UPDATE 28/29-11 2020/558 Jongeren vragen aandacht voor hun toekomst

In blog 557 heb ik veel aandacht besteed aan de acties van de Amerikaanse president om te voorkomen dat hij op 20 januari aanstaande het Witte Huis zal moeten verlaten omdat hij er niet in is geslaagd rechters ervan de overtuigen dat er verkiezingsfraude is gepleegd in zijn nadeel. Hij blijft zijn achterban bestoken met tweets en uitspraken dat hij de winnaar is, zonder dat hij daarvoor harde argumenten op tafel kan leggen. Binnen de Trump-Administration wordt iedereen die hem daarin niet steunt uit zijn functie ontslagen. Ik vraag mij af of alle 30 rechters die zich niet door zijn advocaten hebben laten overtuigen van zijn stelling dat er gefraudeerd is, wat hem 2,7 miljoen stemmen heeft gekost, wegens ondeskundigheid terzijde zullen worden gezet. Met dat dreigement in de lucht zullen er beslist wel rechters komen die hem, ook zonder hard bewijs, op zijn wenken zullen bedienen. Ik acht Trump in staat de stemmachines, die worden gebruikt voor de hertelling, te laten manipuleren zodanig dat Biden-stemmen verdwijnen dan wel worden omgezet in Trump-stemmen. Deze overweging heb ik geschreven op maandag 23 november 2020.

Vrijwel op hetzelfde moment las ik dit bericht op NOS. Het advocatenteam van Donald Trump neemt een week nadat hij haar opgenomen had in zijn juristenteam alweer afstand van Sidney Powell, na wilde claims over stembusfraude. Hoewel ze recentelijk nog met Rudy Giuliani een persconferentie gaf, zegt Giuliani’s team nu dat Powell niet bij hen hoort. “Sidney Powell werkt als advocaat alleen”, staat in een kort persbericht van het team. President Trump had op 14 november nog getwitterd dat Powell was toegevoegd aan “een waarlijk fantastisch team van advocaten en vertegenwoordigers” onder leiding van Giuliani. Trump zegt niet waarom hij zich nu van haar distantieert. Amerikaanse media speculeren dat enkele ongefundeerde aantijgingen van Powell mogelijk zelfs Giuliani te gortig waren, hoewel hij in het verleden ook ongegronde beschuldigingen over de verkiezingen heeft gedaan. In de persconferentie die hij met haar hield, stelde Powell zonder enig bewijs dat de Venezolaanse leider Hugo Chávez de software van Amerikaanse stembusmachines had laten ontwerpen. Ook zei ze stembusfraude “van bijbelse proporties” te zullen bewijzen in Georgia en eiste ze het ontslag van de Republikeinse gouverneur Kemp in de staat, omdat hij een Biden-overwinning mogelijk zou hebben gemaakt. Haar aankondiging om “Georgia op te blazen” maakte ze tot nu toe niet waar. President Trump heeft zich nog niet uitgelaten over Giuliani’s bericht. Omdat Powell momenteel van Twitter is verbannen, laat ze Michael Flynn reageren. De in ongenade gevallen oud luitenant-generaal en ex-Nationaal Veiligheids Adviseur, is haar cliënt. “Ze begrijpt het persbericht en is het ermee eens”, twittert Flynn. “Ze blijft proberen de enorme stembusfraude te bewijzen die het volk van hun stemmen op president Trump heeft beroofd.” Vorig weekend verloor president Trump nog een belangrijke rechtszaak over de uitslag in de staat Pennsylvania. Daarmee zijn ruim dertig zaken die hij heeft aangespannen op niets uitgelopen. De vraag is nu hoe de kaarten er voor Trump nu voorliggen. Misschoen wordt mr. Sidney Powell wel opgeofferd om de positie van Trump schoon te poetsen en om zijn aftocht voor hem dragelijk te maken. En hoe staat de positie van Trump’s vriend mr Rudy Giuliana, de oud-burgemeester van New York, er nu voor nu zijn juridisch team er in 30 zaken niet in is geslaagd een hertelling te krijgen in deelstaten. Hoe groot is zijn geloofwaardigheid als advocaat, op zijn niveau, dan nog? Vragen, geen antwoorden op dit moment.

Maar dan komt Trump in actie. De reacties zijn niet éénduidig. Accepteert hij zijn nederlaag? Daarover is hij duidelijk. Hij laat de Amerikaanse overheidsdienst General Services Administration een brief publiceren dat de machtsoverdracht aan de president-elect officieel kan beginnen. President Trump heeft officieel groen licht gegeven, meldt hij op Twitter. “Er moet gedaan worden wat nodig is.” Hij heeft zijn team opgedragen mee te werken aan de machtsoverdracht aan Joe Biden. Intussen zegt hij “te blijven vechten voor zijn verkiezingsoverwinning”. De rechtszaken gaan gewoon door. Met de toezegging van Trump en de GSA krijgt Biden toegang tot overheidsinstanties en komt er overheidsgeld voor hem beschikbaar. Zo kan hij beginnen met de invulling van zo’n 4000 vacatures en met het uitwerken en coördineren van zijn plannen. Op 20 januari is de inauguratie gepland en zou Biden het Witte Huis, maar Trump zegt niet dat Biden de 46e President wordt van de VS. In de verklaring noemt de GSA Biden de “kennelijke winnaar” van de verkiezingen. Dus houdt Trump een slag om de arm en zadelt Biden op met die onzekerheid. Hij kan hiermee ook zand in de ogen van de Democraten strooien en Biden straks als een verloren strijder achterlaten. Ik denk dan aan het Paard van Troje, wat Trump gaat inzetten. Volgens NOS-correspondent Marieke de Vries wordt de overdracht nu ingezet “zonder dat erkend wordt dat Biden gewonnen heeft. Trump doet dat, omdat hij lopende rechtszaken niet wil ondermijnen. Daarnaast wil hij aan zijn achterban laten zien dat hij voor ze blijft vechten.” De presidentsverkiezingen van 3 november werden met een ruime marge door Biden gewonnen, maar Trump weigerde tot nu toe zijn nederlaag toe te geven en mee te werken aan de machtsoverdracht. Hij blijft erbij dat er bij de verkiezingen is gefraudeerd, zonder daarvoor enig bewijs te leveren. De toezichthouders noemden deze verkiezingen juist de veiligste in de geschiedenis van de Verenigde Staten. Emily Murphy, het door Trump benoemde hoofd van de GSA, schrijft aan Biden dat ze hem “vanwege recente ontwikkelingen rond rechtszaken en de certificering van de verkiezingsuitslagen, overheidsmiddelen- en diensten beschikbaar zal stellen”. “Impliciet zegt ze daarmee dat de rechtszaken die Trump aangespannen heeft op niets uitlopen”, zegt De Vries. “Ondertussen wordt Biden in steeds meer staten door gemengde commissies met kiesmannen en -vrouwen uit beide partijen aangewezen als verkiezingswinnaar. Daarom kan Murphy nu niet anders dan groen licht geven voor de transitie.” In een reactie zegt Yohannes Abraham, in het Biden-kamp verantwoordelijk voor de transitie, dat er een “noodzakelijke stap is gezet om de uitdagingen waar ons land voor staat het hoofd te bieden”. Onder die uitdagingen vallen onder meer de coronapandemie en “het herstel van de economie”. (bron: NOS) Ik hou er rekening mee, dat Trump uiteindelijk, als hertelling van de stemmen en omkoping van Republikeinse politieke leiders door kiesmannen aan te wijzen die niet op Biden gaan stemmen op 12 december aanstaande maar op Trump, ondanks dat een meerderheid van de stemmen op Biden zijn uitgebracht, nog met een list komt waarmee hij Biden buitenspel zet. Zelfs als dat een staatsgreep zou zijn waarbij hij zichzelf tot dictator gaat uitroepen. Ik heb al eerder op die mogelijk gewezen en de geschiedenis leert ons dat zulke ontwikkelingen regelmatig optreden. In de laatste 100 jaar in Europa: Hitler, Stalin, Mussolini, Franco en Josip Broz alias Tito. En Trump wil zich wel rangschikken bij Mao Zedong, Poetin en Xi Jinping. Daar zal hij zich beter thuisvoelen dan met al dat democratische gedoe, dat hem erg in zijn handelen beperkt, waardoor een leger van Officieren van Justitie op hem jaagt en zodra de 20ste januari 2021 is gepasseerd zal toeslaan. Hij kan dat nog ontlopen als hij nu aftreedt en Mike Pence hem opvolgt als president voor de laatste 7 weken en hem dan gratie verleent voor alle verdenkingen die bij Justitie bekend zijn. Het NRC meldde deze week een aantal besluiten die hij nog kan nemen voordat hij van het politieke hoofdpodium verdwijnt, waarmee hij het beleid van Biden flink kan dwarsbomen: boorlicenties afgeven voor boren in Alaska, het herstel van de economie vertragen door het door hem gevoerde coronabeleid, het terugtrekken van 5.000 militairen uit Afghanistan en Irak, zeer tegen de wil/wens van de militaire bevelhebbers en de NAVO-landen, omdat daarmee de macht van de rebellen, waaronder de Taliban, weer toeneemt, nieuwe acties tegen Iran, waar Biden juist weer mee wil gaan onderhandelen en handelsbeperkingen opleggen aan 30 Chinese bedrijven. Verder is het voor de Democraten van het allergrootste belang dan de Republikeinen in de Senaat geen meerderheid behouden. De stand is nu 48-48 en over de laatste 4 zetels wordt over 5 weken in twee deelstaten opnieuw gestemd. Zo moet de Senaat instemmen met de benoeming van Janet Yellen, oud-voorzitter van de FED wiens positie in 2018 door Trump niet werd verlengd, tot de Minister van Financiën in het kabinet Biden. Als het om feiten verdraaien gaat is hij een kunstenaar van laag allooi met zijn 30.000 leugens zijn bijna vier jarig beleid. Zo stelde hij de beleggers groot vertrouwen in hem hebben vanwege het door hem gevoerde coronabeleid en dat daardoor de DJIA door de 30.000 was gestegen. Veel meer voor de hand ligt dat de jubelstemming werd gevoed met het feit dat hij binnenkort van het toneel verdwenen is.

