UPDATE01112011/73

De Franse president Nicolas Sarkozy heeft met verbijstering kennisgenomen van het plan van de Griekse premier George Papandreou om een referendum te houden over het jongste Europese financiële hulppakket aan het Zuid-Europese land. Hij was gisteravond woest toen hij het nieuws uit Griekenland hoorde. Was het voor U, de lezer van dit blog, een heel verrassende ontwikkeling of had U al langer het beeld van het 'paard van Troye' in beeld? Papandreou zet de Europese politiek voor schut. Maar laten we eerlijk zijn de Europese politieke elite heeft geen werk van barmhartigheid voor de Grieken nagestreefd. De keiharde dwingend opgelegde bezuinigingen en hervormingen (hoe terecht ook voor het gezondmakingsproces van het land) zijn te veel en te snel aan de Grieken opgedrongen. De eurotop besloot Griekenland als het ware onder curatele te stellen in een poging voor de rijke Noord-Europese landen (voornameljk Duitse en Franse banken) nog te redden wat er nog te redden valt. Verder is het perspectief dat de Grieken krijgen voorgelegd troosteloos: de komende 30 jaar moeten ze alleen maar werken om de rente en aflossing van de schulden op te kunnen brengen. De trojka gaat zich dagelijks bezighouden in Athene met de gang van zaken om zodoende druk op de ketel te houden. Verder stuurt de EU deskundigen naar Athene met als opdracht de economie te gaan vernieuwen. Papandreou vreest misschien wel, vandaar deze noodgreep van een referendum, de loopjongen en bliksemafleider van Brussel te worden. En daar heeft hij geen trek in. Zijn land wordt gekwetst door de opgelegde Brusselse doctrine. Grieken zijn trotse mensen. ,,Het optreden van de Grieken is irrationeel en vanuit hun oogpunt gevaarlijk'', aldus een naaste medewerker van Sarkozy in Le Monde. Sarkozy en de Duitse bondskanselier Angela Merkel namen de afgelopen weken het voortouw bij het uitwerken van maatregelen die Europa uit de financiële crisis moeten halen. Hier is het laatste woord nog niet over gesproken. De aandelenkoersen gleden direct vanaf de opening in het rood. De AEX daalde al snel < 300 punten. Financials kelderden omlaag. ING heeft een uitstekend 3e kwartaal gehad. Verwacht wordt dat er sprake zal zijn van een 'forse winstsprong', desalniettemin noteert ING in Amsterdam -13,69%, als gevolg van de onrust over nieuwe onzekerheden over het Griekse hulpplan.

De commentaren liegen er niet om. "We hebben Papandreou al zien zeggen dat een 'nee' Griekenland weer terugbrengt naar de drachme en de levensstandaard van de jaren '50 en '60, dus wij hebben sterk het gevoel dat zijn tactiek is om de Griekse kiezers mee te nemen naar de rand van de afgrond, naar beneden te laten kijken, en te vragen of ze wel of niet willen springen". 'De Griekse premier zal naast de kiezers echter ook de markten meenemen naar de rand van de afgrond, en zij zullen niet genieten van het uitzicht.' Griekenland kijkt "een gegeven paard in de mond" en dat is onfatsoenlijk. Dat doen alleen mensen waar het water tot aan de lippen staat. Door het referendum zakken de aandelenmarkten en de euro hand-in-hand weg. De mogelijkheid op een negatieve uitkomst van het referendum voegt een laag van onzekerheid toe, waar de markten vorige week nog een zucht van verlichting slaakten. "Het Griekse nieuws is bij de Europese politici als op de financiële markten ingeslagen als een bom.” Papandreou wil dat niet alleen de Griekse politiek de beslissingen neemt over het jongste Europese financiële hulppakket. Uit peilingen blijkt dat de premier onvoldoende steun voor zijn beleid krijgt vanuit het volk. Zijn achterban gromt al bijna een jaar lang. Nu nog langer het demonstrerende volk negeren is politieke zelfmoord plegen, zal Papandreou hebben overwogen. Een heel groot probleem is de tijdsspanne die overbrugd moet worden vooraleer het referendum, zo dat al gaat gebeuren met instemming van het parlement, aan de Grieken wordt voorgelegd: zeker 3 maanden, schat ik in. En dan nog moet 40% van de kiesgerechtigden zijn stem uitbrengen om van een geldige volksraadpleging te kunnen spreken.

