UPDATE01032014/210 Moet de deur in Brussel op een kier worden gezet voor de Oekraïne of juist niet?

Merkel heeft zondag Poetin gebeld en hem gefeliciteerd met het grote succes van de 22e Olympische Winterspelen 2014 in Sochi. Samen hebben ze ook gesproken over Oekraïne. Ze zijn het volledig eens over enkele basisvoorwaarden: Oekraïne mag niet uiteenvallen. Is dat risico er dan? Mijn antwoord daarop is ja, de realiteit is dat dit land uit 3 segmenten bestaat. Het oosten dat op Rusland is georiënteerd, het Westen dat kiest richting Europa en de Krim. Duidelijk is dat er, sedert november, al sprake is van een spanningsveld. Het afgelopen weekend is president Viktor Janoekovitsj verdreven en is de parlementsvoorzitter Aleksandr Toertsjinov tot waarnemend president benoemd. Janoekovitsj, zou naar een ziekenhuis in Moskou zijn gegaan, maar wordt door de politie in zijn land gezocht wegens massamoord. Oud-ministers uit zijn kabinet zouden vervolgd gaan worden. Het land staat op de rand van een faillissement en heeft dringend noodhulp nodig. Het draaiboek dat de EU heeft toegepast op Cyprus, blijft in de kast. Oekraïne vraagt €25,5 mrd om de vrijwel lege staatskas te vullen, kapitaalvlucht te kunnen pareren en het land voor een default te behoeden. De EU zou bereid zijn samen met het IMF €20 mrd aan Oekraïne te lenen voor hoognodige hervormingen en om de economische situatie daar te stabiliseren. Daarmee wordt een niet-EU land veel beter behandeld dan de eigen lidstaten. Het IMF moet, behalve geld ook de hoognodige financiële know-how gaan leveren. Laat ik duidelijk zijn: Oekraïne heeft op korte termijn geld nodig om de pensioenen en salarissen te betalen. Ze zijn nog helemaal niet zover dat wat het IMF en de EU aanbieden: geld om, in hun ogen, dringende hervormingen door te voeren. Rusland heeft zichzelf even buitenspel gezet. Die zijn niet van zins te gaan onderhandelen met de macht van de straat en de oppositie die met kalasjnikovs in de straten de orde handhaaft. Ik denk dat de Russen bewegingen zullen steunen die streven naar een afscheiding van West-Oekraïne. Oekraïne is een groot land, het grootste land, qua oppervlakte, in Europa: 14,4 x zo groot als Nederland, met 46 miljoen inwoners. Van de ene op de andere dag blijkt dat het land zo goed als bankroet is. Laten we even terugkijken naar wie achter de onlusten, die op het centrale Onafhankelijkheidsplein Maidan plaatsvonden, zitten. De huidige machtshebbers dus. In ieder geval een club genaamd ‘Rechtse Sector’ van Pravy Sektor bestaande uit extreemrechtse nationalisten en hooligans . Deze jongeren hebben extreem rechtse denkbeelden en willen de oude orde met geweld omverwerpen. Ze ijveren voor een zuiver Oekraïense staat, ze zijn tegen de EU en vinden de oppositie van 'Vrijheid' veel te soft. De sfeer van geweld op en rond het Maidan is/was voor een belangrijk deel aan hen te wijten. En natuurlijk de aanhangers van Joelia Timosjenko, ‘qua machtsmisbruik en corruptie net zo erg als Janoekovitsj’, wordt gezegd. Verder groepen met illustere namen als ‘Stoot’ (onder leiding van een oud-kickbokser Vitali Klitsjko) en ‘Vrijheid’ met als leider de arts en politicus Oleg Tjachnibok, die banden heeft met extreem rechtse knokploegen. Hij zegt dat het land moet worden gered uit de klauwen van ''de Moskouse-Joodse maffia''. Deze ultranationalisten staan vijandig tegenover de EU. De vijfde man van de oppositie is de 39-jarige Arseni Jatsenjoek. Hij heeft veel ervaring in de politiek en in het bestuur. Hij wil evenals Klitsko dat Oekraïne zich richt naar het Westen. Wat die extreemrechtse nationalisten en al dat machtsmisbruik en corruptie met die Europese waarden, principes en democratie van doen hebben is enigszins onduidelijk. De macht binnen het politie-apparaat zou inmiddels in handen zijn van de extreme ‘Rechtse Sector’. Brussel wil een zwarte lijst samenstellen met 'mensen' en misschien ook wel organisaties die moeten worden vervolgd in de Oekraïne. De krachtdadige uitspraken van Brusselse politici over de slagkracht van Europa, dwingen respect af of juist niet? Wel een exportverbod op wapenstokken maar géén wapenembargo. Rechts-extremistische groepen hadden de Brusselse vleespotten bijna in handen maar dan weigert die eigenwijze Janoekovitsj een vrijhandelsverdrag met de EU te tekenen. Weg al dat gratis geld dat al klaar lag. Ze weten daar natuurlijk allang dat Brussel de besteding van subsidies, gratis geld, niet dan wel nauwelijks controleert op corruptie. En wie gaat dat betalen, precies U en ik. En visum-vrij, zodat ze zonder problemen Europa kunnen binnenreizen. Zullen ze nog wel even in de rij moeten aansluiten, de Roemenen en Bulgaren hebben namelijk oudere rechten. De vraag is of er ooit sprake van geweest is dat Oekraïne tot de EU zou toetreden of iets dergelijks. Het antwoord was nee en is nu 'ja, misschien'. Het Europees Parlement wil dat Oekraïne uitzicht krijgt op toetreding tot de Europese Unie. Zodra de politieke crisis in Oekraïne is opgelost kan het associatie- en vrijhandelsverdrag met de EU ondertekend worden, vinden de politici van het Europees Parlement. Deze verdragen versterken de betrekkingen tussen Europa en Oekraïne. In de aangenomen resolutie staat dat dit niet het eindstation moet zijn van de samenwerking tussen de EU en Oekraïne. Ieder land, dus ook Oekraïne, kan een aanvraag voor lidmaatschap indienen. Het EU-parlement wil dat er zo snel mogelijk financiële hulp gaat naar het land. De Europarlementariërs roepen de EU-lidstaten en de Europese Commissie op met het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank hierover te praten. Het IMF, de VS en het VK hebben zich al uitgesproken bereid te zijn de helpende hand toe te steken. Het Oekraïens parlement is donderdag akkoord gegaan met de aanstelling van Arseni Jatsenjoek tot premier van het kabinet 'Europese Keus'. Hij had direct een onaangename boodschap voor zijn landgenoten. "Ons land staat op de drempel van een economische en politieke ineenstorting". Om de problemen aan te pakken, moeten er 'impopulaire maatregelen' worden genomen. Hij waarschuwde ervoor dat Oekraïne wordt bedreigd in zijn 'territoriale integriteit'. Hij beloofde te streven naar aansluiting bij Europa. De eerste daad van de nieuwe regering was hulp te vragen van het IMF. Het weerstand bieden aan groepen die naar afscheiding streven, lijkt één van de grootste uitdagingen te worden van de nieuwe leiders in Oekraïne.

