UPDATE 28-02 2021/570 Kabinet zit klem tussen de eisen van het volk om corona-versoepelingen en een derde corona-golf

Dit blog is het tweede deel van het weekendblog. Gisteren heb ik blog 569 gepost. Dit weekend staat centraal de vraag wat de verwachtingen zijn van het OMT over de ontwikkeling van de corona-ontwikkelingen op de korte en middellange termijn (wij moeten de komende jaren leren leven met corona), 60% verlies van vertrouwen in het corona-beleid door het kabinet Rutte III, de gevolgen daarvan voor de verkiezingen over 2½ week en de vraag hoe de rechtbanken gaan oordelen over de door ondernemers aangespannen rechtszaken over het gevoerde lockdown beleid gezien in het licht dat het water ondernemers tot aan de lippen staat en de burgerlijke ongehoorzaamheid van burgers, in grote mate jongeren in de grotere steden tegen de ontneming van hun bewegingsvrijheid in deze onzekere tijd.

Al enige weken is er sprake van een stijging van de rente, niet alleen in Europa, ook in de VS. Fed-president Powell verklaarde deze week in het Congres dat het twee tot drie jaar duurt voordat het inflatiedoel van de Fed is bereikt. Hij ziet geen extreem hoge of langdurige inflatie en bevestigt dat de Fed haar ruim geldbeleid zal voortzetten. Maar toch stijgt donderdag de rente verder tot 1,40%. De overheidsstimuleringen die president Biden in het vooruitzicht stelt, drijft die rente verder op, aldus broker IG. Die stijgende rente is nadelig voor met name de tech-bedrijven, de stijging drukt vooral bij deze fondsen waar beleggers rekenen op forse resultaatstijgingen de huidige waarde van hun toekomstige winsten. Die stijgende rente op de kapitaalmarkten is een vreemd fenomeen op het moment dat centrale banken veel en gratis geld in de markten blijven pompen op een moment dat de rentetarieven zich bewegen van negatieve rentetarieven naar positieve. Ook de Duitse en Nederlandse 10-jarige rentetarieven kunnen binnenkort weer in de plus noteren. Dan noteert alleen nog het korte termijngeld van de rijkere landen, als Duitsland, Nederland, Zwitserland, België, Frankrijk en Denemarken een ½% in de min. Ik denk dat deze forse correctie voortkomt uit de verwachting dat de inflatie gaat stijgen als gevolg van prijsstijgingen die optreden zodra ondernemers weer – beperkt dan wel geheel – aan de slag kunnen. Voor corona betaalde ik voor een knipbehandeling bij de kapper €14, daar zal zeker een coronatoeslag bijkomen, ik neem aan van €6. De kapper heeft zware verliezen geleden en heeft betalingsachterstanden bij de fiscus en de bank en mogelijk bij de huisbaas en andere vaste lasten en misschien wel zijn personeel. Ook in de horeca en de reis- en recreatiesector zullen ondernemers de prijzen fors moeten verhogen om te kunnen overleven. Ik verwacht dat de prijs van een consumptie in de kroeg en op het terras mogelijk, de komende tijd, wel met 1/3 kunnen stijgen. Daardoor zal de inflatie dit jaar niet uitkomen op 1,3%, zoals het CPB prognosticeert, maar veel hoger. Wellicht >2%. Dat betekent dat de belegger een redelijk rendement eist op zijn beleggingen. Stel dat hij niet langer genoegen neemt met -0,5% maar dat hij 2% wil en daar komt dan nog eens 2% inflatie bij. Dan streeft hij naar 4% en dat zou ook redelijk zijn. Maar dan komen de centrale banken in enorme problemen want als zij de markten voeden met kapitaal met een negatieve rente dan helpen zij hun eigen monetaire beleid om zeep. De grote winnaars daarvan zijn dan de financiële markten maar tegelijkertijd ook de grote verliezers want de koersen op de effectenmarkten zullen fors gaan dalen, zowel de aandelen als de vastrentende waarden. De tijd van ‘wij zijn een rijk land en kunnen ons wel wat permitteren’ is dan snel voorbij.

Krantenkoppen

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Plan Bureau (CPB) waarschuwen de regering voor de gevolgen van de lockdown.

De steun onder de bevolking neemt af, blijkt uit RIVM-cijfers. Maar het aantal besmettingen loopt weer op naar ca 5000 per dag.

Resultaat van lege treinen, door de corona-beperkingen, veroorzaakten een miljardenverlies bij NS in 2020: €2,6 mrd. Reizigers reden met de NS 55% minder kilometers. Beschikbaarheidsvergoeding van de overheid €818 min en bij de Engelse dochter Abellio €1,2 mrd. NOW steun salarissen winkel en horecapersoneel op de stations €24 mln. Geplande besparingen tot 2024 €1,4 mrd en 2300 banen verdwijnen zonder gedwongen ontslagen.

Wopke Hoekstra: we leven hier in een land waar we meer ecstacy en speek exporteren dan kaas, melk en bloemen bij elkaar.