President Trump zal het Witte Huis verlaten als het kiescollege Joe Biden op 14 december uitroept tot president van de VS. Dat zei hij in zijn eerste persgesprek sinds de verkiezingen. “Natuurlijk zal ik dat doen en dat weet u. Maar ik denk dat er veel dingen gaan gebeuren tussen nu en 20 januari.” Volgens Trump is bij de verkiezingen op grote schaal gefraudeerd; het is daarom “erg moeilijk” zich gewonnen te geven. Het is onduidelijk of hij naar Bidens inauguratie gaat: “Ik weet het antwoord, maar ik wil het nog niet zeggen.” (bron: NOS)

De Amerikaanse presidentsverkiezingen werden ook in het Midden-Oosten op de voet gevolgd. Na vier jaar lang het America first-beleid van president Trump, heeft Biden het binnenkort voor het zeggen. Hij zal vaker de dialoog opzoeken en willen samenwerken. Hoe wordt er in het Midden-Oosten op zijn overwinning gereageerd en wat kunnen we verwachten? President Trump is een trouwe bondgenoot van Saudi-Arabië, een land dat vaak in opspraak komt als het gaat om mensenrechtenschendingen. Veel vrouwenactivisten en critici van het koningshuis zitten vast. “Met Trump kon kroonprins Mohammed bin Salman zijn gang gaan”, vertelt Midden-Oostencorrespondent Daisy Mohr. “Hij hield hem vaak een hand boven het hoofd en uitte weinig kritiek.” Neem de moord op de Saudische journalist Jamal Khashoggi. Hij werd in oktober 2018 gedood op het Saudische consulaat in Istanbul. Volgens de Amerikaanse CIA gaf de kroonprins hoogstpersoonlijk de opdracht voor de moord. Maar president Trump deed er weinig mee, spaarde Mohammed bin Salman en liet weten dat de Verenigde Staten een “trouwe partner” van Saudi-Arabië zullen blijven. Aankomend president Joe Biden beschreef dit als een “gevaarlijke blanco cheque” van Trump aan het Saudische koninkrijk. Vorige maand zei Biden nog dat hij de relaties met Saudi-Arabië zal herzien. Ook gaf hij aan een einde te willen maken aan de Amerikaanse steun aan Saudi-Arabië voor de oorlog in Jemen, die al tienduizenden levens heeft geëist. “Daarin zullen we dus zeker een verandering zien”. Met de komst van Biden zullen de banden tussen Saudi-Arabië en de VS net iets minder warm zijn, is de verwachting. Felicitaties aan het adres van de aanstaand president lieten dan ook ruim een dag op zich wachten. Saudi-Arabië was ook erg blij met Trump vanwege zijn strategie van “maximale druk” op aartsvijand Iran. Trump stapte in 2018 uit het nucleair akkoord met Iran en legde het land de zwaarste sancties op die het ooit gekend heeft. Iran kwam terecht in een zware economische crisis, verergerd door de coronapandemie. Biden zegt de nucleaire deal te willen herstellen, mits Iran zich aan de afspraken over het kernprogramma houdt. De Iraanse president Rohani verwelkomt de overwinning van de Democraat en zegt te willen samenwerken als hij de fouten van zijn voorganger corrigeert. Hij doelt dan vooral op het herstel van het nucleair akkoord en opheffing van de sancties. Dit zal ervoor zorgen dat de Iraanse olie-export weer op gang kan komen, een belangrijke inkomstenbron. De Israëlische premier Netanyahu noemde Trump begin dit jaar nog “de grootste vriend die Israël ooit in het Witte Huis heeft gehad”. President Trump heeft zich de afgelopen jaren dan ook bewezen als trouwe bondgenoot. Hij verhuisde de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem, erkende de Israëlische soevereiniteit in de bezette Golanhoogten en zette de donaties aan hulporganisaties voor de Palestijnen stop omdat het geld niet goed besteed zou worden. Ook kwam hij met een omstreden vredesplan in het voordeel van Israël en bemiddelde hij onlangs bij diplomatieke akkoorden tussen Israël en enkele Arabische landen. Premier Netanyahu verliest dus een belangrijke bondgenoot. Op Twitter bedankte hij Trump voor zijn inzet voor Israël en feliciteerde Biden met de winst. Hij schreef dat hij de Democraat al bijna veertig jaar kent en dat hij weet dat hij een groot vriend van Israël is. De vraag is of die vriendschap wederzijds zal zijn.

