UPDATE01102016/344 Koerssprong Deutsche Bank in de VS

Het aandeel Deutsche Bank verloor maandagochtend 6%, na de opmerking van Bondskanselier Angela Merkel dat zij staatssteun voor Duitslands grootste bank niet zou steunen. De beurskoers van Deutsche Bank gaat al sinds de zomer van vorig jaar gestaag onderuit. Begin augustus 2015 kostte een aandeel in de Duitse bank nog circa €32. Op 25 november noteerde het bankaandeel €25,48. Daar was maandagochtend nog zo’n €10,75 van over, een historisch dieptepunt. Later trok de koers weer wat aan, het aandeel sloot de week af op Wall Street op €11,706, na een bericht, zonder bronvermelding, van het Franse persbureau AFP dat de Amerikaanse Justitie bereid zou zijn de afkoopsom voor het handelen in rommelhypotheken te verlagen van $14 mrd naar $5,4 mrd. Een bevestiging hiervan is voor het sluiten van de markten niet gekomen. Sinds halverwege september is bijna 20% van de beurswaarde verdampt, door de dreigende boete van €14 mrd in de VS. Die hangt samen met misstanden bij de verkoop van hypotheken in de aanloop naar de financiële crisis. Daarnaast lopen er nog onderzoeken naar de manipulatie van wisselkoersen en de prijzen van zeldzame metalen door medewerkers van Deutsche Bank. Ik acht het volstrekt uitgesloten dat en de ECB en de EC en de Duitse overheid Deutsche Bank in hun lot gaar zullen laten koken. Toch wordt Deutsche Bank aansprakelijk gehouden voor de slechte prestaties van de grootste Duitse bank en behorend tot de top van de zakenbanken, die mondiaal bankieren. Het IMF noemt Deutsche Bank de gevaarlijkste bank ter wereld met het najagen van superwinsten door het uitgevoerde verdienmodel. Alles wat fout kon gaan, ging fout en dat blokkeert het aantrekken van kapitaal voor versterking van de buffers. Daardoor is deze bank in een instabiele situatie terechtgekomen. Maar een Lehmann Brothers debacle is voor Duitsland en Europa een ongewenste optie. In dit dossier spelen ook de Amerikanen een (hoofd)rol met hun claims en boetes als gevolg van het beleid van het wereldwijd zakenbankieren a la Goldman Sachs en JPMorgan en het daaruit gevolgde wanbeleid. Deutsche Bank is er niet in geslaagd een rendabel verdienmodel uit te voeren Vorig jaar leden de Duitse bankiers een gigantisch verlies van €6,8 mrd en ook dit jaar zullen de boeken niet worden afgesloten met zwarte cijfers. De aandeelhouders hebben de afgelopen 12 maanden al 2/3 van de waarde van hun aandelen verloren en de vraag is wie de helpende hand gaat toesteken. Onbevestigde berichten melden dat, in tegenspraak van datgene wat Merkel eerder liet weten, de Duitse overheid werkt aan een plan om Deutsche Bank hulp te bieden en eventueel een staatsbelang te nemen, mocht dat nodig zijn. Het plan is een van meerdere scenario’s waaraan zou worden gewerkt. Er is geen bronvermelding voor deze veronderstelling. Deutsche Bank staat flink onder druk, omdat gevreesd wordt dat de grootste bank van Duitsland een aandelenemissie zal moeten uitschrijven om de buffers te versterken gezien de risico’s die de bank loopt met zijn derivatenhandel. Berichten over staatssteun worden aan alle kanten ontkracht. In een memo aan medewerkers van Deutsche Bank benadrukt de bank dat de financiën op orde zijn. Eerder al liet een woordvoerder van de Duitse regering weten dat er geen reden zou zijn voor speculaties. Er is wel een