UPDATE02012016/305 Nederland is voorzitter van de Europese Unie

Na al mijn lezers een Voorspoedig Nieuwjaar te hebben gewenst ga ik van start met een uitspraak van de Turkse President Erdogan over de meest gewenste vorm voor de Turkse staatsinrichting. Ik heb het bericht drie keer gecheckt alvorens het te melden. Ik heb geen enkele reactie gelezen van de Nederlandse regering, de Nederlandse politiek, de Europese Commissie en ook niet van Merkel. Ik heb mijn twijfels over de betrouwbaarheid van Erdogan nooit onder stoelen of banken gestoken. Dat Merkel en de EU met Erdogan in zee zijn gegaan om de migrantenstroom naar Europa beheersbaar te maken voor een jaarlijkse vergoeding van €3 mrd plus een lidmaatschap van de EU is een onvergefelijke blunder, die de zwakheid van de Europese politieke elite onderschrijft. Om welke uitspraak van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan gaat deze ophef? Dat hij maar al te graag een presidentieel systeem in Turkije wil invoeren, was bekend. Maar naar wiens model wil Erdogan een vernieuwde Turkse staat inrichten? Schrik niet ….. naar die van het ‘effectieve’ Duitsland van Adolf Hitler. Erdogan sprak daarover met het Turkse persbureau Dogan. 'Presidentiële systemen zijn effectiever en succesvoller dan parlementaire,' zei de president. Hij bedoelt daar ongetwijfeld dictatoriale mee. 'Er zijn voorbeelden van in de wereld. Je ziet het als je kijkt naar het Duitsland van Hitler.' 'Maar ook recentelijk zijn er voorbeelden,' vervolgde Erdogan. Andere presidentiële staten die Erdogan ziet als voorbeelden zijn Rusland, Amerika en Frankrijk. Na de grote verkiezingswinst in november jongstleden heeft de AK-partij te kennen gegeven graag de grondwet te willen aanpassen. Erdogan wil een presidentieel systeem instellen, in plaats van het huidige parlementaire systeem. Met het nieuwe systeem zou de president ook uitvoerende bevoegdheden krijgen, en niet alleen ceremoniële. 'Op die manier kan Turkije daadkrachtige stappen zetten, stelt Erdogan. Maar in feite is het een greep naar de absolute macht en we moeten maar hopen dat die macht zich tot Turkije beperkt. We weten uit de dertiger en veertiger jaren van de vorige eeuw hoe de dictator Adolf Hitler is omgegaan met zijn machtsimperium. En dat is een voorbeeld voor de Ottomaanse president Erdogan? Om zijn plannen voor een presidentieel systeem voor te leggen aan Turkse burgers wil Erdogan dat Turkse autoriteiten gaan bellen met 'zoveel mogelijk' Turken. Zeker 500.000 mensen moeten op deze manier hun mening kunnen geven over de grondwetswijziging inzake de herinrichting van de Turkse staatsinrichting. Erdogan zegt dat er uiteindelijk sprake moet zijn van 'een maatschappelijk akkoord.'

Nu wat korte berichtjes. De PvdA stelt dat Nederland 200.000 vluchtelingen op moet kunnen nemen. Nog altijd is de fraude met pgb's niet onder controle, zegt staatssecretaris van Rijn. Zorginstellingen declareren zorg die nooit aan budgethouders is gegeven. Om dat geld terug te kunnen vorderen moet de wet worden aangepast. Onbegrijpelijk: de energieprijzen dalen al maanden achtereen. Een liter diesel ligt nog maar net boven €1 per liter. WTI is in 2015 gedaald van $53,71 naar $37,04. Dat is een daling van 31%. En wat doet de Nederlandse regering net voor de Kerstdagen op een moment dat het Parlement met Kerstreces is vertrokken, die verhoogt de energiebelasting op gas uit Groningen per 1 januari met 32% naar €0,305 per kuub. De slogan van dit kabinet is dat dit jaar de koopkracht omhoog gaat maar tegelijkertijd wordt die weer afgeroomd door hogere energielasten. Wat ons dit jaar alle nog te wachten staat volgt verderop in dit blog. De jaarwinst van de AEX is 4,15%.

Ik las deze week in Trouw in de bijlage Letter&Geest een essay van Jonathan Holslag hoogleraar internationale politiek aan de Vrije Universiteit Brussel, dat de kop heeft draagt “De EU heeft niets aan Nederlands pragmatisme” en “Premier Rutte heeft weinig op met visie, terwijl Europa daar juist naar hunkert. Het voorzitterschap van Nederland helpt de EU achterop.” Een buitengewone interessante beschrijving over de huidige stand van zaken van Europa en Nederland. Zeer aan te bevelen, met name over de inhoud van het voorzitterschap van de EU door Nederland tot 30 juni aanstaande. Ons staat een 'zuinig voorzitterschap' te wachten: 'zuinig inzake budget en ideeën'. En dan citeert de hoogleraar Mark Rutte “Europa heeft nu geen behoefte aan een grote visie”. “Wij gaan voor een pragmatische aanpak'. Dat betekent dat Europa ons straks mag afrekenen op 'bevordering van de innovatie, veiligheid en het concurrentievermogen van onze industrie'. “Maar 500 miljoen Europeanen zitten helemaal niet te wachten op praktische voorstellen, zij willen een nieuw toekomstbeeld, een nieuwe bestemming, een duidelijk verhaal over hoe we met zijn allen kunnen bouwen aan een sterke, veilige en saamhorige gemeenschap.” Hoe wil de politiek erin slagen om, zonder visie, de half miljard Europeanen ervan te overtuigen dat het continent alleen te redden is met een gezamenlijke aanpak. “Want op de barsten, het rot en de molm van het Oude Europa kiemt een nieuwe samenleving.” De hoop van een nieuwe generatie kan niet worden gerealiseerd door de huidige politieke elite. Ik heb onze leiders al vele malen eerder neergezet als 'onbekwaam'. En dat zijn ze in mijn ogen, door het ontbreken van een politieke Unie, ook. Mark Rutte heeft al meerdere keren laten weten, onder andere in de Rode Hoed op 2 september 2013 toen hij stelde dat 'een echte liberaal geen visie heeft maar idealen nastreeft'. Rutte is geen leider die het volk voorgaat, een man met visie en charisma, maar een onderhoudsmonteur die het oude karkas overeind houdt. Hij weet dat maar al tegoed en om te voorkomen dat hij de komende 6 maanden wordt aangesproken op leiderschap in Europa, zegt hij op voorhand al dat hij daarvoor niet aanspreekbaar is. Dat worden dus zes verloren maanden voor Nederland en Europa. Maar de vraag is dan 'wie dan wel? '