Overvolle parken met jongeren, die de regels aan hun laars lappen. De corona-beperkingen duren te lang en er ontbreekt uitleg over waarom de terrassen niet open gaan. Het maatschappelijk draagvlak is afgenomen: nog maar vier van de tien Nederlanders staat achter het kabinetsbeleid. Na een jaar is de rek eruit, Het volk begrijpt niet waarom bepaalde verlichtingen niet kunnen en dat leggen Rutte en de Jonge ook niet uit. Daarbij komt dat steeds meer mensen in financieel/sociale problemen terecht zijn gekomen. Maar de boodschap van de regering is dat er echt geen ruimte is om meer te doen, de ruimte komt komen van dalende besmettingen.

Financieel/economische berichten

Financiële instellingen, als banken, verzekeraars en pensioenfondsen beleggen steeds meer met meer risico. Dat heet in het jargon ‘op zoek naar rendement’. Het is het gevolg van het monetaire beleid van de ECB, zoals dat wordt uitgevoerd door DNB, waarbij veilige staatsobligaties een negatief rendement opleveren.

Het Duitse chemie- en farmaciebedrijf Bayer boekte in 2020 een verlies van €10,5 mrd bij een omzet van €41,4 mrd. Oorzaak de overname van het Amerikaanse bedrijf Monsanto, waardoor Bayer Amerikaanse schadeclaims van de onkruidverdelger Roundup, dat kankerverwekkend zou zijn, op hun bord kreeg.

Nederlandse bedrijven hebben in 2020 een recordbedrag geleend bij de EIB, de Europese Investeringsbank. Vorig jaar leenden Nederlandse bedrijven meer dan €3 mrd van de instelling, die langlopende leningen verstrekt tegen relatief lage rentes. Het geld is in Nederland vooral naar de zorg gegaan, zegt vicepresident Kris Peeters van de EIB. Een belangrijk deel ging ook naar het mkb. Peeters zegt dat nog meer Nederlandse bedrijven financiering zouden moeten aanvragen bij de EIB, bijvoorbeeld voor vergroeningsprojecten in de scheepvaart en projecten in de zorg of het mkb. (bron: NOS) Het kan een positief bericht zijn, maar daarvoor is de verstrekte informatie te gering. Investeren in lange termijnen, die goede rendementsverwachtingen hebben, is prima, maar op deze wijze verliezen financieren als gevolg van de economische crisis en de corona-pandemie is een slechte zaak. Als ik lees dat in de zorg groots geld is gestoken, vraag ik mij af in welke langetermijn projecten. De financiële gevolgen voor de zorg als gevolg van de corona-pandemie zijn onduidelijk. Waar komt het geld vandaan die de zorg heeft moeten uitgeven aan corona, ook gezien het feit dat het al maanden stil is in de ziekenhuizen met niet-corona-patienten die nog niet behandeld kunnen worden. Neem de apparatuur die van het ene moment op het andere moment moest worden aangeschaft, bijgebouwen die moesten worden (om)gebouwd en tijdelijk personeel dat moest worden ingehuurd. En wat kost het test- en vaccinatieproces. Worden de kosten daarvan en de verliezen van ziekenhuizen en zorgverleners betaald door de overheid, de zorgverzekeraars? Het kan toch niet zo zijn dat het kabinet Rutte III daarmee de EIB heeft opgezadeld?

De non-foodsector heeft in januari, de eerste volledige maand van de lockdown, een recordkrimp meegemaakt. De omzet was 38% lager dan een jaar eerder, meldt het CBS. Met name schoenen- en kledingwinkels werden getroffen. Winkels in voedingsmiddelen, die wel open waren, zagen de omzet met 8,6% stijgen.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/pensioenfondsen-artsen-beleggen-in-wapens-drank-casino-s-en-cannabis~bdde1778/?utm_source=browser_push&utm_medium=push&utm_campaign=stdc_vk De pensioenfondsen van de huisartsen en de vrijgevestigde medisch specialisten beleggen deels in bedrijven die zich bezighouden met de productie van wapens, drank, gokkasten, fastfood en cannabis. De Stichting Pensioenfonds Huisartsen (SPH) investeert zelfs premiegeld in bedrijven die betrokken zijn bij de export van wapens aan risicolanden. Dat blijkt uit een analyse van de beleggingsportefeuille van de twee pensioenfondsen. Artsen reageren verbaasd op de bevindingen: ‘In onze artseneed beloven wij dat we ons zullen inzetten voor de gezondheid van onze medemens’, zegt maag-darm-leverarts Serge Zweers, die onder vakgenoten een discussie over de dubieuze beleggingen heeft aangezwengeld. ‘En nu helpen wij via ons premiegeld kennelijk alsnog die gezondheid om zeep.’ Het is voor de artsen verplicht zich bij het pensioenfonds van hun beroepsgroep aan te sluiten. Het Pensioenfonds van de Huisartsen dat het pensioenfonds belegt in bedrijven als General Electric en Leonardo, die de luchtmacht van bijvoorbeeld Saoedi-Arabië als klant heeft. Dat land heeft in Jemen de afgelopen jaren ziekenhuizen gebombardeerd, zegt Cor Oudes, namens PAX coördinator van de eerlijke pensioenwijzer, die op verzoek van de Volkskrant de wapenbeleggingen van de fondsen onder de loep nam. Van de veertien internationale wapenbedrijven die de eerlijke pensioenwijzer als omstreden heeft aangemerkt, staan er vijf in de beleggingslijst van het pensioenfonds van huisartsen. Het gaat om bedrijven die wapens leveren aan landen waar de mensenrechten worden geschonden of aan landen die in conflict zijn. Het pensioenfonds van de artsen staat daarin overigens niet alleen: ook andere pensioenfondsen en grote verzekeraars investeren in wapenbedrijven die de eerlijke pensioenwijzer als omstreden aanduidt. (bron: VK)