Ik ga nu eerst over dit dossier een aantal zaken op een rij zetten. Het is een christelijk land, dat in 1991 onafhankelijk werd van de Sovjet Unie. Het schiereiland de Krim is sterk op het Oosten georiënteerd, daar wonen veel etnische Russen. Het oostelijke deel van Oekraïne is ook op Rusland gericht, Russisch is daar ook de voertaal. De afgezette president Janoekovisj komt hier vandaan. Hij bezit een groot zakenimperium. Janoekovitsj houdt een schimmige greep op de financiën van het land. De regering onderhoudt nauwe banden met de rijkste groep zakenlieden. Bedrijven worden op ondoorzichtige wijze vergaard, wordt gezegd. Al in december werd er geprotesteerd door West-Oekraïeners toen Rusland dreigde met sancties (de levering van gas) als Janoekovitsj in zee zou gaan met de EU. De keuze voor Rusland leidde tot protest onder een groot deel van de pro-Westerse bevolking van Oekraïne. Hoe kijken wij, vanuit een neutrale invalshoek, naar het gebeuren aan de grenzen van Oost-Europa, met name naar de machtsgreep van de extreme rechtse groepen? Blaffen ze alleen maar of bijten ze ook? Degene die nu met geld over de brug komt gaat eisen aan Kiev stellen. Het land en de bevolking moeten zich voorbereiden op harde ingrepen. Intussen is het onzeker hoe de pro-Russische bevolking in Oekraïne reageert op het afzetten van president Janoekovitsj. Mensen zijn rustig en rouw en opluchting strijden om voorrang. Oost-Europa en Ruslandkenner Marc Jansen waarschuwt bij BNR voor een machtsvacuüm. "Het land staat voor een aantal enorme onzekerheden; het parlement heeft de macht overgenomen, maar moet die macht ook kunnen laten gelden. Een tweede uitdaging is of de zittende macht in staat is de macht zelf te beheren en niet de straat de macht te laten houden." De grootste uitdaging is om het land bijeen te houden. Hij wijst met name op de dreigende separatistische sentimenten die in Oost-Oekraïne en op de Krim de kop hebben opgestoken. "Als de macht op de straat blijft liggen is het enige mogelijke gevolg een steeds verdere radicalisering. De afgelopen dagen is een aantal radicale groepen heel erg prominent geworden. Als die echt macht weten te veroveren is dat buitengewoon slecht voor het behoud van de eenheid." En dat is hard nodig want het begrotingstekort en het tekort op de lopende rekening zijn gestegen tot circa 8% bbp. De schulden van Oekraïne staan op ruim 40% van het bbp, meer dan drie keer zoveel als in 2007, kort voor de economische crises losbarstte. Een kanttekening: een schuld van 40% bbp is voor dit land veel, maar valt in het niet bij de 73% van Nederland, de 100% van België, de 127% van Italië, de 175% van Griekenland en de 225% bbp van Japan. Oekraïne is zwaar door de crisis getroffen. In de economie van het land speelt nog steeds de staalindustrie een belangrijke rol, die is kwetsbaar en voert vooral uit naar Rusland. De effecten van de economische tegenslag zijn verergerd door de chronische corruptie in het land en het wanbeleid dat daar bijhoort. Behalve de corruptie berokkenen rechteloosheid, willekeur in de ambtenarij en een inhalige elite de economie schade. Het economisch vastgelopen land kreeg in december een infuus van het Kremlin, ter waarde van ruim €13 mrd; circa €11 mrd aan kortlopende kredieten en €2,2 mrd korting op gasrekeningen. Moskou legde de noodkredietverlening eind januari stil toen bleek dat president Janoekovitsj de controle kwijtraakte. De Volkskrant meldt dat Rusland ernstige twijfels heeft over de legitimiteit van de nieuwe machthebbers in Oekraïne. Dat heeft premier Dmitri Medvedev gezegd. 'We begrijpen niet wat er gaande is. Er is een reële bedreiging voor onze belangen en de levens van onze burgers', zei Medvedev. 'Er zijn grote twijfels over de legitimiteit van een hele reeks machtsorganen die nu functioneren', reageerde de premier op het verlies van de macht door de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj. Moskou beschuldigt de oppositie van een machtsgreep. Rusland riep afgelopen zondag zijn ambassadeur terug uit Oekraïne voor overleg. De beslissing werd genomen op grond van de 'verslechterende situatie in Oekraïne en de noodzaak van een uitgebreide analyse'. Tegen persbureau Interfax zei Medvedev dat het terugroepen van de Russische ambassadeur de onduidelijke situatie in het land weerspiegelt.

De ontwikkelingen in Oekraïne gingen deze week snel. De Oekraïense munt, de grivna, ook wel genoemd de hryvnia, is ingevoerd om de Russische roebel te vervangen, die in de periode dat Oekraïne deel uitmaakte van de Sovjet Unie, wettig betaalmiddel was. Dit gebeurde op 12 september 1996. De munt is onderverdeeld in honderdtallen zoals vele munten dat naar het voorbeeld van de Florint hebben gedaan. Honderd kopeken is een grivna. De grivna bestond al in de middeleeuwen en was het officiële betaalmiddel van het Kievse rijk. In het afgelopen jaar noteerde de grivna tegenover de € 10,3882, de laatste 2 maanden verloor de grivna veel van zijn waarde. De munt noteert nu 13,7306. Financieel gezien balanceert Oekraïne op de rand van de afgrond. De minister van Financien van het 'oude' kabinet, Joeri Kolobov, trachtte paniek bij burgers en de financiële markten te voorkomen met de boodschap aan zijn landgenoten dat 'alles onder controle' is. Het land heeft de komende 2 jaar $35 mrd nodig. Hoe dat af gaat lopen weten we nog niet, maar er komt wel een kapitaalvlucht op gang in dollars. Ook zijn er geruchten over een bankrun. Steeds meer inwoners halen hun spaartegoeden van de bank in vreemde valuta's. De positie van de banken ziet er 'aangeslagen' uit: S&P heeft de creditrating verlaagd naar CCC, de zogenaamde junkbond status. Het land heeft €53 mrd aan schulden en de schatkist zou nog €8,7 mrd aan reservevaluta hebben. Rusland had de helpende hand uitgestoken met een noodlening van $13 mrd, maar die is, gezien de politieke ontwikkelingen, bevroren. Door de daling van de waarde van de valuta stijgen de prijzen daar steeds verder. De internationale samenleving zal snel actie moeten ondernemen om een complete ineenstorting te voorkomen. Van de EU-lidstaten zal niet veel te verwachten zijn. Brussel zal een noodlening van het IMF van $20 mrd wel ondersteunen. Rusland doet niets, zij wachten af op 'betere tijden' in de Krim en in het Oosten van Oekraïne. Rusland zal alles doen om de rechten van de landgenoten in Oekraïne te beschermen en zal in actie komen als die rechten worden geschonden. Deze mededeling stuurde het ministerie van Buitenlandse Zaken in Moskou de wereld in. Rusland zegt zich zorgen te maken om de schending van de mensenrechten van etnische Russen in Oekraïne en met name op het schiereiland de Krim. Daar raakten etnische Russen, die fel gekant zijn tegen de nieuwe regering in Kiev, slaags met aanhangers. Het Russische ministerie van Defensie liet weten gevechtsvliegtuigen in paraatheid te hebben gebracht aan de westelijke grens, waarvan een deel langs Oekraïne loopt. "Er worden constant patrouilles door gevechtsvliegtuigen uitgevoerd.'' De Russische president Vladimir Poetin liet weten 'met spoed' te testen of het Russische leger in het westen en midden van het land gevechtsklaar is.

