UPDATE 28042018/424 De Participatie Wet wordt a-sociaal uitgevoerd en discrimineert werknemers met een arbeidshandicap

Na de storm in de Tweede Kamer waar de premier zwaar onder vuur lag over zijn geheugenverlies van vermeende ‘dividendmemo’s ‘ en de VVD-premier een meerderheid kreeg voor een jaarlijks kado van €1400 miljoen aan voornamelijk buitenlandse (superrijke) Engelse beleggers, verdedigt Tamara van Ark ook VVD, staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, in de Tweede Kamer een plan van het Kabinet Rutte III dat ronduit schokkend te noemen is. Het is volstrekt belachelijk, wat het kabinet wil. Daar komt bij dat je je moet afvragen wat de reden is dat er een wettelijk minimumloon bestaat en dat die wet niet gaat gelden voor mensen met een arbeidshandicap. Zo’n 100.000 mensen met een arbeidshandicap moeten in het bedrijfsleven gaan werken voor een salaris onder het minimum loon. In de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, die bindend is vanaf 1 januari 2018, is geregeld dat alle werknemers vanaf 22 jaar recht hebben op het wettelijk minimumloon. Dit is het loon dat u minimaal moet ontvangen als u werkt. Voor jongere werknemers geldt het minimumjeugdloon. Maar de staatssecretaris wil de rechten van arbeiders met een handicap beperken door hen uit te sluiten van het recht op het wettelijk minimumloon, omdat de werkgevers de Participatiewet niet willen uitvoeren. Wiens rechten worden door het kabinet Rutte III behartigd? De ene dag gaat het over het schrappen van de dividendvoorheffing, de volgende dag over het discrimineren van mensen met een handicap en nu komt oook naar buiten dat minister Wiebus zijn toezeggingen aan de Groningers met schade aan hun huizen en het herstel hiervan. De beloftes waren geweldig, maar ik lees dat “over de uiteindelijk totale financiële consequenties van het sneller afstappen van het Groningse gas, wordt overigens nog volop onderhandeld door minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) met alle betrokkenen. Dan gaat het bijvoorbeeld over afspraken rond de versterkingen van huizen in Groningen en een nieuwe verdeling van kosten en baten met aandeelhouders van de NAM, Shell en Exxon. Ons werd voorgeschoteld dat de aandeelhouders van de NAM daarmee akkoord waren, maar nu blijken er nog drempels te liggen, waardoor de onrust in het noorden van het land weer is toegenomen. Er moet worden voorkomen dat de Nederlandse burgers worden opgezadeld met de ‘zwarte piet’. Hier moet een einde aan komen. Het beleid moet meer in harmonie worden gebracht en velerlei terreinen in de samenleving. Op een hoorzitting in de Tweede Kamer bleek dat ongeveer iedereen die ermee te maken krijgt bezwaren heeft tegen de opgevoerde loondispensatie: van de arbeidsgehandicapten zelf tot de gemeenten die de regels moeten uitvoeren. Arbeidsgehandicapten, die voor de inwerking van de Participatiewet op sociale werkplaatsen werkten, lijken het kind te worden van de rekening, want de moeten genoegen gaan nemen van een salariëring naar rato van hun geleverde arbeidsprestatie in het bedrijf waar ze werken. Partijen zijn bang dat ze opgezadeld gaan worden met de administratieve regeldruk, die bij hen komt te liggen. Ook wijzen zij erop dat er door een lager salaris minder aanvullend pensioen wordt opgebouwd en dat ze door hun bijstandsuitkering geen recht meer hebben op een WW-uitkering. Volgens het College voor de Rechten van de Mens worden werknemers met een arbeidsbeperking door het plan van Van Ark straks anders behandeld dan hun collega’s zonder beperking, omdat ze minder dan het wettelijk minimumloon kunnen gaan verdienen, en is er dus sprake van discriminatie. De vraag is of wij dat in Nederland wel willen.