Corona berichten

Bij het RIVM zijn zondagmorgen tot 10.00 uur 5609 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Eerder waren dat er minder, maar daarbij moet worden aangetekend dat het aantal afgenomen testen deze week fors zijn gedaald. Een reden daarvoor kon niet worden opgegeven. Afgelopen week werden in totaal bijna 37.000 positieve coronagevallen gesignaleerd, iets minder dan een week eerder: toen ging het om 37.700 gevallen. De daling die eind oktober werd ingezet, is daarmee gestagneerd, stelt het RIVM. Die stagnatie is ook te zien in het zogenoemde besmettingsgetal. Dat was 23 dagen geleden, op 6 november 2020, 1,02. Dat betekent dat er toen 100 mensen samen 102 anderen besmetten. Alleen als de R onder de 1 zakt, neemt de verspreiding van het virus af. Sinds half oktober zakte de R juist onder de 1, wat betekende dat de verspreiding afnam. Toch is er ook goed nieuws te melden: het percentage positieve tests nam afgelopen week af. Waar twee weken geleden 13,8% van alle afgenomen tests positief was, nam dat afgelopen week af tot 12%. In totaal liggen er nu 1700 mensen met corona in het ziekenhuis, van wie 506 op de IC. (bron: RIVM/NOS) De aantallen liggen nog altijd ver boven de streefgetallen. Ook moet hier in acht worden genomen dat corona-patiënten die in de ziekenhuizen worden verpleegd sneller weer naar huis worden gestuurd en worden overgedragen aan de huisarts en de thuiszorg.

Het RIVM houdt er rekening mee dat de tweede golf van coronabesmettingen pas in maart voorbij is. Twee weken geleden werd er nog van uitgegaan dat het aantal besmettingen in januari terug zou zijn op het niveau van de zomer. Burgers zouden zich meer “mede-eigenaar van het probleem coronaverspreiding moeten voelen”, zeggen Jaap van Dissel en Jacco Wallinga van het RIVM tegen de NOS. Ze constateren dat minder mensen thuiswerken en dat het “urgentiegevoel” minder wordt bij gunstige berichten. Een lockdown van twee weken zou de cijfers drukken, maar de economische en sociale kosten zijn hoog, stellen ze. (bron: NOS)

In de VS zijn in week 47 144.145 coronabesmettingen vastgesteld bij kinderen en jongeren, meldt de Amerikaanse Academie van Kindergeneeskunde CNN schrijft dat dat een toename is van 28% in de laatste twee weken. Kinderen en jongeren tot en met 17 jaar in de VS maken nu ruim 11% uit van alle coronagevallen. Ongeveer twee miljoen Amerikanen zijn zaterdag en zondag al in het vliegtuig gestapt om Thanksgiving met familie te vieren. Dat meldt het persbureau Reuters. Daarmee werd de oproep van het CDC, het Amerikaanse RIVM, en corona-adviseur Anthony Fauci om vooral niet te reizen massaal genegeerd. Donderdag begon het lange Thanksgiving-weekend, traditioneel de drukste reisperiode van het jaar in de VS met de Black Friday en Cyber Monday Kerst-aanbiedingen in de winkels en webshops. Naar verwachting zullen voor die tijd ook nog eens 45 tot 50 miljoen Amerikanen in de auto stappen om elders Thanksgiving te vieren. (bron: NOS)

De Europese Unie heeft tot 160 miljoen doses van het Moderna-vaccin ingekocht, zei Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. De doses zullen verdeeld worden over de lidstaten. “Op hetzelfde tijdstip, op basis van het aantal inwoners en onder dezelfde voorwaarden.” Het is het zesde contract met een vaccinontwikkelaar en de EU werkt aan een zevende deal, zegt Von der Leyen. De vraag is natuurlijk waarom de EU als is gaan inkopen voordat er een toestemming is van het Europese Geneesmiddelenbureau voor de verschillende vaccins. Op https://www.europa-nu.nl/id/vlccegeh4 jzg/nieuws/vragen_en_antwoorden_het_coronavirus_en?ctx=vhsjeu461wp8&s0e=vhdubxdwqrzw staat daarover meer informatie.

Financieel/economische berichten

Unilever is vanaf 29 november 2020 geen Brits-Nederlands bedrijf meer, maar een Brits bedrijf. Na bijna 91 jaar is er een eind gekomen aan de structuur met twee hoofdkantoren, in Londen en Rotterdam. Het bedrijf ontstond op 1 januari 1930 uit een fusie van het Nederlandse margarinebedrijf Margarine Unie, voortgekomen uit de margarinebedrijven van Anton Jurgens en Samuel van den Berg, en de Britse zeepfabrikant Lever Brothers. De fusie was zinvol, omdat beide bedrijven elkaar beconcurreerden om dezelfde grondstoffen, beiden zich bezighielden met marketing op grote schaal van producten voor huishoudelijk gebruik en beide gebruikmaakten van soortgelijke distributiekanalen. Strategische beslissingen worden alleen nog in Londen genomen. Verder verandert er in de praktijk weinig. De Nederlandse werknemers houden hun baan en vanuit Rotterdam worden nog merken als Knorr en de Vegetarische Slager aangestuurd. In 2018 besloot Unilever te kiezen voor één hoofdkantoor. Aanvankelijk werd dat Rotterdam, maar na verzet van machtige aandeelhouders viel de keus alsnog op Londen. (bron: NOS)

De gemeente Utrecht wil twee nieuwe tramlijnen en een nieuw IC-treinstation aan de zuidoostkant van de stad bouwen. Daarvoor wordt €2,1 mrd uit het Nationaal Groeifonds gevraagd. Komende week worden de plannen gepresenteerd. Het tramnetwerk in het zuidwesten van de stad moet worden uitgebreid, onder meer naar de nieuwbouwwijk Merwede. Ook zou de Uithoflijn, die vorig jaar werd opgeleverd, worden verlengd naar Zeist. Het groeifonds zal uiteindelijk uit €20 mrd bestaan, bedoeld voor onder meer infrastructuur. Ook de regio Amsterdam wil miljarden uit het fonds voor de uitbreiding van het metronetwerk naar Purmerend en Schiphol. (bron: NOS)

Air France-KLM verwacht meer steun nodig te hebben van de overheid, maar wanneer zegt KLM-topman Pieter Elbers niet. “Ik kan en wil niet speculeren over wanneer precies welke maatregelen nodig zijn”, zei hij in een interview met Bloomberg TV. Dat bevestigt eerdere verwachtingen dat de huidige steunprogramma’s van de Franse en Nederlandse overheid niet voldoende zullen zijn om te kunnen overleven in deze barre tijden. Een lichtpuntje kan zijn het beschikbaar komen van goedgekeurde corona-vaccins, met beheersbare bijwerkingen. Een deel van de vooral oudere bevolking blijft daarover kritisch gestemd: eerst afwachten hoe veilig de vaccins zijn en dan pas beslissen wel of geen vaccin. Deze uitspraak van Elbers komt niet als een verrassing. Veel meer informatie over de luchtvaart in crisistijd op