reorganisatieplan waarmee ‘slechts’ van 10% van het personeelsbestand afscheid wordt genomen en onderdelen van de bank in de etalage zouden worden gezet. Verlies van vertrouwen in de bankensector vragen om snelle besluitvorming, harde ingrepen ter beperking van een domino-effect. De vraag is actueel waar de hulp vandaan moet komen: Frankfurt, Brussel e/o Berlijn? Wat op de achtergrond meespeelt is dat in de Bankenunie is geregeld op welke wijze Europese banken in problemen worden behandeld. Staatssteun is daarbij geen optie, anders dan in alarmerende omstandigheden. Twee andere ontwikkelingen spelen daarbij mede een rol. De gevolgen voor de banken in de VS en in Europa als gevolg van de bankencrisis van 2008 zijn niet identiek aangepakt en opgelost. In de VS zijn de problemen van ondergekapitaliseerde banken voortvarend aangepakt. In Europa zijn de problemen in de bankensector naar de toekomst verschoven. Daarbij komt dat de bankenlobby in Brussel en Frankfurt zwaar geschut heeft ingezet om te voorkomen dat buffers moesten worden verhoogd. De financieel/monetaire autoriteiten in Europa hebben daarin niet leidend gewerkt. De Federal Reserve, de koepel van centrale banken in de VS, overweegt de jaarlijkse stresstest voor banken te wijzigen. Dat zegt FED-preses Janet Yellen. Het gaat dan met name om de top van een aantal zakenbanken, waartoe ook Deutsche Bank behoort. De stresstesten zijn in de nasleep van de crisis van 2007-2009, die mede werd veroorzaakt door banken, ingesteld om herhalingen te voorkomen. De banken moeten bij bepaalde scenario’s boven kapitaalgrenzen blijven die door de toezichthouder zijn gesteld. De kapitaalgrens wordt in het nieuwe systeem mogelijk vervangen door een ,,risicogevoelige, bedrijfsspecifieke buffer”. Voor de achttal Amerikaanse banken die ook belangrijk zijn voor het mondiale financiële stelsel zou de nieuwe methode resulteren in een aanzienlijke toename van de kapitaalvereisten, aldus Yellen. Daarnaast pleitte ze voor minder regeldruk voor kleinere banken die relatief eenvoudige producten aanbieden. Jeroen Dijsselbloem, de voorzitter van de Eurogroep, wil internationaal overleg over de extreem hoge Amerikaanse boetes van de Amerikaanse Justitie voor Europese banken. Hij zei dat in verband met een dreigende Amerikaanse miljardenboete voor de belangrijke Duitse bank Deutsche Bank. Die boete kan een serieus probleem vormen, aldus de bewindsman. De Amerikaanse boetes kunnen zo hoog uitvallen dat het voor banken heel moeilijk wordt zichzelf te versterken. Het maakt het herstel van de Europese banken na de kredietcrisis heel moeilijk, vreest Dijsselbloem. De realiteit is echter ook dat de Europese banken de afgelopen 8 jaar zich veel te weinig hebben ingezet met het versterken van de kapitaalbuffers. Het bedrag van 14 miljard dollar dat Amerikaanse autoriteiten aan Deutsche Bank als schikkingsvoorstel voorlegden zou buitenproportioneel en echt schadelijk zijn, zegt Dijsselbloem. Daar is als bank bijna niet tegen op te boksen, omdat de bank dan tegen hogere kostprijs zijn buffers moet versterken. Dat laatste ondersteun ik wel, maar het is ook niet zo, dat we niet wisten dat de uitslagen van stresstesten van de ECB de zwakte van de banken toonden. Ik heb daar al in 2015 voor gewaarschuwd. Als Deutsche Bank dit weekend overleeft, kan er weer enige rust ontstaan, maar voor hoelang?

