UPDATE 30-04-2022/630 China zit in het donkerste economische moment van de laatste tientallen jaren; Rusland verwacht 3e wereldoorlog. Eindelijk geeft de ECB toe dat ze fout zat

Ik schrijf dit blog op de laatste dag van april 2022. Of volgend weekend blog 631 verschijnt kan ik niet zeggen, want ik word 2 mei in het ziekenhuis opgenomen voor een behandeling en als er geen complicaties optreden kom ik het einde van de week weer thuis. Of ik tijdens het ziekenhuisverblijf in staat ben de financieel/economische ontwikkelingen te volgen, kan ik nog niet inschatten. De laatste dagen zijn de aandelenmarkten in mineur gestemd en de euro is verder verzwakt. Verder heeft Rusland de eerste gaskranen naar Europese landen dichtgedraaid, omdat Europa besloten heeft de gasleveranties aan Gazprom niet in roebels te zullen betalen. Verder leest U in dit blog meerdere waarschuwingen van ‘deskundigen uit de markt’ zoals die van topbelegger van ‘the big short’ die een verband ziet tussen de crash van 1929 en het huidige marktsentiment. Ik zie langzaamaan dat de panelen gaan verschuiven doordat het beleid van onze politieke leiders niet matchen met die van de monetaire autoriteiten, maar dat proces wordt verstoord door speculanten die over enorme hoeveelheden geld kunnen beschikken. Dat kan tot onverwachte ontwikkelingen leiden. Toch is het personeelstekort in Nederland nog nooit zo groot geweest: 400.000.

Algemeen

De Nederlandse inflatie, of de mate waarin het leven duurder wordt, bedroeg in maart 9,7%. Dat is het hoogste niveau in 46 jaar. Economen zijn het erover eens dat het geld dat de Europese Centrale Bank (ECB) in de economie blijft pompen daar invloed op heeft. Maar ook de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne dragen daaraan bij. Met andere woorden niet alleen de wereldwijde corona-pandemie en de oorlog in Oekraïne jagen de inflatie op ook het monetaire beleid van de ECB heeft de inflatie gestimuleerd. De ECB koopt sinds begin 2015 maandelijks schulden op van overheden en banken. Daardoor hebben overheden meer geld om te besteden en kunnen banken makkelijker leningen verstrekken. Critici zeggen echter dat door dat beleid de inflatie juist extra wordt aangewakkerd, doordat er zo meer geld in omloop komt. Daardoor kunnen mensen meer uitgeven, wat de prijzen omhoog duwt. En dat is ook gedeeltelijk waar. “Door de lage rente als gevolg van dat beleid kunnen mensen goedkoper lenen en dat jaagt de huizenprijzen de hoogte in”, zegt Sylvester Eijffinger, emeritus hoogleraar financiële economie aan Tilburg University en gastprofessor aan de Amerikaanse universiteit Harvard. Eijffinger is voorstander van een renteverhoging door de ECB, maar die kan pas uitgevoerd worden als het opkoopprogramma is afgebouwd. Daar wil de centrale bank op z’n vroegst in juni aan beginnen. “Het duurt zo’n drie maanden om dat volledig af te bouwen, dus dat betekent dat de rente ten vroegste pas in september voor de eerste keer omhoog kan”, legt Eijffinger uit. “Dat moet in stappen gebeuren om geen grote schokken te veroorzaken, dus het zal nog wel even duren voor de rente weer op een normaal niveau is.” Hoe hoger de rente, hoe meer mensen verdienen op hun spaargeld en hoe minder snel ze het dus zullen uitgeven. De hoogleraar verwijst naar de zogenoemde schaduwrente. Dat is een berekening van de rente als de centrale bankiers die niet kunstmatig op een bepaald niveau zouden houden, zodat mensen hun geld niet onder hun matras gaan bewaren. Met de huidige maatregelen zou die rente volgens de berekeningen in de eurozone op -6% staan. In de VS en het VK, waar de stimulus minder groot is, staan die schaduwrentes rond de 0%. Dat toont volgens Eijffinger aan dat het monetair beleid in de EU veel te ruim is en dat het de inflatie te veel opdrijft. Maar niet iedereen is overtuigd van het nut van die schaduwrente. “Zulke studies zijn eerder nattevingerwerk”, zegt ING-econoom Carsten Brzeski. “Geen enkel model kan een situatie beschrijven die niet bestaat. Het geeft wel een indicatie, maar er zijn nog zoveel extra factoren als de pandemie en de oorlog, waardoor je niet kan bewijzen dat die schuldaankopen het probleem zijn.” Als reden voor de stijgende inflatiecijfers wordt vaak verwezen naar leveringsproblemen, waardoor er tekorten ontstaan die de prijs in de supermarkt opdrijven. Daarnaast zijn er de hoge energieprijzen, onder meer als gevolg van de oorlog in Oekraïne. ‘De ECB heeft vooral vermogensinflatie veroorzaakt’. Dat het opkoopprogramma van de ECB de rente omlaag heeft geduwd en zo de huizenprijzen heeft doen stijgen, daar is Brzeski het wel mee eens. Maar hij maakt een onderscheid tussen twee soorten inflatie. “De huizenprijzen tellen niet mee in de cijfers over de inflatie van consumentenprijzen en dus hebben ze hier ook geen invloed op. Ze duwen de vermogensinflatie dus wel omhoog, maar niet de prijzen die consumenten in de winkel of aan energie betalen”, legt hij uit. “Als de ECB de economie nooit op deze manier had ondersteund, was de inflatie waarschijnlijk wel lager geweest, maar dan zaten we nu met veel meer werkloosheid en faillissementen.” Dat zegt ook Eijffinger. “In 2015 was dit opkoopprogramma zeker nodig om de naweeën van de financiële crisis te verzachten. Maar de ECB is te lang doorgegaan met het opkopen van schulden, waardoor we nu in deze situatie zitten.” Dat laatste heb ik jaren geleden ook al gesteld, waardoor de ECB zich nu in een heel ongemakkelijke situatie bevindt. Er zitten nauwelijks nog ‘monetaire gereedschappen’ in hun onderhoudskist. Sinds 2016 heeft de ECB staatsobligaties ingekocht, momenteel ter waarde van ruim €3.000 mrd. Met dat beleid is de markt ontwricht en zijn er geen beleidsmaatregelen mogelijk die de financiële markten niet gaan ontregelen. Daar zijn hele knappe koppen voor nodig om de regie over te nemen en de ontsporingen (rente, inflatie, overliquiditeiten) weer binnen de perken te brengen. Een economische terugval en dalende effectenkoersen zullen daarbij niet te voorkomen zijn.

De rijken moeten de compensatie betalen van de door de Belastingdienst onterecht aan spaarders opgelegde vermogensrendementsheffing sinds 2017. Dat is uiteindelijk een keuze van het Parlement. De overheid overlegt met de Hoge Raad of de uitspraak van 24 december 2021 over de spaartax over box3 ook moet worden toegepast op alle belastingplichtigen die geen bezwaar/beroep hebben aangetekend.

Oekraïne conflict

De Oekraïense president Volodimir Zelenski wil nog meer en nog zwaardere wapens van het Westen krijgen. Zijn verzoek kwam vlak voor het eerste bezoek van een Amerikaanse regeringsdelegatie aan Oekraïne sinds de Russische invasie begon. Zelenski heeft zwaardere wapens nodig om de Russische invasie in het oosten van het land af te slaan. Hij ontving deze week de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken en defensieminister Lloyd Austin in hoofdstad Kiev. Met het bezoek proberen de Amerikanen het voorbeeld van de Britse premier Boris Johnson te volgen, die eerder Zelenski in Kiev bezocht en zich daarmee niets aantrok van de Russische dreigementen of van het gevaar van Russische raketten. Zelenski liet wel duidelijk weten dat hij geen zin had om gebruikt te worden voor een Amerikaanse publiciteitsstunt, maar dat hij concrete toezeggingen eiste van zijn Amerikaanse gasten. “Jullie kunnen niet met lege handen bij ons aankomen en we verwachten niet alleen cadeautjes of taartjes; we verwachten specifieke dingen en specifieke wapens”, aldus Zelenski. De Oekraïners willen vooral luchtafweer met langeafstandsraketten en gevechtsvliegtuigen. De Amerikanen zeggen vaak bereid te zijn ook zware spullen te leveren, maar komen vervolgens niet altijd hun afspraken na of wijzen naar andere landen. Zo wacht Oekraïne nog altijd op straaljagers, terwijl de Amerikanen deze eerder hadden toegezegd. De Oekraïners hebben zware wapens nodig nu de Russen zich aan het hergroeperen en ingraven zijn in het oosten van het land. Oekraïne wil met Rusland onderhandelen over een wapenstilstand in Marioepol en de nijpende situatie rondom de staalfabriek van Azovstal. De fabriek is het laatste Oekraïense verzetsbolwerk in de stad. In de fabriek zitten honderden Oekraïense en buitenlandse strijders verscholen, samen met mogelijk honderden burgers. De adviseur van president Zelenski, Michailo Podoljak, schreef gisteren op Twitter dat een ‘speciale onderhandelingsronde’ over de uitwisseling van militairen mogelijk is, maar Rusland lijkt daar niet toe bereid.
De Russen voerden afgelopen weekeinde aanvallen uit op Odessa, een andere havenstad aan de Zwarte Zee.