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/11/27/corona-zet-de-tegenstelling-in-de-luchtvaart-op-scherp-wel-of-geen-groei-a4021712

Het kabinet heeft bij het verstrekken van leningen en garantiestellingen in de coronacrisis niet consequent de regels gevolgd, concludeert de Algemene Rekenkamer in een rapport. Na de crisis van 2008 zijn de regels over financiële risico’s voor de overheid aangescherpt. De afgelopen maanden heeft de overheid voor 62,7 mrd aan garanties en leningen verstrekt, vooral aan de zorg en het bedrijfsleven. Naar verwachting komt 2,6 mrd daarvan niet terug. De Algemene Rekenkamer stelt ook dat het parlement vaak niet tijdig op de hoogte is gebracht. In 10 van de 22 gevallen gebeurde dat pas achteraf. (bron: NOS) Aan leningen verstrekte de overheid €1,808 mrd, waarvan €1 mrd aan KLM, €300 mln aan Corona Overbruggingsleningen, €185,2 aan liquiditeitssteun aan Aruba, Curacao en St Maarten, €150 mln aan de Stichting Garantiefonds garantiegelden. Van de €90,9 mrd aan garanties ging €27,401 mrd naar het Europese Steunfonds, €12 mrd naar de herverzekering leverancierskredieten, €8,5 mrd garantie ondernemingsfinanciering Corona en €6 mrd Europees werkgelegenheidsfonds.

Naar verwachting zullen Nederlandse producenten volgend jaar gemiddeld minder investeren dan dit jaar, blijkt uit een CBS-enquête onder bedrijven in de industrie. Daarbij is alleen gekeken naar investeringen in tastbare goederen die in hetzelfde jaar worden gebruikt. De deelnemers denken in 2021 gemiddeld 3% minder te investeren dan dit jaar. Dit najaar zeiden producenten al dat ze dit jaar verwachten 11% minder te investeren. De verwachtingen verschillen flink per industrie-sector. Waar de chemie bijvoorbeeld lage verwachtingen heeft, zijn er in de textielindustrie juist hoge. (bron: NOS) Deze verwachtingen lopen parallel met eerdere uitspraken dat de problemen van de corona-crisis pas in de loop van 2022 voorbij zullen zijn.

De economie krimpt dit jaar iets minder dan op Prinsjesdag verwacht. Daartegenover staat dat de groei volgend jaar iets minder hard zal zijn. Dat blijkt uit de eerste raming van het Centraal Planbureau sinds het uitbreken van de tweede besmettingsgolf. In de raming gaat het Centraal Planbureau ervan uit dat er midden volgend jaar grootschalig een vaccin beschikbaar is en dat de corona-pandemie onder controle komt. Is dat niet het geval en blijven er maatregelen van kracht om de pandemie in te dammen, dan kan de economie ook volgend jaar verder krimpen. Het Planbureau hield op Prinsjesdag nog rekening met een donker scenario als er een tweede golf zou uitbreken en er nieuwe beperkende maatregelen zouden komen. In dat scenario zou de werkloosheid oplopen naar 10% van de beroepsbevolking en de economie ook in 2021 krimpen. Ondanks de tweede golf heeft het Centraal Planbureau nu de krimp van de economie dit jaar naar beneden bijgesteld. Die komt uit op ruim 4%. Eerder ging het CPB nog uit dat de economie 5% zou inzakken. Volgend jaar is er dan herstel, met een groei van 2,8%. dat is minder dan eerder nog gedacht werd, toen raamde het CPB de groei op 3,5%.

De werkloosheid loopt volgend jaar nog wel fors op, doordat steunmaatregelen aan bedrijven worden afgebouwd en reorganisaties in gang worden gezet. 6,1% van de beroepsbevolking is volgens deze raming volgend jaar werkloos. Dat komt neer op ruim 200.000 werklozen meer dan dit jaar. Over de overheidsschuld is het het Centraal Planbureau positiever. Het begrotingstekort komt volgend jaar uit op 4,6%, tegenover 5,1% waar op Prinsjesdag nog van uit werd gegaan. De begrotingsschuld loopt nog op, maar minder dan toen verwacht. Ik ben geen rekenmeester en heb geen inzage in de aannames van het CPB. Maar toch heb ik bedenkingen voor de gepresenteerde prognoses. Vooralsnog zie ik zowel een golf van faillissementen en werklozen aankomen. Verder zegthet CPB niets over de ontwikkeling van de koopkracht en de mogelijke kortingen op de pensioenen. Ik verwacht dat de overheidssteun aan het bedrijfsleven uiteindelijke tot forse afschrijvingen en dus verliezen zal leiden. De staatsschuld zal verder stijgen ook door onze deelname aan het EU-fonds voor steun aan de zwakke Zuid-Europese landen.

De banken krijgen met vertraging de coronaklap voor hun kiezen. De ECB waarschuwt dat de buffers moeten worden opgehoogd, schrijft Het Laatste Nieuws. Voor corona hadden de banken weliswaar extra buffers aangelegd om problemen met niet-terugbetaalde leningen op te vangen, maar in een aantal gevallen lijken die toch “optimistisch ingeschat”. Dat stelt de Europese Centrale Bank (ECB) in een rapport over de financiële sterkte van de bankensector. Momenteel valt de schadelast bij de banken nog mee. Het aantal klanten dat zijn leningen door corona niet of onvolledig kan terugbetalen, blijft laag. Bovendien manifesteert de achterstalligheid zich vooral in de afbetaling van (kleinere) consumentenkredieten, veeleer dan bij de (grotere) hypotheekleningen. Die meevaller is vooral te danken aan de overheidsmaatregelen om tijdelijk uitstel van betaling toe te staan. “Daardoor wordt de tijd waarin het niet tijdig kunnen terugbetalen van leningen door particulieren en bedrijven omgezet in kredietverliezen voor de banken vooruitgeschoven”, zegt vicevoorzitter Luis de Guindos van de ECB in de Financial Stability Review die de instelling maakte over de situatie van de banken in de eurozone. Gelukkig is het eigen vermogen van de banken steviger dan bij het ingaan van de financiële crisis in 2008. Dat betekent dat ze beter gewapend zijn tegen een stootje. En dat kan ook nodig zijn, want zij zullen nog geruime tijd kredietverliezen moeten opvangen, verwacht de centrale bank. Ze gaat er dan ook vanuit dat de rendabiliteit van de banken nog een hele tijd laag blijft. De ECB vraagt de banken bovendien al verder te kijken. Het financieel systeem moet ook klaar zijn om de gevolgen op te vangen van de klimaatverandering en van een transitie naar een groenere economie. Daarnaast is er een toenemende invloed van niet-banken zoals investeringsfondsen, die steeds meer de plaats innemen van de banken in de financiering van de bedrijven. Dat kan de risico’s op financiële ontsporingen doen toenemen, wat nog versterkt wordt door een gebrek aan toezicht op de niet-banken. De ECB vroeg de commerciële banken de voorbije maanden dan ook om hun financiële stevigheid niet te verzwakken door dividenden uit te keren aan hun aandeelhouders. Of die sterke aanbeveling verandert, beslist ze in december. Al zou directielid Yves Mersch zich al hebben laten ontvallen dat banken die er goed voorstaan vanaf volgend jaar mogelijk toch weer dividenden mogen uitbetalen. (bron: hln.be) De ECB gaat over tot een herhaling van zetten. De banken hebben na de krediet/bankencrisis van 12 jaar geleden hun buffers versterkt. De vraag is echter of dat voldoende is om verliezen die eraan komen als gevolg van de economische krimp zonder hulp van buiten te kunnen overleven. De ECB zelf heeft voor liquiditeitssteun aan het bankwezen in de 19 eurolanden grote hoeveelheden gratis geld beschikbaar gesteld. Dat zouden ze niet doen als ze geen problemen verwachten. Het is de vraag hoe groot de schade wordt als de steunprogramma’s van de ECB, de EU en de 19 eurolanden afgebouwd gaan worden en hoe zwaar getroffen sectoren in het bedrijfsleven en de kunst en cultuursector, de sport en de landbouw en veeteelt worden uit de crisis komen. En hoe groot de overlevingskans is. De positieve prognoses gaan er vanuit dat er geen derde coronagolf gaat komen, maar alles afhangt van de vaccins die nog op de markt moeten komen en het aantal bijwerkingen die die vaccins hebben. De bevolking is terughoudend om zich te laten vaccineren, vanwege de snelheid waarmee de vaccins zijn ontwikkeld en getest. Elders in dit blog staan kritische kanttekeningen die de Algemene Rekenkamer plaatst bij de de verstrekte hulp aan het bedrijfsleven dat zwaar is getroffen door het corona-virus.