Ik keek afgelopen zondag naar Tegenlicht. Deze aflevering ging over de 'terugkeer naar de Utopie', utopie is een onverwezenlijkbaar ontwerp van een volmaakte toestand. In deze documentaire wordt het begrip gebruikt voor een 'luilekkerland'. Wie de uitzending van 49:02 minuten wil zien gaat naar http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1399400 . Ik wil één stelling ervan op de korrel nemen. Aan het woord in deze documentaire is de auteur/historicus/filosoof Rutger Bregman (1988). Hij kijkt naar de toekomst vanuit de post-crisis generatie. Hij zoekt naar een nieuw perspectief. 20 tot 30 jaar geleden was de aanname dat mensen moesten werken voor hun geld en leefde nog 50% van de Nederlandse samenleving in armoede. In zijn beleving verkeren wij nu in een tijdperk waar nog maar 20% aan de onderkant van de maatschappij verkeert. Wij leven in een verzorgingsstaat, die je kunt beschrijven als 'in een luilekkerland'. Dit land is rijk, veilig en heeft een hoog niveau van welzijn. En toch is het volk chagrijnig als het gaat over de toekomst van ons land. Er is sprake van een maatschappelijk onbehagen en ik heb de indruk dat Bregman dat niet kan plaatsen in het perfecte beeld dat hij schetst voor ons land. Wij behoren tot de top van de rijkste landen ter wereld. Cijfermatig ga ik daar mee mee. Maar ……………. er zijn twee ontwikkelingen gaande waardoor de burgers zich afvragen ….'en hoe nu verder'? De burger, die om zich heen kijkt, ziet ontwikkelingen waardoor hij gaat twijfelen over het behoud van bezittingen en opgebouwde rechten. Niemand vertelt hoe het toekomstperspectief voor hem e/o haar en voor Nederland en Europa eruitziet. Het enige wat de burger ziet is dat de verzorgingsstaat in een snel tempo wordt afgebouwd en wat ervoor terugkomt weet niemand. Voortschrijdende bezuinigingsrondes eisen hun tol, de werkeloosheid loopt nog altijd op, de economie sukkelt en er zijn gerede twijfels over de gegoedheid van de banken. Over hoe de relatie tussen Nederland en Europa wordt op- dan wel afgebouwd is geen helder zicht. Evenmin over wat er in de Bankenunie gaat gebeuren met onze spaargelden en pensioenreserves. De politieke elite voert een zwak beleid en schuift de problemen vooruit, zonder enige visie over de gevolgen daarvan. Dat het volk zich uit in 'maatschappelijk onbehagen', snap ik wel. Het heeft geen vertrouwen in een 'vaag' toekomstbeeld. Bregman slaat deze periode over als hij stelt dat 'wij gaan naar een tijdperk, met een technische vooruitgang, waarin mensen niet meer hoeven te werken, maar een basisinkomen krijgen, waarvan ze kunnen leven.' Het volk onderkent een crisis, Bregman zeeft positieve ontwikkelingen (die er ook zijn) uit de brei, extrapoleert die en brengt het resultaat ervan in beeld. Interessant maar niet realistisch voor dit moment. Een stijle beweging omhoog zie ik niet, ik verwacht veel eerder een terugslag van ongekende grootte. Op de puinhopen die daaruit resulteren kunnen de fundamenten worden gebouwd van wat Bregman noemt: een vernieuwd luilekkerland. Ik heb enkele blogs geleden over dit onderwerp al mijn gedachten laten gaan. De Duitse financieel analist Hannich zegt deze week dat Die Apokalypse 2014 steht bevor: die Börse zittert vor dem Crash! Deutschland zittert vor dem Untergang!

Ik zie door de bomen het bos niet meer. Er is deze week zoveel gebeurt dat ik twijfel over de volgorde van de onderwerpen waarbij ik kritische kanttekeningen ga plaatsen.

Item ING: Dinsdagmiddag was er een storing op ing.nl waardoor geen betalingen konden worden uitgevoerd. Althans dat dachten de klanten die middels mobiel bankieren een foutmelding kregen met de tekst 'probeer het opnieuw'. Maar wat bleek achteraf: als de klant de opdracht opnieuw had ingevoerd dat het bedrag twee keer was afgeboekt op het rekeningoverzicht. De eerste reactie van de ING-woordvoerder was dat de klanten alle dubbel overgemaakte bedragen kwijt zijn. „Het is de verantwoordelijkheid van de gebruiker, ook tijdens een storing”, liet de ING weten. De reactie van de klantenservice was 'jammer, maar dat is de verantwoordelijkheid van de klant: ook als de foutmelding luidt 'het opnieuw te proberen'. Klanten woest en terecht. Klanten hadden het advies opgevolgd dat de bank hen gaf. Dan ligt de verantwoordelijkheid ook bij de bank. De reactie van de ING was ver beneden peil. Zo ga je niet om met klanten. Dit levert ze 'reputatieschade op' ondanks dat de ING woensdagmorgen liet weten dat alle dubbele opdrachten niet waren uitgevoerd. Een storm in een glas water, maar heel ondoordacht, want wat is de juridische positie van de klant tegenover de bank? Is het vertrouwen in het bankwezen hierdoor gedaald? Wie het weet mag het zeggen.

Volgende item: de ChristenUnie heeft een bom gelegd onder het kabinet Rutte II in een gesprek van Arie Slob en Eva Jinek. Wat de PvdA wel wil uitspreken maar niet durft, doet ChristenUnie-leider Arie Slob: de strafbaarstelling van illegaliteit moet van tafel. De constructieve oppositiepartijen CU, D66 en SGP hielpen het kabinet onder meer bij het begrotingsakkoord. Arie Slob verbindt voorwaarden aan de steun van de ChristenUnie voor dat akkoord. Het is niet langer vanzelfsprekend dat de CU het beleid van dit kabinet blijft steunen als het kabinet vasthoudt aan het plan om illegaliteit strafbaar te stellen. De leider van de ChristenUnie heeft zich zeer geërgerd aan uitspraken van staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Fred Teeven (VVD) die aangaf dat 'eerst het zuur komt en dan het zoet', verwijzend naar de afspraken over het Kinderpardon en het strafbaarstellen van illegaliteit. “Het Kinderpardon gaat om kinderen die soms helemaal vernederlandst zijn en het land uit moeten. Dan praat je toch niet over als zuur als een aantal mag blijven. En om mensen die hier illegaal zijn crimineel te maken, het zoet te noemen. Ik vind dat je zo niet over mensen mag spreken.” De fractievoorzitter van de CU in de 2e Kamer hoopt dat het kabinet ‘bij zinnen komt en dat van uitstel afstel zal komen, anders zal het schade opleveren’. Hij worstelde met de vraag hoe het verder moet met de samenwerking met het kabinet. Voor de leider van de ChristenUnie is strafbaar stellen van illegaliteit een gewetenskwestie: ‘dat maken wij niet mee’. Het zal volgens hem betekenen ‘ dat wij niet meer zo afspraken met het kabinet kunnen maken als we hebben gedaan’. Ook sloot hij niet uit dat de partij in de Eerste Kamer wellicht tegen voorstellen zal stemmen die het in de Tweede Kamer nog steunde. Want: “Hier moeten wij voor gaan liggen. Ik ga er niet naast staan en het laten gebeuren”, aldus Slob. Duidelijke taal die ook de PvdA fractie zal aanspreken. Die zitten alleen met het probleem dat Samsom zijn ziel aan de duivel heeft 'verkocht'. De joker ligt nu bij de VVD. Ofwel van uitstel komt afstel, dan wel gaat Rutte shoppen bij het CDA e/o de PVV. Maar die zullen ook eisen stellen. We wachten af.