D
e Amerikaanse minister Blinken en zijn ambtsgenoot op Defensie Lloyd Austin maakten allebei geen geheim van de missie achter alle westerse wapenleveranties: Rusland verslaan. Austin wil “Rusland dermate verzwakken dat het niet opnieuw zal kunnen doen wat het heeft gedaan”. Blinken zei: “Onze hulp zal doorgaan en doorgaan tot we uiteindelijk resultaat zien.” Eerder had president Biden voor $1,3 mrd (€1,2 mrd) aan wapens en economische hulp toegezegd, inclusief zending van tientallen van de zwaarste kanonnen die Amerika te bieden had. Zondag deden Blinken en Austin daar nog eens $713 mln (€660 mln) bij. Ook lieten zij Zelensky weten dat Amerikaanse diplomaten geleidelijk zullen terugkeren naar de ambassade in Kiev, een stap die vooral symbolisch van groot belang is. Blinken toonde zich opgetogen over het succes dat de afgelopen twee maanden is geboekt met de westerse strategie van “enorme steun voor Oekraïne, enorme druk op Rusland, in solidariteit met meer dan dertig landen”. “Dat heeft echt resultaat gehad.” Dank zij al die hulp heeft “Rusland gefaald” en is “Oekraïne geslaagd” in het keren van de invasie. Blinken: “Oekraïne kan winnen als het de juiste wapens heeft en de juiste steun.” De Oekraïense president Volodymyr Zelensky prees de Amerikanen voor hun “niet eerder vertoonde” hulp en hun gulheid. Die hielp niet alleen Oekraïne: “Als de democratie wint in een land, wint ze over de hele wereld.” (bron: de Morgen en Trouw) Het lijkt erop dat de strijd nu meer gaat tussen de VS en Rusland dat in Oekraïne wordt uitgevochten en waarvan de financieel/economische teruggang de prijs is die het volk van de Westerse volken daarvoor moet betalen.

President Zelenski deelde vandaag mee dat het Russische leger al 23.000 militairen heeft verloren door de strijd. Ik vraag mij af hoe hij aan deze informatie komt. Natuurlijk zijn er in deze strijd aan beide zijden slachtoffers gevallen. Dat zijn er 324 per oorlogsdag en dat lijkt mij wel erg veel. Ik doe het af als oorlogsretoriek die door beide partijen wordt gevoerd en Zelenski weet dat alles wat hij stelt, waar, niet waar en zelfs onzin, door de Westerse politici en media voor waar wordt aangenomen. Daarmee heeft hij een voorsprong op zijn tegenstander, totdat ……………….

De financieel/economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne

De Russische gasproducent Gazprom zegt te zijn gestopt met het leveren van gas aan Polen en Bulgarije. Rusland wil dat de landen in roebels voor het gas gaan betalen, maar dat weigeren ze. Hongarije betaalt zijn import van olie en gas uit Rusland wel in roebels, ook Duitsland en Oostenrijk en mogelijk gaat Italië dat ook doen. Bloomberg bracht deze week al het bericht dat 10 Europese landen al een roebelrekening hadden geopend. De EC liet weten dat dat in strijd is met de afspraken. Is de solidariteit aan het breken? Sinds de Russische inval in Oekraïne heeft Nederland voor €5,6 mrd aan olie en gas ingevoerd uit Rusland. Daarmee is Nederland de vierde grote importeur van Russische brandstoffen. Dat staat in een rapport van de Finse onderzoeksgroep CREA. Sinds eind februari verkocht Rusland voor €63 mrd aan brandstoffen, waarvan 71% aan de EU. Duitsland en Italië zijn de grootste afnemers. De levering van aardgas en vloeibaar gas (LNG) aan de EU nam zelfs toe. Nederland is de grootste afnemer van LNG uit Rusland. Op de Maasvlakte staat een grote terminal voor LNG-overslag. (bron: NOS)
“De Europese Commissie wil een jaar lang alle importheffingen schrappen op
producten uit Oekraïne, als stimulans voor de Oekraïense economie. De Britten
kondigden deze week eenzelfde stap aan. De meeste importheffingen tussen de EU en Oekraïne zijn al geschrapt met het associatieakkoord tussen de partijen. De impact van het besluit lijkt gering. Desondanks spreekt de Commissie van een
“ongeëvenaard gebaar van steun”. Eurocommissaris Dombrovskis (Handel) zegt dat handelaars en exporteurs direct profiteren van de maatregel zodra deze ingaat. Het is nog niet bekend wanneer dat zal gebeuren.”
(bron: NOS) Hoe dom moet je zijn?

Kabinet Rutte IV

Zondagmiddag 12 uur NPO1 Buitenhof: Fikse financiële tegenvallers naast torenhoge inflatie en oplopende energieprijzen: het kabinet is op zoek naar miljarden in aanloop naar de presentatie van de Voorjaarsnota. Volgens GroenLinks-leider Jesse Klaver is het voeren van een debat hierover belangrijk. ‘Je moet in debat gaan over de grote problemen van deze tijd en hoe je die wil oplossen.’ Hoofdeconoom van ABN AMRO Sandra Phlippen voegt eraan toe dat politici moeten aangeven dat het moeilijke tijden worden. ‘Het wordt onzekerder. Zeker met de energie- en klimaattransitie. Er is twijfel en onzekerheid over hoe het verder gaat, maar we moeten wel risico’s nemen.’ Ook politiek leiderschap en transparantie liggen onder de loep. ‘Je ontleent gezag aan drie dingen. Je moet iets kunnen, je moet iemand zijn en je moet een beetje succes hebben’, zegt politiek filosoof Daan Roovers daarover. Van volledige transparantie is politiek commentator Tom-Jan Meeus geen voorstander. ‘Iedere politicus weet dat onderhandelingen achter gesloten deuren soepeler gaan dan via debatten in de Tweede Kamer.’ Wat mij aansprak in het gesprek met de gasten was dat Jesse Klaver stelde dat het kabinet op een transparante wijze moet aangeven op welke wijze zij terug willen keren naar het welvaartsniveau van voor corona en daarnaast de klimaatdoelstellingen willen realiseren, het stikstofprobleem willen oplossen en alle actuele financiële problemen (box3, inflatiecorrectie, toeslagenaffaire en AOW-koppeling) willen aanpakken. Sandra Phlippen reageerde daarop: vertel je achterban dat we in moeilijke tijden leven en dat de politiek keuzes moet maken. Daaraan voeg ik toe ‘vergeet de terugkeer naar het oude welvaartsniveau, 3x per jaar met vakantie is verleden tijd, fossiel gaat naar duurzaam maar gefaseerd, in 3 kwartalen van het Russische aardgas af is technisch niet haalbaar en gaat handen met geld kosten, geld dat de burger even niet meer heeft, en reken je niet rijk door de calculeren op een te lage rente. Hou voor mogelijk dat de economie in een recessie terechtkomt, omdat de onvoorwaardelijke steun van de centrale banken voor de economie, op enig moment, de hoogste prioriteit zal verliezen ten gunste van beleidsmaatregelen voor een daling van de inflatie. Er zijn economen die de maximale kapitaalmarktrente stellen op 1,5% tot 2%. Ik hou hogere tarieven voor mogelijk en denk dan aan 4% tot 6% op de kortere termijn. Mijn mantra is: bereid het volk voor op zwaar weer. Alhoewel een vergelijking met een eerdere ontwikkeling uit het verleden altijd rekening moet worden gehouden met een ander tijdsbeeld en andere omstandigheden zijn er ook overeenkomsten. Gouden eeuw terugval in de 19e eeuw. 20er jaren 30er jaren vorige eeuw.