ING licht de vakbonden zondagavond in over zijn toekomstplannen. ING presenteert volgens ingewijden maandagmorgen een forse reorganisatie, die verspreid over diverse landen duizenden banen kan kosten. Daarbij zouden ook plannen worden ontvouwd om het concern centraler aan te sturen. FNV-bestuurder Gerard van Hees zei dat banken, in zijn ogen, ,,achter elkaar aan” lopen met bezuinigingen. ,,Het lijkt wel of in de financiële industrie de anorexia nervosa is toegeslagen. Alles draait alleen nog om kostenbesparing voor een hogere winst, ten koste van de mensen. We zien het ondernemerschap uit de banken verdwijnen en de boekhoudersmentaliteit toenemen.” De afgelopen week kwamen via Belgische kranten vooral berichten over mogelijke ingrepen in België naar buiten. Daar zouden de maatregelen gevolgen hebben voor circa 4000 van de 8500 medewerkers. Het Financieele Dagblad meldt dat ook Nederland niet wordt ontzien in de plannen.

Deze week presenteerde het onder Nederlands voorzitterschap aangevoerde internationale team van onderzoekers Joint Investigation Team (JIT), de eerste resultaten van het strafrechtelijk uitgevoerde onderzoek naar de ramp met het passagierstoestel van vlucht MH17, boven Oost-Oekraïne, op 17 juli 2014. Nu dus ruim twee jaar geleden. De vraag is of en zo ja op welke wijze er sprake kan zijn van een politieke sturing. De commissie heeft geblokkeerd dat de Russen konden participeerden in het onderzoeksteam, maar dat Oekraïne volwaardig lid was en daardoor sturing konden geven aan hetgeen JIT deze week naar buiten bracht. Als er geen vooringenomen standpunten een rol hebben gespeeld dan behoort Oekraïne tot een van de mogelijke daders. De Russen stellen dat de onderzoekers hebben toegestaan dat Oekraïne ,,bewijsmateriaal verzon” om de zaak in het voordeel van dat land te draaien. De Russen twijfelen aan de objectiviteit van het onderzoek. Hun twijfels zijn gebaseerd op gegevens op internet en informatie van de Oekraïense inlichtingendienst, aldus het Russische ministerie van Defensie. De kritiek van het Kremlin op het MH17-onderzoek daar mogen de Russen niet aankomen, zegt minister Koenders. Aan de integriteit van het onderzoek, mag niet worden getwijfeld. Premier Rutte heeft deze week, op de begrafenis van Sharon, met President Porosjenko gesproken. Daarna liet hij weten dat hij komende week Moskou zal laten weten dat het in diskrediet brengen van het MH17-onderzoek niet kan. Premier Rutte zegt dat “het verspreiden van onzin over dit onderzoek moet stoppen”. Dat is een heel vreemde reactie van de premier omdat de Onderzoeksraad voor Veiligheid eerder al druk op Oekraïne heeft uitgeoefend ruwe, primaire radar data te verstrekken van het moment dat de Boeing 777 boven het oosten van Oekraïne werd neergehaald. Daarop werd gereageerd dat alle 5 de daarbij betrokken radarstations in onderhoud waren op het moment dat de vliegramp plaatsvond. Later kwam Oekraïne met het verhaal geen ruwe, primaire radardata te verstrekken omdat de installaties bij gevechten waren vernield. Bij zowel de informatie die door Kiev en Moskou is geleverd moeten vraagtekens worden gesteld. Wat dat betreft is ook Oekraïne een onbetrouwbare partner. Nu ook de Nederlandse regering zich ook nog gaat bemoeien met de verslaglegging van de onderzoekingen, moet je vragen stellen over de politieke inhoud van het rapport. Zo zegt de Commissie dat ze beschikken over 100 namen van betrokkenen bij deze vliegramp, maar daaraan nog geen conclusies kunnen verbinden. Daarom roept de Commissie ‘klokkenluiders’ op die over meer informatie beschikken dan die waarover de onderzoekers beschikken, contact met hen op te nemen. Dat is geen logische conclusie en je moet je afvragen welke waarde die lijst met verdachte personen voor waarde heeft. Hoe onafhankelijk heeft JIT onderzoek gepleegd? Hoe groot is de invloed geweest van de betrokken politieke leiders? Wie moest uit de wind worden gehouden? De belangrijkste conclusie van de onderzoekers is dat het toestel met een Russische Buk-raket is neergehaald. De raket werd gelanceerd in een gebied dat werd gecontroleerd door pro-Russische separatisten, zegt het JIT, maar hard bewijs daarvoor wordt niet geleverd. De raket zou zijn afgevuurd vanaf een gebied dat zowel door het Oekraïense leger als door de separatisten werd bezet. Op basis van de informatie vanwaar de raket zou zijn afgevuurd, staat wel vast dat het regeringsleger zich op enkele kilometers van bevond. Bij deze aanname ontbreekt het aan hard bewijs over de exacte plek waarvandaan de raket is gelanceerd. Dat de Russen dit JIT-rapport van tafel willen hebben en een onafhankelijke onderzoekscommissie de ramp willen laten onderzoeken, snap ik wel, wat de positie van de Russen ook moge zijn. Rusland is ,,teleurgesteld” in het internationale onderzoek naar de ramp met vlucht MH17. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de conclusies ,,vooringenomen en politiek gemotiveerd”. Eerder is al eens naar buiten gekomen dat Oekraïne in de periode dat ze nog ‘vriendjes’ waren met de Russen, een eerdere versie van de Buck-raket hebben gehad. Ik heb al eerder laten weten dat ik twijfels heb over eerder gedane uitspraken, onder meer over de rol die zowel de VS als Oekraïne in dit drama hebben gespeeld. En dat Rutte de Russen een spreekverbod gaat opleggen, roept bij mij meer vragen op dan dat er antwoorden worden gegeven. Daarbij komt het voorzitterschap van deze onderzoekscommissie ter discussie te staan. Rusland heeft maandag nieuwe radarbeelden gepresenteerd waaruit zou moeten blijken dat vlucht MH17 niet is neergeschoten vanuit het gebied van de Russische rebellen. Hiermee impliceert Rusland dat de aanval uit Oekraïne afkomstig was. De conclusie van de Russen druist in tegen eerder onderzoek vanuit Nederland. Toch moet worden getwijfeld aan de echtheid van het geleverde radarbeeld, stellen deskundigen. Volgens de Russen zijn op hun beelden geen raketten of andere opvallende zaken te zien. Op Oekraïense radarbeelden zou dit wel te zien zijn, maar Oekraïne weigert hun eigen radarbeelden te delen met de Nederlandse Onderzoekscommissie. Het onderzoeksteam heeft eerder wel gegevens gekregen uit Oekraïne en Rusland. Beide landen hebben video-opnames ter beschikking gesteld van de radarschermen. Maar de ruwe data van de primaire radargegevens waren niet beschikbaar. Het blijft een schimmig dossier omdat ook de Amerikanen hun radarbeelden niet beschikbaar hebben gesteld.