Volgende item: De Turkse oppositie heeft premier Recep Tayyip Erdogan opgeroepen af te treden, nadat begin van de week een opname van een telefoongesprek tussen hem en zijn zoon Bilal was gelekt, via audiofragmenten op YouTube. De gesprekken, over hoe ze grote sommen geld hun huis uit kunnen krijgen, wordt door Erdogan afgedaan als een bedrieglijke "montage" die deel uitmaakt van een "smerig complot." De meeste van de telefoongesprekken die op YouTube zijn te horen zouden dateren van 17 december 2013. Op die dag werden tientallen mensen uit regeringskringen op verdenking van corruptie opgepakt. De suggestie wordt gewekt dat zowel de premier als zijn zoon betrokken zijn bij corruptie. In een eerste gesprek draagt iemand, van wie gezegd wordt dat het Erdogan is, zijn zoon op geld weg te brengen naar bevriende zakenrelaties. Later op de dag zegt de zoon in een ander gesprek dat 30 miljoen euro nog niet "opgelost" kon worden. In een vijfde en laatste telefoongesprek zegt Erdogan: "Zoon, je wordt afgeluisterd." De regering zegt dat het "een compleet valse en immorele montage is", die deel uitmaakt van een complot om de AK-partij van Erdogan te destabiliseren in aanloop naar de verkiezingen van dit jaar. De lira blijft waarde verliezen t/o de $ en de €. De dollar bereikte deze week het niveau van 2,25 lira, de euro steeg tot 3,06 lira. De Borsa Istanbul Stock Exchange verloor in 3 dagen bijna 5% van de waarde. Wordt vervolgd ……

Volgende item: Van Viktor Janoekovitsj wordt aangenomen dat hij corrupt is. Een jaar geleden, in januari 2013, waren Rutte en de omstreden dictatoriale Oekraïense president Janoekovitsj nog dikke vrienden. Ze staan vrolijk lachend op de foto en schudden handen, terwijl Shell een deal sloot ter waarde van $10 mrd met de Oekraïense staat en het Oekraïense bedrijf Nadra Yuzivska LLC om op het Oost-Oekraïense boerenland te kunnen gaan fracken. Nadra Yuzivsla LLC deelt voor de helft mee in de winsten en is voor 90% in handen van de staat. 10% van dit bedrijf is in handen van een schimmig bedrijfje dat in de Oekraïense media veelvuldig is gelinkt aan de Janoekovitsj-clique en dat als dekmantel zou kunnen fungeren voor het doorsluizen van geld naar de afgezette president en zijn aanhang. Ook voor Nederland zit daar een luchtje aan, want Kamp heeft onlangs laten weten dat in Nederland vooralsnog geen schaliegas gewonnen gaat worden. Maar wat Shell in Nederland niet kan, lukt wel in Oekraïne, ondanks dat de “Oekraïense bevolking nooit heeft ingestemd met schaliegas-winning. De inwoners in Oost-Oekraïne worden, volgens Milieudefensie, door Shell benadeeld. Het milieu wordt vervuild omdat Shell giftig afvalwater in open bassins loost. Daarnaast lijkt het er sterk op dat niet alle winsten bij de Oekraïense bevolking terecht komen, maar dat een deel van de opbrengst in de zakken van corrupte politici verdwijnt. Shell moet de afspraken met de Oekraïense staat terugdraaien nu Janoekovitsj 'buitenspel' staat.” stelt Milieudefensie. Milieudefensie en Friends of the Earth Ukraine onderzochten de afgelopen maanden de Oekraïense boorlocaties van Shell. Zij ontdekten dat vervuilde boorvloeistof en frackwater daar worden opgeslagen in bassins in de open lucht, die slechts met een laag plastic van de ondergrond gescheiden zijn. Het water bevat frack-chemicaliën en van nature in de diepe ondergrond voorkomende gevaarlijke stoffen zoals zware metalen, vluchtige organische stoffen en radioactief materiaal. Deze stoffen zijn gevaarlijk voor de gezondheid wanneer ze in het grondwater terecht komen of uit de bassins verdampen. In Nederland is deze opslagtechniek, terecht, verboden vanwege het gevaar van lekkage en verdamping van schadelijke stoffen, zoals benzeen. Daarnaast verdampen er uit open bassins grote hoeveelheden van het broeikasgas methaan, dat veel erger voor het milieu is dan CO2.

Item over Hongarije: het land is lid van de EU, maar heeft al tijden problemen met Brussel. Hongarije doet niet wat de EC hen oplegt. Daarover is wrevel ontstaan. Poetin is in dat gat gestapt. Moskou leent Boedapest €10 mrd voor twee nieuwe kernreactoren. Een opmerkelijke draai van premier Orban, die in het verleden niets van Rusland moest hebben. Maar ja Moskou komt met geld over de brug onder vriendelijke voorwaarden, een veel lagere rente dan dat Brussel vraagt en gaat gas leveren tegen een vriendenprijsje. Hij kreeg brede steun voor het gesloten contract (dat nog geheim is) in het Parlement. Een briljante zet van Poetin: infiltreren binnen de Europese Unie!

Item over Nederland: Er zijn al tienduizenden ontslagen in de zorg gevallen, maar het einde is nog niet in zicht. Gesproken wordt over misschien wel honderdduizend banen die gaan verdwijnen. Het UWV verwacht dit jaar en volgend jaar 10.000 ontslagen in de zorg. Reden: er is geen duidelijkheid over de financiële gevolgen van het beleid voor de werkgevers in de zorgsector. De gemeenten en zorgverzekeraars zullen moeten laten weten hoeveel geld er in de komende jaren voor de zorg beschikbaar wordt gesteld. En dat leidt ertoe dat grote aantallen mensen, die zorg nodig hebben, het zonder moeten gaan doen.

Een item over de EC: de Europese Commissie loopt op haar laatste benen. Na de verkiezingen voor een nieuw Europees Parlement, eind mei, komt er een nieuw EC. Dus komt Olli Rehn met goed nieuws: de crisis is onder controle, de economische groei trekt dit jaar aan naar 1,25%, in Nederland naar 1%. Weg alle negativisme, we staan voor de weg omhoog. Eerlijk gezegd geloof ik daar niets van. Pas als de werkgelegenheid gaat aantrekken naar een niveau waarop de werkeloosheid gaat afnemen en de jeugdwerkeloosheid zichtbaar minder wordt en tijdelijke arbeidscontracten sterk afnemen, dan praat ik verder. Voorlopig zitten we nog met oplopende bezuinigingen, die de samenleving verder afbreken. Daar komt bij dat de opkomende markten, ook China en India, een lagere stuwing geven aan de wereldhandel. De exportindustrie heeft last van de hoge eurokoers. Frankrijk is nog een groot zorgenkindje en waarnaar het opkomende nationalisme ons gaat brengen is onzeker. Er zijn nog zoveel onduidelijkheden, onzekerheden en gebrek aan visie dat ik grote twijfels heb bij recente uitspraken van politieke en financieel/economische autoriteiten. Ze willen graag dat er gebeurt wat ze naar buiten brengen maar of dat ook werkelijk gaat gebeuren ……?