Vermogende Nederlanders moeten opdraaien voor de miljardenstrop met de vermogensbelasting in box 3, stelt staatssecretaris Van Rij nu de overheid spaarders gaat compenseren die de afgelopen jaren te veel belasting betaalden. De Tweede Kamer wil die compensatie beperken tot een zo klein mogelijke groep, al is dat misschien niet haalbaar. Vermogende Nederlanders zullen moeten opdraaien voor de miljardenstrop met de spaartaks, die door de Hoge Raad onrechtmatig is verklaard. Het kabinet moet in ieder geval compensatie betalen aan spaarders die de afgelopen jaren belasting betaalden over een fictief rendement dat zij door de lage rente in de praktijk nooit konden maken. Er moeten nog keuzes gemaakt worden die bepalen hoe groot die groep wordt. Afhankelijk daarvan kunnen de kosten uiteenlopen van een kleine €3 mrd tot bijna €12 mrd. Kabinet en coalitie onderhandelen nog over waar dat geld vandaan moet komen, maar wat Van Rij betreft worden de staande begrotingsregels gevolgd. “De tegenvaller valt aan de inkomstenkant, je lost het aan de inkomstenkant op en je zoekt het in het domein waar het is ontstaan”, aldus de bewindsman. Zolang de kosten niet verder oplopen dan zo’n 4 miljard moet dat volgens Van Rij kunnen lukken. Je kan immers niet “eindeloos blijven winkelen”. (bron: Business Insider Amsterdam) Dit project gaat niet opgelost worden met €4 mrd, want dan gaan er een enorme berg bezwaarschriften bij de Belastingdienst binnenkomen, waar de fiscus jaren mee bezig is. Ik hou er rekening mee dat de overheid uiteindelijk misschien wel tot €17 mrd moet gaan restitueren aan onrechtmatig geheven spaartax (rendementsheffing box3) in de jaren 2017-2024). De coalitiepartijen CDA en VVD zeiden desgevraagd ook geld bij te willen lenen als dat nodig is om een deel van de kosten te dekken. “Wij zijn er niet voor om het weg te halen bij de werkenden”, benadrukte CDA’er Inge van Dijk. Zij verklaarde zich ook bereid “eventueel een stukje in het saldo te laten lopen”. Dat is Haags jargon voor het laten oplopen van de staatsschuld om financiële tegenvallers op te vangen. Ook VVD’er Folkert Idsinga waarschuwt dat het wellicht niet mogelijk is het gehele bedrag dat nodig is voor compensatie op te halen “binnen het domein” van de spaartaks zelf. Volgens de liberaal “zullen we veel breder moeten kijken, naar uitgaven, naar lasten, en naar de staatsschuld”. Dat is eigenlijk in strijd met de begrotingsregels die de coalitiepartijen met elkaar hebben afgesproken. Minister van Financiën Sigrid Kaag heeft ook al aangegeven er weinig voor te voelen. Volgens Van Rij “kun je ook niet anders verwachten” van bewindspersonen op Financiën dat ze “streng in de leer” zijn qua begrotingsregels. In de Tweede Kamer lijkt een meerderheid de voorkeur te geven aan compensatie voor een zo beperkt mogelijke groep. Zo’n relatief goedkope variant kan wel leiden tot een stortvloed aan bezwaren, waarvan de vraag is of de Belastingdienst die aankan. Ook is het risico groter dat klagers bij de rechter gelijk krijgen en de kosten alsnog hoog oplopen.

Het kabinet trekt €2,8 mrd uit om spaarders te compenseren die bezwaar hebben gemaakt tegen te hoge belastingheffingen op hun vermogen. Dat schrijft staatssecretaris Van Rij in een brief aan de Tweede Kamer. Het gaat alleen om de ongeveer 60.000 mensen, die bezwaar hebben gemaakt over hun aanslag IB 2017 en 2018, die al door de Hoge Raad in het gelijk zijn gesteld. Zij krijgen voor 4 augustus de compensatie uitbetaald. Over andere spaarders wordt later besloten. De Hoge Raad buigt zich daar nog over. (bron: NOS)

Minder dan de helft van de bevolking heeft vertrouwen in het functioneren van Willem-Alexander als koning, blijkt uit de NOS Koningsdag-enquête 2022, uitgevoerd door onderzoeksbureau Ipsos. Dat geldt ook voor zijn manier van regeren. Als rapportcijfer kreeg hij in 2020 nog een 7,7 en dat is nu een 6,7. De daling komt vooral door ‘verkeerde keuzes’, zoals jagen op zijn landgoed, feestjes geven en de Griekenlandreis in coronatijd, blijkt uit de toelichting van ondervraagden bij de enquête. Koningin Máxima krijgt een 7,6 en dat is ook iets minder dan de 8 die ze kreeg in 2020 en eerder. (bron: NOS)

Het merendeel van de leden uit het huidige kabinet maakt soms gebruik van privémail voor werkgerelateerde zaken. Ook communiceren ze vaak over werk via diensten als WhatsApp en Telegram. Minister Bruins Slot van Binnenlandse Zaken liet uitzoeken welke ministers en staatssecretarissen privéaccounts gebruiken en waarom. Dat deed ze naar aanleiding van Kamervragen. 16 van de 29 bewindslieden maken soms gebruik van een privéaccount. Onder hen zijn ministers Ollongren van Defensie, Kaag van Financiën en Yesilgöz van Justitie en Veiligheid. Het gebruik van privéaccounts wordt sterk afgeraden. (bron: NOS) Defensie, Financiën en Justitie en Veiligheid, onbegrijpelijk! Hoe vertrouwelijk was de informatie die op deze wijze werd gewisseld?

Financieel/economische berichten

De prijsstijgingen in april waren iets minder groot dan in maart, blijkt uit een voorlopige berekening van het Centraal Bureau voor de Statistiek. De inflatie komt volgens de Europese rekenmethode uit op 11,2%.Dat de inflatie lager uitkomt dan de 11,9% van maart is geen verrassing. De prijzen van olie en gas waren in april lager dan in maart, toen de prijzen op de wereldmarkten enorme sprongen maakten vanwege de oorlog in Oekraïne. De energieprijzen lagen in april weliswaar lager dan in maart, maar zijn nog altijd veel hoger dan een jaar geleden. Ruwe olie is ongeveer 75% duurder dan een jaar geleden en gas is zes keer zo duur. Ook werden de gevolgen van de hogere olieprijzen in april enigszins gedempt door de accijnsverlaging op brandstof. Op 1 april werd de accijns op benzine verlaagd met €0,17 per liter en voor diesel met €0,11. De hogere energieprijzen zijn nog altijd de voornaamste reden van de relatief sterke inflatie. Voeding wordt ook steeds duurder. In maart stegen de prijzen van voeding met 5,5%, in april liep dat op tot 7,2%. Aan de prijsstijgingen in de supermarkten komt voorlopig dan ook geen einde. Voedingsmiddelenconcern Unilever maakte gisteren bekend dat de grondstofkosten blijven oplopen en dat daarom de prijzen dit jaar en de komende jaren verder worden verhoogd. (bron: NOS) De voorstelling van zaken is niet correct. De daling van het inflatiecijfer staat in geen relatie tot het inflatiecijfer over maart, maar over dat van april 2021. De prijzen in de hele eurozone zijn opgelopen. De inflatie volgens de rekenmethode HICP in eurozone steeg in april van 7,4% (definitief) naar 7,5 (voorlopig). De inflatie in Duitsland 7,6% – 7,8%, Estland 14,8% – 19,9%, Slowakije 9,6% – 18,9%, Litouwen 15,6% – 16,6%, Letland 11,5% – 13,2%, Luxemburg 7,9% – 9,8%, Griekenland 8,0% – 9,4%, in Nederland daalde de inflatie van 11,7% naar 11,2% en in Spanje van 9,8% naar 8,3%. Hierbij ook de aantekening: de stijgingen en dalingen het resultaat zijn van de toetsing van de inflatie 12 maanden geleden. Deze voorlopige data zeggen dus niet alles in welke mate de prijzen zijn gestegen. Een jaar geleden bedroeg de inflatie 1,5%. Dit inflatiepercentage is berekend volgens de Europese prijsindex (HICP). De HICP is ontwikkeld om de inflatiecijfers van de lidstaten van de Europese Unie met elkaar te vergelijken. Het belangrijkste verschil tussen de nationale Consumentenprijsindex (CPI) en de HICP (Geharmoniseerde Index Consumentenprijzen) is de samenstelling van het pakket goederen en diensten waarop beide indexen gebaseerd zijn. In de CPI wordt bijvoorbeeld ook de prijs voor het wonen in een eigen woning meegenomen door een toegerekende huursom. (bron: NOS)

Unilever rekent de hogere kosten voor grondstoffen, energie en transport door in hun producten als Hellman’s , Magnum en Ben en Jerry’s. In het eerste kwartaal steeg de omzet met 7,3% naar bijna €13,8 mrd. Vergeleken met een jaar eerder 11,8%. Daarvan is 8,3% toe te schrijven aan hogere prijzen en 3,5% aan valutaschommelingen. Exclusief deze winsten daalde de omzet 1%. Wasmiddelen stegen 12,5% en voedingsmiddelen 7,1%. In Europa en de VS stegen de prijzen 5,7% en in Latijns-America 16,4%. De winst in de eerste maanden van 2022 kwam uit op zo’n €14 mrd, een stijging van 12%. De koers steeg met 4%.