In het laatste blog van het oude jaar heb ik aandacht besteed aan het docudrama “Overvallen door de bank”. Toen ik blog 304 al had gepost, bleef ik mij afvragen hoe deze ellende over ons, die slachtoffer zijn geworden van het bankenschandaal, werd uitgestort. Ik schreef vorig weekend “In het verdienmodel van de banken in de afgelopen decennia was de klant, particulieren en MKB ondernemers, nu juist het lijdend voorwerp geweest, dat uitgemolken moest worden”. Het gebruik van de woorden 'moest worden' is niet juist geformuleerd. Het 'moest' niet het gebeurde gewoon en de politiek greep niet in met als smoes dat de banken overeind gehouden moesten worden. Wie de schuldigen van dit drama zijn, zijn de banken die hun risicomanagement zover hadden opgerekt dat hypotheken aan particulieren en kredieten aan ondernemers zwaar overgefinancierd werden. Ik beschreef dat als 'de bomen groeien nu echt tot in de hemel'. En ik denk ook dat banken in die roes leefden en daarmee de overgefinancierde klanten achter zich aan trokken. Edoch …….. kennelijk waren er toch twijfels over de juistheid van hun beleid want juridisch timmerden ze hun Algemene Voorwaarden en contracten zodanig dicht dat de bank alle maatregelen mocht nemen die op enig moment nodig zouden zijn om de bank te behoeden voor oninbare vorderingen. En op het moment dat ze gebruik moesten gaan maken van hun 'rechten' zoals die in de voorwaarden en contracten waren neergelegd in de 'kleine lettertjes', verweten ze de klanten dat ze bij het afsluiten van de contracten maar alerter hadden moeten zijn over de voorwaarden. Maar ze hadden de klanten niet op de risico's gewezen. De taal die banken, maar ook notarissen, gebruiken is voor heel veel mensen niet te bevatten. Heel veel klanten zijn daarvoor te weinig deskundig. Zij vertrouwen hun adviseurs, banken en notarissen dat zij te goeder trouw handelen en het belang van de klant beschermen. Ik spreek dan over de zorgplicht die deze partijen jegens hun geachte clientèle hebben. Neem de renteswaps die massaal werden gesloten om klanten te beschermen voor oplopende rentes. Daarvoor bestond al geruime tijd de putoptie. Je betaalt daar een premie voor en daar krijg je het recht voor om hem binnen de looptijd uit te oefenen. Het rentederivaat is van een geheel andere orde: die zijn ontwikkeld voor professionele handelaren die 24 uur per dag de markten volgen, en die helemaal niet geëigend zijn voor het afdekken van renterisico's door particulieren en ondernemers, maar dat werd massaal niet gemeld bij de verkoop. In het meest positieve scenario werd de klant verteld dat het een heel complex nieuw product was, zonder op de details in te gaan. Ik heb altijd wel het idee gehad dat directeuren en accountmanagers de boer op werden gestuurd met dit derivaat om dat massaal aan de man te brengen zonder dat ze bekend waren van de risico's die de klanten ermee liepen. Ik zit er niet ver naast als ik veronderstel dat dit product in de markt is gezet om er heel veel geld mee te verdienen door de hoogste laag van commerciële diensten, zonder duidelijk te maken welke risico's klanten ermee liepen. Het is een dramadossier geworden zonder dat de banken er hun verantwoordelijkheid voor hebben genomen. Een jaar of zeven geleden werd dit financiële product massaal in de markt gezet. Eind 2008 lag de rente net boven de 5%. De banken pleegde de aanname dat de rente zou gaan stijgen, op welke gronden is nooit duidelijk geworden, en met een renteswap zou dat risico kunnen worden afgedekt. Maar alle banken gokten op het verkeerde paard: sindsdien is de rente alleen maar gedaald. Want toen moesten de banken aan hun klanten gaan vertellen dat ze de kleine lettertjes van het derivatencontract niet hadden gelezen en met soms wel heel zware verliezen werden geconfronteerd. Want het derivaat werkte niet naar één kant maar naar beide kanten. Maatschappelijk bezien zouden de banken, op grond van hun zorgplicht, de verliezen van hun klanten hebben moeten overnemen. En dat was onbespreekbaar. Tot twee keer toe voeren de banken een slecht beleid en tot twee keer toe nemen ze de verantwoordelijkheid daarvoor niet op zich. Daarom zullen ze ook hebben afgezegd op de uitnodiging om te participeren in het debat over 'Overvallen door de bank', een AVRO/Tros banken-docu van IDTV Productions. Dat wilde ik er nog even over kwijt.