Item over P&W: Donderdagavond stond Pauw & Witteman geheel in het teken van de komende gemeenteraadsverkiezingen op de 19e maart. Ik heb me mateloos geërgerd aan het gehanteerde format. Uitgenodigd waren 5 fractievoorzitters uit de 2e Kamer die zogenaamd de stem zouden vertolken van de lokale politiek. Wilders had af laten weten. Ik denk dat lokale politici van de coalitie-partijen daar helemaal niet zo gelukkig mee zijn. Neem de grensgebieden waar bepaalde sectoren binnen het MKB grote problemen hebben met de laatste accijnsverhogingen. Zowel Samsom als Zijlstra bleven strak in het keurslijf staan: wij hebben onze medewerking aan deze verhoging gegeven, die €500 mln gaat opleveren. Ook als zou gaan blijken dat er een negatieve opbrengst resulteert, dan nog. Wij kijken in mei verder en als de baten uit accijns tegenvallen dan moeten er eerst voor dat bedrag nieuwe bezuinigingen worden gevonden. Er is al eens gekeken naar verhoging van de motorrijtuigenbelasting, maar daar waren ook al bezwaren tegen. Zijlstra hield zijn keurslijf aan toen hij tot drie maal de stelling poneerde dat de staatsschuld eerst omlaag moet (het zuur), en daarna zal er vanzelf ruimte ontstaan voor aantrekkende werkgelegenheid. Die aanname deugt helemaal niet, het mist elke onderbouwing. Het is volgens de VVD niet de taak van de regering om werk te scheppen en de werkeloosheid te bestrijden. De VVD herkent zich niet in de plicht van het kabinet voor zorgplicht op dit terrein. Het beleid dat dit kabinet voert met al zijn bezuinigingen, leidt er vooralsnog niet toe dat de emu-schuld daalt. Ook voor dit jaar zal de werkeloosheid stijgen naar 700.000 mensen. Volgens Zijlstra mogen we niet verwachten dat dit kabinet komt met steunmaatregelen voor de economie. Ook niet voor de ondernemers in de retailsector die zware tijden meemaken: een derde van het winkelbestand gaat verdwijnen. En ook niet voor de tot 413.000 personen in de bijstand (vorig jaar kwamen er 100.000 bij). Neem de aanpak voor hervormingen in de zorg. Dan denk ik: het eerste is dat er een plan van aanpak komt. Zo van: daar willen we naartoe met een bepaald resultaat en die plannen worden eerst doorgesproken met de sector zelf. De realiteit is dat de centrale overheid van de zorgtaken af wil. Kost teveel geld. De oplossing is 'we schuiven het takenpakket af naar de gemeenten. Die hebben daar meer know-how over dan wij en kunnen dat veel goedkoper doen. We geven ze gewoon €1200 miljoen minder dan dat de regering eraan uitgeeft.' Hebben wij, de centrale overheid, een probleem minder. De realiteit is dat de gemeenten die deskundigheid helemaal niet hebben en die in moeten gaan kopen. De werkelijkheid is nu dat er tienduizenden werknemers in de zorg op straat worden gezet omdat de werkgevers in de zorg geen inzicht meer hebben hoe het verder gaat en wat zij te verwachten hebben. Er werd in die discussie gezegd dat er mogelijk wel 100.000 werknemers uit de zorg hun baan kwijtraken. De reactie uit politiek Den Haag is dat er 'straks' weer mensen nodig zijn en dan weer kunnen worden aangenomen. Ja, voor een lager loon en slechtere arbeidsvoorwaarden. Het is heel schimmig hoe wordt omgegaan met de zorgbehoevenden. Die worden het kind van de rekening. De staatssecretaris zegt wel dat de mensen die zorg nodig hebben dat blijven houden, maar op welke wijze en door wie is niet duidelijk. Laten we daar eens naar kijken: ouderen die zorg nodig hebben. Uit een inventarisatie van de NOS blijkt dat dertien tehuizen al zijn gesloten en bij nog eens tachtig andere locaties een sluiting is aangekondigd. Duizenden ouderen die in verzorgingstehuizen wonen, moeten binnenkort hun tehuis uit. Naar verwachting verdwijnen de komende vijf jaar zo'n achthonderd van de in totaal tweeduizend verpleeg- en verzorgingstehuizen. Bewoners moeten gaan verhuizen naar andere verzorgingstehuizen of moeten weer zelfstandig gaan wonen. Vele ouderen zijn bezorgd en ongerust. De sluitingen vinden plaats met het oog op de toekomst, zegt het kabinet. Ouderen zouden in de toekomst langer thuis moeten blijven wonen. Alleen mensen die veel zorg nodig hebben kunnen terecht bij een verpleeghuis. Het is knoeiwerk wat dit kabinet levert, maar toch blijft een kleine meerderheid van de volksvertegenwoordigers steun verlenen aan dit falende beleid.

AEX item: Als wij dan kijken naar hoe het met de bedrijven afgelopen jaar is gegaan dan staan de signalen niet op groen. Van alle 25 AEX-bedrijven daalde de omzet gemiddeld met 4%. Ook als we Shell er niet bijtellen resteert toch nog een daling. De winst van die 25 grootste bedrijven in ons land daalde gemiddeld met 20%.

Laatste item: DFT meldt dat de Nederlandse belegger de grootste superoptimist is van Europa. Dat beleggers zich goed voelen, blijkt al enige tijd uit de aandelenkoersen. Nederlandse beleggers zitten echter wel bijzonder goed in hun vel: nergens anders in Europa zijn beleggers zo optimistisch over het aandelenklimaat. Dit blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van Schroders Global Investment onder bijna 16.000 beleggers in 23 landen. Het sentiment onder Nederlandse beleggers blijkt het afgelopen jaar veel sterker verbeterd dan in de rest van Europa. Twee op de drie (67%) beleggers in Nederland kijkt met meer vertrouwen naar de komende twaalf maanden dan een jaar geleden. De Nederlandse beleggers zijn met hun optimisme koploper in Europa. In landen als Duitsland, Frankrijk en België is nog niet eens de helft van de beleggers optimistischer over de komende 12 maanden dan een jaar geleden. Slechts 6% van de Nederlandse beleggers geeft aan minder vertrouwen te hebben dan vorig jaar. In Europa is alleen in het Verenigd Koninkrijk het percentage pessimisten even laag. ,,Het is opvallend dat beleggers in Nederland klaarblijkelijk veel optimistischer zijn dan die in andere landen en bereid zijn om meer risico te lopen en zo rendement te behalen." De zonnige inborst van Nederlandse beleggers zorgt er inderdaad voor dat ze het risico niet schuwen. De meer risicovolle beleggingen beslaan inmiddels gemiddeld zo'n 21% van de beleggingsportefeuilles. Juist omdat deze een potentieel hoger rendement bieden. Tachtig procent van de Nederlandse beleggers verwacht de komende 12 maanden (meer) te beleggen in aandelen. Ook dat ligt aanzienlijk hoger dan het Europese gemiddelde (69%). In Nederland denkt minder dan een op de tien beleggers dat ze in deze periode gaan beleggen in bedrijfsobligaties, schatkistpapier of schulden van opkomende markten. Op dat laatste punt scoort Nederland juist weer het laagst in Europa. Nederlandse beleggers schuwen het buitenlandse avontuur niet. Vooral Azië is geliefd. Maar liefst 44% van de Nederlandse beleggers verwacht dat in die markten de beste rendementen gehaald kunnen worden. Alleen Britse beleggers zijn optimistischer over die regio. Maar ook Amerikaanse aandelen, wereldwijde aandelen en andere opkomende markten, staan hoog op het poldermenu. ,,De koersdaling in de opkomende markten van de afgelopen maanden heeft de Nederlandse belegger weliswaar opgeschrikt, maar hij weet tegelijkertijd dat de toekomstige groei uit Azië zal moeten komen”.