Dirk Waterval schrijft op https://www.trouw.nl/economie/banken-vallen-om-door-sancties-tegen-rusland-en-europese-banken-merken-dat~be61afaa/?utm_campaign=shared_earned&utm_medium=social&utm_source=email een artikel over drie Europese banken, één in Nederland, één in Oostenrijk en een Duitse, die zijn omgevallen, bankroet zijn is wellicht beter uitgedrukt, waardoor, op basis van het Europese Deposito Garantiestelsel (DGS) alle klanten hun tegoed op de bank tot €100.000 vergoed krijgen. Risicodragers in dit garantiestelsel zijn niet de ECB, de EU, de nationale regeringen en de nationale centrale banken, maar alle banken die in het DGS participeren. In Nederland zijn dat vrijwel alle gevestigde banken, in dier voege dat banken met meerdere dochterondernemingen maar 1x €100.000 betalen. Zijn er systeembanken omgevallen, nee. Wordt de bankwezen zwaar getroffen, ook nee. Mogelijk moeten banken nu wel extra afdrachten gaan doen aan het garantiefonds, waaruit gedupeerden worden vergoed. Bij de huidige omvang van de verliezen van de 3 banken zal het vertrouwen in het bankwezen niet worden aangetast, maar wat ons nog te wachten staat, is niet in te schatten. Enkele citaten uit het artikel in Trouw <Sancties werken alleen als je zelf ook bereid bent om pijn te lijden, zo ondervinden banken in Europa inmiddels. Het Westen heeft veel sancties opgelegd aan Russische banken en hun Europese dochters. Als die dochterbedrijven hier vervolgens omvallen, moeten andere Europese banken de compensatie van het verloren spaargeld betalen. Zo ook bij de Amsterdam Trade Bank (ATB), die afgelopen vorige week failliet werd verklaard. De Nederlandse instelling was voor iets minder dan de helft in handen van de Russische Alfa Bank. Alle 23.000 particuliere klanten, van wie de meesten in Nederland wonen, kunnen tot een ton spaargeld terugkrijgen via het depositogarantiestelsel. Het faillissement van ATB volgde op sancties die het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten op 24 maart en 6 april hadden ingesteld tegen ofwel ATB zelf, ofwel diens moederbedrijf Alfa Bank. Bedrijven en financiële instellingen hadden een maand om de sancties door te voeren, en die deadline komt nu in zicht. Ook kon de Europese tak van Sberbank in Oostenrijk met 800.000 klanten begin maart zijn financiële verplichtingen niet meer nakomen, nadat veel klanten hun geld van de rekening haalden uit onvrede over de oorlog. Ook de RCB Bank op Cyprus kwam om die reden in de problemen. Het is iets waar de Duitse toezichthouder BaFin zich ook zorgen om lijkt te maken. Vorige maand meldde persbureau Bloomberg dat de waakhond er bij de Europese tak van VTB Bank op aan zat te dringen om zoveel mogelijk bezittingen te verkopen. Het ging totaal niet goed met de bank, zoveel was duidelijk, en door de verkoop van allerlei activa zou VTB tenminste nog wat cash op de balans overhouden. Mocht het dan tot een bankroet komen, dan hoeft er een minder groot beroep gedaan te worden op het Duitse depositogarantiestelsel. Waarschijnlijk komt er later dit jaar een herziening van de Europese richtlijn voor de nationale depositogarantiestelsels. Het doel van die herziening is om die stelsels meer gelijk te schakelen. Nu bestaan tientallen verschillende fondsen in alle lidstaten, soms dus meerdere varianten in één land, die onderling behoorlijk kunnen verschillen. In welke mate banken het potje periodiek moet aanvullen bijvoorbeeld, of pas in actie hoeven te komen als een concurrent al failliet is verklaard.> (bron: Trouw)

Medisch technologiebedrijf Philips heeft opnieuw geld opzijgelegd voor de terugroepactie rond apneuapparaten. Het gaat om nog eens €165 mln, omdat meer apparaten voor herstel in aanmerking blijken te komen. Ook zijn de kosten voor reparaties gestegen. Alles bij elkaar heeft Philips nu bijna €900 mln gereserveerd voor de hersteloperatie. De beademingsapparaten voor patiënten met slaapapneu bevatten isolatieschuim dat kan verbrokkelen en daardoor gevaarlijk kan zijn voor gebruikers. Ook kan het isolatiemateriaal een giftige stof afgeven als het met bepaalde schoonmaakmiddelen in aanraking komt. Philips heeft daarom de apparaten teruggeroepen. Het bedrijf stuurt vervangende apparaten naar de klanten. De kwestie speelt sinds vorig jaar. Philips, dat tegenwoordig is gespecialiseerd in het maken van producten voor de medische sector, is onder meer in Nederland in rechtszaken verwikkeld. Het bedrijf laat weten dat dit jaar waarschijnlijk 90% van de gebrekkige apneuapparaten vervangen zal zijn. Ook maakt Philips bekend door het Amerikaanse Openbaar Ministerie te zijn gedagvaard om informatie over de terugroepactie aan te leveren. Het Nederlandse bedrijf kwam deze week met de cijfers over het eerste kwartaal. In de eerste drie maanden van 2022 kwam de omzet uit op ruim €3,9 mrd. Dat is 4% meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Het verlies kwam uit op €151 mln. (bron: NU) De koers daalde na bekendmaking met 10%.

Topbelegger Michael Burry heeft in een tweet een digitale kopie van de voorpagina van The New York Times van 30 oktober 1929, gevoegd bij de tekst : ‘Hij wees op de zeer positieve kop over de beurscrash van de vorige dag – een catastrofale gebeurtenis die bekend werd als “Zwarte Dinsdag” en die de Grote Depressie inluidde.’ T opbelegger Michael Burry ziet waarschijnlijk overeenkomsten tussen het naïeve optimisme van toen en de hardnekkige overtuiging van sommige beleggers vandaag de dag, dat renteverhogingen, de hoge inflatie, de oorlog tussen Rusland en Oekraïne en de heropleving van de pandemie in China de aandelenmarkt niet zullen doen kelderen of een recessie zullen ontketenen. De hedgefondsmanager heeft de verwoede aankoop van aandelen en opties door kleine beleggers eerder vergeleken met de ongebreidelde speculatie die voorafging aan de Great Crash van 1929. Hij vergeleek het ook met de euforie die de Duitse hyperinflatie in de jaren 1920 aanwakkerde. Burry is bekend geworden doordat hij de huizenbubbel en bijbehorende problemen net brakke hypotheken in het midden van de jaren 2000 tijdig signaleerde. Dit eindigde in de financiële crisis van 2008 en 2009. (bron: Business Insider Amsterdam)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Shell voert willens en wetens het vonnis van de rechter om de CO2-uitstoot te verminderen niet uit, zegt Milieudefensie. Daarom stuurde de milieuorganisatie de oliemaatschappij deze week een waarschuwingsbrief. In mei vorig jaar oordeelde de rechter dat Shell de uitstoot in 2030 met 45% verminderd moet hebben ten opzichte van 2019. Daar moest het bedrijf direct mee beginnen. “Het oordeel van de rechter is duidelijk en noodzakelijk: Shell moet stoppen met het veroorzaken van gevaarlijke klimaatverandering”, aldus campagneleider Nine de Pater van Milieudefensie. “Het bestuur moet zich ervan bewust zijn dat het Shell moedwillig blootstelt aan potentiële schadeclaims die het bedrijf nooit zou kunnen betalen.” Shell besloot in hoger beroep te gaan. De oliemaatschappij zegt dat het niet effectief is om klimaatverandering aan te pakken door één bedrijf en zijn klanten de uitstoot te laten verminderen. De Pater zegt het hoger beroep tegen Shell met vertrouwen tegemoet te zien. “De bewijzen dat Shell gevaarlijke klimaatverandering bevordert en daarmee mensenlevens bedreigt, stapelen zich sinds het vonnis vorig jaar alleen maar op”, aldus de campagneleider. Nu is er nog een kans om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graden Celsius, benadrukt de milieuorganisatie in haar brief aan Shell. Ook de grootste aandeelhouders hebben de brief ontvangen. Milieudefensie stelt in de brief dat Shell veel meer investeert in fossiele energie dan in duurzame en hernieuwbare energiebronnen. Plannen om de uitstoot in alle delen van het bedrijf omlaag te brengen ontbreken. De milieuorganisatie roept het bestuur op om zich te houden aan de uitspraak van de rechter. Shell is het niet eens met Milieudefensie. Het energieconcern stelt in een reactie dat het huidige beleid er wel degelijk voor zorgt dat het bedrijf tijdig voldoet aan de eisen van de rechter. “We nemen wereldwijd belangrijke maatregelen om de uitstoot terug te dringen en leidend te zijn in de energietransitie”, aldus het bedrijf. (bron: NU)