Shell is boekhoudkundig helemaal klaar met de NAM. De multinational schrijft in het eerste kwartaal $244 mln (€200 mln) af op de netto-investeringen in de NAM. Daarmee is de investering in NAM, de gezamenlijke onderneming van Shell en Exxon Mobil, afgeschreven tot nul. Uit de kwartaalcijfers van het olie- en gasconcern blijkt verder dat het besluit van het kabinet Rutte om de gaswinning in het Groningen-gasveld in 2030 terug te brengen naar nul, ook betekent dat de bewezen gasreserves kleiner zijn omdat het gas in de grond blijft zitten. Shell verkleint daarom de bewezen en winbare gasvoorraad daarom dit jaar met omgerekend 500 à 650 miljoen vaten. Dat komt neer op ongeveer 5% à 6% van de totale olie- en gasreserves van Shell. Het kabinet kiest hier, naar eigen zeggen, voor omdat de veiligheid van Groningen alleen gegarandeerd kan worden als de oorzaak van de aardbevingen helemaal wordt weggenomen. Uiterlijk 2022 moet de gaswinning zijn gehalveerd naar 12 miljard kuub. Vanaf 2020 moet er een forse daling plaatsvinden naar 7,5 miljard kuub en vanaf 2030 mag er geen kubieke meter gas meer uit de grond komen. In het kwartaalverslag van het concern blijkt ook dat het besluit ook betekent dat de bewezen gasreserves kleiner zijn. Shell verkleint de reserve daarom met 500 tot 650 miljoen vaten dit jaar. Ondanks deze boekhoudkundige afwaarderingen hebben de omzet en winst van Shell in het eerste kwartaal een sprong gemaakt dankzij de hogere olie- en gasprijzen en ontwikkelingen in de gasmarkt. De nettowinst nam toe met 67% naar $5,9 mrd (€4,8 mrd). Door de hogere prijzen is de exploratie en productie van olie en gas (upstream zoals dat heet) een stuk winstgevender. Een jaar geleden leverde deze divisie nog een verlies op van meer dan een half miljard dollar, nu is het goed voor 1,8 miljard winst. Aan de andere kant leverde de verwerking van olie en gas tot brandstoffen en chemische producten (downstream geheten) 30% minder op. De winst in de raffinage en de handel in olieproducten kelderde zelfs van $715 mln naar $62 mln. Een zwakkere raffinagemarkt en de wisselkoersen speelden hierbij een rol. Gas leverde $2,4 mrd op, 31% meer dan een jaar geleden. Shell is in de loop van de jaren meer een gasbedrijf dan een oliebedrijf geworden.

Frankrijk en Duitsland voeren hun onderhandelingen over een gezamenlijk voorstel voor de toekomst van de eurozone op. ,,Het is voor Europa van groot belang dat Frankrijk en Duitsland daarover overeenstemming hebben’’, verklaarde de Duitse minister Olaf Scholz na afloop van een bijeenkomst met de EU-ministers van Financiën, in Sofia. Tijdens een gezamenlijke persconferentie zei de Franse minister Bruno Le Maire dat de twee landen ,,dezelfde ambitie’’ hebben. ,,En dat is versterking van de eurozone. Ofwel we hebben straks een roadmap voor de hervorming van de muntunie ofwel we vinden geen compromis maar dan wordt het moeilijk de huidige dynamiek in de EU vast te houden. Ik heb er alle vertrouwen in dat we in juni in Brussel ons voorstel kunnen presenteren.’’ Een aantal noordelijke lidstaten vreest dat Berlijn en vooral Parijs onder aanvoering van president Emmanuel Macron te hard van stapel lopen met Europa. Op initiatief van minister Wopke Hoekstra hebben acht landen een alliantie gevormd om tegengas te geven aan te snelle verdere economische integratie. Ik ben van oordeel dat Europa verder moet met de ‘eurozone’ en niet langer een ‘pas op de plaats’ kan handhaven en dat de rijkere noordelijke eurolanden niet langer een verdere doorgroei kunnen blokkeren. Daar komt bij dat het monetaire beleid van Draghi/ECB sinds 1 maart 2015 gevolgen heeft gehad voor de zwakkere en rijkere eurolanden, onder meer door de extreme renteverlagingen als gevolg van gigantische liquiditeitsverruimingen. De rente moet terug naar een normale hoogte en dan niet ooit, maar spoedig. Als dat gepaard moet gaan met de vernietiging van al het overtollig in de markt gepompte geld, dan moet die prijs daarvoor worden opgebracht. Die prijs zal, zeker voor de rijkere landen, hoog zijn, maar de rijkere eurolanden hebben drie jaar toegekeken en nergens op gereageerd ondanks de negatieve signalen die passeerden.