AVRO/TROS besteedde deze week ook aandacht aan de betrouwbaarheid van ons bancaire systeem. Ruim zeven jaar geleden brak de bankencrisis uit. Is er sindsdien voldoende veranderd in het bancaire systeem en kunnen we een volgende crisis het hoofd bieden? We horen veel optimistische berichten want de economie trekt weer aan. Dit zien we terug in de stijgende huizenprijzen. Maar is die prijsstijging nu echt zo goed? Tijdens de crisis waren experts wereldwijd het erover eens dat banken niet langer 'too big to fail' mochten zijn. Toch hebben we in Nederland verhoudingsgewijs de grootste banken ter wereld. Vier Nederlandse systeembanken (ABN Amro, ING, RABO en SNS) hebben maar liefst 90% van de markt in handen. Hoe (on)veilig is dat? En in hoeverre kunnen de banken zichzelf nu bedruipen? Er komen een aantal vooraanstaande economen en crisisanalisten aan het woord. Volgens vele deskundigen moeten banken veel meer risicodragend vermogen (hogere buffers dus) aanhouden om toekomstige klappen op te kunnen vangen. Welke stappen zijn op dit vlak gezet? Is de positie van de banken wezenlijk sterker geworden na de crisis van 2008? En als er weer een crisis komt: hoe overleven we die dan? Over deze en andere vragen gaat Antoinette Hertsenberg in gesprek met: Joris Luyendijk, antropoloog en schrijver van het boek 'Dit kan niet waar zijn', Bas Jacobs, hoogleraar economie Erasmus School of economics, Arnoud Boot, hoogleraar economie Universiteit van Amsterdam, Anat Admati, professor Stanford University en adviseur van Obama, Klaas van Egmond, hoogleraar geowetenschappen, Universiteit Utrecht, Dirk Bezemer, econoom en hoofddocent economie Rijksuniversiteit Groningen en Adair Turner, voormalig hoofd Financial Services Authority. Het algemene beeld van deze Radar Extra, deel 2, was wel dat er enige vooruitgang is geboekt met betrekking tot de risico's die banken nemen, maar daaraan kan niet worden geconcludeerd dat de banken veilig genoeg zijn. De na 2008 ingevoerde modellen hebben de systemen wel veiliger gemaakt maar dat geeft een vals gevoel alsof banken nu veilig zijn. Er zijn nieuwe regels gekomen, er is nieuw geld in de markt gepompt, de pensioenpotten zijn geplunderd, zegt Joris Luyendijk, maar daarmee is het hele probleem niet opgelost. De laatste 25 jaar is de omvang van het Nederlandse bankwezen sterk gegroeid. Daarbij moeten we in acht nemen dat de schulden van de private sector, onze schulden dus, de bezittingen van de banken zijn. En dat is de afgelopen 45 jaar gigantisch uit de hand gelopen. Die ontwikkeling is toe te schrijven aan het ontstaan van de markteconomie in de 80er jaren in een tijdperk dat Tatcher en Reagan de economie sterk liberaliseerde. Zo steeg de omvang van het bankwezen van één maal het Bruto Nationaal Product in 1970 naar vier maal het bnp nu. Vrij snel na de bankencrisis van 2008 werd de wens gehoord de grote banken op te delen in nuts– en zakenbanken. Nutsbanken zouden de consumenten kunnen gaan bedienen met het betalingsverkeer, werk– en spaarrekeningen en hypotheken en privé kredietverlening. De zakenbanken zouden zich dan beperken tot het grote bedrijfsleven en de handel in financiële producten. Met de nutsbanken zouden we de tijd terug moeten draaien naar de spaarbanken, de Rijks Post Spaarbank en de Postgiro (beide met staatsgarantie). Die laatste zijn opgegaan in de ING. De bankenlobby is daar sterk op tegen en blokkeren zo een opdeling. Er zou dan een einde komen aan een bankenmodel waarbij dealers kunnen speculeren op de financiële markten met als dekking het spaargeld van de consumenten. Banken zijn zo groot geworden dat landen geen banken hebben maar banken hebben landen. Daarbij komt dat de toezichthouders, de centrale banken beducht zijn om in het bankenlandschap te gaan schuiven. Een bank zou moeten kunnen omvallen zonder een domino-effect te veroorzaken, maar doordat een deel van de financiële wereld 'too big to fail' is geworden door een banken-netwerk met een sterke onderlinge mondiale verbondenheid. De Europese politiek houdt het huidige bankenmodel overeind doordat ze een garantie hebben ingesteld voor max. €100.000 spaarbank per persoon per bank. Het zogenaamde deposito-garantie-stelsel (DGS) wordt uitgevoerd door DNB en de niet-omgevallen banken moeten gezamenlijk de rekening betalen. Als een kleinere bank omvalt is zo'n schade nog wel te behappen, als er een systeembank omvalt is het maar de vraag of de gevolgen daarvan te dragen zijn. Ik heb daar zelf zo mijn twijfels over. Daarbij komt dat als een bank veel spaargeld heeft aangetrokken uit Azië en dat geld valt onder de garantieregeling dan zijn de consequenties daarvan in de hele wereld voelbaar. Het DGS is een goed instrument voor de spaarders maar is daardoor ook kwetsbaar, want de markt reageert daardoor niet altijd alert. Kijk naar het Icesave-drama. Een ander aspect is dat de banken geld kunnen scheppen. Dat gebeurt digitaal. In Nederland gaat dat om €30 mrd. Dat betekend dat we in een schuldeneconomie leven, die jaarlijks verder uitdijt, om de groei te financieren. Maar hier zit ook de problematiek. Banken kunnen gratis geld, als schuld uit het niets, scheppen en daar vervolgens ook nog eens rente over vragen. Ze moeten daar wel buffers over aanhouden, naar de richtlijnen van de Toezichthouder: DNB. Het afgelopen jaar heb ik daar meerdere keren aandacht aan besteed. Lezers van dit blog kennen mijn standpunt: 8% over het balanstotaal van banken en 11% voor de systeembanken. En daar zit de makke, want banken willen, om zoveel mogelijk winst te maken, lage buffers. Hoe lager hoe aantrekkelijker, maar de keerzijde hiervan is wel dat lage buffers grotere risico's met zich meebrengen en dat de belastingbetalers voor de schulden moeten opdraaien. Er is een schatting dat de buffers momenteel tussen de drie en vijf% liggen. Er liggen wel draaiboeken klaar om het minimum op vier% te zetten, maar daarmee worden de risico's niet beheersbaar bij grotere tegenslagen. Over de aanpak voor het verhogen van het risicodragend vermogen zijn wel gedachten geformuleerd: meer aandelen plaatsen, dividenduitkeringen verlagen en bonussen niet langer cash uitkeren maar b.v. in aandelen of in achtergestelde leningen. De uitzending van Radar Extra is te zien op http://www.radartv.nl/uitzending/vorige-uitzending/aflevering/28-12-2015/lenen-lenen-betalen-betalen-deel-2/

Nederland is in week 53 een systeembank rijker geworden. BNG Bank is door toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) aangemerkt als de vijfde financiële instelling van het land die niet mag instorten. BNG voegt zich daarmee in het lijstje van ING, Rabobank, ABN Amro en SNS Bank. De uitbreiding van het aantal systeembanken volgt nadat DNB enkele criteria voor de identificatie van systeemrelevante banken aanpaste. Deze veranderingen waren opgesteld door de Europese Bankautoriteit (EBA). Hierdoor valt BNG nu ook onder de voorwaarden om als systeembank beschouwd te worden. De in 1914 van en voor overheden opgerichte bank heeft onder meer een relatief grote balans en is verweven met andere financiële instellingen uit zowel binnen– als buitenland, aldus DNB. Systeembanken moeten een extra kapitaalbuffer aanhouden om onverwachte verliezen zelf op te kunnen vangen. Systeembanken hebben een centrale rol in zowel het bancaire, als het volledige economische systeem in een land. Bij een faillissement kunnen beide stelsels instorten, zoals bij de bankencrisis van 2007 bijna het geval was. Deze extra buffer is voor BNG 1% van de naar risico gewogen activa, net als voor SNS. Voor ING, Rabobank en ABN Amro bedraagt dit 3%. Alle banken krijgen tot 2019 de tijd om deze extra buffers (geleidelijk aan) op te bouwen. BNG laat in een reactie weten ’al ruimschoots te voldoen’ aan de extra eisen voor kapitaalbuffers.

De Deense eurocommissaris voor Mededinging, Margrethe Vestager, blijft op ramkoers met Nederland vanwege de gunstige belastingdeals die wijn sluiten met multinationals. De opvolgster van ’Nikkelen Neelie’ pakte de Nederlandse belastingdienst aan wegens een concurrentievervalsende deal met koffieketen Starbucks. Nederland stapte naar de rechter, maar volgens Vestager creëert dat alleen maar meer onzekerheid en staat Nederland in zijn hemd als we de zaak verliezen, wat ze zeer waarschijnlijk acht, zo zegt ze in een interview met DFT. „Het kan niet zo zijn dat het ene bedrijf voordeel heeft omdat het een betere belastingadviseur heeft. Een ’level playing field’ op basis van kwaliteit is op de lange duur beter voor de economie. Op een eerlijke markt creëer je op den duur meer banen! Ik heb hier nog wel een vraag over: 'wat moet ik verstaan onder 'als we de zaak verliezen'? We is dat de Europese Commissie of de Europese Unie: welke 'we' wordt in relatie tot Nederland bedoeld? Wat is er zeer waarschijnlijk? Als Nederland de zaak wint kan de EC maar beter opstappen want dan komt er nooit een Verenigd Europa tot stand.