Van alle stroom uit Nederlandse stopcontacten was in 2020 ruim een kwart duurzaam geproduceerd. Dat is een toename van 40% ten opzichte van 2019, toen 18% van alle in Nederland gebruikte elektriciteit schoon was, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Goed nieuws, maar nog geen aanleiding om de Nederlandse energievoorziening plots als duurzaam te zien.
Elektriciteit is slechts een deel van het landelijke energieverbruik. Het merendeel, 60%, bestaat uit gebruik van olie (benzine) en aardgas. Van dat totale Nederlandse energiegebruik, dus warmte en brandstof meegerekend, is volgens de laatste CBS-cijfers (over 2019) 8,7% duurzaam, waarmee Nederland binnen Europa slecht scoort. Bovendien telt grootschalig (fossiel) brandstofgebruik door lucht- en scheepvaart daarin niet eens mee. “De groeispurt van groene stroom in 2020 is gunstig, maar we zijn er nog lang niet”, zegt een CBS-voorlichter. Een sterke groei van alle duurzame energieproductie – elektriciteit, warmte en vervoersbrandstof – is nodig om in 2030 49% minder CO2 uit te stoten en in 2050 een volledig duurzame maatschappij te bereiken, zoals beoogd in het Parijse Klimaatakkoord. De toename van groene stroom komt deels van grote zonneparken op land en het gebruik van biomassa, bijvoorbeeld het meestoken van hout in kolencentrales. Deze energiebronnen leveren grote volumes elektriciteit aan het stroomnet. Tegelijk staan beide technieken, zowel de grootschalige verbranding van biomassa als zonneweiden, ter discussie. Hout stoken is volgens critici en milieu-experts geen duurzame oplossing, vanwege de uitstoot van broeikasgas en fijnstof
(die in de EU niet hoeven te worden geregistreerd). Over zonneparken is ook debat, omdat die volgens critici het landschap verstoren. Energiebedrijven en politici wijzen erop dat Nederland de klimaatdoelen zonder biomassa en zonneparken niet haalt. (bron: Trouw)
Corona berichten

Tot 10.00 uur vandaag zijn bij het RIVM 4729 nieuwe coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 237 minder dan gisteren, maar meer dan het gemiddelde van de afgelopen zeven dagen, toen 4605 mensen per dag positief werden getest. In de ziekenhuizen nam de bezetting toe tot 1323 covid-patiënten plus 526 mensen op de IC, 8 meer dan gisteren. (bron: NOS/RIVM)

Als vermoeidheid en hoofdpijn worden opgenomen in de lijst met klachten op basis waarvan je een coronatest kunt ondergaan, kunnen mogelijk meer besmettingen opgespoord worden. Dat stellen Britse onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Infection, waarover de Volkskrant schreef. Door de uitbreiding van de lijst met klachten kunnen mogelijk duizenden milde gevallen extra in beeld komen, waardoor de gezondheidsautoriteiten volgens de onderzoekers 92% van alle gevallen kunnen ontdekken. Met de toevoeging van diarree als klacht loopt dit percentage op tot 96%, stellen de onderzoekers in hun analyse. Op basis van de gebruikelijke klachten – waaronder benauwdheid, geur- en smaakverlies, hoesten en koorts – komen de autoriteiten 69% van alle gevallen op het spoor. “Onze belangrijkste boodschap is dat a-typische COVID-19 veel vaker voorkomt dan wordt gedacht”, citeert de krant de uit Nederland afkomstige onderzoeksleider, internist-infectioloog Edde Loeliger. Tot onze verbazing komt de klacht vermoeidheid het meeste voor. Door dat symptoom toe te voegen, voeg je een groot aantal positieven toe, zonder dat het veel extra testen kost.” Doordat mensen regelmatig last kunnen hebben van hoofdpijn en vermoeidheidsklachten, leggen velen de link met het coronavirus niet, stelt Loeliger. Het onderzoek resulteert mogelijk in een gewijzigde lijst met kernsymptomen, laat het RIVM aan het dagblad weten. Het OMT moet zich te zijner tijd nog over de voorgestelde wijzigingen buigen. (bron: nu)