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) spreekt niet de taal van dit kabinet. De WRR wordt in de hoek gezet want de harde kritiek van de wetenschappers, geuit in het rapport 'naar een lerende economie', is slecht gevallen in het Torentje. Daar is door de oppositie kritisch op gereageerd. Pechtold zegt 'met alleen op de winkel passen komen we er niet'. Van Ojik vindt 'dat Nederland een strategie voor de toekomst nodig heeft'. In het rapport wordt gesteld dat de Nederlandse economie er goed voorstaat, het gevolg van gevoerd beleid van 20 jaar geleden. Ik heb dat al meerdere keren aan de orde gesteld maar dit kabinet heeft geen visie en geen kennis van zaken. Voor ieder probleem is een akkoord gesloten, zo van 'wij kunnen het niet oplossen, daar zijn wij niet deskundig genoeg voor' dus zoeken wij in het maatschappelijke terrein marktpartijen die wel over die kennis zouden moeten beschikken. Het WRR zegt dat het kabinet nu beleid moet voeren opdat volgende generaties daar geld aan kunnen verdienen. Infrastructurele projecten voor de samenleving, onderwijs, kunst en cultuur, technologie, communicatie, zorg. Er moet worden ingegrepen in het onderwijs, de kwaliteit moet omhoog en worden aangepast op de toekomstige vraag uit het bedrijfsleven en de overheid. Verder moet de toekomst van het MKB op de agenda worden gezet. Het kabinet zegt dat 'er al het nodige wordt gedaan' en dat ze ermee doorgaan. Hervormingen op de arbeidsmarkt staan in de stijgers, maar resultaten, ho maar! Op termijn zullen werkgevers meer gaan investeren in nieuwe taken, training en opleiding. Er is een leger van werkelozen van >45 jaar, dat niet aan de slag komt. En als ze dat al lukt, krijgen ze een lager salaris. Mijn grootvader had een baan voor zijn leven, mijn vader had er al twee en ik drie. En mijn kleinkinderen zullen er misschien wel >5 krijgen. Daar is een permanente educatie, (bij)scholing en (bedrijfs)trainingen voor nodig. Dit kabinet mist de capaciteiten en de visie om de fundamenten te bouwen voor een nieuwe generatie. Alleen ze (h)erkennen dat niet en sukkelen maar wat door. Ze maken zich druk over mensenrechten overal ter wereld, ze zijn bezig met wetgeving waarmee ze uitgewezen asielzoekers een 'crimineel' label kunnen geven en zo nodig een boete van €1200. Waar moeten die asielzoekers dat geld vandaan halen? Zo'n beetje alles wat ze doen doen ze verkeerd. Ze hebben hun blik niet op de toekomst gericht, ze staren naar gisteren en vandaag, naar niet naar morgen en overmorgen.

Ik heb reacties gekregen ik regelmatig op mijn blog, nogal hard en direct tekeer ga over het falende beleid van dit kabinet en een meerderheid in het parlement. Maar in feite zeg ik niets anders dan wat studenten in het middelbaar onderwijs leren in het studievak economie. Complexe problemen kunnen niet met één dimensionaal beleid worden opgelost. En dat probeert onze politieke elite wel te realiseren. Het resultaat van zo een beleid resulteert in een verarming van de samenleving en een afbraak van de maatschappelijke infrastructuur. Dat de tering naar de nering moet worden gezet, deel ik volledig. Dat dat pijn veroorzaakt, accepteer ik, maar dat ons langer en heftiger pijnen worden toegediend omdat er niet 'slim' wordt geregeerd, daar verzet ik mij tegen. Maar zet wel mensen aan de top die visie hebben over hoe de toekomst van Nederland, Europa en de relatie tussen Nederland en Europa eruit ziet en hoe die ingevuld moet worden. Ik heb niets tegen alfa-mannen en vrouwen, maar verlang van hen geen oplossingen voor problemen die ze niet kunnen overzien. Erger nog: niet kunnen behappen.

De 20 voornaamste economieën hebben afgesproken de mondiale economie de komende vijf jaar met 2 biljoen dollar te vergroten. Dat is in Sydney besloten tijdens de G20-top. De daar verzamelde ministers van financiën en centrale bankiers van de 19 grootste landen plus de EU zegden toe met maatregelen gezamenlijk te streven naar 2% extra groei van hun bruto binnenlands product, los van de normale groei. Dat komt neer op ongeveer €1500 mrd. Hoe ze die groei willen bereiken is nog onduidelijk. In november wordt daarover gesproken op de volgende G20-top in Brisbane. ''Het gaat om ambitieus maar realistisch beleid", aldus de ministers van financiën in een gezamenlijke verklaring. De maatregelen moeten de investeringen aanjagen, de handel gaan stimuleren en de werkgelegenheid moeten vergroten. De Australische minister van financiën Joe Hockey repte over 'tientallen miljoenen extra banen' die dankzij het besluit zouden kunnen ontstaan. IMF-baas Christine Lagarde zei positief te zijn over de uitkomst van de top: "Het is haalbaar en in lijn met onze analyse. De maatregelen zijn nodig voor een duurzamere en substantiëlere groei." De Duitse minister Schäuble was sceptischer. "Hoeveel groei bereikt kan worden, is een gecompliceerd proces dat niet door politici gegarandeerd kan worden." De G20 werd het ook eens over meer transparantie. De centrale banken zullen 'duidelijk' blijven communiceren over hun monetair beleid. De G20 wil de wereldwijde groei verhogen zonder de nationale financiën te zwaar te belasten. Dat moet worden bereikt door het bevorderen van concurrentie en handel en door meer investeringen. Wereldwijd moeten daardoor tientallen miljoenen banen worden gecreëerd. In de wandelgangen werden de doelstellingen weggezet als een wensenlijstje, waarvan het onduidelijk is hoe dat gerealiseerd moet gaan worden. Als het zo simpel zou zijn als het nu wordt gesteld waarom duurt het dan zo lang voordat de werkgelegenheid weer aantrekt en de werkeloosheid daalt. 

Kort Nieuws

Er gaat een gerucht dat Christine Lagarde zou worden benaderd voor de functie van voorzitter van de Europese Commissie.