Aan de ene kant wordt gesteld dat de economie in de VS aantrekt en zo stabiel is dat de FED de rente iettewat heeft verhoogd en aan de andere kant lees ik tegenvallende berichten. Zo zijn de voorlopige huizenverkopen in de Verenigde Staten in november met 0,9% gedaald ten opzichte van de voorgaande maand. De daling kwam onverwacht. In oktober werden nog 0,4 meer voorlopige koopcontracten ondertekend dan in de voorgaande maand. De voorgenomen huisaankopen lagen vorige maand, ondanks de daling op maandbasis, ruim 5% hoger dan een jaar eerder. In de VS hebben afgelopen week 287.000 mensen een eerste aanvraag ingediend voor een werkloosheidsuitkering. Het aantal is hoger dan verwacht. Een week eerder werden 267.000 aanvragen ingediend.

Saoedi-Arabië heeft de begroting voor 2016 voorgesteld welke een tekort laat zien van bijna €90 mrd. Er werden per direct ook prijsverhogingen ingesteld welke met een dergelijke olieprijs echter een druppel op een hete plaat zijn. Het meeste ironische aan de gehele zaak is dat Saoedi-Arabië zelf verantwoordelijk is voor het te grote aanbod op de markt. De aanhoudende lage olieprijzen op de wereldmarkten heeft een recordtekort veroorzaakt op de staatsbegroting van Saoedi-Arabië. In reactie op de aanhoudende tekorten heeft de regering in Riyad aangekondigd dat de uitgaven beperkt moeten worden en er meer inkomsten buiten te oliesectoren moeten worden gegenereerd.

De subsidies voor zowel water, elektriciteit en olieproducten worden per direct aangepast liet het ministerie van financiën van Saoedi-Arabië weten. De prijs van een liter loodvrije benzine gaat met 50% omhoog, van 15 naar 23 cent. Ook de belasting op frisdrank en tabak worden verhoogd op bijkomende inkomsten te verkrijgen. Daarnaast plant de regering structurele hervormingen, met inbegrip van de privatisering van een aantal economische sectoren welke ongezien is in dit conservatieve land. De mate waarin de prijzen omhoog zijn zullen daar ongetwijfeld zorgen voor sociale onlusten. Niet onlogisch als men ziet dat de benzineprijs op één dag in sommige gevallen is gestegen met niet minder dan 50%. Dit jaar is het begrotingstekort in het land gestegen tot een recordhoogte van €89 mrd. Met de besparingen zou de overheid dit tekort willen terugdringen tot “slechts” €79 mrd, nog steeds een waanzinnig bedrag. Het overheidstekort is bijna 16% van het BNP. Bijna 73% van de inkomsten van het land (ongeveer €147 mrd) zijn afkomstig van olie, een daling met maar liefst 23% vergeleken met 2014 en tientallen miljarden euro’s minder dan de verwachtte inkomst van ongeveer €173 mrd. Ook voor 2016 wordt er een verdere daling van de inkomsten voorzien zodat het bijpassen van het begrotingstekort er niet eenvoudiger op wordt. De overheid is van plan om €200 mrd uit te geven in 2016, dit jaar is dat €237 mrd. Het leeuwendeel van de uitgaven is bedoeld voor militaire doeleinden en veiligheidsdiensten, dit met een totaal kostenplaatje van ongeveer €52 mrd. Dit was het afgelopen jaar door de oorlog in Yemen behoorlijk opgelopen. We hoeven over de financiële staat van dienst van Saoedi-Arabië voorlopig geen zorgen te maken.

Aan het einde van 2015 komen opnieuw berichten naar buiten over de haalbaarheid van van het openhouden van de 64 filialen van V&D met nog 6 weken. Enkele tientallen leveranciers van kleding en andere textielproducten verkeren in zware problemen nu V&D niet meer aan de betalingen kan voldoen. Dat zegt directeur Patric Hanselman van branchevereniging Modint, die de belangen behartigt van importeurs, groothandels en fabrikanten van kleding en interieurartikelen. Het gaat om leveranciers die voor enkele tonnen tot soms wel meer dan een miljoen euro aan producten hebben geleverd aan V&D, waarvan de rekeningen nog niet zijn betaald. Volgens Hanselman maken de meeste leveranciers zich grote zorgen. ,,In het meest zwarte scenario kunnen deze ondernemingen ook failliet gaan als V&D omvalt.” Het is niet bekend of alle leveranciers van kleding en textiel de bevoorrading van V&D hebben gestaakt. ,,Dat hangt af van het contract dat een bepaald bedrijf heeft met de warenhuisketen”, aldus Hanselman. V&D kreeg tien dagen geleden uitstel van betaling en op Oudjaarsdag werd het faillissement van de V&D Groep aangevraagd. 10300 medewerkers hebben hun ontslag aangezegd gekregen. Er wordt hard gewerkt aan een doorstart. Er zouden zich tientallen partijen hebben gemeld voor een doorstart van V&D en La Place. ,,De reden voor de aanvraag van de omzetting van surséance naar faillissement is vooral van technisch-juridische aard, wordt er gezegd. Daar geloof ik helemaal niets van. De opzet van de beide curatoren, Kees van de Meent en Hanneke De Coninck-Smolders, is het bedrijf 'schoon' aan te bieden aan gegadigden. Ik vrees dat daarbij de positie van de eigenaars van de winkelpanden wordt onderschat. De waarde van het failliete warenhuis is nul als er geen overeenstemming wordt bereikt met de grote diversiteit van eigenaren. Vooralsnog zijn er alleen maar verliezers. Al het personeel staat op straat en zal bij een herstart, in afgeslankte versie, opnieuw moeten gaan solliciteren bij de nieuwe eigenaar(s), voor afgeslankte lonen en mindere secondaire arbeidsvoorwaarden. Voor oudere werknemers zal dat moeilijk worden. Dan kunnen ook de vastgoedeigenaren achterstallige huur bij de curator indienen. Er zouden 1800 crediteuren zijn die €53 mln tegoed hebben, waaronder Capgemini met €945.000 en DocData met €1,3 mln. Er zal fors moeten worden geïnvesteerd in een nieuw verdienmodel: een nieuwe eigentijdse winkelformule, mogelijk ook voor een jongere generatie geïnteresseerde kopers. De curatoren schrijven wel dat 'een succesvolle doorstart van V&D en La Place, of delen daarvan, hierdoor kansrijker is' maar er zijn nog veel hobbels te nemen, waarvan ik op voorhand betwijfel of het einde van het 128-jarige warenhuis succesvol zal zijn. Het betekent wel dat de crediteuren, de fiscus en mogelijk pensioenfondsen worden opgezadeld met oninbare vorderingen. De warenhuizen, restaurants, het distributiecentrum en de hoofdkantoren blijven voorlopig open. Het loon van de werknemers zal 6 weken worden betaald door het UWV. Kenners gaan ervan uit dat V&D met de pakweg 25 van de 62 rendabele winkels door wil gaan. De Amerikaanse investeerder Sun Capital zou een gegadigde zijn om de doorstart van de rendabele winkels te realiseren. Van de winkels die open blijven, zal in een aantal gevallen het aantal vierkante meters worden teruggebracht. Voor de rest zal de inkoop veranderen. De directie zal uitgedund worden. Een van de grootste hobbels zullen de onderhandelingen met de overgebleven vastgoedeigenaren worden. De warenhuisketen kampte al langer met grote financiële problemen. Eerder dit jaar was een reddingsplan in werking gezet. Een fikse reorganisatie, een huurverlaging en een nieuwe kapitaalinjectie van eigenaar Sun Capital moesten de warenhuisketen weer op de rails helpen. Dat is tot dusverre nog niet gelukt. Door het warme najaar bleef de wintercollectie van V&D evenwel in de rekken hangen. Ook de decemberverkopen voldeden lang niet aan de verwachtingen. Daardoor zijn de tekorten bij het al jaren verlieslatende bedrijf alleen maar verder opgelopen. Sun Capital besloot daarop alsnog de stekker eruit te trekken.