De Russische fabrikant van de Buk-raket verwerpt de conclusies van het strafrechtelijk onderzoek naar de crash van vlucht MH17. De raket die het passagiersvliegtuig van Malaysia Airlines fataal werd is niet vanuit rebellengebied, maar vanuit door het Oekraïense leger gecontroleerd gebied afgevuurd, stelt raketproducent Almaz-Antey. De bevindingen van het door Nederland aangevoerde internationale team van onderzoekers worden niet ondersteund door technisch bewijsmateriaal, vindt Almaz-Antey. Het onderzoeksteam maakte bekend dat het ervan uitgaat dat de fatale raket, van Russische makelij en uit Rusland afkomstig, vanuit rebellengebied is afgeschoten. Vervolgens zou de lanceerinstallatie terug zijn gebracht naar Rusland. JIT toont nogal veel foto’s die door burgers zouden zijn gemaakt van het transport van de Buk-raketinstallatie – op een witte Volvo-dieplader – van en naar de afvuurlocatie. Ik zet daar vraagtekens bij, want zo bijzonder lijkt deze colonne niet. Wat wel vragen oproept zijn wat mysterieuze afgeluisterde telefoongesprekken tussen pro-Russische separatisten. Zo werd een gesprek opgevangen tussen een pro-Russische strijder en een mogelijk Russische militair, in de dagen voor de raketaanslag op MH17. Na hevige gevechten met het Oekraïense leger werd de Buk als volgt bestelt: Ze zijn zo aan het knallen geweest dat het, fuck, geen kinderspel meer was” Echt, serieus?” Ja, ja, ja. Dus.” Nou, kijk maar Nikolayevich, dan sturen wij het daarheen, naar jullie toe.” Voor justitie leidt het geen twijfel meer dat de grondluchtdoelraket is aangevoerd vanuit Rusland en onmiddellijk na de aanslag naar Rusland is teruggebracht. Is dit in scene gezet of zit het JIT op het juiste spoor?

Afgelopen weekend werd in Buitenhof correspondente Ingeborg Beugel geïnterviewd over toestanden in Griekenland. Zij beschrijft de stand van zaken in de Griekse vluchtelingenkampen als “Dantes Hel”. Ze vertelde hoe duizenden vluchtelingen bivakkeren in vervallen industriële complexen. Dat zou gaan om een tijdelijke behuizing maar die mensen slapen daar nu al maanden onder ‘asbest’. Of ze leven in oude leerlooierijen waar water vergiftigd is. De journaliste schuwde stevige uitspraken niet, zo vergeleek ze kamp Moira op het eiland Lesbos met Auschwitz. Ze stelde niet alleen de VN, Europa, Nederland maar ook de burgers in de landen aansprakelijk voor het schenden van mensenrechten en het martelen van oorlogsslachtoffers. Wie zich confirmeert aan het Europese vluchtelingenbeleid, aan de uitspraken die het kabinet Rutte II doet en lijdzaam toekijkt, is medeschuldig aan de wantoestanden in de vluchtelingenopvang.