Frontberichten

We leven in een wereld waarin waarin overheden met met geld strooien alsof ze Sinterklaas zijn zonder dat ze kunnen aangeven waaraan het geld moet worden uitgegeven. Dan vraag ij mij af hoe groot de gekte is in deze wereld? Het is 18 februari 2021 en ik lees dat dat het kabinet komt met een noodpakket van €8,5 mrd voor de scholen maar ze geven niet aan waaraan de scholen dat geld moeten besteden. Het is het kabinet Rutte III ten voeten uit: we doen maar wat maar zonder enige visie. Ze laat het onderwijs de vrijheid voor die enorme hoeveelheid geld verbeterplannen te bedenken. Het leeuwendeel gaat naar het basis en voortgezet onderwijs, dus niet naar het hoger en wetenschappelijk onderwijs. De ministers Ingrid van Engelshoven (D66) voor mbo en hoger onderwijs en Arie Slob (CU) voor basis- en voortgezet onderwijs maakten hun ‘Nationaal Programma Onderwijs’ bekend. Het kabinet trekt voor het bestrijden van leervertraging, achterstanden en sociaal-emotionele problematiek, maar wil ook investeren in het onderwijs op de langere termijn. Om een indruk te geven hoe zelden zulke bedragen voor het onderwijs vrijkomen, kun je bedenken dat in 2015 een vergezicht van €1 mrd aan extra investeringen in kwaliteitsverbetering van het hoger onderwijs voldoende was voor ‘onderwijspartijen’ D66 en GroenLinks om in te stemmen met het leenstelsel, en afschaffing van de basisbeurs. En in 2019 konden tienduizenden leraren op het Malieveld op hun kop gaan staan voor €4 mrd aan structurele extra investeringen in het onderwijs, het leverde ‘slechts’ honderden miljoenen op voor werkdrukverlaging en loonsverhoging. Nu er eenmalig, buiten de begroting om, maar liefst €8,5 mrd tot aan 2023 klaarligt voor het onderwijs, roept dat bij mij vragen op. Willen scholen aanspraak kunnen maken op het geld (een basisschool kan zo’n €180.000 krijgen en een middelbare school €1,3 mln), dan moeten ze hard aan de slag. Niet alleen met het vaststellen van de precieze vertraging bij de leerlingen, maar ook met een plan van aanpak tot herstel. Maar een rondgang van het Trouw langs de grote Nederlandse gemeenten en koepelorganisaties van middelbare scholen en schoolbesturen leverde slechts één school op die, mede ingegeven door de coronacrisis, bezig is een brede brugklas in te richten. Het kabinet laat scholen de vrijheid om zelf met plannen te komen. Daarmee vraagt de minister van scholen iets wat zij hem jarenlang juist verweten te ontberen: visie. (bron: Trouw) Steeds meer vormt zich het beeld van een krachteloos en visieloos kabinetsbeleid, mede als gevolg van de corona-pandemie en het verzet vanuit de samenleving, terecht dan wel onterecht dan wel hier en daar terecht, tegen wat zij noemen de beperking van de vrijheid. Voornamelijk van de kant van ondernemers waar het water hen tot de lippen staat, en dan jongeren, die in hun leven nog nooit tegenslag in de samenleving en die niet weten wat de kracht is van solidariteit. Maar goed over beschikbaarstelling van een gigantisch onderwijsbudget voor het basis en voortgezet onderwijs, waarvan de regering niet kan of wil aangeven waaraan dat besteed moet dan wel kan worden. Breng eerst een visie voor het onderwijs naar buiten waaraan de maatschappij over 5, 10 en 15 jaar behoefte heeft en koppel daar dan voor alle onderwijs budgetten aan. Nu lopen we het risico dat veel van dat geld wordt besteed aan projecten die straks geen rendement opleveren en dus weggegooid geld is.

Na de horeca en de marktkooplieden maakt nu ook de detailhandel de gang naar de rechter om via een spoedprocedure opening van alle winkels af te dwingen. ,,We kunnen niet anders. We hebben uitgebreide protocollen om klanten veilig te laten winkelen, maar het kabinet wil niet naar ons luisteren. Daarom deze stap. We zijn al tien weken dicht en verliezen elke week 700 mln aan omzet. Dat is opgeteld 7 mrd. Dat is niet meer te doen. In de detailhandel werken 300.000 mensen, we verwachten de komende vier weken een banenverlies van 50.000. Dat is ongekend’’, aldus Jan Meerman, algemeen directeur van INretail.