Een rechtbank heeft weer een cruciaal onderdeel van het landelijk stikstofbeleid afgeschoten. De snelheidsverlaging naar 100 kilometer per uur, die stikstofruimte moest creëren voor woningbouwprojecten, mocht daarvoor niet worden gebruikt. De bouw van tienduizenden woningen staat nu op losse schroeven. Een van de belangrijkste pijlers van het landelijk stikstofbeleid is hiermee gesneuveld. De rechtbank deed 22 april 2022 uitspraak in een procedure die inwoners van Egmond aan den Hoef aanspanden tegen de provincie Noord-Holland. De provincie heeft op basis van de landelijke snelheidsverlaging een natuurvergunning afgegeven voor de bouw van 163 woningen aan de duinrand, vlakbij het Natura 2000-gebied Noord-Hollands Duinreservaat. De omwonenden, die geen nieuwe woonwijk voor de deur willen, grijpen de Europese natuurbeschermingsregels aan om het bouwproject tegen te houden. Het vonnis is de zoveelste juridische kaakslag die de overheid moet incasseren bij de pogingen de stikstofcrisis op te lossen. In feite stelt de rechtbank met terugwerkende kracht alsnog een landelijke bouwstop in. Het vorige kabinet besloot onder grote druk de maximumsnelheid op snelwegen overdag te verlagen van 120/130 naar 100 kilometer per uur. Deze maatregel moest voorkomen dat de woning- en wegenbouw volledig stil zou komen te liggen na het stikstofarrest van de Raad van State in mei 2019. In dat arrest bepaalt de hoogste bestuursrechter dat bouwprojecten die extra stikstofneerslag op beschermde natuurgebieden veroorzaken, alléén kunnen doorgaan als de overheid voorkomt dat de natuur erdoor beschadigd wordt. Dit betekent dat de overheid ervoor moet zorgen dat de extra stikstofdepositie gecompenseerd wordt door andere maatregelen die de stikstofuitstoot op datzelfde natuurgebied juist verlagen. De landelijke snelheidsverlaging moest voldoende stikstofruimte scheppen voor de bouw van tienduizenden woningen en een aantal snelwegverbredingen. De stikstofbesparing die de maatregel oplevert, is in maart 2020 in een landelijke ‘stikstofbank’ opgenomen. Provincies die bouwvergunningen willen afgeven kunnen de benodigde ruimte in dat stikstofregistratiesysteem reserveren. In de afgelopen twee jaar hebben de twaalf provincies voor 134 bouwprojecten een beroep gedaan op de stikstofruimte in de stikstofbank. Op basis van de snelheidsverlaging zijn sindsdien natuurvergunningen afgegeven voor de bouw van 33.321 woningen, zegt een woordvoerder van het provinciaal samenwerkingsverband IPO. Maar de snelheidsverlaging voldoet zélf niet aan de Europese natuurbeschermingsrichtlijn, concludeert de Haarlemse rechtbank in zijn vonnis. Uit twee onderzoeksrapporten die het ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij liet opstellen blijkt dat de stikstofneerslag op 5 natuurgebieden juist toeneemt door de snelheidsverlaging. De maatregel leidt lokaal namelijk tot een verandering van de verkeersstromen. Als automobilisten op de snelweg niet harder mogen dan 100 km per uur, kiezen ze vaker voor een provinciale weg. Die N-wegen lopen dichter langs natuurgebieden, waardoor onder andere op de Veluwe en een aantal natuurgebieden in Oost-Limburg de stikstofdepositie toeneemt. De overheid had voor deze vijf natuurgebieden aanvullende maatregelen moeten nemen om deze extra stikstofuitstoot te compenseren, stelt de Haarlemse rechtbank. Dat heeft de overheid nagelaten. Daarom is de snelheidsverlaging als landelijke maatregel in strijd met de Europese regelgeving en mag de daarmee vrijgespeelde stikstofruimte niet ingezet worden voor vergunningverlening. De provincie Noord-Holland overweegt in beroep te gaan tegen het vonnis. Een woordvoerder van het ministerie van LNV stelt dat ambtenaren de gevolgen van deze uitspraak nog niet kunnen overzien. Volgens hem kunnen bouwvergunningen die inmiddels onherroepelijk zijn omdat de wettelijke bezwaartermijnen zijn verstreken, op basis van dit vonnis niet meer aangevochten worden. Milieurecht-expert Valentijn Wösten spreekt dit tegen. Als een bouwproject natuurschade veroorzaakt, en die schade op geen andere manier voorkomen kan worden dan door het bouwproject af te blazen, kan de provincie volgens hem wel degelijk gedwongen worden een onherroepelijke vergunning alsnog in te trekken. Minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof) heeft haar conclusies al getrokken. Ze heeft – zo schrijft ze op 1 april in een Kamerbrief – de opbrengst van de snelheidsverlaging recentelijk uit de stikstofbank verwijderd, omdat die niet aan de ‘juridische voorwaarden’ voldoet. De stikstofbank is nu leeg. Provincies die willen bouwen kunnen er geen gebruik meer van maken en zullen zelf veehouders moeten uitkopen of andere stikstofmitigerende maatregelen moeten treffen. (bron: VK) Vreemde reacties: Ambtenaren van het ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij bestuderen het vonnis nog, maar de minister van Natuur en Stikstof heeft 3 weken eerder al aan de Kamer laten weten dat zij het systeem van de ‘stikstofbank’ al heeft beëindigd en dat de bank nu leeg is.

Hebben we over een jaar of 5 nog wel voldoende drinkwater? Daarover zijn grote zorgen. Terecht volgens hoogleraar Luuk Rietveld. Hij ziet mogelijkheden in het aanboren van nieuwe bronnen: “Van iedere bron kan drinkwater gemaakt worden.” Drinkwaterbedrijf Vitens, dat water levert voor een kleine 6 miljoen mensen in Overijssel, Gelderland, Utrecht, Friesland en Flevoland, noemt het tekort een acuut en urgent probleem. Vitens wil dat betrokken overheden zogeheten vergunningstrajecten voor drinkwaterwinning gaan versnellen. Bedrijven hebben namelijk meer water nodig, maar Vitens moet nu soms nee verkopen omdat het drinkwater steeds schaarser wordt. Daardoor kunnen de bedrijven zich nu niet uitbreiden of vestigen. Dat speelt vooral in Twente. Volgens Hoogleraar drinkwater aan de TU Delft, Luuk Rietveld komt de stijgende vraag naar drinkwater doordat er meer mensen en meer huizen zijn. Tegelijkertijd zijn die mensen meer water gaan verbruiken. “Niet alleen om te drinken, maar ook voor landbouw en industrie.” En comfort speelt ook nog een rol. “Mensen willen een zwembadje in de tuin.” Vitens haalt nu drinkwater uit ons grondwater. Dat water zou ook gewonnen kunnen worden uit oppervlaktewater, zoals rivieren of kanalen, maar dat water zou volgens het drinkwaterbedrijf te vervuild zijn. Daarom zoeken zij de oplossing voor het tekort bij vergunningen. Toch vindt Rietveld dat winnen uit oppervlaktewater serieus overwogen moet worden. “We moeten nieuwe leidingen en zuiveringen bouwen, bronnen aanboren. Daar zijn we 5 tot 10 jaar mee bezig. Als we nu geen actie ondernemen, dan hebben we zometeen een probleem.” Het huishoudelijke water is 20% van de totale waterbehoefte. “Grondwaterbronnen zijn de beste bronnen”, geeft ook Rietveld toe. “Maar andere gebruikers, zoals de landbouw, hebben die kwaliteit niet per se nodig.” “Dat landbouw en drinkwater elkaars concurrent zijn, moeten en kunnen we voorkomen”, vertelt Rietveld. “Van iedere bron kan drinkwater gemaakt worden. Dat gaat alleen wel flink duurder worden. Per dag geven we per persoon per dag 18 cent aan water uit, waar alles in zit: drinken, de wc doortrekken, douchen, wassen. Dat wordt dan 20 of 25 cent.” (bron: EenVandaag) De vraag is dan wie de kosten gaan betalen van schoon water, als de huishoudens maar 20% daarvan gebruiken.

De hoogste woontoren van Amstelveen die vorig jaar werd vorig opgeleverd, Bankrasstaete met 88 luxe huurwoningen met een huurprijs van tussen de €1.925 en €3.250 per maand, excl servicekosten, waaronder energiegebruik, blijkt tot ongenoegen van het College van B en W nog voor circa de helft leeg te staan. In een brief aan Rijsterborgh Vastgoed melden burgemeester en wethouders dat het gezien de grote krapte op de woningmarkt ‘onwenselijk’ is dat er appartementen langdurig leegstaan. Op 8 maart was, zo blijkt uit navraag door de gemeente, ongeveer de helft van de appartementen in de woontoren nog niet verhuurd, zo blijkt uit de brief. Het College van B en W wilde in gesprek over die leegstand, maar de eigenaar gaf daarop aan daar pas over vier weken tijd voor te hebben. Daarop lijkt de gemeente de druk te hebben opgevoerd. De SP zwengelde de vermeende leegstand in onder andere de Bankrastoren recent nog aan. Volgens de gemeente worden de appartementen namelijk sinds 1 november vorig jaar aangeboden en nadert het moment dat de woningen een half jaar leeg staan. ‘Op basis van de Leegstandverordening artikel 3 ‘meldingsplicht’ bent u verplicht leegstand vanaf 6 maanden te melden aan het college. Na uw melding nodigen wij u uit voor een leegstandoverleg,’ zo meldt de gemeente in een gepubliceerde brief. Het overleg met Rijsterborgh heeft volgens de gemeente tot doel om te onderzoeken wat er nodig is om de appartementen bewoond te krijgen. Het is geen geheim dat de huurprijzen voor de meeste appartementen in de 70 meter hoge woontoren zich in het dure huursegment bevinden. De gemeente wijst er in de brief ook op dat indien wordt verzuimd melding te maken van leegstand, dat dat kan leiden tot een boete van € 5.000,-. De gemeente zegt te hopen dat het niet zover komt en geeft aan dat de wethouders Ruimtelijke Ordening en Wonen alsnog openstaan om alsnog eerder in gesprek te gaan. Uit de brief blijkt ook dat de vastgoedorganisatie één Oekraïens gezin opvangt, hetgeen de gemeente op prijs stelt. De woningnood is groot. Daarom zouden wij graag zien dat op korte termijn meer van de leegstaande appartementen bewoond raken. Bijvoorbeeld door deze beschikbaar te stellen voor Oekraïense vluchtelingen of qua huurprijs bereikbaar te maken voor andere groepen urgente woningzoekenden,’ aldus het College van B en W. Rijsterborgh Vastgoed geeft, gevraagd naar een reactie, momenteel geen commentaar op de kwestie; de persoon die er over gaat is over anderhalve week (4 mei) weer bereikbaar. (bron: Amstelveen Z)