EU-president Herman Van Rompuy en de voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso zijn vol vertrouwen dat Griekenland de gemaakte afspraken van vorige week zal naleven. Dat lieten de twee leiders dinsdag in een persverklaring weten in reactie op de aankondiging van de Griekse regering om een referendum te houden over het reddingsplan. ,Wij hebben de intentie van de Griekse autoriteiten om een referendum te houden vernomen'', aldus de tekst in de verklaring. ,,Wij zijn overtuigd dat het akkoord het beste is voor Griekenland. Wij vertrouwen ten volste dat Griekenland de afspraken, die genomen zijn in relatie tot de eurozone en de internationale samenleving, zal naleven.'' Barroso en Van Rompuy hebben met de Griekse premier George Papandreou een telefonisch overleg gehad, zo staat in de persverklaring. De EU-leiders onderstreepten in hun verklaring dat de gemaakte afspraken belangrijk zijn. Zo werd er onder meer afgesproken dat de schulden van Griekenland bij banken en verzekeraars met 50 procent zal worden afgewaardeerd. ,,Wij werken, zonder uitstel, aan de implementatie van deze beslissingen, welke meer dan ooit nodig zijn.'' Misschien wil Papandreou wel dat de toegezegde noodhulp deels als giften ter beschikking worden gesteld. Gewoon schenken dus! Voor Europa staat de euro op het spel en wat is de Europese politiek dat waard? Als ik wat langer over heb nagedacht moet ik zeggen dat het eenmansoptreden van Papandreou als een daad van vaderlandsliefde kan worden opgevat. Hij ziet heel scherp dat alle toegezegde noodhulp ooit moet worden terugbetaald met rente. Het jongste voorstel gaat ervan uit dat Griekenland over 30 jaar nog net zover in de misère zit als dat nu het geval is. Met andere woorden: Europa is er niet in geslaagd de Grieken ook maar iets van een perspectief te bieden voor alle inspanningen en pijn die ze de komende 3 decennia moeten lijden. Wat de vrienden in Brussel als een oplossing van de eurocrisis voorstellen is alleen maar gericht op schadebeperking voor de financiële partijen. Weliswaar schrijven de banken 50% van de nominale waarde af maar wordt daarmee op enigerlei wijze de Griek in de straat daar beter van? Het antwoord is: nee, geen dubbeltje. Onder deze omstandigheden lijkt een default voor de Grieken de beste oplossing om de wederopbouw van het land te starten. De regeringsleiders van de eurozone zullen met een meer humaan herstelplan moeten komen om de Grieken over de streep te trekken. De Grieken moeten elk jaar voelen dat het beter met ze gaat en dat ze binnen een afzienbare tijd een betere koopkracht krijgen.

Volgens kredietbeoordelaar Fitch heeft Griekenland de verhoudingen in de eurozone op scherp gezet door het voorstel van premier Papandreou om het hulppakket in een referendum aan de Griekse bevolking voor te leggen. Wanneer het Europese reddingsplan wordt afgewezen, dreigt Griekenland straks niet aan zijn betalingsverplichtingen te kunnen voldoen en staat zelfs de Griekse deelname aan de euro ter discussie. Beide gevolgen zouden verregaande consequenties hebben voor de financiële stabiliteit en levensvatbaarheid van de eurozone. Het nieuws van het Griekse referendum benadrukt volgens Fitch nog eens de noodzaak van een vangnet om te voorkomen dat de nood van Griekenland op andere eurolanden overslaat. Nu het onzeker is of Griekenland het pakket van de EU en het IMF accepteert, is het ook onduidelijk hoeveel verlies de private sector op Grieks staatspapier moet nemen. Dat betekent ook meer onzekerheid over het bedrag waarmee banken geherkapitaliseerd moeten worden.

