UPDATE 26-06-2021/588 Nederlands voetbalelftal sneuvelt in achtste finales EK

Business boven compliance: dat betekent dat geld verdienen een hogere preferentie heeft dan te voldoen aan de wet- en regelgeving. Deze uitspraak heeft betrekking op een onderzoek van het Openbaar Ministerie naar de wijze waarop ING uitvoering gaf aan de regelgeving terzake van witwassen en waarover in 2014 het Hoofd Juridische Zaken Ralph Hamers, de CEO van ING rapporteerde dat daar risico’s waren voor ING en haar bestuurders. De advocaat die de zaak behandelt voor ING, Mr Daan Doorenbos, stelt dat Hamers kennis heeft genomen van het alarmerende mailtje, maar Hamers zelf kan het zich niet meer herinneren. Toch werd de behandeling aangescherpt. Eerder waren er al geruchten dat ING Trust het niet zo nauw nam met de regels, maar dat Hamers verdachte transacties niet verbood. Het Hof wil nader onderzoek. Hamers is momenteel CEO bij het Zwitserse UBS.

Het advies van Doortje Smithuijsen is: Negeer ze, Jeff Bezos (Amazon) en Elon Musk (Tesla-oprichter en ruimtevaartkolonist). Ze zet beide Amerikaanse superrijken neer als oppermachtige heersers, naar wie het volk opkijkt. Eén tweed van Musk is voldoende voor zijn volgers op sociale media om voor de koers van de bitcoin of dogecoin (die geen enkele waarde vertegenwoordigen), op de vrije handelsplatforms, een megastijging dan wel daling te veroorzaken. In begrijpelijke taal ‘je kunt er enorme winsten en/of verliezen mee maken’. Over Jeff Bezos doet ze een harde uitspraak na de film Nomadland gezien te hebben. De hoofdpersoon werkt bij Amazon op basis van een wurgcontract en verdient zo weinig dat ze geen huisje kan huren. Ze woont in de film dan ook in een oude camper. Met haar inkomen kan ze niet ‘normaal’ leven. “We hebben als samenleving geaccepteerd dat er een onderklasse is, die voor veel te weinig geld werkt voor een exorbitant rijke bovenklasse”. Zij zijn de slaven van deze tijd met zijn neoliberale geleide economie in dienst van het kapitalisme. Met slechts aanpassinkjes van dit systeem wordt de basis van dit systeem niet geraakt, daarvoor is veel zwaarder geschut nodig. Er verschuiven momenteel zoveel panelen tegelijk in de samenleving en ook in Europa en de wereld, dat het moeilijk wordt al die bewegingen te kunnen interpreteren en daaraan waarde toe te kennen voor de kortere en langere termijn. Elders in deze blog staat dat in delen van Amsterdam de vraag naar stroom groter is dan wat de netwerkbeheerders kunnen aanbieden. Dat weten we al jaren dat de conversie van fossiele energie naar duurzamer vormen een totale vernieuwing van ons landelijke stroomnetwerk zou betekenen. Dat brengt een verhoging van de stroomprijs met zich mee. Onze Eurocommissaris Frans Timmermans wil de eco-heffing op stroom gaan verhogen maar alle verplichtingen die aan het bedrijfsleven worden opgelegd alsmede hogere inkoopkosten en de lasten van de (semi)overheid, worden aan de burgers in rekening gebracht. En dan de enorme bedragen die nodig zijn voor de bouw en inrichting van de nieuwe maatschappij, Minister Wopke Hoekstra van Financiën stelde deze week dat het volgende kabinet de uitgaveteugels moet gaan aantrekken, maar anderen willen juist het tegenovergestelde. Het leven gaat veel duurder worden, ook al omdat de inflatie verder gaat stijgen. Het zijn allemaal autonome ontwikkelingen die resulteren in toenemende schulden. En door dat laatste proces zal de rente gaan stijgen, dat kan uiteindelijk de ECB niet in de hand houden. Ik ben geen doemdenker, maar een realist (en ook geen optimist als Rutte, die kennelijk vertrouwt op de macht van het neoliberalisme) die met een gezonde blik naar de toekomst kijkt. Voor de langere termijn zou het er allemaal beter kunnen uitzien als in de komende transitieperiode de rechten en plichten voor de burger op sociaal/maatschappelijk termijn veilig worden gesteld. In de podcast van deze week op de Telegraaf ‘hoelang kunnen we nog geld blijven bijdrukken’ met gemengde conclusies over de gevolgen van een stijgend prijspeil.