De Europese Unie gaat het makkelijker maken voor mensen van buiten de EU om hier te komen werken, staat in een nieuws werkgelegenheidsplan dat de Europese Commissie vandaag heeft gepresenteerd. Daarin wordt voorgesteld om mensen uit landen als Marokko, Egypte en Tunesië voortaan makkelijker een werkvergunning in de EU te geven. Het initiatief moet eind dit jaar van start gaan.

De Commissie hoopt hiermee drie vliegen in één klap te slaan: de overspannen Europese arbeidsmarkt ontlasten, arbeidsmigranten beter beschermen en het vastgelopen migratiedebat in de EU vlottrekken. Zo is er momenteel een hoge drempel voor bedrijven om vacatures te vervullen met mensen van buiten de EU. Eerst moet een bedrijf aantonen dat niet alleen in eigen land, maar zelfs in de hele EU geen geschikte kandidaat te vinden is. Daarna volgt een complexe procedure. (bron: NOS)

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 24-04-22 1,390; maandag 1.896; woensdag 1.248 en donderdag 1.679.

Eyeliners

Als het tegenzit, volgt in het najaar weer een nieuwe lockdown

Opwarming van de aarde zal volgende drie eeuwen leiden tot meest catastrofale uitsterving van zeeleven in 250 miljoen jaar

Nederland is volgens experts niet goed voorbereid op coronagolf in het najaar

3 Europese banken vallen om door sancties tegen Rusland

Chinese processor is 1 miljoen keer sneller dan het beste spul van Google: hoe we de race voor kwantumcomputers hopeloos verliezen

Zelenski wil geen praatjes, alleen zwaar wapentuig
3026 mensen hebben op de dag voor Koningsdag een koninklijke onderscheiding gekregen voor hun inzet voor de samenleving.

Verstrekkend stikstofvonnis zet bouwvergunningen voor meer dan 30.000 woningen op losse schroeven

Chinese aandelen, grondstoffen en de yuan in vrije val

Crypto: Hebzucht leidt tot het Wilde Westen

Sancties werken maar voor 30%

China’s aandelenmarkten en grondstoffenmarkten kleurden maandag bloedrood.

Hou op met somberen: vertrouw op het walhalla!

Kabinet Rutte IV houdt rekening met een verdere koopkrachtdaling in

Tekort aan drinkwater dreigt: ‘Als we nu geen actie ondernemen, hebben we zometeen een probleem’

Leegstand van 50% in nieuwe hoogste woontoren van Amstelveen: ‘Onwenselijk’

Meer loon anders volgen er acties

Unilever verwacht dat dit jaar wasmiddelen, shampoo, ijs en zeep duurder worden

De beurskoers van Amazon stond 29 april met 15% verlies op de tabellen. Beleggers stuurden het aandeel fors lager na de teleurstellende resultaten. De techreus moest aankondigen dat het voor het eerst sinds 2015 verlies heeft gedraaid

Heeft Brussel een kanon binnengehaald in de persoon van Ursela von der Leyen?

Frontberichten

China heeft het voortouw genomen in de ontwikkeling van kwantumcomputers door een absoluut record binnen de rekencapaciteit te vestigen. In 2019 maakte Google bekend dat het met zijn 53-qubit Sycamore-processor (een kwantumprocessor) er in geslaagd was om binnen 3,3 minuten een taak uit te voeren waarvoor een doorsnee supercomputer zeker tweeënhalve dag nodig zou hebben. Het was een opmerkelijk hoogtepunt voor de ontluikende technologie van kwantumcomputers. Nog geen drie jaar later, in oktober 2021, kondigden Chinese wetenschappers aan dat ze een kwantumcomputer klaar hadden die zeker 1 miljoen keer sneller kon zijn dan de Sycamore van Google. Er zou zelfs nog voldoende ruimte zijn voor verdere opschaling van de macht van deze processor. Dat hoogtechnologische beestje noemt de Zuchongzhi 2, een 66-qubit-kwantumprocessor die 10 miljoen keer sneller zou zijn dan de beste supercomputer ter wereld. De processor wordt ontwikkeld door Chinese onderzoekers van de Academy of Sciences Center for Excellence in Quantum Information and Quantum Physics in samenwerking met enkele Shanghainese onderzoekscentra. Zuchongzhi 2 slaagde er in oktober inderdaad in om de eerder beschreven opgave een miljoen keer sneller op te lossen dan Sycamore (Google), rapporteert Nextgov. Supercomputers worden gewoonlijk ingezet door het Amerikaanse en Chinese leger om bepaalde scenario’s te analyseren zodat het gereedschap van militairen geperfectioneerd kan worden voor elke mogelijke situatie. Ook voor het bestuderen van geografische omgevingen en gegevens over de oceanen om geheime trends te ontdekken, worden supercomputers geregeld ingezet. Sommige van die taken zouden zelfs met de meest moderne supercomputers steeds bijzonder veel tijd in beslag nemen. “Zelfs de kleinste computerdeeltjes hebben tijd nodig om tussen 1 en 0 te wisselen”, noteert Nextgov. Kwantumcomputers zouden echter de fysieke limieten van binaire computersystemen kunnen overstijgen door een superpositie van de 1- en 0-waarden te creëren. Supergeleidende kwantumcomputers maken namelijk gebruik van qubits die via een kwantummechanisch fenomeen een lineaire combinatie van de twee statussen (1 en 0) bekomen. Qubits kunnen met andere woorden zowel 1 als 0 zijn. Tegelijkertijd. Het potentieel van kwantumcomputers is enorm. Onkraakbare cryptografische problemen zouden vliegensvlug kunnen opgelost worden. Sommige experten beweren dat kwantumcomputers wel eens de zwaarbeveiligde gedecentraliseerde blockchain van bijvoorbeeld de crypto Bitcoin zouden kunnen kraken. Kunstmatige Intelligentie (KI) en machine learning (AI) zullen immense innovaties zien door deze tech, alsook de geneeskunde en scheikunde. De grootste wetenschappelijke en militaire supermachten van de wereld zetten daarom miljarden dollars in om zo snel mogelijk de beste kwantumcomputers te ontwikkelen. China is al zeker sinds 2020 de onbetwiste leider in de vooruitgang van deze technologie. De vooruitgang van de Chinezen is indrukwekkend. In 2020 werd de eerste in de ruimte gestationeerde kwantumcommunicatie tot stand gebracht door China. De Micius-satelliet bracht een ultrabeveiligde datalink tot stand tussen twee stations die meer dan 1.500 kilometer van elkaar verwijderd liggen. Vorig jaar slaagde een Chinees team van onderzoekers er met de Jiuzhang 2-processor in om op één milliseconde een taak te kunnen voltooien waar een gewone computer zo’n 30 triljoen (30.000.000.000.000.000.000) jaar voor zou nodig hebben. Die processor maakte overigens geen gebruik van supergeleidende methoden, maar van een fotonische kwantumprocessor; ofwel van een wisselwerking tussen licht en elektronen. Supercomputers die dergelijke lichttechnologie toepassen, kennen wel enkele nadelen, weet Nextgov. “Het is moeilijk om het aantal fotonen in dit soort kwantumcomputers te verhogen, vanwege hun kwetsbare toestand. Het valt nog te bezien welke methode de overhand zal krijgen”, schrijft de technologiesite. Het feit dat het westen zo hard achterloopt op China heeft alles te maken met hoe serieus Peking zijn investeringen in deze technologie neemt. China zou naar verluidt 10 miljard dollar in de sector investeren en zijn jaarlijks budget voor onderzoek naar kwantumcomputers vorig jaar met 7% hebben opgetrokken. De Amerikaanse overheid besteedde in 2018 “maar” 1,2 miljard dollar aan deze tech. Washington kwam in 2021 wel op de proppen met een plan om tussen 2022 en 2026 een slordige $29 mrd in kwantumcomputers en kunstmatige intelligentie te pompen. Dat voorstel moet wel nog door het Lagerhuis raken, waar in maart wel een soortgelijk voorstel werd goedgekeurd. De vraag is dan of het al niet te laat is om de Chinese suprematie over kwantumcomputers in te halen. Chinese onderzoekers en bedrijven zouden een pak meer kwantumtechnologie-octrooien in handen hebben dan de Amerikanen en de Europeanen. De Chinese overheid zou ook massaal versleutelde gegevens van Washington en Amerikaanse bedrijven oppotten voor wanneer ze die met kwantumcomputers kunnen ontgrendelen. Dat zou de technologiekloof op een dag onoverbrugbaar kunnen maken. 1.000 qubits tegen 2023? Voorlopig zijn we wel nog enkele jaren verwijderd van de finale doorbraak van kwantumcomputers, meent Nextgov. De huidige generatie kwantumcomputers gebruikt momenteel zo’n 50 qubits. Om geavanceerde code te ontcijferen zouden er zeker duizenden qubits nodig zijn. Maar de dag dat dit mogelijk wordt, komt wel steeds dichterbij. Het Amerikaanse techbedrijf IBM zou in november een supergeleidende kwantumcomputer met 127 qubits gemaakt hebben en dit jaar nog een van 400 qubi onthullen. Tegen 2023 verwacht IBM dat het er een van 1.000 qubits zal hebben. (bron: BusinessAM) De technische vooruitgang dendert door en welke gevolgen dat zal hebben op sociaal/maatschappelijk terrein is nog onoverzienbaar. Wat betekent dit voor de werkgelegenheid en de geo economische en militaire toekomst. Maar interessant is het wel, alleen Europa staat nog aan de zijlijn.