Prof Heertje: Zowel in Frankfurt als in Brussel had Nederland een erg goede naam op het financiële en monetaire vlak door de bezetting van de cruciale politieke en ambtelijke posities bij de centrale bank en het ministerie van Financiën. Het lijkt erop dat nu in deze moeilijke tijden onze beste spelers moeten worden opgesteld, de wens om onervaren dribbelaars het spel te laten spelen de overhand heeft gekregen. Het effect daarvan uit zich in de media. De drang van jonge honden zich in het publiek te manifesteren is de afgelopen periode zo groot geweest dat ondoordachte Nederlandse uitspraken de financiële markten onnodig hebben opgezweept. Gezagsdragers moeten van tijd tot tijd weten te zwijgen. Die les hebben vijftigers geleerd, veertigers nog niet. Einde citaat.

Het onderlinge vertrouwen tussen financiële instellingen is nog steeds ver te zoeken. Banken stalden ook gisteren weer miljarden bij de Europese Centrale Bank. De banken brachten ruim 216 miljard euro naar het 24-uursloket van de ECB, waar sinds de vorige week gemaakte politieke afspraken in Brussel over het oplossen van de schuldencrisis sprake was van een afname. De omvang van het gestalde geld bij de centrale bank is volgens marktvorsers een sterke indicator dat banken elkaar geen geld durven uit te lenen.

De groei van de Amerikaanse industrie is in oktober afgezwakt. Dat maakt het Institute for Supply Management (ISM) bekend. De ISM-inkoopmanagersindex zakte tot een stand van 50,8 van 51,6 een maand eerder. Economen rekenden op een toename tot 52. Een stand van boven de 50 wijst op groei, daaronder op krimp.

De opvolgers van Berlusconi staan te trappelen van ongeduld. Is er nog iemand die de tijd krijgt om orde op zaken te krijgen in Italie? Luca Cordero di Montezemolo, de topman van Ferrari, roept Berlusconi op terug te treden en ruimte te maken voor een regering van nationale eenheid dan wel een zakenkabinet, die gaat redden wat er nog te redden valt. De nieuwe zet over het ,,onverwachte'' Griekse besluit om een referendum te houden over een nieuw Europees reddingspakket veroorzaakt ,,negatieve effecten'' en ,,onzekerheden '' op de financiële markten, zegt Silvio Berlusconi. Het haalt de aandacht even weg bij de Italiaanse premier. Ook de bijeenkomst van de G20 in Cannes donderdag en vrijdag kan tijdelijk voor enige rust zorgen. Berlusconi herhaalde nog eens dat Italiaanse hervormingen beloofd op de EU-top vorige week met vastberadenheid zullen worden uitgevoerd. Hij beloofde de hervormingen nader te zullen duiden op de top van de G20.

De Chinese inkoopmanagersindex voor de maand oktober geeft een slechter dan voorzien resultaat: de index daalde van 51,2 in september naar 50,4. Op dit nieuws liep de koers van Duitse 10-jarige staatsobligaties verder op met als resultaat een verder dalende rente. Nederland vertoont eenzelfde patroon, zij het op iets lagere koersen.

De slotkoersen op de Europese aandelenbeurzen op deze trieste eerste beursdag van de maand november: AEX 296,19 -3,68%, BEL 20 2059,30 -3,73%, CAC 40 3068,33 -5,38%, DAX 30 5834,51 -5,00%, FTSE 100 5421,57 -2,21%, Suisse Market 5588,57 -2,49%, Nikkei 8835,52 -1,7%, Hang Seng 19369,96 -2,49%, All Ords 4297,20 -1,45%. € $1,3688 en goud $1719,40. Financials boekten zware verliezen: ING -14,42%, Aegon -9,5%, Dexia -15,09%, KBC -11,52%, SocGen -16,23%, BNP Paribas -13,06%, Credit Agricol -12,53%, AXA -12,49%, Commerzbank –10,03%, Allianz -8,88%, Deutsche Bank -8,42%, Barclays -10,43%, RBS -8,6%, Credit Suisse -9,31% en Banco BPI -10%. Zwakkere euro. Papandreou verbijstert Europese politici, financiële instellingen en beleggers. Griekse sage ontwricht ook Wall Street met nog 40 minuten handel te gaan. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.