Informatie-ontwikkelingen

In de politiek heet iets vrijwel nooit mislukt, als het op personen, organisaties of groepen wordt toegeschreven. Zo ook in dit informatie-proces van Mariëtte Hamer. De zes politieke partijen, VVD, D66, CDA, PvdA, GL en de CU, konden niet nader tot elkaar worden gebracht. Alle pogingen mislukten. Dan verzet je de pijlers en stap je over op de formatie-fase. Je moet toch iets, je kunt je opdracht toch niet teruggeven met de mededeling dat ‘je niet in de opdracht bent geslaagd partijen nader tot elkaar te brengen’’ Maar dat was wel wat er had moeten gebeuren. Nu omarmden VVD-leider Rutte en D66-leider Kaag het plan van informateur Hamer om hen een aanzet tot een regeerakkoord te laten schrijven. Volgens Rutte is de situatie ingewikkelder dan normaal, na de “complexe verkiezingsuitslag”. Kaag sprak van een goede en noodzakelijke stap, al had ze liever al onderhandeld. Hamer kwam tot haar voorstel omdat door onderlinge blokkades het onmogelijk was om een meerderheidscoalitie te vormen. Het is de bedoeling dat Rutte en Kaag een “document op hoofdlijnen” gaan schrijven, waar andere partijen zich dan

half augustus bij zouden kunnen aansluiten. (bron: NOS) Vanuit democratisch oogpunt zou wellicht een minderheidskabinet een breder draagvlak krijgen in het Parlement.

Dries van Agt (90) legt zijn lidmaatschap van het CDA neer. In een verklaring schrijft de oud-premier en voormalig CDA-leider dat hij zich niet langer thuis voelt bij de partij. De belangrijkste reden van zijn vertrek is de opstelling van het CDA met betrekking tot de Palestijnse kwestie. Volgens hem blijft de partij het hoofd afwenden van het “immense leed dat het Palestijnse volk wordt aangedaan”. Van Agt was ruim vijftig jaar lid van het Christen Democratisch Appel (CDA) en voorloper de Katholieke Volkspartij (KVP). Hij verlaat de partij “met zwaar gemoed”, schrijft hij. (bron: NOS) Bedankt, Dries, voor alles wat je voor het land gedaan hebt in de politiek.

Financieel/economische berichten

In delen van Amsterdam-Noord en in het Westelijk Havengebied heeft het stroomnet zijn maximale capaciteit bereikt. Netbeheerder Liander werkt aan uitbreiding van de capaciteit. Tot die tijd kan het grootverbruikers die zich hier willen vestigen, zoals kantoren en supermarkten, niet van stroom voorzien. Ook in andere delen van het land, zoals Heerenveen en Nijmegen-Noord, zit het stroomnet aan zijn grenzen. De vraag naar stroom groeit snel door meerdere factoren:de verduurzaming, de economische groei, de digitalisering en nieuwbouw. Netbeheerders willen daarom het stroomnet toekomstbestendig maken. (bron: NOS) Dit zijn remmende factoren voor de groei.

Nederland is nog steeds de grootste vleesexporteur van de EU, ondanks een afname vorig jaar. Nederland exporteerde in 2020 voor €8,8 mrd aan vlees, berekende het CBS. Van al het vlees dat in Nederland wordt geproduceerd, gaat zo’n 60% naar het buitenland, vooral naar Duitsland, het VK en China, waarnaar voornamelijk varkensvlees heengaat. De vleessector is goed voor bijna 100.000 banen. Over de veestapel is recent veel discussie. In twintig jaar is de export van vlees anderhalf keer zo groot geworden. De veehouderij is goed voor de helft van de emissies van de landbouw. (bron: NOS) De veehouderij staat prominent op de politieke agenda’s en het volgende kabinet zal uitvoering moeten geven aan de Dierenwet die onlangs door de Eerste en Tweede Kamer is aangenomen. Als de export in 20 jaar maar met 50% is gestegen dan vraag ik mij af in aantallen of in geld? Gaat Nederland zichzelf straffen voor het feit dat wij een gevraagd product leveren tegen een concurrerende prijs?

Veruit het grootste gedeelte van het Nederlandse bedrijfsleven had in de coronacrisis geen extern geld nodig om de crisis door te komen, meldt het CBS. Veel bedrijven trokken vooral geld aan om te investeren, meer dan om rekeningen te betalen. Zo’n 25% van de bedrijven in de horeca, cultuur, sport en recreatie had wel extern geld nodig voor de rekeningen. (bron: NOS) De vraag is dan ook hoe groot de invloed is van de sterk getroffen sectoren luchtvaart, de recreatie en de horeca op de economie, de staatsschuld en de inflatie.