De onduidelijke positie waarin de curatoren V&D hebben gemanoeuvreerd leverde op Oudjaarsdag nog enige reacties op van wetenschappers. DFT: De komende weken zal bekeken worden welke partijen belangstelling hebben om V&D, dan wel delen daarvan in handen te krijgen. “Sun Capital, de Amerikaanse investeerder die V&D in handen had, is eigenlijk de enige serieuze kandidaat-koper”, zo schat Rupert Parker Brady in. Hij verwacht dat de helft van de winkels gesloten zal worden. Daar mee wordt naar schatting zo’n 30% van de omzet weggesneden en kan de basis kostendekkend worden. Bij het bedrijf zelf houden ze de mogelijkheid nog steeds open dat het geheel een doorstart zou kunnen maken. V&D communiceerde zelf dat er tientallen partijen, zowel strategisch als financieel zich hebben gemeld op het hoofdkantoor. Maar kenners geloven daar niet in. Er was de afgelopen anderhalve week niemand die de hele club wilde hebben. ”Wie gaat er nu in vredesnaam 62 vestigingen heropenen en al die investeringen doen die nodig zijn”, zegt retaildeskundige Rupert Parker Brady. “Grootste financiële zorgen van de warenhuisketen waren de 10.300 mensen die het in dienst had en de verplichting van V&D om die panden te onderhouden.” Dat Sun Capital een mogelijke koper is, noemt Laurens Sloot, hoogleraar Retail aan de Universiteit van Groningen, ongewenst. Hij zet er vraagtekens bij. “De eigenaar heeft er twee weken geleden de stekker uitgetrokken door niet met de benodigde €40 mln over de brug te komen. Dat zegt toch iets over het vertrouwen dat ze in de onderneming hebben. Die hebben dus niet het geloof dat het goedkomt…” Het faillissement vindt hij voor Sun Capital een uitgelezen mogelijkheid om op een makkelijke manier van alle verplichtingen af te komen en met een schone lei opnieuw te starten. Sloot hekelt onder andere het stugge Nederlandse beleid dat het bedrijfsleven geen ruimte geeft om bijvoorbeeld iets aan de lonen te doen. De wetgeving met betrekking tot een aanpassing van de loonkosten is te inflexibel, zegt Sloot. "Ik denk dat de looneis van 6%, die er vorig jaar lag, achteraf gezien een heel redelijk voorstel was om de kosten te drukken. Nieuwe winkelketens hebben veel gunstigere personeelskosten. Denk dan bijvoorbeeld aan Zara en H&M. Dat kan in de kosten als snel 20 tot 30% schelen in vergelijking met V&D. En dat is heel veel.” Daarover wil ik eerst nog eens nadenken want voorkomen moet worden dat daarmee de deksel van de pot gaat en niemand meer zekerheid heeft over zijn inkomen. “Mocht er een doorstart van V&D komen dan kan de nieuwe eigenaar in één klap allemaal nieuwe contracten afsluiten met het personeel en daarnaast ook jonger, dus goedkoper personeel aannemen. De kostenbasis kan daarmee in een klap flink omlaag. Dat kan allemaal omdat het bedrijf nu failliet is verklaard.” Een mogelijke koper zal echter ook met de leveranciers om de tafel moeten. Voor een nieuw V&D zullen leveranciers niet zomaar staan te springen. Sloot: “Als nu je spullen, waarvoor je nu geen cent meer zult ontvangen, in de winkels van V&D ziet liggen, ga je dan opnieuw leveren? Ik denk dat je dat niet zomaar doet. Dan eis je in elk geval directe betaling bij levering. Een nieuwe eigenaar heeft dus heel veel geld nodig als de leveranciers alleen nog maar per direct betaald willen krijgen. Heel veel geld.” Cor Molenaar, hoogleraar bij de Erasmus Universiteit kan er zich gewoon boos over maken. "Als de fabrikant meehelpt om rendement te maken, dan ben je als winkelconcern veel kansrijker. Dat hebben ze nagelaten. Sterker nog: ze zijn fabrikanten gaan uitknijpen met betaaltermijnen van 120 dagen. Dat is geen samenwerking. Dan bouw je geen team en lukt het niet. Dat zien we bij het Nederlands elftal ook." Het gedrag van V&D ten aanzien van de leveranciers krijgt van de Groningse hoogleraar Sloot dan ook absoluut geen schoonheidsprijs. "Ik vraag me af of het geen legale fraude is wat V&D heeft gedaan? Het ging niet goed met het bedrijf. Daar zaten ze met hun neus bovenop. Ze zagen het gebeuren. Tegelijkertijd werd de betalingstermijn voor leveranciers opgerekt tot wel vier maanden. Is het niet crimineel, dat als je weet dat het niet goed met de winkel gaat, en je blijft maar bij je leveranciers bestellen? Met Sinterklaas wisten ze al dat de omzetten fors achterliepen op de begroting. In de Sinterklaasweek zet V&D normaal €20 mln om. Dat werd maar €15 mln. Als je dan bestellingen bij leveranciers blijft plaatsen, dan creëer je willens en wetens een behoorlijk financieringsgat.” Sloot: "Je ziet het vaker dat bestaande eigenaren vooraan in de rij staan bij een doorstart. Het is ook een legale manier om van heel veel schulden af te komen. En daar werk je als Nederlandse wetgever aan mee, terwijl de wetten achterhaald zijn. Dat vind ik een hele vreemde situatie. Het is legaal geen fraude, maar het voelt niet goed. Sun Capital is nu van allle financiële verplichtingen ontslagen. Maar alle uitkeringen die nu uitbetaald moeten worden aan het ontslagen winkelpersoneel, neemt de Nederlandse belastingbetaler de kosten van het faillissement op zich in plaats van de eigenaar. Dan vind ik het a-moreel dat dezelfde eigenaar, Sun Capital, de handel nu misschien weer op kan kopen. Voor Sun Capital is het jammer dat ze hun €260 mln nu kwijt zijn, maar het is all in the game. Soms mislukt een investering. En soms verdrievoudigt er een in waarde."