DFT: De afgelopen dagen ziet Richard Abma de opwaartse druk op rentes weer toenemen na twee maanden van rentedalingen. Dit wordt gevoed door de Amerikanen die de 10-jaars rente momenteel tot boven de 3% hebben neergezet. Dit niveau zagen we voor het laatst in 2013 voor slechts 1 dag en daarvoor wat langer begin 2011. Destijds noteerde de Duitse 10-jaars rente respectievelijk 2% in 2013 en 3% in 2011. Tot en met 2012 liepen beide rentes redelijk gelijk op qua percentage. Ondertussen is de spread tussen de Duitse en Amerikaanse rente historisch groot geworden. De Duitse 10-jaars rente noteert momenteel 0,64%. en de tijd dat het verschil tussen beide rentes ontstond was de Europese economie in een veel slechtere vorm dan nu het geval is. Het verschil in rentes tussen landen onderling binnen Europa was in 2012 ook veel groter dan nu. De Griekse rente noteerde 30% en de Portugese rente was een kleine 7%. Het verschil in rentes tussen Noord- en Zuid-Europa is inmiddels teruggebracht tot 1%, Griekenland uitgezonderd met een 10-jaars rente van 3,9%. Van alle Europese landen was Duitsland het meest veilig dus was er een vlucht gaande in het schuldpapier van dit land, dat zorgde voor lagere rentes daar. Inmiddels is door het monetaire beleid van de ECB voor veel landen met hoge rentes het voortbestaansrisico fors afgenomen en zijn de meeste belangrijke verkiezingen goed uitgepakt voor de stabiliteit van de Eurozone. Ook worden belangrijke stappen gemaakt tot het integreren op fiscaal gebied. Dit heeft de kracht van de Euro doen toenemen op de valutamarkten. Toch is tot op heden de spread tussen Amerikaans schuldpapier en Duits schuldpapier nog historisch groot. Naar mijn inzicht is dit een bedreiging voor Europese obligatiebeleggers. De economische groei in Europa is immers flink aangetrokken de afgelopen jaren door onder andere de monetaire stimulans vanuit de ECB. Het effect van deze stimulans zal zeker nog een aantal jaren voelbaar zijn, het programma zelf eindigt echter naar alle waarschijnlijkheid einde dit jaar. Eindelijk stopt dan de grootste koper van staatsobligaties met het onderdrukken van de rentestanden. Het nieuw gekweekte geld zal ook invloed hebben op inflatieontwikkelingen. Een grotere vraag naar goederen door de hogere groei stuwt grondstofprijzen zoals olie. De olieprijs noteert fors hoger dan een jaar geleden, dit heeft zeker effect op de zogenaamde headline inflatie in de komende kwartalen. Ook zal de core inflatie op den duur toenemen met alle gevolgen voor de te verwachten rentestanden. Het kan goed zijn dat we door deze ontwikkelingen de komende kwartalen snel normaliseren naar ‘normale’ rentestanden. Als u zich afvraagt wat een normale rentestand zou kunnen zijn dan denkt Abma aan drie procent. Dit zou een obligatiekrach inluiden in Europa, ik hoop dat beleggers hier zich niet door laten verrassen.