RTL Nederland en Talpa willen samen verder. Dat hebben de bedrijven bekendgemaakt. De toezichthouder moet de fusie nog wel goedkeuren. RTL Nederland krijgt in het nieuwe bedrijf 70% van de aandelen en Talpa van John de Mol 30%. De huidige baas van RTL, Sven Sauvé, krijgt de leiding van het fusiebedrijf. Alle zenders, zoals RTL 4, RTL Z, SBS6 en Net5 blijven voorlopig bestaan. De fusie is volgens de bedrijven nodig om concurrerend te kunnen zijn, met name op het gebied van streamingdiensten. Dat betekent dat de RTL-streamingdienst Videoland uitgebreid wordt. (bron: NOS) Wat opvalt is dat RTL5 en RTL8 en Veronica niet met name genoemd worden. In de strijd met buitenlandse concurrenten zal dat wel noodzakelijk zijn ook versus de NPO.

Ook van januari tot en met maart was luchtvaartmaatschappij KLM de grootste ontvanger van loonsteun van de overheid (NOW-regeling). KLM ontving in totaal ruim 252 mln loonsteun, inclusief dochtermaatschappijen waaronder luchtvaartmaatschappij Transavia. Dat blijkt uit cijfers van het UWV, de overheidsinstantie die de loonsteun uitkeert. In dat register staan alle bedrijven die steun hebben ontvangen en het betreffende bedrag. KLM ontving meer dan 5 keer zoveel steun als de tweede grootste ontvanger, Holland Casino. Die kreeg 48,5 mln. De luchtvaartmaatschappij was ook bij de drie eerdere loonsteunpakketten de grootste ontvanger van loonsteun. Het bedrijf heeft nu in totaal meer dan 1,2 mrd ontvangen. Ook is KLM door de overheid 3,4 mrd toegezegd om door de crisis te komen. Naast KLM en Holland Casino waren Schiphol met 26,5 mln en Hema met 18 mln grote ontvangers van de NOW-regeling. Hema ontving in deze periode meer dan de drie voorgaande periodes bij elkaar opgeteld. Dat komt waarschijnlijk doordat de winkels van Hema de eerste maanden van dit jaar grotendeels dicht waren. De Efteling moest ook sluiten en ontving 10,6 mln steun. Ook uitzendbureau en payrollbedrijven komen meermaals voor in de top 20 grootste ontvangers. Zo ontving Timing Flexgroup 18 mln, Adecco 13 mln en EV Tilburg 11 mln. Bijna 70.000 bedrijven hebben in het eerste kwartaal loonsteun ontvangen. In totaal is er voor 3,2 mrd aan steun overgemaakt. In de vorige steunperiode was dat 2,8 mrd. Het gaat om voorschotten. Het kan zijn dat bedrijven later (een deel) moeten terugbetalen of recht hebben op meer steun. Bedrijven konden, afhankelijk van het omzetverlies, een tegemoetkoming van maximaal 85% van de loonkosten ontvangen. Tot nu toe heeft het UWV 35.000 aanvragen ontvangen voor loonsteun van april tot en met juni. Clubs in het betaald voetbal ontvingen in de eerste drie maanden van dit jaar ruim 19 mln loonsteun. Ajax ontving 4,2 mln en was daarmee de grootste ontvanger. PSV met 2,6 mln en Feyenoord met 1,9 mln waren daarna de grootste ontvangers van steun. Op de loonsteun zit een maximum van 9.718 per maand. Dus als spelers meer verdienen dan dat moeten clubs zelf de rest voor eigen rekening nemen. Overigens vragen niet alle clubs voor hun spelers loonsteun aan.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Er zijn vorig jaar 408 minderjarige verdachten van steekpartijen opgepakt, iets minder dan in 2019. Ook zijn er opnieuw een groot aantal messen bij jongeren gevonden:in 2020 ging het om 1554 steekwapens, 180 meer dan in 2019. In 2018 ging het nog om 740 messen. Tussen 2018 en 2019 verdubbelde het aantal minderjarigen dat betrokken was bij een steekincident. De criminaliteit onder jongeren verschuift steeds meer naar de steden, concludeert de politie. Het dragen van messen door jongeren baart politie en bestuurders grote zorgen. Het kabinet zei eind vorig jaar te werken aan een verbod. (bron: NOS)

Klimaatorganisatie Urgenda gaat weer naar de rechter in verband met het Nederlandse klimaatbeleid, ditmaal om een dwangsom op te laten leggen aan de Nederlandse Staat. Dat zei directeur Minnesma in het tv-programma Buitenhof. In de klimaatzaak uit 2015 van de organisatie was het definitieve oordeel dat Nederland de CO2-uitstoot sneller moet terugdringen. Toen vroeg Urgenda geen dwangsom, maar omdat het kabinet volgens haar niets doet met het vonnis, wil Minnesma die nu alsnog eisen. Ze overweegt ook een gang naar het Europees Hof voor de Rechten van Mens in deze zaak, zei ze. (bron: NOS)