Frontberichten

Thierry Baudet maakte begin deze week bekend dat hij nog niet klaar is met de politiek, maar dat hij zich heeft teruggetrokken als fractievoorzitter en partijvoorzitter van Forum voor Democratie. Hij blijft wel in de Tweede Kamer. Dat zei hij dinsdagmorgen in een gesprek met journalisten voor het partijkantoor van FvD. Volgens Baudet trekt hij zich nu als leider terug om voor eens en voor altijd duidelijk te maken dat homofobie en antisemitisme onaanvaardbaar zijn. “Daar neem ik de verantwoordelijkheid voor.” “Nu gaan we met een schone lei verder.” Het is onduidelijk over de status van de Jongeren afdeling van FvD en de positie van de voorzitter Freek Jansen, die op de zevende plaats staat op de verkiezingslijst van FvD. Theo Hiddema stapt per direct uit de Tweede Kamer anderen zeggen hun lidmaatschap op. Het bestuur heeft Baudet in het handelsregister bij de KvK als bestuurder, maar het is de vraag of dat rechtsgeldig is omdat Baudet geen ontslag heeft genomen en ook niet ontslagen is. Amateuristisch handelen!!

De Inspectie SZW, de vroegere arbeidsinspectie, kreeg dit jaar een recordaantal meldingen binnen, waarvan bijna de helft te maken had met de coronapandemie, schrijft Ingrid Weel in Trouw. De afstand tussen collega’s op de werkvloer of een zieke collega die gewoon aan het werk is. Over dit soort onderwerpen kwamen afgelopen halfjaar ruim 2000 meldingen binnen bij de Inspectie SZW (Sociale Zaken en Werkgelegenheid). Ook ontving de inspectie honderden meldingen over werkgevers die personeel niet toestaan thuis te werken, terwijl dat in de ogen van de werknemer prima zou kunnen. De Inspectie SZW heeft het dit jaar druk. Vooral als gevolg van corona kreeg ze 90% meer meldingen vergeleken met dezelfde periode vorig jaar. In totaal waren het bijna 12.000 meldingen en vragen, waarvan ruim 5400 aan corona waren gerelateerd. Met ruim 1300 werkgevers is contact geweest naar aanleiding van een klacht. In 90% van die gevallen moest de werkgever maatregelen treffen om blootstelling aan het coronavirus op de werkvloer te voorkomen. De inspectie verwacht dat de groei aan coronaklachten in 2021 doorzet. “Naast de risico’s op besmetting op het werk zien we ook overbelasting in sectoren waar de druk toeneemt”, meldt Marc Kuipers, inspecteur-generaal van de Inspectie SZW in het jaarplan. Denk aan de zorg. “Ook zijn er nieuwe risico’s door thuiswerken, zoals verstoring van de balans tussen werk en privé. We zien bij veel mensen een terugval in inkomen en een grotere afhankelijkheid van voorzieningen. Daarom hebben we deze zomer onze jaarplanning bijgesteld.” Het corona-virus zorgde er voor dat de inspectie de prioriteit verlegde naar werkenden in laagbetaalde sectoren en dan vooral de mensen die op flexibele basis werken. Kuipers: “We zien dat deze groep extra hard getroffen wordt door de gevolgen van corona”. Een groep die daarbij opvalt, aldus de inspecteur-generaal, zijn arbeidsmigranten. “Een deel van onze economie wordt steeds afhankelijker van deze werknemers, die soms onderbetaald worden, lang werken en slechte huisvesting hebben. In 2021 inspecteren we daarom extra veel in sectoren waarin arbeidsmigranten werken.” Zij zitten, versterkt door een taalbarrière en een beperkt sociaal netwerk, in een afhankelijke positie. Vanwege hun zorgelijke positie krijgen corona-meldingen over arbeidsmigranten voorrang van de inspectie. De uitzendbureaus, distributiecentra, industrie, de agrarische sector en de bouw worden vanwege hun grote inzet van Oost-Europese werknemers extra in de gaten gehouden. De Inspectie SZW streeft er ook naar om 60% van de slachterijen te controleren in 2021. Ze gaat ook het contact met Polen en Bulgarije intensiveren, zodat de inwoners van deze landen al daar de relevantie informatie in hun eigen taal kunnen ontvangen over werken in Nederland. De inspectie schat in dat het risico op oneerlijk werk (onderbetaling, illegale tewerkstelling), onvoldoende inkomen en problematische schulden flink zal stijgen als de economie volgend jaar verder krimpt. De voornemens zien er op papier positief uit.

Premier Rutte probeert te voorkomen dat de steun aan Syrische rebellen wordt onderzocht. Dat melden bronnen in de coalitie aan Trouw en Nieuwsuur. In 2018 bleek dat het kabinet jarenlang rebellen steunde die samenwerkten met terroristen en mensenrechten schonden. De Tweede Kamer was verteld dat alleen ‘gematigde’ groepen werden gesteund. De Kamer wilde een onderzoek, maar dat kwam er niet. Een nieuwe motie over de zaak,van CDA en CU, werd deze maand door minister Blok ontraden omdat het voor “spanningen” bij “bondgenoten” zou zorgen. Rutte zou CDA en CU onder druk hebben gezet om de motie in te trekken. (bron: NOS)

Veel van de stikstofneerslag in natuurgebieden wordt veroorzaakt door slechts een handvol agrarische bedrijven. Dat meldt het Platform voor Onderzoeksjournalistiek Investico, dat gegevens van 19.000 veehouders bekeek. De verschillen tussen de agrariërs zijn groot. Uitschieters veroorzaken tot wel 61 keer meer neerslag dan gemiddeld. Een kalkoenboer op de Veluwe veroorzaakt meer neerslag dan wordt bespaard door 100 km/u te rijden. Deskundigen zeggen dat natuurgebieden alleen gezond worden als topvervuilers dicht gaan. Dan kunnen ook duizenden huizen in aanbouw worden voltooid. (bron: NOS)