Over de DA-drogisterijen is er positief nieuws te melden. Alhoewel er nog onbeantwoorde vragen zijn over het faillissement van de DA Drogisterijen. Holland Pharma mag onder voorbehoud onderdelen van DA Drogisterijen overnemen. Dat heeft de toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) bekendgemaakt. Volgens bestuursvoorzitter Chris Fonteijn gaat het om een spoedbesluit. ,,Hiermee wordt een snelle doorstart mogelijk.” Normaal gesproken komt een overname pas tot stand als de partijen de overname bij ACM hebben gemeld en de wachtperiode van vier weken is verstreken. Holland Pharma heeft echter aangegeven haast te hebben, omdat vier weken wachten onherstelbare schade zou opleveren. De ACM gaat nog een inhoudelijk oordeel vellen over deze overname. De FNV zet ondertussen grote vraagtekens bij de snelle doorstart van het failliet verklaarde DA. Het bedrijf werd dinsdagavond failliet verklaard, maar enkele uren later toch overgenomen door de Nederlandse Drogisterij Service. Door de overname verdwijnen ongeveer 70 van de in totaal 212 banen bij het hoofdkantoor en het distributiecentrum van DA Drogisterijen. Volgens het FNV werd er achter de schermen al geruime tijd gesproken met de Nederlandse Drogisterij Service. ,,Ik vraag me af waarom het nodig was om DA failliet te laten gaan. Alleen om zonder ballast verder te kunnen, ten koste van schuldeisers, belastingdienst en medewerkers?” Ook de dubbelrol van directeur Henk Castelijns roept vragen op. ,,Hij was interim-directeur van DA en nu is hij ook directeur van de overnemende partij. En de broer van Henk Castelijns, Ludwig, is directeur van Mosadex, de farmaceutische groothandel die de doorstart van DA faciliteert.” Die FNV gaat over twee weken met de directie in gesprek over de toekomst van het bedrijf en zijn medewerkers.

Macintosh Retail is officieel failliet verklaard. Dat maakte het moederbedrijf van schoenenwinkelketens als Dolcis en Scapino bekend. Het faillissement geldt alleen voor het moederbedrijf. Het vorige week toegekende uitstel van betaling voor de afzonderlijke ketens Dolcis, Invito, Hoogenbosch Retail Group, Manfield en PRO Sport blijft van kracht. Voor Scapino en voor Brantano in België is dergelijk uitstel nooit aangevraagd. De winkels van Macintosh blijven voorlopig open.

Vorig weekend beloofde (onder)minister Ploumen aan tv-presentator Arjen Lubach dat TTIP niet tot een verlaging van Nederlandse standaarden zal leiden. Dit deed zij tijdens de uitzending van het programma 2015 met Lubach. In het bijzonder beloofde zij geen verlaging van standaarden op het gebied van voedselveiligheid en dierenwelzijn. De minister lijkt wanhopig op zoek naar manieren om de wakker geworden Nederlandse en Europese bevolking weer in slaap te sussen. Echter de manier waarop de TTIP onderhandelingen gevoerd worden wijzen op heel iets anders. De toezeggingen van de minister zijn daarom zeer twijfelachtig. Minister Ploumen beloofde in de uitzending dat standaarden in Nederland niet worden verlaagd, en sterker nog, dat producten en diensten die niet aan de Europese regels voldoen ook in de toekomst niet vanuit de Verenigde Staten op de Europese markt mogen worden verkocht. Als dit waar zou zijn dan kunnen de onderhandelingen voor TTIP vandaag stopgezet worden. Het massaal wederzijds erkennen van wetten, regels en procedures tussen de VS en de EU is namelijk de manier waarop TTIP economische groei probeert te leveren. Het doel van TTIP is om handelsbarrières veroorzaakt door verschillen in wet– en regelgeving op te heffen. Dit blijkt onder meer uit het onderzoek van Ecorys waarop de Nederlandse overheid en minister Ploumen hun beleid baseren. Om tot een schamele 0,5% economische groei te komen moet TTIP de komende 10 jaar 50% van de bestaande barrières ontstaan door verschillen in wet– en regelgeving opheffen. Als we de belofte van Ploumen moeten geloven dat alle huidige Nederlandse standaarden overeind blijven, en we slechts een paar test methodes van elkaar gaan erkennen, dan blijven vrijwel alle handelsbarrières overeind en verdwijnt de (geringe) beloofde economische groei van TTIP als sneeuw voor de zon. De opzet van de TTIP onderhandelingen laat dan ook zien dat het de onderhandelaars menens is als het gaat om het wederzijds erkennen van elkaars wetten, regels en standaarden en dat zij hele andere plannen hebben dan de minister doet voorkomen. De TTIP onderhandelingen kennen een zogenaamde ‘negatieve’ lijst benadering. Dat wil zeggen dat alle regels van de ander worden erkend behalve voor die zaken waar expliciet bezwaar is gemaakt. Dit staat haaks op het beeld dat minister Ploumen geeft van de situatie waarbij de EU en de VS slechts op een handjevol zaken elkaars testen gaan respecteren. Als dit daadwerkelijk de inzet van de minister is, dan zou zij moeten aansturen op een ‘positieve’ lijst benadering waarbij TTIP alleen zal gelden voor de onderwerpen waarover is gesproken en afspraken zijn gemaakt. Alles wat niet genoemd is telt dan niet mee. Zolang de minister instemt met onderhandelingen met een ‘negatieve’ lijst zijn haar toezeggingen weinig geruststellend. Minister Ploumen stelde bovendien expliciet dat standaarden voor voedselveiligheid en dierenwelzijn niet in gevaar komen door TTIP. Dit roept onmiddellijk de vraag op waarom de minister deze onderwerpen niet heeft uitgesloten voor de onderhandelingen? Frankrijk heeft bijvoorbeeld haar filmindustrie beschermd door de audiovisuele industrie uit te sluiten van TTIP. Het feit dat dit niet het geval is voor voedselveiligheid en dierenwelzijn betekent dat deze zaken, anders dan de Franse filmindustrie, nog steeds op tafel liggen bij de onderhandelingen over TTIP. Als de minister serieus is over haar toezeggingen dan moet ze het Franse voorbeeld volgen en deze onderwerpen uit TTIP halen. Zolang ze dat niet doet zijn haar uitspraken niet veel waard. De grote vraag die rijst is waarom minister Ploumen niet gewoon uit de TTIP-onderhandelingen stapt als ze achter haar uitspraken staat? Ondanks haar toezeggingen liggen voedselveiligheid en dierenwelzijn namelijk nog steeds op tafel en wordt er met een negatieve lijst benadering aangestuurd op massale erkenning van de regels en standaarden van de VS. En dan hebben we nog niet eens gesproken over de manier waarop TTIP onze democratie ondermijnt. Over alles waar in TTIP afspraken worden gemaakt moet in de toekomst in een weinig doorzichtig en ongekozen trans-Atlantische arbitrage met de VS gesproken worden. Dit soort organen zijn gevoelig voor lobby en ondermijnen onze gekozen parlementen die pas in een later stadium betrokken worden in het regelgevingsproces. Als minister Ploumen meent wat ze zegt, dan moet ze aansturen op het stopzetten van de onderhandelingen en moet ze met haar Europese collega’s een nieuwe opdracht uitschrijven voor de onderhandelaars van TTIP en CETA. Deze opdracht moet zo worden geformuleerd dat handel op een verantwoorde en democratische manier wordt gestimuleerd. Zolang zij dat niet doet zijn haar uitspraken weinig waard voor de toekomst van Nederland en de EU.