ECB-voorzitter Mario Draghi benadrukte donderdag in zijn toelichting op het rentebesluit (het belangrijkste rentetarief blijft op het historisch lage niveau van 0%. De depositorente , de rente waartegen banken hun tegoeden kunnen stallen bij de ECB, bleef ongewijzigd op -0,4%) dat naar verwachting de economische groei in de eurozone voorlopig solide en breed zal blijven ondanks de afkoeling in de eerste maanden van het nieuwe jaar en de visie daarop van de ECB Outlook. Volgens Draghi zijn de risico’s binnen de eurozone in balans, maar hij is voorzichtig over de gevaren buiten de eurozone. De groei in de eurozone is sinds begin dit jaar is iets gematigder, maar geen reden tot bezorgdheid, meent Draghi. Volgens hem zijn de zwakkere cijfers mogelijk het gevolg van tijdelijke effecten. Ook speelt waarschijnlijk mee dat de economische groei eind vorig jaar juist heel erg hard ging. De euro daalde, in reactie op de geruststellende woorden, naar $1,2109, later op de middag. Draghi ziet verder bemoedigende signalen bij het aantrekken van de loongroei in de eurozone. Daarnaast gaf hij aan dat de toegenomen volatiliteit op de valutamarkten niet aan de orde was tijdens de ECB-vergadering. Ook werd er volgens hem niet specifiek gesproken over een aanpassing in het bestaande monetaire beleid. Draghi is er nog steeds van overtuigd dat de onderliggende economische kracht van de eurozone de inflatie richting de ECB-doelstelling van 2% zal gaan brengen. De ECB zal daarnaast in ieder geval tot eind september doorgaan met het maandelijks opkopen van $30 miljard aan obligaties om de economie te stimuleren en de inflatie dichter bij de doelstelling van 2% te brengen. Over de periode daarna moet nog een besluit worden genomen. Het opkoopprogramma is begonnen in 2015. Een aantal ECB-leden, waaronder DNB-president Klaas Knot, deed al eerder een duit in het zakje met de oproep om de monetaire stimulering na september stop te gaan zetten. De bitcoin noteerde $8861,26. Draghi sprak niet over de gevolgen van de brexit en eventuele gevolgen van een wereldwijde handelsoorlog en de economische gevolgen, die daarvan het gevolg kunnen zijn. Op de wijze waarop Draghi het monetaire beleid voert kan dat leiden tot onoplosbare ontwikkelingen. De centrale banken moeten een beleid voeren op basis van een betaalbare rente en wat er gebeurd is en nog voortduurt is dat er veel teveel geld in de markt is gepompt bij een rentepercentage van 0%. Dat leidt op enig moment tot een gigantische kapitaalvernietiging. Wees daarop voorbereid!

Rutte blijft herhalen dat hij geheugenverlies heeft over de memo’s over het opheffen van de dividendheffing. Medisch probleem? Hij kan zo niet blijven functioneren. Het lijkt op een strategie van de premier om geen verantwoording tegenover de Kamer en de pers af te hoeven leggen. Hij moet zich onder medische behandeling stellen en zich terugtrekken als premier. Een premier met een zo ernstig geheugenverlies kan dit land niet langer besturen. Maar heeft de premier dat geheugenverlies opgevoerd om zich van de domme te kunnen houden, ook dan kan hij niet in het Torentje blijven. Een premier die de Kamer, de media en het volk misleidt, kan dit land niet langer blijven regeren. Ik steun Lodewijk Asscher in zijn mening dat Rutte moet aftreden. De premier herkent zich niet in de scherpe kwalificaties van de oppositie, maar herhaalt wel dat er fouten zijn gemaakt. Hij vindt het onterecht dat de oppositie woorden heeft gebruikt als “onwaarheid, actieve misleiding en evident leugenachtig”. CDA-leider Buma vindt dat de coalitie zich wat moet aantrekken van de harde woorden van de oppositie en er niet boos over moet zijn. Hij staat achter het kabinetsbesluit om de dividendbelasting af te schaffen en hoopt op een goed debat later dit jaar over dit onderwerp. Wiebes begint zijn optreden in de Kamer meteen over zijn optreden van afgelopen vrijdag waar hij zegt dat hij van een dividend-memo niets wist. Hij heeft het