UPDATE 25-09-2021/600 Monica Keijzer (CDA) door Rutte uit het kabinet gezet als staatssecretaris van Economische Zaken, vanwege haar kritische uitspraken over het corona-pasbeleid voor de horeca (haar beleidsgebied)

Dit is de 600ste blog van UPDATE, maar hij wordt geschreven in een tijd met grote problemen en onzekerheden op politiek, financieel/monetair en sociaal/maatschappelijk terrein. Het kabinet Rutte III loopt op haar laatste benen, maar presenteerde op Prinsjesdag toch de Miljardennota, er is nog altijd geen zicht op een nieuw kabinet. Het monetaire beleid staat steeds sterker ter discussie, ons geld is ontdaan van haar waarde, de inflatie stijgt en de prijs van huizen blijft excessief stijgen, ja, de economie doet het goed, maar als gevolg van een monetair beleid van veel gratis geld in de markten pompen. Daardoor hebben de centrale banken al hun gereedschap om het monetaire beleid te kunnen besturen verbruikt. Ze zitten als het ware achter het stuur, maar kunnen geen andere richting meer op dan doorrijden recht vooruit: niet op de rem trappen (althans nauwelijks) en al zeker niet stoppen dan wel achteruit schakelen. Afhankelijk van de ontwikkeling van de inflatie (zet de stijging door) en hoe reageren de rentetarieven daarop, verwacht ik dat op kortere dan wel middellange termijn het monetaire beleid in zwaarder weer terecht zal komen, n.l. op het moment dat de gevormde luchtbellen op de financiële markten, langzaam dan wel snel, leeg gaan lopen. De economie blijft goed presteren zolang de centrale banken en een afgeleide daarvan, de overheden royaal geld blijven scheppen en uitgeven. Dat daardoor de schuldposities blijven stijgen, wordt als een natuurlijke ontwikkeling aangenomen. Toch moeten die schulden ooit door volgende generaties worden terugbetaald. En over die schuldoverdracht maakt niemand zich druk. Waar ik ook aandacht voor wil vragen is het feit dat de economische groei wordt betaalt door al die mensen die geen rente meer ontvangen op hun (spaar)geld. Daarachter zit de neoliberale gedachte van wij willen onze bezittingen en verworven gelden veilig stellen en de fossiele boedel die wordt achtergelaten moeten onze (klein)kinderen maar betalen. We staan aan de vooravond van een gigantische ombouw naar een nieuwe samenleving: de verduurzaming (klimaat, milieu, natuur, biodiversiteit), de woningmarkt in relatie tot de stikstofproblematiek, verlaging van de CO2-uitstoot, maar ook over de sociaal/maatschappelijke gevolgen van robotisering, werken met algoritmen, digitalisering van de samenleving onder meer de gevolgen van de quantum-computer, bestrijding van cyber-criminaliteit, arbeid, opleiding, her- en omscholing, privacy, veiligheid, internet of things en de beheersing van de macht van data. Dan zijn er natuurlijk nog de vluchtelingen die over de wereld zwerven en de hongersnood in arme landen en de verhouding tussen arm en rijk. Dat wordt een enorme complex project, omdat over veel zaken afstemming zal moeten plaatsvinden met Europese partners, maar ook op wereldniveau.

Heeft Sigrid Kaag een briljante voorzet gedaan met haar voorstel met 6 partijen (VVD, D66, CDA, PvdA, GL en de CU) te gaan onderzoeken met welk regeerprogramma een meerderheidskabinet te vormen is? Zij zet hiermee de VVD en het CDA voor het blok: ja of nee met PvdA/GL.

De CoronaCheck-app, die sinds vandaag als toegangsbewijs voor restaurants en café’s, bioscopen en evenementen dient, was al direct overbelast door grote drukte. Allestoringen.nl ontving veel meldingen van gebruikers die in de app geen QR-code te zien kregen. Er was ook een d-dos aanval. De reacties op de invoering van de Coronapas zijn voor mij begrijpelijk. Het hele volk moet en zal gevaccineerd worden, welke gevolgen dat ook met zich meebrengt. The show must go on! De belangen voor de farmaceutische industrie zijn groot en wij, als een neoliberaal land, kunnen niet achterblijven. De financiële belangen bepalen het beleid van dit kabinet. Een staatssecretaris mag in de media niet melden dat de coronapas, volgens de huidige uitvoeringsregels, voor de horeca niet tot nauwelijks uit te voeren c.q. te onderhouden is. Dat gaat regelrecht in tegen het regeringsbeleid. Nee, dat een recht van iedere burger en ondernemer, en dus ook iedere politicus, om daarop te wijzen. Het is gewoon dom beleid van dit kabinet, onuitvoerbaar en niet controleerbaar. Wat wil minister Grapperhaus? Bedrijven gaan beboeten of sluiten? Dit is de arrogantie van de macht. Hoe groot is de omvang van het aantal coronabesmettingen nog in de zorg: gemiddeld 4 zieken in ieder ziekenhuis in Nederland. We praten dus over niks, in deze fase. Ik vrees veel meer voor een komende griepepidemie, maar misschien overdrijven de ziekenhuizen ook daar wel over. Opnieuw wilde de top van het CDA opnieuw een politica, eerder een Kamerlid, sensibiliseren (tot de orde roepen en dwingen het regeringsstandpunt te steunen). Het CDA is de weg echt helemaal kwijt. Mona Keijzer kreeg bij de laatste verkiezingen 127.446 voorkeursstemmen, heb je een achterban. Stapt zij als Kamerlid nu over naar de Groep Omtzigt?