De prijzen van ruwe olie zakten deze week steeds verder weg. Uit Saudi-Arabië kwamen nieuwe signalen dat de grootproducent weigert in te grijpen in zijn productie, terwijl Iran aan zijn olie-export de grootste prioriteit zegt te willen geven. Bovendien lopen binnenkort sancties tegen het niet-OPEC-land, Iran, af. Ook de melding van de veel groter dan gedachte Amerikaanse olievoorraad heeft de olieprijs fors laten zakken. De markt verwacht dat de handel in de brandstof wereldwijd komende weken zeer volatiel blijft, getuige de futures op de prijzen voor toekomstige leveringen. Ook de terugval van de Chinese bedrijvigheid voor de derde dag op rij voedde de verkoop in de markt. Brent, de referentieprijs voor ongeveer de helft van de wereld, staat op het laagste punt in elf jaar. Handelaren in grondstoffen, metalen en gewassen hebben een zwaar jaar achter de rug, waarin de prijzen van zo goed als al hun producten stevig omlaag gingen. Olie, goud, zilver, koper, graan, maïs, soja en koffie werden allemaal goedkoper. Alleen suiker en katoen werden wat duurder. De olieprijs was net als in 2014 de grote blikvanger onder de grondstoffen. De prijs van het 'zwarte goud' zette in de zomer van 2014 een glijvlucht in, die in 2015 met enkele kleine onderbrekingen werd doorgezet. Zowel Amerikaanse olie als Brent, de maatstaf voor olie uit het Midden-Oosten en Europa, werd ongeveer een derde goedkoper. De olieprijs zakte daarmee eerder deze maand naar het laagste peil sinds 2004.

De olieprijs staat onder zware druk doordat het aanbod veel groter is dan de vraag. Die situatie wordt in de hand gewerkt door oliekartel OPEC dat, onder aanvoering van Saudi-Arabië, weigert de productie in te perken. De olie-exporteurs hopen zo de concurrentie uit de Amerikaanse schalievelden de nek om te kunnen draaien. Het overaanbod neemt daarnaast toe door de zwakke economische groei. Die zet een rem op de vraag naar olie. Crude oil WTI sloot 2015 af op een notering van $36,76. Ik oktober werd nog >$51 genoteerd. Ook de waarde van edelmetalen liep in het afgelopen jaar stevig achteruit. Goud en zilver leverden ruim 10% in, de prijs van koper en platina ging met ongeveer een kwart omlaag. Palladium was aan het einde van het jaar bijna een derde goedkoper dan bij de vorige jaarwisseling. Goud kostte in 2010 voor het laatst zo weinig, voor een vergelijkbaar lage prijs van zilver moet tot 2009 worden teruggezocht. Gewassen leverden over het algemeen ook aanzienlijk minder op dan een jaar eerder. Maïs en graan werden 10 en 20% goedkoper, voor koffie wordt momenteel een kwart minder neergeteld dan een jaar geleden. Voor suiker werd wel ruim 5% duurder meer betaald dan op oudjaarsdag 2014. Katoen werd afgelopen jaar ook ruim 5% duurder. Liefhebbers van een lekker verwarmd huis of een lange douchebeurt zijn dit jaar flink duurder uit. De energiebelasting op gas gaat per 1 januari namelijk met 32% omhoog naar 30,5 eurocent per kuub. Voor een huishouden met een gemiddeld gasverbruik betekent dit een tegenvaller van €132 per jaar, zo blijkt uit berekeningen van vergelijkingssite Gaslicht.com. Daar staat tegenover dat de energietaks op stroom met 16% omlaag gaat. Per saldo is een doorsnee huishouden volgend jaar circa €52 meer kwijt aan de belasting op gas en stroom. De verwachting was echter dat de energienota van een gemiddeld huishouden in 2016 met enkele tientallen euro's omlaag zou gaan door goedkopere gas en stroom. Maar door het zwaarder belasten van gas verdwijnt dit voordeel als sneeuw voor de zon. Opvallend is ook dat de overheid de hogere belasting op gas pas rond de kerstdagen heeft aangekondigd. Een reactie vanuit politiek Den Haag is nog niet gehoord, terwijl daarvoor alle redenen aanwezig is.

Ook dit jaar verandert er weer veel door nieuwe wetten en regels die ingaan.

– Het verplicht eigen risico in de zorgpolis stijgt: van €375 naar €385. De maximale zorgtoeslag gaat ook omhoog: alleenstaanden krijgen maximaal €58 meer, in totaal €992.
– De Inspectie voor de Gezondheidszorg kan nu ook ingrijpen bij praktijken met alternatieve geneeswijzen en cosmetische behandelingen.

– Het basispakket van de zorgverzekering verandert. De vlokkentest of vruchtwaterpunctie na een positieve NIPT-test in het buitenland wordt vergoed. Bij die test wordt het bloed van de zwangere getest op onder meer downsyndroom. Ook het vervoer naar een medisch kinderdagverblijf kan worden vergoed.

– Moet u 's nachts, 's avonds of op zondag naar de apotheek? Dan betaalt u vanaf 2016 voor deze spoedzorg maximaal €45 per voorschrift op een recept plus de eventuele niet-vergoede kosten voor de medicijnen.

– De ouderbijdrage in de jeugdhulp vervalt.
– Voor mineraalwater en frisdrank betaal je vanaf 1 januari 2016 meer dan voorheen.
– De accijns van rooktabak gaat per 1 april 2016 omhoog. De verbruiksbelasting van een pakje shag van 40 gram gaat met 54 eurocent omhoog. Daarnaast vindt per 1 april 2016 de jaarlijkse aanpassing plaats van de tarieven van de tabaksaccijns.
– Vanaf 4 januari 2016 kan je subsidie aanvragen om een zonneboiler, waterpomp, biomassaketel of pelletkachel te (laten) plaatsen.

– Voor iedereen staat een 'berichtenbox' klaar. Mensen kunnen deze digitale postbus van de overheid activeren op mijn overheid.nl
– Nieuwe topfunctionarissen in de zorg, de woonsector en het wetenschappelijk onderwijs mogen niet meer dan een minister verdienen: maximaal €179.000 bruto per jaar. Dat is €50.000 minder dan nu nog mogelijk is.