filmmateriaal nog eens goed bekeken. “Ik zie een meneer – dat ben ik dus – en die voert een verwarrend gesprek en het lijkt ook of deze meneer nog nooit van dividendbelasting heeft gehoord”, erkent hij. Hij vindt nu dat hij had moeten zeggen dat hij wel op de hoogte was van stukken over dit onderwerp. “Het was niet mijn sterkste optreden.” Verder belooft hij de weggehaalde namen in het Wob-verzoek gaat “ontlakken”. Het bewijs waarmee toenmalig staatssecretaris Eric Wiebes in de formatie de afschaffing van de dividendbelasting bepleitte, deugt niet. Die conclusie trekt RTL Z. Volgens de zakelijke zender van RTL schreef Wiebes een omstreden partijmemo voor de VVD, waarin meerdere onjuiste of misleidende claims worden gedaan. ,,Dit is de volgende aanwijzing dat het besluit de dividendbelasting af te schaffen is genomen op onjuiste gronden.” In zijn memo/VVD partijstuk, dat Rutte gebruikte in het bila met Buma, Seghers en Pechtold noemt Wiebes bedrijven die zouden overwegen hun hoofdkantoor te verplaatsen uit Nederland, maar volgens RTLZ klopt de argumentatie van de bewindsman niet. Zo zou Wiebes ten onrechte de conclusie trekken dat farmaceut Mylan wegens de dividendbelasting haar hoofdkantoor niet in Nederland plaatste. Ook claims van Wiebes over onder meer chemiereus LyondellBasell en Fiat Chrysler kloppen niet, zegt RTL Z. En daarmee staat Rutte nu met lege handen om zijn voornemen van het schrappen van de dividendvoorheffing te verdedigen en dat er nu voor de tegenstemmers van de motie van afkeuring, afgelopen woensdagnacht, een geheel nieuwe situatie is ontstaan. Na negen uur debatteren over de dividend-memo’s dacht premier Rutte gewoon door te kunnen met zijn kabinet. “Hij is een weer deukje rijker, maar verder liep het met een sisser af”, dachten de media (en Rutte zelf) ondanks een motie van afkeuring van de oppositiepartijen kamerbreed, zonder de 3 stemmen van de SGP, die met 67 tegen 76 stemmen werd verworpen. Nog erger is dat als de informatie waarmee RTLZ nu naar buiten komt, juist hij nu met lege handen staat en hij mogelijk bewust het spel ‘alles of niets’ heeft gespeeld. Ik trek, wellicht enigszins voorbarig, de conclusie dat ons land op korte termijn verlost wordt van het beleid Rutte. Hij stelde dat hij wil leren van zijn fouten, maar die fouten werden door hem vooral weggepraat. “Er dreigt roest op de teflonlaag van de premier na 7,5 jaar Torentje,” aldus de Den Haag-kenner Van der Wulp, “maar hij kan gewoon weer vrolijk aan het werk”. SP en PVV wilden een motie van wantrouwen indienen, maar om het oppositieblok bijeen te houden werd het uiteindelijk een vrij milde motie van afkeuring. Desalniettemin is dat natuurlijk vervelend voor Rutte, je kunt het zien als een laatste waarschuwing, een gele kaart. Op echte fouten was Rutte gisteren niet te betrappen, onder het mom van ‘ik kan het mij niet herinneren’. “Hij was consequent in zijn verdedigingslinie”. De vraag is ‘waar staat Rutte en hoe groot is de schade die hij heeft opgelopen met de ‘dividend-memo’s’? In het wekelijkse gesprek met de Minister-President met Ron Fresen bevestigt Rutte op een vraag of hij schade heeft opgelopen maar niet omdat hij de memo’s niet kende, maar omdat hij in het debet in de 2e Kamer op 2/9 november 2017 niet had moeten ontkennen dat er stukken zouden zijn achtergehouden, maar dat die stukken, als ze er al waren, door hem niet openbaar zouden worden gemaakt. Ze maakten geen deel uit van het openbare formatie-archief. Daardoor voert Rutte aan dat hij zichzelf in de problemen heeft gebracht. De voorstelling van premier Rutte is misleidend. Het bestaan van de stukken over de dividendbelasting blijkt uit een afwijzing dd 16 maart j.l. door het Ministerie van Financiën op een verzoek voor ‘openbaarheid van bestuur’ door de UvA-onderzoekers prof. dr. J.L. (Jan) van de Streek en mr. M.F. (Martijn) Nouwen(afgestudeerd op fiscaal recht: zowel Nederlands als Europees- en internationaal belastingrecht) terzake