Alle kinderen uit de toeslagenaffaire die zijn opgegroeid in armoede en met gezinsproblemen te maken kregen, worden financieel gecompenseerd. Het gaat om €1500 tot €7500, afhankelijk van hun leeftijd. Dat schrijft staatssecretaris Alexandra van Huffelen aan de Tweede Kamer. Het gaat om ongeveer 70.000 kinderen en jongeren. Naast financiële steun krijgen zij ondersteuning bij traumaverwerking en het vinden van hun weg in de maatschappij. Groepen kinderen van toeslagenouders hebben hier zelf het kabinet over geadviseerd via gesprekken en panels. (bron: NOS) Een humaan gebaar, nu de uitvoering nog!

Vrijwel tegelijkertijd meldde de staatssecretaris dat de afwikkeling van de toegezegde compensaties aan de gedupeerden van de toeslagen-affaires grote vertraging oploopt. Inmiddels hebben zich 42.000 gedupeerde ouders gemeld en nog iedere week komen daar 500 tot 1.000 bij. Zij komt deze zomer met een nieuwe planning: dit jaar worden 8.300 dossiers afgewerkt en de rest later. Aan 8.000 ex-partners van gedupeerden kunnen rekenen op €10.000. Daarnaast er nog 20.000 gedupeerden als gevolg van de huur- en zorgtoeslag. Zij krijgen bovenop het teruggevorderde bedrag een compensatie van 30%. Nu steeds meer ouders aanspraak maken op compensatie in de toeslagenaffaire, dreigt het veel te lang te duren voor alle zaken zijn afgehandeld. Het kabinet maakte miljarden vrij, maar het blijkt te veel werk voor de Belastingdienst. Gemeenten willen helpen met het nagaan of mensen recht hebben op compensatie. Daarvoor moeten ze toestemming krijgen om de gegevens van ouders in te zien. Door alle niet-specifieke maatregelen van het kabinet melden steeds meer ouders zich aan voor een regeling. Het zijn er nu 42.000 en elke week komen er 500 tot 1000 bij. Volgens de planning zijn eind 2021 8300 zaken afgehandeld. (bron: Trouw) Het gaat dus nog jaren duren voordat alle gedupeerden van de toeslagenaffaire hun compensatie ontvangen. Maar dat is nog niet alles. De fiscus heeft nog meer problemen. De advocaat-generaal van de Hoge Raad heeft geadviseerd dat alle naheffingen, die zijn opgelegd als gevolg van de Fraude Signalerings Voorziening (FSV) mogelijk onrechtmatig zijn. De fiscus zette 270.000 potentiële oplichters op een ‘zwarte lijst, en dat zou volgens de wetgever niet mogen. En dus kan de Hoge Raad beslissen dat alle naslagen terugbetaald moeten gaan worden. Maatschappelijk is dit niet aan het eerlijke volk dat gewoon zijn belastingen betaald uit te leggen. Personen die de samenleving voor grote bedragen hebben opgelicht, worden door de Hoge Raad in bescherming genomen. (bron: Trouw) En dan een aantal lopende zaken over de vermogensheffing over box3, die onterecht zou zijn opgelegd op basis van een fictief rendement op spaargelden, dat veel hoger ligt dan de werkelijke rente. De ECB besloot op 14 maart 206 dat het rentetarief voor de basisherfinancieringstransacties van het Eurosysteem zou worden verlaagd naar 0,00% en dat het rentetarief voor de depositofaciliteit werd verlaagd naar -0,40%, Daardoor daalde de rente op spaargelden naar vrijwel 0% tot -0,5%. De fiscus heft nog steeds belasting over door spaarders nooit ontvangen rentebaten. Die zaak komt 30 juni 2021 aan de orde in de Tweede Kamer.