Een actiegroep met tientallen lokale afdelingen van Koninklijke Horeca Nederland roept cafés en restaurants op om vanaf 2 maart de terrassen buiten te zetten. Ze vinden het oneerlijk dat de winkels wel (weliswaar zeer beperkt) open mogen en zij niet. De volle parken van de afgelopen dagen waren de druppel, zegt een woordvoerder. “Er wordt gewoon feestgevierd, het is bizar. Onze ergernis is vooral dat het een ongereguleerde situatie is, terwijl dat bij ons beter kan. “De landelijke KHN heeft “alle begrip” voor de actie. Premier Rutte reageerde dat hij de terrassen nu niet wil openen, vanwege de vermeende aanzuigende werking.(bron: NOS)

Overwegingen

Willem Middelkoop waarschuwt er al jaren voor: The Big Reset. Want met de groeiende schulden en de toenemende geldcreatie, is het huidige systeem onhoudbaar volgens hem. Volgens Willem Middelkoop laat de coronacrisis eens te meer zien dat het huidige financiële systeem niet meer houdbaar is. Waarbij hyperinflatie volgens Middelkoop een realistisch scenario is. En dus moet het systeem op de schop met behulp van een ‘Big Reset’. Hoe dat eruit zou moeten zien, en waarom Middelkoop dit als enige oplossing ziet, legt hij uit in gesprek met Janneke Willemse op https://www.onlineseminar.nl/rtlz/webinar/37489/2021-willem-middelkoop-kijkt-vooruit/#watch-player In dit interview wijst hij nogmaals op de enorme verruiming van de geldverruiming (in 2008/09 met 20%, nu met 55%) en de sterk gestegen begrotingstekorten, hetgeen in het monetaire beleid niet houdbaar blijven zonder consequenties zullen blijven. Hij houdt er nu al rekening mee dat de door corona aangerichte schade zo groot is dat we nog decennia lang daarmee nog worden achtervolgd. Er komen ontwikkelingen aan, zoals een stijgende werkloosheid en mogelijke een inflatie. Een verstorende factor is een enorme wolk van $400.000 miljard, die op zoek is naar investeringen en rendement. Geld dat waarvoor in feite op de kapitaalmarkten geen beleggingen beschikbaar zijn die rendement opleveren (en geen beleggingen waarmee verliezen worden gefinancierd). Het World Economic Forum in Davos heeft dit jaar het thema The Great Reset. Die gaat over de monetaire en financieel/economische systemen uit de twintigste eeuw, die hun langste tijd hebben gehad en waarvoor nieuwe systemen moeten worden ontworpen. Er moet een nieuw Bretton Woods komen waar de functie moet worden bepaald voor de nieuwe wereldvaluta, voor digitale- en cryptoproducten en de plaats van de klassieke valuta. Maar ook houdt Willem Middelkoop rekening met een Big Reset, waarbij overheden de banken en verzekeraars gaan nationaliseren en onze pensioenreserves gaan overnemen. Heel indringende veranderingen in de samenleving. Alleen wat er allemaal op ons af gaat komen en wie er in de toekomst aan de touwtjes gaan trekken, dat blijft op dit moment onzeker. (bron: RTL)

Esther Bijlo schrijft op https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/centrale-banken-kunnen-meer-doen-tegen-klimaatverandering~b888c97a/ een artikel over een ontwrichtende klimaatverandering, die vergelijkbaar is met een oorlog. Centrale banken zouden kunnen leren van de historie wat ze tegen opwarming kunnen doen. Oorlogen, natuurrampen, financiële crises: centrale banken hebben voor hete vuren gestaan. Regelmatig moesten ze bedenken hoe mee te helpen zulke rampen op te lossen. Dat kunnen ze ook voor klimaatverandering, stellen twee economen. Centrale banken moeten actiever bijdragen om deze catastrofe te voorkomen. Na een duik in 350 jaar monetaire geschiedenis (na de Gouden Eeuw) is dat de conclusie van de economen Rens van Tilburg en Aleksandar Simic in een studie voor denktank Sustainable Finance Lab. De eerste taak van een centrale bank is het bewaken van de prijsstabiliteit, ofwel dat het bedrag voor een mandje boodschappen niet te snel stijgt. Heftige gebeurtenissen, zoals een oorlog, kunnen leiden tot inflatie of zelfs hyperinflatie. Geld wordt dan snel minder waard, denk aan de winkel om inkopen te doen met een kruiwagen bankbiljetten. ECB-president Christine Lagarde belooft dat de Europese Centrale Bank met haar beleid het klimaat moet beschermen. Zij wil daarvoor every available avenue, elke beschikbare weg, benutten, liet ze weten. Centrale banken kopen relatief veel leningen op van bedrijven in olie, kolen en gas. Dat moet anders, betogen de economen, door een label ‘riskant’ aan die leningen te hangen en die voortaan niet meer aan te kopen. De ECB onderzoekt momenteel of de bank dit gaat doen. Dat kan prima binnen de opdracht van de centrale bank, volgens Van Tilburg en Cimic. Daar staat namelijk, behalve prijsstabiliteit, ook in dat de ECB het economisch beleid van de EU moet ondersteunen. En dat is gericht op het halen van de klimaatdoelen zoals afgesproken in Parijs. Maar er speelt ook mee dat zowel de EU als de ECB een neoliberaal beleid voeren en de EU-lidstaten moeten nog vorm geven aan de conversie van fossiel naar duurzaam en grote partijen, zoals Shell, hebben helemaal geen trek in het snellen van dat proces en al helemaal niet als ze financieel niet gecompenseerd worden in de verliezen. En met Rutte in het Torentje hebben we daar weinig goeds van te verwachten. Het is de vraag in hoeverre de ECB en de EC/EU voldoende draagvlak krijgen voor het afstoten van ingekocht papier van bedrijven die niet actief meewerken aan de afbouw van fossiel.