van memo’s over het wel/niet afschaffen van de dividendvoorheffing. Zij deden daarvoor op 16 november j.l. een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur om zo onderzoek te kunnen doen naar het afschaffen van de dividendbelasting, en de overwegingen daarvan. Het Wob-verzoek gaat onder meer om een reeks notities die voor en tijdens de kabinetsformatie zijn geschreven. Financiën schrijft “U heeft gevraagd om openbaarmaking van de volgende documenten uit de periode vanaf 2016: (i) interne stukken over de opbrengst van de dividendbelasting, functie van de dividendbelasting en fiscale beleidsaspecten van de dividendbelasting, inclusief afschaffing van de dividendbelasting, en (ii) interne stukken over de invoering van een bronbelasting op uitgaande dividenden naar ‘low tax jurisdictions’ (zoals gedefinieerd in het Rapport werkgroep Fiscaliteit ten behoeve van de Studiegroep Duurzame Groei van juli 2016) en/of naar ‘noncoopertive jurisdictions’ (zoals o.a. gedefinieerd in het rapport van de Gedragscodegroep van 12 juni 2017, doc. no. 10047/17). In later telefonisch overleg is besproken dat uw verzoek moet worden beschouwd te zijn gedaan in het licht van het voornemen tot het afschaffen van de dividendbelasting. In de afwijzing stelt Financiën dat er ‘documenten [zijn] aangetroffen die door ambtenaren van mijn ministerie ten behoeve van de Kabinetsinformatie op verzoek van aan de informatieonderhandelingen deelnemende partijen zijn opgesteld. De stukken bieden inzicht in de voorstellen die de deelnemende partijen hebben overwogen en de gezichtspunten, argumenten en feitelijke gegevens die daarin wel of niet zijn betrokken.’ In het al wel openbare formatiedossier – waarin alle documenten zitten die door de onderhandelende partijen zijn besproken – zijn geen stukken te vinden over het afschaffen van de dividendbelasting. Dit wekte op 2/9 november 2017 tijdens het debat over het afschaffen van de dividendbelasting al verbazing bij de oppositie. “Dit lijkt me zo’n ingewikkeld onderwerp. Zijn hier geen notities over voorbij gekomen aan de onderhandelingstafel, zodat die gedeeld konden worden?”, vroeg GroenLinks-leider Klaver aan D66-leider Pechtold. Als die memo er zou zijn, zou hij [in het formatiedossier] zitten. Als dat niet zo is, is het zonder memo besproken. Rutte blijft herhalen dat hij er geen herinnering aan heeft, maar wel dat hij in bila daarover heeft gesproken. Bilateraal (bila) overleg betekent tweezijdig of wederzijds bindend. Een bilateraal gesprek wordt ook wel een gesprek onder vier ogen genoemd. Hier wordt gedoeld op gesprekken die Rutte heeft gehad, dus buiten de hoofdonderhandelingstafel, met ieder van de drie fractievoorzitters die aan de formatie deelnamen, aan de hand van een memo van Wiebes, staatssecretaris op Financiën, als deskundig op dit onderwerp dat later door Rutte werd gebruikt als een partij-stuk van de VVD. Maar Financiën schrijft aan de beide wetenschappers dat de memo’s ‘op verzoek van aan de informatieonderhandelingen deelnemende partijen zijn opgesteld. En daar heb ik noch de coalitie- noch de oppositiepartijen over gehoord. Rutte spreekt hierover of dat de gewoonste zaak van de wereld is, Hij onderhandelt, buiten de geëigende wegen om, om deals te sluiten over het schrappen van de dividendvoorheffing van 1,4 mrd jaarlijks, waardoor voornamelijk Engelse beleggers worden bevoordeeld en houdt de daarvoor beschikbare info buiten de onderhandelingstafel het buiten het openbare dossier. Het kabinet heeft de oppositie hard nodig om een aantal plannen over onder meer klimaat, gaswinning en arbeidsmarkt te kunnen realiseren. Daarvoor is een breed draagvlak nodig en dan is één zetel meerderheid (plus 3 van de SGP) veel te weinig om de ingrijpende maatregelen door te kunnen voeren. Rutte gaat ervan uit dat hij, na de harde confrontaties met de oppositie, nog altijd kan rekenen op steun vanuit de oppositie om te kunnen blijven regeren. Ook minister Wiebus speelt