Accountantsreus Deloitte is gedwongen om €53 mln af te boeken, waardoor het eigen vermogen van het concern €35,2 mln in het rood schiet. Dit blijkt uit het gepubliceerde jaarverslag over 2015 van het concern. Aanleiding voor de enorme afboeking is de consolidatie van een stichting waarin de goodwillrechten van Deloitte-partners zijn ondergebracht. Afgelopen jaren werd deze stichting nog buiten de boekhouding van Deloitte gehouden. Deloitte-partners lenen bij hun toetreding geld van stichting InterNos, waarmee zij het kapitaal aan Deloitte kunnen storten dat zij moeten betalen om deel te kunnen nemen aan de maatschap. Gedurende hun loopbaan lossen zij deze leningen af. In totaal bevatte de stichting voor €120 mln aan leningen, die bij externe financiers zijn ondergebracht, maar waarvoor Deloitte garant stond. De bewuste stichting InterNos zorgde vorig jaar voor een enorme rel omdat PWC, de beoogde nieuwe controlerend accountant van Deloitte, weigerde om deze stichting buiten de boekhouding van Deloitte te houden. Iets wat de voormalige accountant EY jarenlang had goedgekeurd. Hierop besloot president-commissaris Floris Deckers op het laatste moment af te zien van een reeds in gang gezette roulatie van accountant. De Telegraaf onthulde destijds een interne brief waarin president-commissaris Deckers het afzien van de accountantswissel probeerde goed te praten. Het leidde tot Kamervragen en dwong Deloitte uiteindelijk toch tot een breuk met EY.

Tegenover de leden van het Huis van Afgevaardigden verklaarde de FED-preses Yellen dat er niet zoiets is als een vast tijdschema waarop de FED de rente zal verhogen. De keuze van de Amerikaanse centrale bank om het eind vorig jaar aangekondigde rentepad te gaan verlaten en naar verwachting dit jaar slechts één renteverhoging zal doorvoeren, heeft de geloofwaardigheid geen goed gedaan. De FED hield bij de laatste rentevergadering het kruit droog, maar hintte op een renteverhoging later dit jaar. Het is echter maar de vraag of de FED in december wel in actie gaat komen, mocht de uitkomst van de Amerikaanse presidentsverkiezingen niet al te best worden ontvangen. Daarnaast wordt erop gewezen dat de FED ook bij een rentestap in december flink is afgeweken van de boodschap die eind vorig jaar nog doorklonk om in 2016 drie tot vier renteverhogingen door te voeren. Het huidige beleid van de FED is weliswaar begrijpelijk gelet op de centrale rol van de dollar, maar leidt ook tot verstoring bij de kapitaalstromen. De FED verhoogde vorig jaar december voor het eerst in jaren de rente met 25 basispunten, nadat het tarief sinds eind 2008 op 0 tot 0,25% had gestaan.

De inflatie binnen de eurozone is in september gestegen van 0,2% naar 0,4%. De kerninflatie, dat is zonder energie, voedsel en tabak, bleef staan op 0,8%.De depositorente van de ECB is 0,4% negatief.

©2016 hannesdewitte@gmail.com

Slotstand indices 30 september 2016; week 39: AEX 452,33; BEL 20 3.555,92; CAC-40 4448,26; DAX 30 10.511,02; FTSE 100 6.899,03; SMI 8.139,01; RTS (Rusland) 990,88; DJIA 18308,15; NY-Nasdaq 100 4.875,697; Nikkei 225 16449,84; Hang Seng 23.284,87; All Ords 5525,20; SSEC 3004,703; €/$ 1,1242; goud $1315,90; dat is €37.589,91 per kg, 3 maands Euribor -0,301% (1 weeks -0,381%, 1 mnds -0,371%), 10 jarig Nederlandse Staat -0,014%, 10 jaar VS 1,5643%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,099, elders €1,209.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.