De wijze waarop Nederland KLM vorig najaar met instemming van de Europese Commissie een miljard euro aan overheidsleningen in het vooruitzicht heeft gesteld en zich nog voor het merendeel van 2,4 mrd commerciële lening garant stelt, deugt volgens het Hof niet. Volgens de Europese rechters heeft de Europese Commissie bij zijn goedkeuring van de noodhulp onvoldoende onderbouwd waarom de concurrentieregels opzij zijn geschoven. De commissie schortte de concurrentieregels, die overheidssteun aan bedrijven eigenlijk verbieden omdat rivalen daardoor worden benadeeld, kort na de uitbraak van corona in de EU vorig jaar met instemming van de lidstaten tijdelijk op in het geval de pandemie anders de economie ernstig verstoort. Maar volgens het hof heeft de Europese Commissie een ‘ernstige beoordelingsfout’ gemaakt door te oordelen dat de Nederlandse KLM-hulp ‘een ernstige verstoring van de Nederlandse economie aanpakt’. Het is volgens de rechters niet duidelijk onderbouwd of de gevolgen van een KLM zonder overheidshulp voor de Nederlandse economie groot genoeg zijn om de Europese concurrentieregels opzij te schuiven. Daarnaast zijn de voordelen van die hulp niet voldoende afgewogen tegen de nadelen ervan en heeft Brussel het besluit genomen zonder formeel onderzoek, waarbinnen gedupeerden als Ryanair dan bezwaar hadden kunnen maken. Ook is de relatie tussen de steun aan KLM en die (van Frankrijk) aan Air France en moederbedrijf Air France-KLM onvoldoende verduidelijkt. Zo wordt niet beantwoord hoe wordt voorkomen dat KLM-steun naar Frankrijk kan wegvloeien. Dat Nederland – bij monde van minister Wopke Hoekstra van Financiën – alleen Nederlandse bedrijven wil steunen (waardoor zelfs de Franse moedermaatschappij Air France-KLM wordt overgeslagen) is daarbij meegerekend. Dit bericht is al 6 weken oud, maar ik heb het geplaatst vanwege het feit dat de Nederlandse regering KLM overeind wil houden met financiële overheidssteun, terwijl nog helemaal niet duidelijk is hoe de verhoudingen in de luchtvaart, na corona, zullen worden gestructureerd. (bron: Parool)

Corona berichten

De coronacrisis heeft een grote impact gehad op de reguliere zorg. De Samenwerkende Kwaliteitsregistraties, SKR, hebben berekend dat er 140.000 operaties moeten worden ingehaald. Zo zijn er 11% minder complexe kankeroperaties uitgevoerd. Daarnaast overleden er meer mensen die na een ongeval naar het ziekenhuis moesten, maar voor wie geen IC-plek was. Het sterftecijfer in deze groep is normaal gesproken 2,4%. Nu was dat 2,9%. Dat komt neer op zo’n 400 patiënten die mogelijk niet waren overleden als de IC’s niet vol hadden gelegen met coronapatiënten. (bron: NOS)

Het RIVM meldt voor het eerst sinds 7 september geen doden als gevolg van het coronavirus. De afgelopen 7 dagen rapporteerde het RIVM gemiddeld 2 doden per dag, tegen drie doden per dag een week eerder. Uit de cijfers van vandaag blijkt ook dat de daling van het aantal positieve coronatests doorzet. Gemiddeld daalt het aantal positieve coronatests ook:in de afgelopen 7 dagen werden gemiddeld 655 positieve tests per dag geregistreerd (-31%). Bij het RIVM zijn zondagmorgen tot 10.00 uur 522 nieuwe coronabesmettingen gemeld, 41 minder dan een dag eerder Gemiddeld daalt het aantal positieve coronatests ook: in de afgelopen week werden 625 positieve tests per dag geregistreerd. Dat is 31% minder dan een week daarvoor. (bron: RIVM/NOS) Misschien betekent vaccinatie niet voor iedereen dat ze niet meer kunnen worden besmet met het corona-virus of het virus kunnen overdragen aan anderen. Dat kan het gevolg zijn dat geen enkel vaccin een volledige dekking geeft. De eerste vaccins gaven 65%, latere ca 90%. Dat kan dus betekenen dat in de komende tijd, het Gamma en Delta virus hier toch weer zouden kunnen toeslaan. Ik werd ermee geconfronteerd toen ik een dezer dagen mijn contact in het ziekenhuis belde voor een advies. Ze vertelde mij dat ze was besmet met corona, waarschijnlijk door haar 1½-jarige kleindochter. Ze was gevaccineerd, maar die had de besmetting niet kunnen voorkomen. Ze heeft zich inmiddels ziekgemeld. Welke gevolgen kan dat hebben voor de miljoenen Nederlanders die inmiddels gevaccineerd zijn, denken dat ze nu corona-vrij zijn maar in feite toch een besmettingshaard kunnen vormen. Waar moeten we nu rekening mee houden na de festivals, voetbalfestijnen, parkfeesten en terugkerende vakantiegangers uit het buitenland? Ik hou mijn hart vast.