https://www.telegraaf.nl/financieel/1648237538/column-hoe-herstellen-we-de-nederlandse-economie

Volgens de economen, van linkse huize, Willem Vermeend en Rick van der Ploeg moet een nieuw kabinet zo snel mogelijk aan de slag met een meerjarenprogramma om de Nederlandse economie aan te jagen. De economen merken op dat ons land dit jaar de laagste economische groei van de eurozone heeft. Bovendien signaleren ze dat buitenlandse bedrijven zich minder in Nederland willen vestigen en kiezen voor andere Europese landen die een aantrekkelijker bedrijfsklimaat hebben dan ons land. Vermeend en Van der Ploeg doen aanbevelingen voor een snel herstel van onze economie. De nieuwe regeringscoalitie zal ongeacht de samenstelling moeten starten met een slim pakket aan maatregelen om het economisch herstel te bevorderen. Daarnaast zijn investeringsprogramma’s nodig waarmee het verdienvermogen van de Nederlandse economie wordt versterkt. Deze versterking is noodzakelijk omdat we ook in de toekomst moeten zorgen voor groei, banen en welvaart. De kern van deze programma’s zou moeten liggen op de wereld van morgen die gedomineerd wordt door investeringen in innovatieve klimaattechnologie, versnelde digitalisering en de nieuwste technologieën, zoals kunstmatige intelligentie en robottech. Het nieuwe kabinet krijgt te maken met de gevolgen van de coronacrisis zoals een begrotingstekort en een staatsschuld die is opgelopen van circa 50% bbp naar meer dan 60% bbp. Bovendien erft de nieuwe regeringscoalitie een bedrijfsleven dat gebukt gaat onder een zware schuldenlast en fors moet gaan investeren om perspectief voor de toekomst te hebben. Tot nu bestaan de overheidsmaatregelen om de coronacrisis te bestrijden vooral uit financiële steun voor bestaande bedrijven, instellingen en zzp’ers waarmee voorkomen moet worden dat er banen verloren gaan. Werkgevers en vakbonden dringen zelfs aan deze steun voorlopig niet te verminderen om zo te voorkomen dat daardoor een kettingreactie op gang wordt gebracht van ontslagrondes. Omdat dit risico inderdaad bestaat, moet gekozen worden voor een verstandige versobering. Daarbij speelt ook een rol dat in recente studies ervoor wordt gewaarschuwd dat de financiële steunpakketten kunnen leiden tot een toename van zombiebedrijven. Dit zijn kansloze ondernemingen die alleen overleven vanwege de overheidssteun.

Tegelijkertijd zal een toekomstig kabinet in samenwerking met de sociale partners snel aan de slag moeten gaan met het economisch herstel en investeringsprogramma’s voor het toekomstige verdienvermogen van de Nederlandse economie. Bij de afbouw van de overheidssteun speelt de fiscus een belangrijke rol. Sinds het begin van de steunmaatregelen hebben ongeveer 240.000 ondernemers uitstel van betaling van belastingen aangevraagd. Op dit moment is met dit uitstel een totaalbedrag gemoeid van circa €13 mrd. Voor deze terugbetaling heeft de belastingdienst een regeling getroffen die er op neerkomt dat ondernemers in maximaal drie jaar de coronaschuld aan de fiscus moeten aflossen. Volgens onderzoek is deze regeling onvoldoende ruim om te voorkomen dat ondernemers gaan omvallen. Daarom wordt van verschillende kanten gepleit voor een kwijtschelding van fiscale coronaschulden, maar dit leidt tot een oneerlijke uitkomst ten opzichte van alle andere ondernemers die hun belastingschulden al wel hebben voldaan. Mede gezien het nationaal economische belang moet voorkomen worden dat gezonde ondernemingen door deze schulden ten ondergaan. Daarom zou met ingang van 1 januari 2022 een terugbetalingstermijn van maximaal vijf in plaats van drie jaar een redelijke oplossing kunnen zijn. Denkbaar is dat ondernemers een korting krijgen bij een versnelde terugbetaling. Mede met het oog op economische zekerheid en een snel economisch herstel, is het belangrijk dat een nieuwe coalitie aan aantal globale spelregels opstelt waarmee in ieder geval de komende jaren overheidsbezuinigingen en lastenverzwaringen op bedrijven en burgers worden voorkomen. Tegelijk krijgt deze coalitie te maken met een gemiddelde lage groei van slechts 1% tot 1,5% bbp en de toenemende lasten van onze zorg, sociale uitgaven en vergrijzing. Daarom hebben ambtelijke begrotingsexperts een nieuw kabinet alvast gewaarschuwd dat er geen geld is voor nieuwe extra overheidsuitgaven. Deze zijn alleen mogelijk als er op andere uitgaven voor hetzelfde bedrag wordt bezuinigd. De kans dat er een regeringscoalitie komt die akkoord gaat met de miljarden aan lastenverzwaringen die sommige politieke partijen voorstellen, achten we dan ook nul. Over onze staatsschuld kunnen we kort zijn. Als we kijken naar de Nederlandse staatsschuld en de heersende internationale opvattingen over een acceptabele omvang van deze schuld, dan hoeven de komende kabinetten zich daarover nog geen zorgen te maken. Wel over de kans dat de Nederlandse economie in de Europese achterhoede terecht komt. Verschillende Europese landen hebben al maatregelen getroffen om de economie aan te jagen en deze met het oog op de toekomst te versterken. Daarbij gaat het om overheids- en bedrijfsinvesteringen in de fysieke en digitale infrastructuur, investeringen in het klimaat en nieuwe technologieën, zoals kunstmatige intelligentie en belastingverlagingen en investeringssubsidies voor bedrijven om bedrijfsinvesteringen aan te moedigen. Tot op heden heeft politiek Den Haag nog geen maatregelenpakket voor de toekomst en versterking van de Nederlandse economie gelanceerd. De nadruk ligt nog steeds op steunregelingen. Pogingen om te komen tot een effectief economisch herstelpakket zijn voorlopig mislukt.

