3,7%.

Slotstand indices 1 maart 2013/week 9: AEX 339,73; BEL 20 2.546,83; CAC 40 3.699,91; DAX 30 7.708,16; FTSE 100 6.378,60; SMI 7.601,99; RTS (Rusland) 1.509,80; DJIA 14.089,66; Nasdaq 100 2.747,752; Nikkei 11.606,38; Hang Seng 22.880,22; All Ords 5.100,90; € $1,3022; goud $1576,80 dat is €38.903,57 per kg, 3 maands Euribor 0,209%, 10 jarig 1,808%. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.