in dat proces een rol. Op de vraag of er een koppeling is tussen dividendbelasting, gaswinning en fiscale arrangementen, was hij duidelijk: ‘nee, die is er nooit’. Er is geen enkele wederkerigheid, wettelijk noch juridisch’. Maar in zijn memo, het partijstuk van de VVD dat Rutte heeft gebruikt bij de formatieonderhandelingen, verbindt Wiebes, de auteur van de memo, wel degelijk het schrappen van de dividendvoorheffing van jaarlijks €1400 miljoen met het Groningse aardgas. Op Koningsdag heeft de 51-jarige Willem-Alexander tijdens het bezoek aan Groningen gesproken met enkele gedupeerden van aardbevingen in de provincie. In het gesprek, dat enkele minuten duurde, zeiden de slachtoffers nog steeds in angst te leven. Ook zeiden deze mensen het vervelend te vinden dat de versterking van woningen in de regio is gestopt. “Ik heb het idee dat heel Nederland met ons meeleeft, maar dat het medeleven ophoudt op het Binnenhof”, zei een van de gedupeerden. Op de vraag van de koning of ze het gevoel hebben dat er beter naar hen wordt geluisterd dan voorheen, antwoordden de Groningers bevestigend. Maar toch wordt aan de garantie van Wiebes dat alle gevolgen van de aardbevingen spoedig zullen worden opgelost, getornd. Groningers vragen zich af of het geen ‘drijfzand’ is, omdat nu al gestarte acties worden afgeblazen. Aan het eind van het gesprek spraken Willem-Alexander en Máxima af dat zij het aardbevingsgebied ook in de toekomst blijven bezoeken en naar de inwoners zullen luisteren. Stel nu eens dat Rutte niet gelogen heeft met zijn uitspraak dat hij geen herinnering heeft aan de dividend-memo’s, die nu op tafel liggen. Hij heeft de inhoud over de voor- en tegens van de afschaffing van de dividendvoorheffing niet tot zich genomen en dan moet hij zich afvragen of hij geen beslissing heeft genomen vanuit zijn beperkte kennis van zaken van zijn tunnelvisie. Het lijkt erop dat hij aan de hand van Shell en Unilever zijn besluiten heeft genomen. En dan rijst de vraag of daarmee wel optimaal de belangen van het Nederlandse volk en het bedrijfsleven worden gediend? Ik zeg: ‘nee’.

Ik sluit dit blog af met citaten uit een interview met Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Unie, in de Verdieping van Trouw dit weekend. Het is een afsluiting van een serie van 14 prominente niet-Europeanen, die hun visie hebben gegeven op zowel Europa als de EU, met als thema “Kop op, Europa”. Juncker (JCJ) kijkt terug en geeft commentaar op het verleden en de toekomst. Zo zegt hij: wij moeten leren om met Russen op gelijke voet te praten, op ooghoogte. Juncker aan het woord: laten we beginnen met de uitspraak van de Singaporese filosoof Kishore Mahbubani over de dominantie van het Westen. Hij zegt dat de Europeanen en de Amerikanen moeten aanvaarden dat hun glorietijd voorbij is. Europa is weliswaar niet langer de dominante koloniale wereldmacht, maar het koloniale denken leeft nog steeds voort. Dat zie je aan de Wereldbank, het IMF en de VN-Veiligheidsraad, waar Europa nog steeds oververtegenwoordigd is. Moeten de Europeanen daar niet een stap terug doen? JCJ: “Ik denk dat dat in de kern waar is. Wij Europeanen denken soms dat we de baas van de wereld zijn. Daarbij vergeten we dat we een klein en zwak onderdeel van het universum zijn. We verliezen economische macht. We zakken langzaam maar zeker af van 25% van het wereldwijde bruto nationaal inkomen naar 18% à 16%. “Ook demografisch gezien staan we aan de verliezende kant. Aan het begin van de twintigste eeuw (rond 1910) vormden Europeanen 25% van de wereldbevolking, aan het eind van deze eeuw (2190) zal dat nog maar 4% zijn. JCJ: “Cultureel gezien bestaan we, maar we zijn niet dominant. Dus ik nodig hier iedereen altijd uit tot een meer uitgesproken bescheidenheid. We moeten inderdaad luisteren naar de rest van de wereld. Ik sprak eens met een Indiase filosoof, en vroeg hem: wat denkt u van de Europese cultuur? Hij zei: ‘Bestaat die dan?’” Leeft Europa nog altijd in een