Een golf van paniek ging maandag 25 april 2022 door de aandelenmarkten van de wereld. De markten openden met een nieuwe reeks selloffs en menige beurs kleurde bloedrood. Maar nergens zijn de paniekverkopen zo erg als in China. Daar kregen zowel de aandelenmarkt, de nationale munteenheid (de Chinese yuan) als de markten voor grondstoffen stevige klappen te verwerken. De CSI 300 Index, de Chinese aandelenindex van de 300 grootste A-aandelen die worden verhandeld op de Shanghai Stock Exchange en de Shenzhen Stock Exchange, sloot maandag 5% lager af. Volgens Bloomberg staat de index nu op zijn laagste niveau sinds april 2020. De Hang Seng, de beurs van Hongkong, moest een verlies van 4% incasseren aan het einde van de handelsdag. In maart had de Chinese overheid nog geprobeerd om de markt omhoog te praten met de belofte van stimulusmaatregelen. Van de rally die volgde op die aankondiging blijft vandaag niets meer over. De CSI 300 Index is goed op weg om dit jaar een verlies van 20% te noteren in de laatste 12 maanden. Ondertussen zakte de koers van de Chinese yuan naar zijn laagste punt in de afgelopen 17 maanden. De People’s Bank of China moest hardhandig ingrijpen om de munt in vrije val te stabiliseren. Daarvoor verlaagde de centrale bank de reserveverplichting van banken, ofwel de hoeveelheid valuta die banken in reserve moeten hebben om hun bezit aan deviezen te ondersteunen. Tenslotte zakte de prijs van Chinese olie tijdelijk onder de 100 dollar per vat, dankzij de vrees dat de vraag naar de grondstof in het land weldra catastrofaal zou afnemen. De reden voor de panische angst op de beurs is duidelijk: de aanhoudende COVID-uitbraak in China en de rampzalige aanpak van Peking. In Shanghai hebben duizenden inwoners door een draconische lockdown amper toegang tot voedsel en medische hulp. Daardoor zullen er volgens talloze lokale bewoners meer slachtoffers door de harde lockdown vallen dan door het virus. De Chinezen beginnen steeds meer verzet te tonen tegen de vaak onmenselijke manier waarop zij in hun woonsten worden gedwongen door de overheid of routinematig testen moeten ondergaan. Vooral de plannen van de Chinese overheid om besmette kinderen van niet-besmette ouders te scheiden was voor velen de druppel. Op WeChat, de populairste social media-app van China, werd een video gedeeld waarin verontwaardigde burgers hun ervaringen over de lockdown in Shanghai deelden. Het was een ongekend publiek vertoon van weerstand tegen de Chinese overheid. WeChat poogde de video te verwijderen, maar verschillende Chinezen offerden hun aanwezigheid op het platform op om de video toch te verspreiden. Die video staat vandaag nog steeds op YouTube en werd zelfs vereeuwigd op blockchain als NFT. Maandag werden daarbovenop verschillende delen van Peking in een soort lockdown gezet, berichtte AP. Er zullen ook, net als in Shanghai, massaal testen worden uitgevoerd in Peking, kondigden de autoriteiten aan. Duizenden bewoners van de stad met meer dan 21 miljoen inwoners begonnen daarop koortsachtig voedsel en andere benodigdheden te hamsteren. “Men vreest dat de situatie in Peking zal uitgroeien tot wat er in Shanghai is gebeurd, met een aantal langdurige lockdowns die de economie zwaar zullen treffen”, zei de Hongkongse fondsmanager Kevin Li tijdens een interview met Bloomberg. Junheng Li, CEO van JL Warren Capital, waarschuwde er in een interview met Bloomberg voor dat beleggers de situatie in China niet moeten onderschatten. “Dit is het donkerste economische moment van China van de laatste decennia”, zei Li. Vervolgens wees hij er ook op dat het Zero-COVID-beleid van Peking zorgt voor een vertrouwenscrisis in het land, die gevoed wordt door gevoelens van wrok vanuit het mishandelde Shanghai. Peking blijft ondertussen volhouden dat hun beleid ontelbare levens zal redden en de economie zal blijven draaien. Maar het lijkt er steeds meer op dat enkel het omgekeerde zal bereikt worden. De groeidoelstellingen van Peking (waaronder een onrealistische aangroei van 5,5% van het bbp) lijken serieus in gevaar te komen en de globale toeleverketens zullen wellicht opnieuw onder hevige druk komen te staan. Met alle gevolgen van dien, te midden van torenhoge inflatiecijfers in het westen. (bron: BusinessAM)

In de Chinese hoofdstad Peking worden de coronaregels aangescherpt. Inwoners hebben vanaf eind volgende week een negatieve coronatest nodig voor toegang tot openbare gebouwen en het ov. China staat voor een korte vakantie vanwege de Dag van de Arbeid op 1 mei. Verwacht wordt dat veel mensen niet op reis gaan vanwege de besmettelijke omikronvariant die om zich heen grijpt. China doet alles om het virus de kop in te drukken. Ook een relatief laag aantal besmettingen wordt niet getolereerd. In 46 Chinese steden is min of meer een lockdown van kracht. In Shanghai zitten al weken miljoenen inwoners opgesloten. (bron: NOS) Dit gaat grote gevolgen hebben voor de economie in Europa.