Overwegingen

Nicky Pouw-Verweij, lid van de Eerste Kamer voor Forum voor Democratie, meldt het NRC, zegt dat Baudet op een partij-dineetje op 20 november hebben gezegd ‘corona de wereld ingebracht zou zijn door de Joodse Hongaars-Amerikaanse 80-jarige miljardair George Soros met als doel om ons onze vrijheid af te nemen en een nieuwe wereldheerschappij te stichten. Het zou dan gaan om een communistische staat met de toevoeging ‘en dan schoppen ze toch alle domme negers Europa uit’. Dergelijke uitspraken worden gezien als antisemitisch. Waarom worden semieten beschermd tegen beschimpingen en andere volken niet? Dit is de ‘officiële’ beschrijving van antisemitisme: het is een bepaald beeld van Joden dat tot uiting kan komen als haat jegens Joden. Mondelinge en fysieke uitingen van antisemitisme zijn gericht tegen Joden of niet-Joodse personen en/of hun bezittingen, tegen instellingen van de Joodse gemeenschap en tegen Joodse religieuze voorzieningen. Over de vraag of anti-semitisme net zo strafbaar is als anti-islam of andere volken of religies is het antwoord niet helder. Anti-semitsme wordt nergens in de wet als strafbaar genoemd, maar als daardoor mensen of instellingen worden gediscrimineerd kan dat wel strafbaar zijn. Daarin heeft de rechter het laatste woord. De bevoordeelde positie van het jodendom is inderdaad reden voor discussie. Door de jaren heen werd de Joodse etniciteit vaak aangewezen als schuldige van allerlei problemen. Economische vooroordelen zijn vaak gebaseerd op het argument dat Joden financiële macht zouden bezitten. Zij zouden alle banken bezitten en zouden hun neus ophalen voor handenarbeid. De oorzaak van het relatief hoge aantal Joden in de financiële markt lag er echter in dat de Joden in grote delen van Europa van de meeste beroepen werden uitgesloten. Uit onderzoek in Europa van de Anti-Defamation League uit 2007 bleek dat 13% van de Nederlanders, 21% van de Britten en 40% van de Belgen en Zwitsers vond dat Joden te veel macht hebben op de internationale financiële markten. Een onderzoek van dezelfde instantie uit 2009 wees uit dat maar liefst 31% van de Europeanen vond dat de Joden de motor waren achter de wereldwijde financiële crisis, die in 2008 startte. Ik herken dit beeld: het is te herleiden tot de hebzucht van het kapitalisme. De mythe dat Joden via de banken de wereld in handen hebben is kennelijk springlevend en wijdverbreid, ook in zogenaamd beschaafde kringen.

Goldman Sachs, de Rothschilds, Bill Gates, George Soros, Mark Zuckerberg, Zara-oprichter Amancio Ortega, investerings-goeroe Warren Buffett, de Mexicaanse telecom-baas Carlos Slim en Amazon-oprichter Jeff Bezos. Larry Ellisson, bestuursvoorzitter van Oracle en de voormalige burgemeester van New York, Michael Bloomberg. Google medeoprichters Larry Page en Sergey Brin, de 82-jarige casinomagnaat Sheldon Adelson, Dell-oprichter en bestuursvoorzitter Michael Dell, bankier Joseph Safra, investeerder Carl Icahn, hedgefund manager James Simons en Charlène de Carvalho-Heineken behoren tot de Joodse ‘rijksten der aarde’. Hanna Luden schreef deze week in Trouw: <“Hij (Soros) is niet eerlijk, maar bedriegt, hij is niet nationaal, maar een kosmopoliet. Hij gelooft niet in werken, maar speculeert met geld. Hij heeft geen vaderland omdat hij denkt dat de wereld van hem is”, zei de Hongaarse premier Orbán in 2017. Het is weer het verhaal dat het beeld voedt van de Joden als kosmopolieten zonder nationale loyaliteit, die via hun greep op de financiële wereld overal aan de touwtjes trekken. Soros als de reïncarnatie van de familie Rothschild uit de vorige eeuw.> Terug naar de uitspraken van Thierry Baudet over Soros. Joodse pioniers als de Duitse filosoof Karl Marx, 150 jaar geleden, en de Russische revolutionair Leon Trotski, 50 jaar later, waren de initiators van het socialisme en het communisme. Die vertegenwoordigen de idealistische kanten van het Jodendom. Het lijkt erop dat Soros daar ook naartoe overhelt. Ik sluit dat zeker niet uit. Ik keer terug naar de uitspraken die Baudet in besloten kring heeft gedaan en zijn reactie op de rechtse uitspraken binnen de JFvD. De vraag is hoe Baudet aankijkt tegen de samenleving van morgen. Wat op ons afkomt is robotisering, kunstmatige intelligentie, meer beta-gericht (algoritmes), de macht van data, internet en digitalisering. Een aantal waardes moeten worden herwogen zoals het klimaat, milieu en natuur en de sociaal/maatschappelijke fundamenten, de staatsinrichting van Europa en een herwaardering van de democratie en het neoliberalisme. Ik denk ook aan een herprofilering van de waarden: arbeid, opleiding, inkomen, woning, veiligheid en privacy. Het is een enorme opdracht waarvoor deze generatie staat. Wil FvD door met de neoliberale samenleving van Rutte c.s. of maakt Baudet andere keuzes. Kan Europa verder met 27 regeringsleiders die steeds weer onmachtig zijn een Europees beleid te voeren? Kan de Europese Unie verder als een pion van het neoliberalisme? Moeten er voor nu en voor de toekomst geen andere keuzes worden gemaakt? Baudet kan dat, maar wil hij dat ook?

Wat meespeelt is dat jongeren in de politiek ageren tegen het politieke beleid dat gevoerd wordt en waarin de doelstellingen van het neoliberalisme centraal staan. Ook de stijl van regeren willen ze niet continueren. De tijd van ‘pappen en nathouden’ willen ze niet continueren. Daarbij zullen de ondervragingen van de Parlementaire Commissie Toeslagingen ook wel hebben duidelijk gemaakt dat dat niet de wijze is waarop zij bestuurd willen worden. Dat hele gedoe in Brussel speelt ook een negatieve rol. Op https://www.trouw.nl/politiek/jongerenorganisaties-op-rechts-en-links-zijn-radicaler-dan-hun-moederpartijen-en-dat-is-geen-toeval~b9c5cd57/ schrijft Niels Markus over 2 politieke jongerenorganisaties op de flanken die kampen met radicalisatie. Hij stelt daarbij de vraag of het democratisch besef bij de jongeren afneemt? Antisemitische socialemediaberichten en communistische manifesten, ideologieën van de vorige eeuw? Racistische, fascistische en antisemitische berichten vanuit de JfvD en Bij Rood, de jongeren van de SP, zijn 5 leden geroyeerd vanwege hun lidmaatschap bij het Communistisch Platform. De vraag die gesteld wordt is toeval of een beweging? Ik hou het erop dat jongeren teleurgesteld zijn dat de gevestigde politieke partijen (de SP wil zelfs gaan meeregeren) nauwelijks aandacht besteden aan de toekomst van onze jongeren.