Eyeliners

Honderden extra doden door corona-crisis

Er is €30 miljoen coronasubsidie weggestroomd, van de €90 mln die de overheid extra uitkeerde aan middelbare scholen om achterstanden weg te werken, naar private partijen, blijkt uit een onderzoek van Investico. Elk jaar komen er 100 huiswerkbedrijven bij voor kinderen uit welgestelde families

Corona leidt tot meer meldingen van discriminatie

Als Orbán de Europese waarden niet bevallen kan hij maar beter uit de EU stappen; Rutte is de meest fanatieke voorvechter van LHBTQ

Het Amsterdamse elektriciteitsnet kan de groei van de stad en de snelle overgang op groene stroom niet meer aanbieden

De kosten die banken per 1 juli in rekening gaan brengen treffen de minima het hardst en ondermijnen de vrijheid van de burger cash te betalen

Koopkracht blijft onder druk staan

De Delta-variant (uit India) van het corona-virus rukt ook op in Nederland en kan in de herfst weer toeslaan

Vertraging van de formatie werkt voordelig voor Rutte: de plannen voor 2022 die op Prinsjesdag worden gepresenteerd worden en door het volgende kabinet moeten worden uitgevoerd worden door Rutte III voorgedragen. De 6 partijen, VVD, D66, CDA, CU, GL en PvdA nemen een pauze van 6 weken en praten half augustus verder

Bouwdebacle dient zich aan op de Zuidas

CBS: het nut van het Europese herstelfonds van ruim €700 mrd is beperkt, Nederland heeft nog geen plan gemaakt hoe wij onze 6 mrd gaan besteden. Gebrek aan visie op de toekomst?

Het is wrang dat het CDA veel met de dominante politieke stroming meebuigt. Hoekstra is meer neoliberaal dan christendemocraat

Frontberichten

Vier Saudi’s die betrokken waren bij het vermoorden van journalist Jamal Khashoggi hebben een jaar voor de moord in de VS paramilitaire training gehad, schrijft The New York Times. De vier kregen verdedigingstechnieken van een beveiligingsbedrijf aangeleerd. De training was goedgekeurd door het Amerikaanse ministerie. De topman van het beveiligingsbedrijf zegt dat de training niets te maken had met hun “daaropvolgende gruweldaden”. Khashoggi was een criticus van het Saudische regime, hij werd vermoord in 2018. Waarschijnlijk gaf de kroonprins van Saudi-Arabië opdracht tot de moord. (bron: NOS) Dit was geen training hoe tegenstanders uit de weg te ruimen, maar het gaf waarschijnlijk wel voldoende training om de kroonprins te doen besluiten de vier opdracht te geven deze tegenstander van het bewind te liquideren. De financieel/economische macht van Saoedi-Arabië is zo groot dat er geen sancties werden opgelegd.