Daardoor loopt ons land een serieus risico een Europese economische achterblijver te worden. Het paradepaardje van het kabinet Rutte dat bedoeld is voor onze economische toekomst, het zogenoemde Wopke-Wiebesfonds, is zowel in de Tweede Kamer als door experts buiten de politiek afgeserveerd als een amateuristisch en slecht investeringsplan. Ook de zogenoemde BIK-regeling, een tijdelijke overheidssubsidie van circa €4 mrd voor investerende bedrijven, voldoet niet aan de verwachtingen. Volgens het Centraal Planbureau (CPB) zal de BIK nauwelijks tot extra banen leiden. Bij een maatregelenpakket van de overheid moet de nadruk liggen op ons midden- en kleinbedrijf (mkb). Dit is de motor en banenmachine van de Nederlandse economie. Onderzoek wijst uit dat relatief de meeste banen worden gecreëerd door bedrijven met minder dan vijftig werknemers. Daarnaast zien we ook dat start-ups en scale-ups bij de banencreatie tot de koplopers behoren. Het voordeel van deze bedrijfjes is ook dat ze een belangrijke rol spelen bij innovaties en het gebruik van de nieuwste technologieën, met name in de zogenoemde smart industry. Bedrijfsinvesteringen en werkgelegenheid in het mkb worden het best bevorderd met eenvoudige regelingen zonder overheidsbureaucratie. Voorbeelden zijn lagere werkgeverslasten, 100% vervroegde fiscale afschrijving, verruimingen van de mkb-subsidieregelingen voor het stimuleren van nieuwe tech en klimaatinvesteringen en fiscale stimulansen voor slimme start-ups. Ook is het nodig dat het nieuwe kabinet het Nederlandse bedrijfsvestigingsklimaat verbetert. (bron: DFT) Een opsomming van een hele reeks feiten en wensen. Maar de vaststelling dat wij jarenlang zijn geregeerd door kabinetten Rutte die slechts korte termijnbeleid voerden en een gebrek aan visie toonden, ligt nu pas duidelijk op tafel. En ja, de beide heren presenteren wel een hele lijst van in hun (en mijn) ogen noodzakelijke projecten, maar daar is visie voor nodig en welke staatsman kan dat ons land en Europa bieden? Rutte beslist niet, die heeft zijn vriendjes tien jaar optimaal bediend maar laat een boedel achterwaar niemand echt vrolijk van wordt.