– Tweeverdieners kunnen vanaf januari 2016 meer lenen. Voor de aankoop van een huis kunnen zij een hogere hypotheek afsluiten. Het tweede inkomen weegt 50% mee voor de financieringslast. Momenteel is dat 33%.
– Eenverdieners met lagere inkomens kunnen daarentegen minder gaan lenen.
– Als je een langdurige achterstand hebt met aflossen dan loop je het risico dat de schuld naar Box 3 verhuist. Ook vervalt dan de mogelijkheid tot rente-aftrek. Dit geldt ook voor een eventuele nieuwe lening die je af wilt sluiten.
– Het hypotheekbedrag van een energieneutraal huis dat eigenaren extra kunnen lenen gaat vanaf januari omhoog van €25.000 naar €27.000. De minimale inkomenseis is €33.000.
– Vanaf 1 juli gaan minder mensen in aanmerking komen voor het rentevoordeel van een lening met de NHG. Het grensbedrag is nu €245.000 en gaat omlaag naar €225.000.
– De riool– en afvalstoffenheffing stijgt met gemiddeld 1%. De gemiddelde huizenbezitter is dan 10 euro meer kwijt. Uiteindelijk is de gemiddelde huizenbezitter volgend jaar circa €726 kwijt (bedragen zijn per gemeente verschillend).
– Vloeren en balkons van galerijflats die voor 1975 zijn gebouwd moeten in 2016 verplicht bouwkundig worden onderzocht.
– Als je een kamer verhuurt kun je onder voorwaarden aanspraak maken op een fiscale vrijstelling. Het bedrag gaat van €4.954 naar €5.069.
– Als je een annuïtaire lening voor je huis hebt afgesloten bij een andere partij dan een bank heb je informatieplicht. Je kunt de gegevens vermelden in de aangifte voor inkomensbelasting.
– De variabele tarieven voor gas en elektriciteit gaan omlaag. Omdat de energiebelasting op met name gas fors omhoog gaat in 2016 gaan we er niet per se op vooruit.

– Als je een schadevergoeding hebt toegewezen gekregen van de rechter, kun je voortaan een voorschot van de overheid krijgen. Zo zijn slachtoffers minder afhankelijk van de dader. Er is een maximum van €5000, maar niet voor slachtoffers van gewelds– en zedenmisdrijven.
– Alle bedrijven en overheden die persoonsgegevens verwerken, moeten een inbreuk op de beveiliging of datalekken voortaan melden.

– Winkeliers mogen geen gratis plastic tasjes meer verstrekken. Dat moet de afvalberg tegengaan.

– De boetebedragen voor snelheidsovertredingen gaan met 1,1% omhoog. De administratiekosten stijgen van €7 naar €9. Als dit meegenomen wordt in de gemiddelde prijs, spreken we van een stijging van 2,1% voor de snelheidsovertredingen.
– De dienstregeling van NS blijft grotendeels hetzelfde, maar op een aantal trajecten gaan er meer of minder treinen rijden.

– De maximale duur van de WW wordt ingekort tot 24 maanden. De maximale duur is nu nog 38 maanden.
– Je mag je baas vragen het werkrooster aan te passen of minder uren te werken. De baas kan dit alleen weigeren bij zwaarwegend bedrijfs– of dienstbelang.
– Je mag je baas vragen om bijvoorbeeld enkele dagen thuis te werken. Die mag dat pas weigeren na daarover een gesprek met je te hebben gevoerd.
– Mensen in de bijstand moeten actief werken aan hun taalvaardigheid. Doen ze dat niet, dan kan dat leiden tot minder uitkering.
– Pensioenfondsen mogen hun krachten bundelen in de vorm van een algemeen pensioenfonds.
– Het inburgeringsexamen dat gezinsmigranten in hun eigen land moeten doen voordat ze naar Nederland komen, is goedkoper geworden: van €350 naar €150.

– Voor de eerste tien jaar geldt dat een werknemer per gewerkt jaar een maand WW opbouwt, daarna geldt dat voor elk gewerkt jaar een halve maand WW wordt opgebouwd.

– De duur van de loongerelateerde WGA-uitkering (uitkering voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten) wordt stapsgewijs afgebouwd van maximaal 38 naar maximaal 24 maanden.

– Vanaf 1 januari 2016 kunnen vakbonden en werkgeversorganisaties in de cao afspraken maken over een particulier gefinancierde aanvulling op de werkloosheidsuitkering, die aansluit op de WW-uitkering.

– Werknemers kunnen een verzoek indienen om de contractuele arbeidsduur aan te passen (alleen te weigeren bij zwaarwegend bedrijfs– of dienstbelang).

– Vanaf januari 2016 geldt voor het opzeggen van een arbeidsovereenkomst met een AOW-gerechtigde werknemer een opzegtermijn van een maand.

– De verplichting voor werkgevers om in te gaan op een verzoek van een AOW-gerechtigde werknemer om uitbreiding (of vermindering) van het aantal te werken uren vervalt.

– Vanaf januari 2016 worden ook werkgevers in de publieke sector verplicht om AOW-gerechtigden als eerste te ontslaan bij een reorganisatie. Deze regel geldt al voor de private sector.

– Ouders op Bonaire, Sint Eustatius en Saba kunnen kinderbijslag krijgen voor kinderen tot 18 jaar.

– De participatieverklaring wordt onderdeel van de maatschappelijke begeleiding aan asielgerechtigden (vergunninghouders).

– De inkomensgrens voor de toewijzing van een sociale huurwoning bedraagt 35.739 euro.

– De maximale huurgrens (liberalisatiegrens) blijft 710,68 euro. De grens wordt per 1 januari voor drie jaar bevroren.

– Eigenaren van zeeschepen zijn vanaf 1 januari 2016 verplicht een aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten voor de kosten van opruiming van schip en lading als het schip vergaat. Wanneer de eigenaar het wrak niet bergt, kan Rijkswaterstaat het wrak laten opruimen en de kosten daarvan verhalen.

– Gebruikt u uw auto van de zaak voor meer dan 500 kilometer per jaar privé? Dan heeft u hiervoor een bijtelling van 25% van de waarde van de auto (catalogusprijs). Afhankelijk van de CO2-uitstoot kunnen autobezitters in aanmerking komen voor een milieugerelateerde korting op de bijtelling.

– Een eigenaar van een hybride auto of een auto met een lage CO2-uitstoot van 1 tot en met 50 gram per kilometer betaalt vanaf 1 januari 2016 de helft van het normale tarief van de motorrijtuigenbelasting (wegenbelasting). Bij een elektrische auto vervalt de motorrijtuigenbelasting helemaal.

– Tot en met 30 juni 2016 kunt u uw wegenbelasting nog voor een jaar vooruit betalen. Vanaf 1 juli 2016 kan alleen nog per kwartaal vooruit worden betaald, of maandelijks via automatische incasso.

Voor een overzichtelijke presentatie van alle verandering klik hier.

Slotstand indices 31 december 2015; week 53: AEX 441,82; BEL 20 3.700,30; CAC-40 4637,06; DAX 30 10.743,01; FTSE 100 6.242,32; SMI 8818,09; RTS (Rusland) 757,04; DJIA 17.425,03; NY-Nasdaq 100 4.593,271; Nikkei 225 19069,07; Hang Seng 21921,57; All Ords 5344,60; SSEC 3539,182; €/$ 1,086; goud $1086,00; dat is €31.406,86 per kg, 3 maands Euribor -0,131% (1 weeks -0,246, 1 mnds -0,205%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,788%, 10 jaar VS 2,313%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,049. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.