Overwegingen

Bij Buitenhof waren vorig weekend onder meer te gast bij Piter Jan Hagens de drie topeconomen van de grootste Nederlandse banken Marieke Blom (ING), Sandra Phillen (AbnAmro) en Ester Barendregt (RABO) om te discussiëren over de gevolgen van de grootste economische catastrofe sinds de Tweede Wereldoorlog. https://www.vpro.nl/buitenhof/kijk/afleveringen/2021/buitenhof-20-juni-2021.html Een beschouwing in de kantlijn. Alvorens in te gaan op daar gedane uitspraken een schets van het speelveld waarop wij ons thans bevinden na de grote beleidswijzigingen die zich de laatste jaren hebben ontwikkeld. Ik zou kunnen beginnen bij Bretton Woods of bij het besluit van de Amerikaanse Republikeinse president Richard Nixon waarbij hij de eenzijdig de omwisseling van goud in Amerikaanse dollars opschortte (1 troy-ounce goud voor $35) voor korte tijd, maar daar is nooit een einde aan gekomen. Ik prefereer te starten met de uitspraak die Mario Draghi, de praeses van de Europese Centrale bank, deed op 27 juli 2012, tijdens een toespraak in Londen dat “De ECB alles zou doen wat nodig is om de eurozone overeind te houden. Daarbij zijn verdere ingrepen door de ECB op de obligatiemarkten niet uitgesloten”. In juni 2014 introduceerde hij de eerste inkoopprogramma’s van staatsobligaties van de 19 eurolanden. In de vergadering van de Raad van Bestuur van de ECB van 10 maart 2016 werd o.a. besloten dat het rentetarief voor de basisherfinancieringstransacties van het Eurosysteem met 5 basispunten zou worden verlaagd naar 0,00%, met ingang van de transactie die zal worden verrekend op 16 maart 2016, dat het rentetarief voor de depositofaciliteit met 10 basispunten zou worden verlaagd naar ‑0,40%, met ingang van 16 maart 2016 en dat de maandelijkse aankopen in het kader van het aankoopprogramma voor activa vanaf april zullen worden verhoogd tot €80 miljard. Momenteel is een grootte bereikte van > €3.000 miljard. Daarmee zette Draghi een proces in werking waarmee ons geld (gedekt door onderliggende waarden, waaronder goud e.d.) werd getransformeerd naar fiat geld (geld zonder waarde). Die conversie heeft grote sociaal/maatschappelijke gehad. We wisten dat op voorhand want dit proces was al eerder gestart in Japan, waar de centrale bank grote hoeveelheden staatsobligaties opgekocht had. Het geld dat daarmee beschikbaar kwam zou kunnen worden aangewend om de in het slop verkerende economie weer vlot te trekken. Maar toen dat doel bereikt was gingen de opkopen door en werden zelfs uitgebreid naar aandelen. Voor de beschikbaar komende middelen waren echter onvoldoende investeringen voorhanden en dus vormde zich een berg geld waarvoor geen bestemmingen waren. De rente daalde naar nul en voor de kortere termijnen zelfs negatief. Het proces had grote maatschappelijke consequenties: het bedrijfsleven was gered, maar de prijs daarvoor werd betaald door de spaarders en werknemers. Pensioenfondsen hadden een groot deel van hun pensioenreserves belegd in staatspapier, dat werd verkocht aan de centrale bank en kreeg daar yennen voor terug. Maar dat staatspapier was een waardevolle belegging maar het geld dat zij ervoor terugkregen was dat verre van. In feite speelde zich eenzelfde proces bij de ECB af. Onze pensioenfondsen, met €1,600 miljard vermogen, verkochten tegen een éénmalige aantrekkelijke opbrengst, een groot deel van hun bezit in staatsobligaties, waardoor de rente daalde naar, zeg maar, nul procent en het maken van rendement op vastrentende waarden, volgens de regels van De Nederlandsche Bank (DNB), sterk werd beperkt. Ook binnen de eurozone ontstond een berg van overtollig geschapen geld, dat vrijwel gratis beschikbaar is/was, waardoor een vrije markt in crypto-coins, waarvan de bitcoin de bekendste is, en waardoor zicht ‘luchtbellen’ vormden in de koersen op de effectenmarkten. Ook in ons land is het meevallende herstel van onze economie betaalt door de spaarders en werknemers, die hun goudgerande spaargeld en opgebouwde pensioenrechten (AAA-rating) zagen veranderen in fiat-geld dat in overvloed gratis beschikbaar is op de geld- en kapitaalmarkten (niet voor de consument) en waarvan de waarde niet meer is gedekt maar gekoppeld is aan het prijspeil (de/inflatie). In feite is dit diefstal van vermogen van, in hoofdzaak, geld dat is opgebouwd voor de oude dag, studie-ondersteuning voor de (klein)kinderen, renovatie van het huis o.i.d., door oudere generaties en nu door een generatie van veertigers, middels een niet-transparante (legale?) truc, hen wordt ontnomen. Dit is een proces waarover Klaas Knot en de banken zich nooit hebben verantwoord. De basisdoelstelling van de ECB is het handhaven van de prijsstabiliteit binnen de eurozone en daarmee het bewaken van de koopkracht en het beheersen van de inflatie. Hier zit dus de koppeling met de waarde van het ruilmiddel dat wij geld noemen. Een sterke valuta zal een stabieler prijspeil hebben. Een kritische noot: innovaties op de financiële markten hebben geleid tot zodanig complexe producten, die in zeer grote omvang verhandeld worden, dat het voor centrale banken problematisch is om daarop adequaat toezicht te houden. Tot op zekere hoogte loopt de regelgeving ten aanzien van het toezicht “achter de vernieuwingen aan”. Voorts leidt de internationalisering van de financiële