Een inkijkje in ons Belastingparadijs van Mark Schenkel op https://www.volkskrant.nl/kijkverder/track-en-trace/v/belastingverdrag-met-oeganda-op-grote-schaal-misbruikt/ Internationale bedrijven, waaronder ook een staatsbedrijf van de Chinese Communistische Partij, gebruiken Nederland om in Oeganda op grote schaal belasting te omzeilen. Het Afrikaanse land loopt miljoenen aan inkomsten mis door een afspraak die het in 2004 met Nederland maakte. Enkele citaten in het interessante artikel. Door een uniek verdrag hoeven Nederlandse bedrijven in Oeganda geen winstbelasting te betalen. Daardoor vestigen allerlei internationale bedrijven die actief zijn in Oeganda zich met een holding in Nederland. Zoals het Indiase telecombedrijf Airtel, dat zijn winsten naar een gebouw in Amsterdam Nieuw-West sluist. Meer dan 10 miljoen Oegandezen – een op de vier – gebruiken Airtel om tot in de meest afgelegen dorpjes te bellen, te internetten en per mobieltje geld te verzenden. Airtel sluist zijn winstuitkeringen belastingvrij door naar een holding in Amsterdam. Via verdere omwegen eindigt een flink deel bij de eigenaren in India. Airtel is het topje van de ijsberg aan internationale bedrijven die via Nederland belastingen ontwijken waarmee Oeganda publieke voorzieningen zou kunnen financieren, zoals scholen, ziekenhuizen en schoon drinkwater. Miljoenen dollars verdwijnen elk jaar naar de polder, bedragen die nog vele malen groter kunnen worden zodra Oeganda zijn uiterst waardevolle olievoorraden gaat oppompen – uit onderzoek van de Volkskrant blijkt dat het betrokken Chinese staatsoliebedrijf in Oeganda zijn activiteiten fiscaal ook via het voordelige Nederland laat lopen, in navolging van zijn Franse projectpartner Total. Nederland geldt als de aantrekkelijkste springplank voor zakendoen in Oeganda. Nederlandse bedrijven zijn praktisch de enige die in het Afrikaanse land geen belasting hoeven te betalen over winstuitkeringen (dividenden). Het normale tarief van 15% vervalt als gevolg van speciale – en fel bekritiseerde – afspraken tussen beide landen. Hoe sterk Airtel profiteert van zijn Nederlandse registratie, valt op te maken uit jaarverslagen en uit bedrijfsdocumenten in de Oegandese Kamer van Koophandel. Aangezien in drie jaar tijd bijna $200 mln (170 mln) aan dividend naar Nederland is gestroomd, heeft Airtel naar schatting ruim $25 mln aan belasting weten te omzeilen in Oeganda. Nederland belast deze geldstroom sowieso niet. Van die $25 mln zou Oeganda ongeveer twintigduizend leraren een jaar lang kunnen betalen, becijfert Regina Navuga (35), een onderzoeker die namens de Oegandese organisatie Seatini actie voert tegen belastingontwijking. Zij gruwelt ervan dat multinationals als Airtel een fiscaal vriendelijke vestigingsplaats als Nederland gebruiken om maar zo weinig mogelijk belasting te betalen in landen waar de bedrijven werkelijk actief zijn. Helemaal scheef vindt zij dat een land als Oeganda onderwijl kampt met een tekort aan openbare voorzieningen – Navuga’s kantoor, in Kampala, ligt aan een ongeasfalteerde weg. ‘Belastingontwijking is moreel verwerpelijk’, schampert ze, ‘het versterkt het mondiale systeem van winner takes all.’ Grotere belastingbijdragen van multinationals zouden niet vanzelf tot meer ziekenhuizen of scholen leiden, want overheidsinkomsten verdwijnen in Oeganda maar al te vaak in de zakken van de politieke machthebbers, weet Navuga. Maar het gaat haar om het principe: ‘Betalen multinationals hun eerlijke aandeel, dan is het aan de Oegandese bevolking om van de politiek meer publieke voorzieningen te eisen.’ Belastingontwijking is wereldwijd een probleem. Alle overheden bij elkaar liepen in 2017 door toedoen van op winstmaximalisatie gerichte multinationals minstens $500 mrd aan potentiële inkomsten mis, schat de organisatie Tax Justice Network. Nederland is, ondanks maatregelen van Den Haag, een spil in het systeem: het Centraal Planbureau (CPB) spreekt in een vorige maand verschenen studie onomwonden van ‘de prominente rol van Nederland als doorsluisland voor belastingontwijking’. Via brievenbusfirma’s, coöperaties en andere fiscale poldermodellen sturen multinationals elk jaar miljarden euro’s richting belastingparadijzen als Bermuda of de Kaaimaneilanden. De Nederlandse route kost de rest van de wereld jaarlijks zo’n $25 mrd aan gederfde belanginkomsten, berekende Arjan Lejour, hoogleraar taxation and public finance in Tilburg. Voor ontwikkelingslanden bedroeg de schade in 2018 $1,8 mrd, schat de internationale organisatie Actionaid. Hoeveel belastinggeld Oeganda exact ziet verdwijnen, is lastig te bepalen. Het kan van jaar tot jaar verschillen en hangt mede af van de winsten die ‘Nederlandse’ bedrijven boeken. Wel is duidelijk dat het elk jaar om miljoenen dollars gaat. In 2014 bijvoorbeeld derfde Oeganda, volgens experts van de London School of Economics (LSE), tot $24 mln aan potentiële belastingopbrengsten van ‘Nederlandse’ firma’s (Airtel speelde toen waarschijnlijk nog geen rol: het bedrijf maakte destijds nog verlies in Oeganda). Waarschijnlijk was het bedrag hoger: de LSE-experts keken niet naar álle soorten belastingen die het land misliep. Zo gebruiken multinationals Nederland ook om in Oeganda belasting op de verkoop van onroerende goederen te vermijden. Met zulke praktijken zijn tientallen miljoenen dollars gemoeid. ‘Oeganda geeft te veel weg’, zegt Navuga. Het CPB noemt Nederland ‘het kanaal bij uitstek’ waarlangs potentiële belastingopbrengsten verdwijnen, een gevolg van Nederlands ‘agressieve’ belastingverdrag met Oeganda. Belastingverdragen zijn op zichzelf niet ongewoon: wereldwijd bestaan er duizenden. Landen spreken met elkaar af wie belasting int bij een bedrijf dat in beide landen actief is, zodat een bedrijf niet dubbel betaalt. Maar de Nederlandse verdragen hebben zo veel kritiek teweeggebracht, dat Den Haag zich gedwongen zag een reeks afspraken te herzien, bijvoorbeeld met Zambia en Ethiopië. Met Oeganda wordt ook gepraat over meer rechten om belasting te heffen bij Nederlandse bedrijven. Op de vraag waarom Oeganda in 2004 het verdrag met Nederland sloot, heeft Cephas Birungyi, die als belastingambtenaar bij de onderhandelingen was betrokken, wel een antwoord. ‘Onze delegatie had te weinig kennis van zaken, in Den Haag voelde het alsof we als scholieren tegenover studenten zaten’, zo blikt hij grinnikend terug in zijn kantoor in Kampala, waar hij tegenwoordig als belastingadvocaat multinationals terzijde staat. Hij bezit nog altijd een paar klompjes en een delftsblauw KLM-huisje. Oeganda dacht dat het door het belastingverdrag investeerders voor zich zou interesseren. Het weggeven van rechten om belasting te heffen zou ruimschoots worden gecompenseerd door de vruchten van extra economische bedrijvigheid. In de praktijk stimuleert het belastingverdrag multinationals die toch wel in Oeganda willen investeren om via Nederland belastingen te ontwijken. Navuga, de belastingactivist, wijst op Total, het Franse energieconcern. Total regelt zijn Oegandese olieproject dan wel via een Nederlandse bv, ook zonder dit belastingvehikel zou het bedrijf maar al te graag in Oeganda willen opereren, stelt Navuga. ‘Wij hebben ólie, waarom zou Total dan níét komen!’ Oeganda actief te worden toen het in 2010 nog snel een bijpassende holding in Nederland inschreef. Het Oegandese filiaal bleef formeel nog even onder Airtel in moederland India ressorteren, maar toen het in 2017 eenmaal winstgevend was en het voor de eerste keer dividend ging uitkeren, werd het onder de bv aan de Overschiestraat 65 geparkeerd. Op dit adres zitten nog veel meer holdings: Airtel opereert in meer dan tien Afrikaanse landen en al deze bedrijfsonderdelen – van Nigeria en Tsjaad tot Kenia en Rwanda – profiteren via de Overschiestraat 65 van het fiscaal vriendelijke, Nederlandse vestigingsklimaat. Alles bij elkaar laat Airtel een forse hoeveelheid geld door de polder stromen: volgens de jongste cijfers staat er op de Nederlandse balans meer dan $6 mrd. De Afrikaanse bedrijfsonderdelen worden na de fiscale tussenstop in Amsterdam ook nog te gelde gemaakt op de beurs in Londen, waar ze gezamenlijk genoteerd staan als de entiteit Airtel Africa. Deze eenheid is profijtelijk: afgelopen jaar heeft Airtel Africa een winst geboekt van $408 mln. Los hiervan schuift Airtel via Amsterdam miljoenenbedragen van en naar belastingparadijs Mauritius. Mogelijk gaat het hierbij om interne, voordelige bedrijfsleningen. ‘Airtel lijkt te denken: het maakt ons niet uit dat het er onbehoorlijk uitziet, als we maar geen belasting betalen’, zegt Vincent Kiezebrink van de Amsterdamse organisatie Somo, die multinationals tegen het licht houdt. Airtel zegt in een reactie dat het zich ‘aan de belastingwetgeving houdt’. Dat is nou net het probleem, zegt Kiezebrink: de handelwijze van Airtel bewijst dat Den Haag de regels in Nederland verder moet aanscherpen en dat het belastingafspraken met een land als Oeganda moet herzien. ‘Airtel is een aanklacht tegen het bestaande systeem.’ Honderden miljoenen euro’s dreigt Oeganda mis te lopen zodra het land zijn olievoorraden gaat exploiteren. De bedrijven die de olie mogen oppompen, het Franse Total en het Chinese CNOOC, opereren namelijk fiscaal gezien via Nederland. Volgens de bestaande regels hoeven zij straks nul belasting over hun winstuitkeringen te betalen. De gederfde belastingopbrengsten kunnen oplopen tot $287 mln, zo becijfert Oxfam in een recent rapport over Oeganda’s opstartende oliesector. Oxfam baseert zich op uitgelekte contractgegevens en een olieprijs van $50 per vat, een prijs die ook voorkomt in scenario’s van Total. In werkelijkheid kan Oeganda nog veel meer geld mislopen: Oxfams studie gaat over slechts één van de vier olievelden waarin Total en CNOOC samenwerken. CNOOC is in de berekening meegenomen nadat Oxfam van de Volkskrant informatie had gekregen waaruit blijkt dat het Oegandese filiaal van CNOOC eigendom is van een b.v. in Nederland. Dat Total via Nederland opereert is geen geheim − het Franse concern doet vanaf de Bordewijklaan 18 in Den Haag zaken over de hele wereld − maar CNOOC doet zijn uiterste best om de belastingconstructie achter zijn glinsterende kantoorgebouw in Oeganda te verhullen. Gegevens uit de plaatselijke KvK bewijzen echter dat het door de Chinese Communistische Partij aangestuurde CNOOC zijn Oegandese zaakjes via de fiscale sluiproute richting Nederland laat lopen. Het bedrag dat Oeganda verliest aan Total en CNOOC, kán lager uitvallen dan becijferd, mits Nederland en Oeganda het eens worden over een nieuw belastingverdrag. Mogelijk gaat Oeganda’s belastingtarief voor dividenden van ‘Nederlandse’ bedrijven van 0% naar 10%. Dan loopt Oeganda volgens Oxfam ‘maar’ $113 mln mis over één van de vier olieblokken.