post-koloniaal tijdperk (kijk naar het immigratiebeleid)? “De indruk dat wij intellectueel, politiek en moreel de planeet leiden, is ontstaan doordat wij eeuwenlang hebben genegeerd wat elders gebeurde. De Egyptische cultuur was er, maar we wisten het niet. De Chinese cultuur was er, een schitterende cultuur, vol diversiteit, rede en nuances, maar daar werd ons niets over verteld. Zo zijn we ook nooit gewend geraakt aan Rusland. Dat land heeft een schitterende literatuur. Ik kan die helaas niet in het Russisch lezen, ik lees die in het Duits of Frans, maar al mijn Russische vrienden zeggen me: je mist 75% van de dichtheid als je die boeken niet in het Russisch leest. Vanuit ons eurocentrische wereldbeeld negeren we dat.” JCJ: “Mijn vriend Vladimir Poetin – want we zijn al jarenlang vrienden, ook al mag je tegenwoordig niet zeggen dat Poetin je vriend is – was destijds zeer onaangenaam getroffen door die ene zin van president Obama, toen hij zei (in 2014 in Den Haag – red.) dat Rusland slechts een regionale macht is. Als Rusland iets niet is, is het dat wel. “Ik maak wel onderscheid tussen de uitbreiding van de Europese Unie en die van de NAVO. Maar wat ik wil zeggen: we moeten het contact met Rusland herstellen. Rusland is een grote speler. Er is geen veiligheidsagenda voor Europa zonder Rusland. Ik hou niet van de huidige koudeoorlogsretoriek, ik groeide op in die sfeer. Ons werd verteld dat het gevaar om de hoek lag. Tot de dag van vandaag denken veel Russen dat de NAVO de vijand is, wat niet zo is. “We moeten van ze houden. JCJ: Binnen de EU zijn we soms aan het navelstaren. We boeken weinig vooruitgang in het begrip opbrengen voor elkaar. We vragen ons nooit af: hoe kijkt de ander hier tegenaan? We leven hier in een soort paradijs, zonder te bagatelliseren hoeveel mensen in armoede leven in Europa. De toekomst betekent: minder Europeanen, minder economische macht. Over 25 jaar zit er geen enkel Europees land meer in de G7 van grootste economieën. Geen enkel Europees land zal meer dan 1% van de wereldbevolking herbergen. Dit is niet het moment om ons weer op te delen in nationale categorieën. Want in die categorieën bestaan zelfs de Duitsers niet. Tachtig miljoen mensen, het is niks. Om nog maar te zwijgen van 17 miljoen Nederlanders of een half miljoen Luxemburgers.” Veel van onze geïnterviewden zeggen dat de EU in de eerste plaats een economisch en in de tweede plaats een politiek project is, maar nooit een cultureel project is geweest. Veel Europeanen voelen zich geen Europeaan. Commissievoorzitter Juncker reageert in de marges van het interview ook op de met enige regelmaat terugkerende kritiek van premier Mark Rutte, die vindt dat de Europese Commissie vooral geen politiek moet bedrijven maar gewoon EU-brede afspraken moet handhaven. “Het grappige is dat premiers die een politieke commissie niet goed vinden, inclusief Mark, ons altijd meteen bellen als ze thuis een politiek probleem hebben.” Verder spreekt Juncker lovend over de vroegere premiers Ruud Lubbers en Wim Kok, die hij als minister en premier van Luxemburg van nabij meemaakte. “Zij hadden moed. Het was een generatie die risico’s durfde te nemen.” (bewerkte tekst: Steve Akkerman en Christoph Schmidt)

©2018 hannesdewitte@gmail.com

Slotstand indices d.d. 27 april 2018; week 17: AEX 554,94; Bel20 3912,92; CAC40 5483,19; DAX 30 12.580,87; FTSE 100 7.502,21; DJIA 24.311,19; NY-Nasdaq 100 6656,353; Nikkei 225 22.467,87; All Ords 6042,90; SSEC 3.082,232; €/$ 1,213; BTC/USD volatile: $9.400,66; 1 troy ounce goud $1322,6; dat is €35.025,84 per kilo; 3 maands Euribor -0,329% (1 weeks -0,379%, 1 mnds -0,372%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,706%; 10 jaar VS 2,9647%; Belgische Staat 0,819%, 10 jaar Duitse Staat 0,569%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) 0,1%, Japan 0,0512; Italië 1,733. Een liter diesel hier aan de pomp €1,279, elders €1,419

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.