Kiezers zijn in de coronacrisis nog steeds zeer tevreden over de zorg. Maar ze willen definitief af van de marktwerking, schrijft Wilma Kieskamp in Trouw. De coronacrisis is voor kiezers van links tot rechts het moment voor een definitief afscheid van de marktwerking in de zorg. Van de kiezers wil 81% dat de overheid weer de regie neemt. Dat blijkt uit onderzoek van Kieskompas naar opvattingen van kiezers over zorg, in opdracht van Trouw. De meeste kiezers zijn over de kwaliteit van de zorg in Nederland zeer tevreden, ook in de coronacrisis. Maar niet over het zorgstelsel van gereguleerde marktwerking. Deze dubbele blik op de zorg is onder bijna alle kiezers te zien. Vooral bij de liberale of rechtse partijen halen kiezers hun partij ‘links’ in, als het gaat om zorg. Zo vindt 71% van de VVD- en D66-kiezers dat de overheid de regie weer moet overnemen van de verzekeraars. Beide partijen zijn in hun verkiezingsprogramma al kritischer op de marktwerking geworden. Maar de kiezers zijn nog veel uitgesprokener, met hun massale ‘nee’ tegen marktwerking. Veel kritiek leeft er ook op de commercie in de zorg. De zorg is een verdienmodel geworden, vindt 86% van de kiezers. Bij de SP-achterban vindt 96% dit. Verrassender is misschien hoe sterk dit leeft onder bijvoorbeeld de VVD-achterban: 74% onderschrijft de stelling. Het huidige kabinet deelt die zorg. Het noemt zelf de zorg ook ‘te veel een verdienmodel’. Die kritiek speelt een prominente rol in een discussienota over de ‘Toekomst van de zorg’ die het kabinet onlangs uitbracht. Gezien de opinies in het land heeft een nieuw kabinet een mandaat voor grote ingrepen in het stelsel van de zorg. Tegelijkertijd vindt 63% van de Nederlanders dat Nederland de beste zorg van de wereld heeft. Ook de kiezers van de kritische SP zijn het hiermee eens. Het meest tevreden over de zorg zijn de kiezers van de regeringspartijen en de PvdA. De enige partijen waar kiezers categorisch vinden dat de zorg in Nederland niet goed is, zijn PVV en Forum voor Democratie. Over de salarissen in de zorg klinkt er ook een duidelijke boodschap uit het land: die moeten structureel omhoog. Dit leeft in alle partijen. De eenmalige zorgbonus was beslist onvoldoende, vindt 73% van de kiezers. En 60% van de kiezers heeft er financiële offers voor over om een hoger loon voor zorgpersoneel mogelijk te maken. Zij zijn bereid er extra premie voor te betalen. Kiezers van GroenLinks lopen daarbij voorop. Rechtse kiezers hebben iets meer twijfel. Maar ook daar valt opnieuw op dat kiezers ‘linkser’ denken over structurele salarisverhoging dan hun eigen partij. Bij de CDA- en VVD-achterban vindt bijna 70% dat de portemonnee moet worden getrokken. Hun partijen stemden onlangs nog tegen een motie over structureel hoger loon. Ontevredenheid over de zorg blijkt een goede voorspeller te zijn van stemgedrag, met name voor het stemmen op PVV of Forum. De aanhangers van deze partijen zijn sowieso al het somberst over de zorg in Nederland. Maar in coronatijd is hun onvrede nog verder gegroeid. Dit terwijl over het algemeen de tevredenheid groot blijft in coronatijd: 68% van alle Nederlanders is nog net zo tevreden of zelfs tevredener over de zorg dan voor de crisis. (bron: Trouw) Dat er zo een grote overeenstemming onder de bevolking is over de zorg verbaast mij. Ja en door corona geniet de zorg grote aandacht in de media. Iedere avond zijn er op de talkshows wel meerdere deskundige virologen aan het woord over actuele ontwikkelingen van de pandemie. Daarnaast verschijnen Rutte en de Jonge op TV om het volk bij te praten en nieuwe beperkingen aan te kondigen dan wel te verlichten. Maar wat hierbij centraal staat is de druk op zorgmedewerkers in deze moeilijke tijden. Dat daarvoor een beloning moet worden gegeven, deel ik volledig, maar dat daarvoor structureel de salarissen verhoogd moeten worden hangt van mij af van de hoogte van de salarissen in relatie tot de daarvoor benodigde opleiding en werktijden. Ik verwacht meer van de win-win situatie die kan ontstaan uit de ontmarkting van de zorg.
In het volgende blog zal ik aandacht besteden aan ‘ECB is een mislukking in feite maakt het een valse start’.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 26 feb 2021, week 8: AEX 651,26; Bel20 3.761,99; CAC40 5.703,22; DAX 13.786,29; FTSE 100 6.483,43; SMI 10.522,22; RTS (Rusland) 1.411,93; SXXP (Stoxx Europe) 404,99; DJIA 30.932,37; NY-Nasdaq 100 12.909,44; Nikkei 28.966,01; Hang Seng 29.043,19; All Ords 6.940,60; SSEC 3.509,08; €/$1.2076; BTC/USD $44.953,90; 1 troy ounce goud $1.735,60, dat is €46.175,19 per kilo; 3 maands Euribor -0,53%; 1 weeks -0,567%; 1 mnds -0,547%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,22%; 10 jaar VS 1,509%; 10 jaar Belgische Staat -0,089%; 10 jaar Duitse Staat -0,283%; 10 jaar Franse Staat -0,034%; 10 jaar VK 0,785%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,228%; 10 jaar Japan 0,1531%; Spanje 10 jaar 0,405%; Italië 0,748%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,819.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden deze week een dalende trend, terwijl de rente sterk steeg vooral het langere papier. De dollar steeg licht en de bitcoin noteerde onrustig in een dalende lijn. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, verlenging van de lockdown en de avondklok, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van een derde golf corona-besmettingen en mogelijk een vierde op komst (de Zuid-Afrikaanse, Braziliaanse/ B.1.526 variant uit NY/Californië), bepalen de sfeer. De goudprijs noteerde fors lager. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,001%; Duitsland 0,161%; Nederland 0,252%; Frankrijk 0,71%; Japan 0,7503%; Spanje 1,23%; VK 1,336%; Italië 1,638%; Canada 1,9557%; VS 2,2228%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,573%; Nederland -0,561%; Zwitserland -0,577%; België -0,517%; Frankrijk -0,533%; Denemarken -0,406%; Spanje -0,187%; Japan -0,0637%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.