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 27 nov 2020; week 48: AEX 611,67; Bel20 3.719,36; CAC40 5.598,18; DAX30 13.335,68; FTSE 100 6.367,58; SMI 10.485,37; RTS (Rusland) 1.302,43; SXXP (Stoxx Europe 600) 393,23; DJIA 29.910,37; NY-Nasdaq 100 12.258,21; Nikkei 26.644,71; Hang Seng 26.894,68; All Ords 6.816,80; SSEC 3.408,31; €/$1.196; BTC/USD $17.024,25; 1 troy ounce goud $1.787,70, dat is €48.049,84 per kilo; 3 maands Euribor -0,528%; 1 weeks -0,548%; 1 mnds -0,502%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,504%; 10 jaar VS 0,8512%; 10 jaar Belgische Staat -0,391%; 10 jaar Duitse Staat -0,584%; 10 jaar Franse Staat -0,344%; 10 jaar VK 0,3%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,487%; 10 jaar Japan 0,0247%; Spanje 0,06%; 10 jaar Italië 0,596%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,502.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden deze week licht hoger nadat Joe Biden de 46e president van de VS zou worden. Ik twijfel of dat enthousiasme wel terecht is, want de VS verkeren momenteel in een kritische fase waarin het nog onduidelijk is of de ‘elect president’ uiteindelijk in januari ook nog tot President wordt geïnstalleerd. Zou uiteindelijk Trump toch in het Witte Huis blijven dan is een forse koersreactie mogelijk. Het corona-virus is nog altijd niet onder controle, de besmettingen waren met de helft gedaald maar bleven stabiel deze week wat, de dollar noteerde lager en de bitcoin daalde wat. Slecht nieuws vanuit bepaalde sectoren in het bedrijfsleven, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van corona, bepalen de sfeer. De goudprijs in $$ daalde weer fors en de rente daalde licht. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,302%; Duitsland -0,181%; Nederland -0,11%; Frankrijk 0,341%; Japan 0,6497%; VK 0,848%; Spanje 0,876%; Canada 1,1981%; Italië 1,452%; VS 1,5576%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,766%; Nederland -0,715%; België -0,678%; Zwitserland -0,6795%; Frankrijk -0,665%; Denemarken -0,629%; Spanje -0,398%; Japan -0,1104%; VK -0,01%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.