In de media van dit weekend las ik een artikel dat het kabinet op schema zit met de uitvoering van het regeerakkoord. Moet ik dat interpreteren als een compliment of als een afstraffing? Het regeerakkoord dat in 33 dagen in elkaar werd geflanst door Samsom en Rutte verdiende toen al, in mijn optiek, een brevet van onvermogen. Ze straalden op 29 oktober 2012 samen een onverwoestbaar geloof in de toekomst uit. Ze geloofden met een rotsvast vertrouwen dat Nederlanders samen veel voor elkaar kunnen krijgen. Om de Nederlanders te steunen in deze overtuiging, heeft ons land de komende jaren een stabiel en daadkrachtig kabinet nodig. De vraag die iedere Nederlander boeit is of Mark Rutte en Diederik Samsom hiervoor de kracht en energie kunnen vrijmaken om de Nederlanders de noodzakelijke “bruggen’ te kunnen laten slaan. De beide volkspartijen hebben immers de steun in brede lagen van de bevolking nodig om bruggen te kunnen slaan op hun zoektocht naar het beste van twee werelden. Op http://mijn-kijk-op.infonu.nl/mens-en-samenleving/106043-kabinet-rutte-samsom-begin-of-het-einde-van-de-brug.html vond ik een opsomming waarom het zo mis is gegaan met de acceptatie van het regeerakkoord. De founders van dit kabinet verdienen een afstraffing: de premier moet naar de Koning.

Komende dinsdag komt het CPB met de voorlopige cijfers over de ontwikkeling van de economie voor dit en volgend jaar. Dijssel heeft deze week al gesproken met de coalitie en de drie constructieve oppositie-partijen over de bij- en opstelling van de begroting. Pechtold legde deze week al op tafel dat hij een forse verlaging wil van de laagste schijf van de inkomstenbelasting, door nieuwe bezuinigingen op de zorg en sociale zaken. De PvdA begon te steigeren. De vraag is welke problemen daarmee worden opgelost?

Het aantal oorlogen in de wereld is vorig jaar gestegen. Wetenschappers van het Heidelbergse Instituut voor Internationaal Conflictonderzoek (HIIK) telden in 2013 twintig conflicten die ze als oorlog bestempelden. Behalve de oorlogen in Syrië en Afghanistan, telden ook Irak, Mali en de Centraal-Afrikaanse Republiek als oorlog. Ook het gewelddadige treffen tussen de nieuwe Egyptische regering en de Moslimbroederschap heeft oorlogsachtige proporties. In totaal telde het instituut 414 conflicten. Daarvan gingen er 45 gepaard met veel geweld. Bepalend voor de benaming oorlog zijn de militaire middelen die worden ingezet en de gevolgen van het conflict voor mensen, zoals aantallen doden en vluchtelingenstromen.

Het laatste nieuws uit de Oekraïne: de situatie in Oekraïne en Rusland wordt steeds nijpender en lijkt af te stevenen op een gewelddadige climax, als er niet tijdig wordt ingegrepen. De Oekraïense interim-president Aleksandr Toertsjinov zei deze week dat iedere beweging van het Russische leger buiten de basis bij Sebastopol (op de Krim) gezien wordt als 'daad van agressie'. Rusland zal alles doen om de rechten van de landgenoten in Oekraïne te beschermen en zal in actie komen als die rechten worden geschonden. Rusland zegt zich zorgen te maken om de schending van de mensenrechten van etnische Russen in Oekraïne en met name op het schiereiland de Krim, waar de spanningen steeds verder oplopen nadat het parlementsgebouw is bezet door gewapende mannen die de Russische vlag hebben gehesen. De etnische Russen, die fel gekant zijn tegen de nieuwe regering in Kiev, raakten er slaags met demonstranten. Anatoly Mogilev, het hoofd van de regering van de autonome Krimrepubliek, heeft aangekondigd te gaan onderhandelen met de ongeveer 30 mannen die het regeringsgebouw bezetten. Het Krim-parlement wil een referendum over onafhankelijkheid. Hebben de EU en de VS enige verantwoordelijkheid ten aanzien van de deplorabele toestand in Oekraïne. Het antwoord is 'ja'. De bemiddelingspogingen die zijn gedaan hebben verwachtingen gewekt. De kas van de Centrale Bank van Oekraïne is leeg. Er moeten deze maand pensioenen en salarissen worden betaald. Het geld loopt het land uit. Als er niets gebeurt op korte termijn breekt een chaos uit. Het IMF komt dit weekend in Kiev aan voor 'nader overleg'. Enige headlines: de Russen bezetten de 2 vliegvelden op de Krim; reizen naar de Oekraïne worden afgeraden als het niet gaat over essentiële zaken; enkele Russische legerheli's vliegen in het luchtruim boven de Krim; de nieuwe Oekraïense legerleider is alweer ontslagen; de veiligheidschefs zijn bijeen geroepen in Kiev; Rusland zegt dat het nieuwe kabinet geen eenheidsregering is; de jonge maar bekwame premier Jatsenjoek moet puin gaan ruimen; de EU stelt mogelijk een $1 mrd beschikbaar; Oekraïne wil overleg met Moskou; grenswachten op de Krim omsingeld. De Doema heeft Poetin toestemming gegeven gewapende eenheden naar Oekraïens grondgebied sturen, om de 'politieke situatie' in het land te 'normaliseren'. In zijn verzoek aan de Russische Raad van de Federatie (1e Kamer) sprak Poetin niet over de Krim, maar over 'het grondgebied van Oekraïne'. Dat betekent dat het leger wellicht ook in andere delen van het land wil ingrijpen. Als reactie heeft de Oekraïense presidentskandidaat Vitali Klitsjko opgeroepen tot een algemene mobilisatie in Oekraïne. Bij een algemene mobilisatie wordt het leger gevechtsklaar gemaakt voor een oorlog en mannen van weerbare leeftijd opgeroepen voor militaire dienst.

De orders van duurzame goederen in de VS zijn met 1,0% gedaald. De groei van de Amerikaanse economie is in het vierde kwartaal niet 3,2% gegroeid, wat eerder werd gemeld, maar 'slechts' 2,4%. Wall Street trok zich daar weinig van aan. De Bitcoinbeurs Mt. Gox, een grootmacht in de handel van bitcoins, heeft in Tokyo faillissementsbescherming aangevraagd. Er gaan geruchten dat hackers grote hoeveelheden van dit geld hebben weggesluisd.

De Australische luchtvaartmaatschappij Qantas schrapt 5000 banen. Dat is 15% van de in totaal 32.000 werknemers. Het bedrijf maakte dat bekend bij de presentatie van een verlies van €165 mln over het tweede halfjaar van 2013. Qantas gaat verder de lonen bevriezen en verkoopt tientallen vliegtuigen. De aankoop van nieuwe toestellen wordt uitgesteld.

VK: Een financiële injectie van €570 mln van de nieuwe Italiaanse regering, heeft het dreigende faillissement van de stad Rome op de valreep afgewend. De regering pompt het geld in de stad, zodat de ambtenarensalarissen betaald kunnen worden, het openbaar vervoer blijft rijden en de vuilnis wordt opgehaald. De Italiaanse hoofdstad stond op de rand van faillissement. Burgemeester Ignazio Marino had een gat van bijna €1 mrd in zijn budget en zei al vanaf maart in de problemen te komen. Als de regering hem geen miljoeneninjectie gaf, zo dreigde hij afgelopen week, moest hij alle diensten in zijn stad stoppen, tot de straatverlichting toe.