markten ertoe dat niet steeds geheel helder is welke centrale bank nu op welke dochteronderneming toezicht dient te houden. Dit kabinet heeft onze buffers ingezet voor gratis overheidssteun aan ondernemers gedurende de overlevingsfase, in de breedste zin des woords, zonder al teveel voorwaarden en controles. Daarmee, hopen we, wordt onze economie gered en overleeft een groot deel van de bedrijven. Die hele operatie zal, naar mijn inschatting, >€100 miljard kosten, waarmee de staatsschuld zal toenemen, en door de tieners en twintigers van nu moeten worden terugbetaald. Maar hoe ziet de boedel er dan uit die wordt overgedragen? Een moderne infrastructuur of ouwe meuk, een industrie die nog draait op fossiele energie of een duurzame? We staan aan de vooravond van een gigantische ombouw naar een nieuwe samenleving: de verduurzaming (klimaat, milieu, natuur, biodiversiteit) door verlaging van de CO2-uitstoot, maar ook over de sociaal/maatschappelijke gevolgen van robotisering, werken met algoritmen, digitalisering van de samenleving onder meer de gevolgen van de quantum-computer, bestrijding van cyber-criminaliteit, arbeid, opleiding, her- en omscholing, privacy, veiligheid, internet of things en de beheersing van de macht van data. Dat wordt een enorme complex project, omdat over veel zaken afstemming zal moeten plaatsvinden met Europese partners, maar ook op wereldniveau. De uitdagingen op velerlei terreinen zijn groot. De 3 bankvrouwen aan het woord bij Buitenhoef bepaalden zich tot de economie, zonder aan de orde te stellen dat economie de resultante is van het gevoerde monetaire beleid en dat, als het creëren van enorme bergen gratis geld, uiteindelijk zal culmineren in een inflatoire ontwikkeling, grote gevolgen zal hebben voor de economie en financiële vermogens. Dus ook voor het bankwezen. Die onzekerheid werd overigens niet ontkend. Maar nu ter zake, dat er achterstand is ontstaan tijdens de crisis in onder meer het onderwijs, het klimaat en de stikstofverlaging werd erkend. Dat er een ‘herstelplan’ moet komen, waarvoor nog veel geld nodig is en dus nog meer schulden gemaakt gaan worden die volgende generaties terugbetalen, is evident. Dat de crisis die we achter de rug hebben, hopen we, diep is geweest, wordt erkend. Dat de €46 mrd die vorig jaar is gespaard door slechts 1/3 van de huishoudens is opgebracht. Maar 17% hiervan geeft aan weer wat meer te gaan consumeren, maar >80% blijft zitten op hun spaargeld. Dat betekent dus een toename van de vermogensongelijkheid. Voor starters is het moeilijker geworden een bedrijfje te beginnen of een huis te kopen. De interessantste uitspraken kwamen van Sandra Phillipsen, die duidde op een paradigma in het monetaire beleid van de centrale banken, waarmee wordt gedoeld op het stelsel van modellen en theorieën dat, binnen het monetair handelen, het denkkader vormt van waaruit de werkelijkheid geanalyseerd en beschreven wordt. Met mijn woorden ‘de rekenmodellen die decennia leidend waren bij het bepalen van het monetaire beleid werken niet meer als gevolg van de conversie van geld naar fiat-geld en er is grote onzekerheid of het experiment met het nieuwe beleid houdbaar zal zijn’. Die twijfels deel ik.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 25 juni 2021, week 25: AEX 733,14; Bel 20 4.179,93; CAC40 6.622,87; DAX 15.607,97; FTSE 100 7.136,07; SMI 11.999,70; RTS (Rusland) 1.672,08; SXXP (Stoxx Europe) 457,63; DJIA 34.433,84; NY-Nasdaq 100 14.345,18; Nikkei 29.066,18; Hang Seng 29.295,26; All Ords 7.578,60; SSEC 3.607,56; €/$1.1935; BTC/USD $32.629,20; 1 troy ounce goud $1.781,50, dat is €47.951,93 per kilo; 3 maands Euribor -0,538%; 1 weeks -0,566%; 1 mnds -0,562%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,204%; 10 jaar Duitse Staat -0,153%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,026%; 10 jaar Japan 0,0464%; 10 jaar Belgische Staat 0,168%; 10 jaar Franse Staat 0,199%; 10 jaar Spanje 0,482%; 10 jaar VK 0,778%; Italië 0,923%; 10 jaar VS 1,5506%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,784.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden flat tot hoger, de rentetarieven stegen opnieuw. De goudprijs steeg licht. De euro noteerde flat t/o de dollar. De bitcoin en andere crypto’s verloren waarde. Oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen voor het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van de lockdown als gevolg van de corona-pandemie bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden, ondanks de stijging van de inflatie. De 3e coronagolf is in Europa fors afgenomen, het aantal besmettingen neemt af en de druk op de ziekenhuizen is weer bijna normaal. Dat is in ieder geval goed nieuws als we de teugels niet te vroeg laten vieren. In het VK zijn de besmettingen met de Indiase variant toegenomen. Ook in Portugal stijgen de Deltabesmettingen weer. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland 0,034%; Duitsland 0,344%; Nederland 0,432%; Japan 0,6763%; Frankrijk 0,997%; VK 1,286%; Spanje 1,481%; Canada 1,8779%; Italië 1,94%; VS 2,1585%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,556%; Duitsland -0,551%; Frankrijk -0,475%; Nederland -0,471%; Denemarken -0,402%; België -0,393%; Spanje -0,2%; Japan -0,1041%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.