Overwegingen

Volgens Fabio Panetta, een directielid bij de Europese Centrale Bank, vormen cryptomunten een speculatieve bubbel die een enorme financiële krater zouden achterlaten mocht de zeepbel barsten. Hij trekt de parallel met de subprime woonkredieten, die geleid hebben tot de financiële crisis van 2008-2009. “Een Ponzi-schema”, “een val”, “een illusie”. In een toespraak aan Columbia University in New York haalde ECB-directielid Fabio Panetta meermaals uit naar de wereld van bitcoin, ether en andere cryptomunten. De speech van de Italiaanse econoom geeft inzicht in hoe Frankfurt naar de cryptomarkt kijkt. “Crypto-evangelisten beloven de hemel op aarde en gebruiken een illusoir verhaal van almaar stijgende prijzen van crypto-activa om de instroom en dus het momentum dat de crypto-zeepbel voedt, op gang te houden. Maar schijn bedriegt. Satoshi Nakamoto’s droom om betrouwbaar geld te creëren blijft slechts een droom”, zo verwijst Panetta naar het manifest van de stichter of stichters achter Bitcoin. “Crypto-activa zorgen voor instabiliteit en onzekerheid – precies het tegenovergestelde van wat ze beloofden. Ze creëren een nieuw Wilde Westen”, zegt Panetta. Cryptomunten doen hem denken aan wildcat money, het geld dat zogeheten Amerikaanse wildcat-banken in de tweede helft van de 19de eeuw uitgaven. Terwijl crypto-believers nieuwe recordkoersen verwachten, waarschuwt Panetta, overduidelijk een non-believer, voor een crash. Net als onder meer Nobelprijswinnaar Economie Paul Krugman trekt de Italiaan de parallel met de financiële crisis van 2008-2009. Aan de basis van die crisis lagen Amerikaanse woonkredieten met hoge wanbetalingsrisico’s, de zogeheten subprime kredieten, die in allerhande financiële producten gebundeld en herverpakt werden, waardoor de risico’s van die rommelkredieten overal ter wereld belandden. De cryptomarkt is nu zelfs groter dan de toenmalige markt voor subprime-hypotheken toen die – met een waarde van $1.300 mrd – de wereldwijde financiële crisis veroorzaakte”, vergelijkt Panetta. “En het vertoont een opvallend vergelijkbare dynamiek. Bij gebrek aan adequate controles drijven crypto-activa speculatie aan, door snelle en hoge rendementen te beloven en mazen in de regelgeving uit te buiten, waardoor beleggers geen bescherming genieten. En nog: “Net als in een Ponzi-schema kan een dergelijke dynamiek alleen blijven bestaan zolang een groeiend aantal beleggers gelooft dat de prijzen zullen blijven stijgen. Totdat het enthousiasme verdwijnt en de zeepbel barst.” “We mogen niet dezelfde fouten maken door te wachten tot de zeepbel barst, en dan pas beseffen hoe doordringend cryptorisico’s in het financiële systeem zijn geworden. En hoewel sommigen misschien hopen slimmer te zijn en op tijd uit te stappen, zullen velen in de val zitten.” Voor Panetta zijn dat allemaal redenen om vaart te zetten achter bijkomende wereldwijde regelgeving voor crypto en de uitbouw van een digitale euro die uitgegeven zou worden door ECB, als alternatief. (bron: BusinessAM) Alhoewel centrale bankiers stellen dat de digitale valuta, zoals de ECB de digitale euro, zullen die in de praktijk geen concurrent worden van de bitcoin en andere cryptomunten. De eisen waaraan de conventionele munten moeten doen zijn op cryptomunten niet van toepassing. Behalve in El Salvator dan, maar naast de Amerikaanse dollar. Centrale bankiers denken dat ze hun eigen munten, door ze een digitale vorm te geven, ook de aantrekkelijk te geven voor believers. Er zijn nog zoveel onduidelijkheden hoe de digitale euro in het financiële systeem gaat functioneren en voor welke doelgroepen die beschikbaar komt dat het de vraag is of het ooit een succes gaat worden. Geld moet in mijn optiek waarde vertegenwoordigen, in welke vorm dan ook, b.v. een stabiele koopkracht, maar slaagt zelfs de ECB niet in. Laat staan dat ze erin gaan slagen een veel complexer product als een digitale munt in de markt te zetten en daarmee het vertrouwen krijgen van beleggers, spaarders, banken en andere marktpartijen. Ponzi heeft gelijk als hij stelt dat veel cryptomunten geen waarde vertegenwoordigen, maar hij zegt niet dat effecten ook geen reële waarde vertegenwoordigen gebaseerd op een koers/winst verhouding gerelateerd aan het renteniveau. De kans dat de luchtbellen in de aandelen en obligaties gaan leeglopen is net zo groot als de cryptoproducten in een crash terechtkomen. Elders in dit blog geven ‘deskundigen’ hierover hun mening.

De columnist Jos Heymans schrijft wekelijks op RTL Nieuws. Dit keer over: inleven in de gevoelens van een ander kan Kaag niet. De excuses van Sigrid Kaag zullen best gemeend zijn, dat zei ze in ieder geval zelf, maar dat kon je niet van haar gezicht lezen. Met een koele blik vanachter haar brillenglazen en een stem die daar ook niet bij helpt, betuigde de leider van D66 spijt voor haar rol in de #MeToo-affaire: ze was te afstandelijk geweest, had het slachtoffer van Frans van Drimmelen in de steek gelaten en dat speet haar ten diepste. Ze zei het op een toon waarmee ze ook de bakker aanspreekt als ze croissants bestelt. Zonder gevoel. Ten diepste spijt betuigen gaat volgens Kaag verder dan excuses aanbieden. Wat weer niet aardig was voor partijvoorzitter Victor Everhardt, die even daarvoor namens het bestuur die excuses had aangeboden. Kaag was tijdens de bizarre persconferentie van 21 dezer wel vaker niet erg aardig. Ze raakte geïrriteerd toen haar werd gezegd dat ze een fout had gemaakt (“Dan wil ik graag iedereen spreken die nooit fouten maakt in zijn leven”). En ze verweet de journalisten meer aandacht te besteden aan de ophef dan aan de kwestie zelf.

‘Om actief op te treden, moet je je kunnen inleven in de gevoelens van die ander. Dat heet empathie en daar is Kaag niet echt mee gezegend.’ Misschien had Kaag zelf wat meer oog voor de kwestie moeten hebben. Dan had ze het slachtoffer niet met een kluitje in het riet gestuurd toen die om haar hulp vroeg, dan was ze zelf naar het bestuur gestapt om inzage te eisen in het vertrouwelijk deel van het rapport. Je bent partijleider of niet. Je bent de baas van de politieke vereniging waar een veilige omgeving met de mond wordt beleden, maar tot dusver niet hoog in het vaandel staat. Om actief op te treden, om je eigen woorden waar te maken dat vrouwen voor elkaar moeten opkomen, moet je je kunnen inleven in de gevoelens van die ander. De D66-leider die zegt te hechten aan moreel leiderschap, stelt hoge eisen. Ze hekelt politici, Mark Rutte voorop, die tekortschieten in medemenselijkheid, betrouwbaarheid, openheid en effectief bestuur. Ze legt de lat hoog. Voor iedereen. Maar ze vergeet zichzelf. Als de Volkskrant het vertrouwelijke deel van het onderzoek niet boven tafel had gekregen, dan hadden we er nu nog altijd niet van geweten. Dan was het rapport in een stoffige la blijven liggen en was Van Drimmelen nog altijd een partijprominent. Dan had Kaag tot op de dag van vandaag haar bewering volgehouden dat in D66 geen sprake is van een structureel onveilige omgeving. “Zo ken ik onze partij ook niet”, zei ze in februari vorig jaar. Niet toevallig drie weken voor de verkiezingen.

‘Aan aftreden wordt al helemaal niet gedacht, niet door het bestuur en niet door Kaag.’ Kaag en D66 zijn door de mand gevallen, betrapt door attente journalisten. Geef dat dan ruiterlijk toe en herstel je fouten. Dat is nu niet gebeurd. Bestuur en leider kwamen niet verder dan excuses en spijt en een oproep aan slachtoffers zich te melden. Maar die zullen zich wel 2 keer bedenken. De kans dat ze het bos in worden gestuurd is niet denkbeeldig. Toen Floor Bremer van RTL Nieuws vroeg of Kaag een vertrek als politiek leider had overwogen, was het antwoord ‘nee’ al gegeven voordat Bremer het vraagteken had kunnen uitspreken. De initiatiefnemers van de extra partijbijeenkomst, half mei, zijn niet tevreden. Veel vragen zijn tijdens de persconferentie onbeantwoord gebleven. De meer dan 800 ondertekenaars van de open brief zullen daar geen genoegen mee nemen. Maar het scenario ligt al klaar. Het bestuur kan volgende maand onder druk van de leden alsnog aftreden, er moet immers iemand geofferd worden. Dat moet dan voldoende genoegdoening zijn en dan kan Kaag buiten schot blijven. Want een politiek leider stuur je niet zo snel weg, zeker niet als er nog geen gedroomde opvolger is. (bron: RTL) Helder, transparant verhaal waar ik niet aan toe te voegen heb.

©2022 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 29 apr 2022, week 17: AEX 710,98; Bel 20 4.106,37; CAC40 6.533,77; DAX 14.097,88; FTSE 100 7.44,55; SMI 12.128,76; RTS (Rusland) 1.081,52; SXXP (Stoxx Europe) 450,39; DJIA 32.977,21; NY-Nasdaq 100 12.854,80; Nikkei 2847,90; Hang Seng 21.095,18; All Ords 7.724,80; SSEC 3.047,06; €/$1.0542; BTC/USD (Bitcoin) $38.522,50; troy ounce goud $1.896,70, dat is €57.803,24 per kilo; 3 maands Euribor -0,429%; 1 weeks -0,566%; 1 mnds -0,538%; 10 jaar Japan 0,214%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) 0,823%; 10 jaar Duitse Staat 0,895%; 10 jarig Nederlandse Staat 1,177%; 10 jaar Franse Staat 1,412%; 10 jaar Belgische Staat 1,459%; 10 jaar VK 1,87%; 10 jaar Spanje 1,915%; Italië 2.732%; 10 jaar VS 2,8774%. Een liter E10 hier aan de pomp €2,00

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen sloten licht lager, maar noteerden deze week 688,02 laag en 718,00 hoog. De kapitaalmarktrentes onveranderd tot licht hoger. De euro daalde naar 1,0542 t/o de dollar, na een dieptepunt deze week van 1,0471 en een hoogtepunt van 1,2267 in de laatste 12 maanden. Goud daalde fors onder de $1900. De bitcoin daalde verder. Het aantal dagelijkse corona-besmettingen is gedaald ruim onder de 2000. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In alle hier genoemde landen stegen de tarieven: Zwitserland 0,906%; Japan 0,9663%; Duitsland 1.016%; Nederland 1,186%; Frankrijk 1,84%; VK 1,991%; Spanje 2,423%; Canada 2,79%; VS 2,9343% en Italië 3,186%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.