Verkiezingsretoriek: PvdA-leider Diederik Samsom heeft zich vandaag tijdens een verkiezingsbijeenkomst van zijn partij in Den Haag afgezet tegen de PVV en de VVD in die stad. Omdat gemeenten steeds meer verantwoordelijk worden voor zorg, werk en wonen, doet het er volgens Samsom meer dan ooit toe wie de keuzes in de gemeenten maakt. De PvdA wil de stad 'socialer' maken, zorgen dat iedereen erbij hoort en 'voorkomen dat het hier rechtsaf gaat, met de PVV of de VVD'. Volgens Samsom is het alternatief dat Hagenaars kiezen voor 'een stad van verdeeldheid waarin mensen op hun afkomst of geloof beoordeeld worden' of voor een partij 'die liever de belasting op dure huizen verlaagt dan het geld aan zorg, onderwijs en sociale voorzieningen te besteden'. Hij wees erop dat 'de politiek van onverdraagzaamheid en bangmakerij' de problemen niet oplost. 'De politiek van 'boos langs de zijlijn staan', van 'een ander de schuld geven' maakt de zorg in Den Haag niet beter, draagt niet bij aan meer betaalbare woningen en zorgt al helemaal niet voor meer banen', zei Samsom tijdens de bijeenkomst in de wijk Transvaal. Mijn tenen staan krom als ik deze uitspraken lees van de man die verantwoordelijk voor het beleid van dit kabinet. Wie heeft de problemen die hier aan de orde worden gesteld mede veroorzaakt? Juist, Samsom zelf. Als het een vent is moet hij opstappen.

De werkeloosheid in de eurozone is in januari gestabiliseerd op 12%, met de aantekening dat het absolute aantal werkelozen steeg met 17.000 op een totaal van 19,2 miljoen. Nederland heeft een werkeloosheid van 7,1%, volgens de normen van Eurostat, maar 8,6% volgens het CBS. Nederland staat daarmee op de zevende plaats van de 28 landen met de laagste werkeloosheid. Bovenaan staat Oostenrijk met 5,4% en onderaan Griekenland met 28,8%. In de EU28 blijft de werkeloosheid staan op 10,8% bij 26,2 miljoen werkelozen. Nederland behoort met Cyprus, Griekenland, Kroatië en Italië tot de top5 waar de werkeloosheid op jaarbasis het sterkste is toegenomen. De jeugdwerkeloosheid in de eurozone bleef staan op 24% en in de EU was sprake van een stijging van 23,3 naar 23,4%. Een ander getal is de inflatie in de eurozone: deze bleef staan op 0,8%. Nederland scoort eenzelfde getal. Als we aannemen dat dat deze data een gemiddelde is van 18 eurolanden, moeten we aannemen dat er al landen zijn die in een deflatoire toestand verkeren. Er zijn veel negatieve bijwerkingen bij deflatie, consumenten gaan minder uitgeven omdat ze 'morgen' voor minder geld hetzelfde product kunnen aanschaffen. Voor de consument is dat positief, ook al omdat het spaargeld van de burgers meer waard wordt. Nu is de situatie dat een spaarder 1,5% over zijn spaargeld bij de bank krijgt. Maar de fiscus wil ook meeprofiteren en belast 30% van het spaargeld met 4% rendement (fictieve aanname, te gek voor woorden). Dat is dus 1,2%. Er resteert dus 0,3% bij een inflatie van 0,8%. Het netto rendement is dus negatief en wel ½%. Maar stel dat er een deflatie ontstaat van 2%. Hoe ziet het rendement er dan uit. De bank blijft 1,5% rente geven, de fiscus blijft zijn portie van 1,2% innen, de deflatie is 2,0% dan resteert er een positief rendement van 2,3%. De waarde van het spaargeld neemt niet langer af, maar in dit voorbeeld neemt het toe.

Het resultaat over 2013 van de RABObank valt mee. Ondanks forse afwaarderingen bij de vastgoedtak van €800 mln, reorganisatievoorzieningen bij de lokale Rabobanken, de sponsoring van de wielerploegen en de bijna €775 mln voor de schikking in de zaak rond de manipulatie van het Libor-rentetarief, daalde de nettowinst maar 2% naar €2,01 mrd. Dat ziet er positief uit, maar dat is het helemaal niet. Die winst bestaat namelijk uit een eenmalige verkoop van Robeco van €1,6 mrd. Dan resulteert er nog maar €0,41 mrd. De bank zegt onzeker te zijn over de toekomst: „De Rabobank bankiert in aanhoudend moeilijke marktomstandigheden met onzekere vooruitzichten.” Het concern verwacht in 2014 minder eenmalige posten in de boeken te moeten zetten dan in 2013. „Met het oog op de noodzakelijke structurele rendementsverbetering heeft de Rabobank diverse kostenmaatregelen getroffen die aan het operationele resultaat zullen bijdragen. De waardeveranderingen blijven ook in 2014 op een hoog niveau”, aldus de bank.

De Duitse financieel analist Hannich, die ik regelmatig citeer schrijft deze week over het functioneren van schaduwbanken in China. Hij waarschuwt in het licht van miljardenkredieten die ze verlenen maar die niet op de balansen van deze banken zijn terug te vinden. Er is sprake van een enorme zeepbel aan kredieten, waarvan niet kan worden gezegd hoe groot die in werkelijkheid is. Deze tikt als een tijdbom, alleen wanneer hij implodeert is niet bekend. Maar, zegt Hannich dan, de klap zal zo groot zijn dat wij hier in Europa daar ook last van zullen hebben. De bedragen die in China op het spel staan zijn enorm. Het klinkt niet helemaal onwaar want we weten dat in de Orient zwaar gegokt wordt. Ook in China kan de economie niet met gigantische investeringen worden ondersteund. De lagere overheden hebben zich de laatste jaren dik in de schulden gestoken voor infrastructurele projecten. Maar de boom is ook daar voorbij. Hele nieuw gebouwde stadsdelen staan vol met onbewoonde huizen, omdat de aanname van een ongeremde economische groei te hoge verwachtingen had gewekt. De Chinese staatsschuld bedraagt €3660 mrd, dat is 60% bbp. Is dat op het eerste gezicht problematisch? Het antwoord is 'nee' maar de investeringen die met dat geld zijn gerealiseerd moeten wel rendement opleveren waarmee de rente van gemiddeld 3,5% kan worden betaald. Daar ligt een spanningsveld. Een heel andere zaak is het bezit van China van Amerikaanse obligaties ter grootte van $1,27 biljoen. Op de 2e plaats staat Japan. Op de 4e plaats staat België met $25 mrd. Dat is heel veel voor een klein land. China is bezig met een oplopende verkoop van US Treasuries, Amerikaanse staatsobligaties. In december werd voor $50 mrd verkocht, na een eerdere raming van $32 mrd. Slechts een keer eerder werd in één maand meer verkocht, maar China blijft toch nog altijd de grootste belegger in Amerikaans staatspapier.

Slotstand indices 28 februari 2014/week 10: AEX 398,54; BEL 20 3.096,91; CAC 40 4.408,08; DAX 30 9.692,08; FTSE 100 6.809,70; SMI 8475,33; RTS (Rusland) 1267,27; DJIA 16321,71; Nasdaq 100 3696,098; Nikkei 14841,07; Hang Seng 22840,28; All Ords 5.415,40; €/$ 1,3801; goud $1326,00, dat is €30.852,70 per kg, 3 maands Euribor 0,286%, 10 jarig 1,863.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.