De Troonrede: Nederland is en blijft een goed land om in te leven, maar er zijn grote thema’s die moeten worden aangepakt: de woningmarkt, kansenongelijkheid en stikstof. Dat was de boodschap die de koning namens de regering uitsprak in de Grote Kerk in Den Haag. Koning Willem-Alexander noemde naast de binnenlandse zaken ook allesomvattende problemen, zoals klimaatveranderingen, waarbij hij onder meer verwees naar de watersnood in Limburg. Ook stond hij stil bij de geopolitieke ontwikkelingen die dichtbij kwamen bij veel mensen, b.v. door de vele dramatische beelden uit Afghanistan. De regering moet de hand in eigen boezem steken over de rechtsstaat en rechtsszekerheid, zei de koning namens de regering in de Troonrede. De afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen is “te lang te stroperig geweest” en in de toeslagenaffaire heeft “de overheid mensen letterlijk en figuurlijk onrecht gedaan”, zei hij. Koning Willem-Alexander zei dat deze fouten hersteld moeten worden en dat mensen die recht hebben op compensatie, dat zo snel mogelijk moeten krijgen. De deur van de rechtsstaat moet openstaan voor iedereen. Daarom komt er extra geld voor de sociale advocatuur, zei hij. (bron: NOS) Ik weet dat het traditie is, maar waarom laat het kabinet de troonrede voorlezen door iemand die daarvoor geen enkele politieke verantwoordelijkheid draagt en daarop dus ook niet aangesproken kan worden. Voorbeeld: de toeslagenaffaire moet snel worden afgewerkt, maar als Rutte tijdens de Algemene Beschouwingen wordt aangesproken, kan en wil hij geen einddatum geven. In feite worden in de Troonrede de feiten benoemd waar de kabinetten een puinhoop van hebben gemaakt: de woningbouw, de prijsstijgingen in de woningsector, de extreem hoge huurprijzen, het stikstof-, klimaat-, aardgas- en zorgdossier, en de rechtsongelijkheid en een rechtvaardige verdeling van de vooruitgang tussen rijk en arm.

De economie is het afgelopen kwartaal harder gegroeid dan eerder verwacht, zo meldt het CBS. Het statistiekbureau ging in augustus nog uit van een groei van 3,1%, maar inmiddels is dat bijgesteld naar 3,8%. De Nederlandse economie is nu bijna terug op het niveau van eind 2019. Het CBS zegt dat de consumptie van zowel consumenten als overheid is gestegen. Ook de hoeveelheid banen steeg in de nieuwe berekening:er kwamen er 153.000 bij, 20.000 meer dan eerder gedacht. (bron: NOS)

Grote energieleveranciers zoals Vattenfall en Eneco zeggen niets te kunnen doen aan de stijgende prijzen. Doordat gas en elektriciteit veel duurder zijn geworden, dreigt ook de energierekening van veel Nederlanders een stuk hoger te worden. Spanje heeft al noodmaatregelen getroffen. Zo neemt het land geld af van energiebedrijven die veel winst maken. Daarnaast wordt een maximumprijs ingesteld voor gas. In Nederland is daar geen sprake van (door het neoliberale beleid dat wordt gevoerd door Rutte en Hoekstra). “We begrijpen dat mensen zich zorgen maken over de stijgende energieprijzen”, zegt een woordvoerder van Vattenfall. Het bedrijf weet net als andere aanbieders nog niet precies wat de prijsstijgingen betekenen voor klanten. “We helpen klanten door inzicht te geven in hun verbruik en als mensen in financiële problemen komen, dan zoeken we naar passende oplossingen.” Consumenten met een variabel contract gaan als eerste merken dat de prijzen stijgen. Eneco pleit voor een halvering van de energiebelasting op elektriciteit. “De energiebelasting op aardgas moet gelijk blijven om te voorkomen dan verduurzaming van woningen minder rendabel wordt”, aldus een woordvoerder. Ook Vattenfall wijst op de energiebelasting. “Een groot deel van de energierekening bestaat uit netbeheerkosten en belasting. Mocht onze overheid iets willen doen, dan hebben ze dus wel de mogelijkheid, maar dat is echt een politieke afweging.” Essent verwijst voor een reactie naar branchevereniging Energie-Nederland. Die noemt ingrijpen van de overheid in de markt ongewenst. “Wanneer enkele factoren straks weer verbeteren, kan de gasprijs weer naar een ander niveau dalen. Wanneer dat is, lijkt moeilijk te voorspellen”, laat Energie-Nederland weten. “Den Haag kan eventueel wel tijdelijke maatregelen nemen om de hogere kosten voor consument en bedrijfsleven op te vangen.” De branchevereniging lobbyt daar zelf niet voor. De gasprijzen zijn hoger dan ooit in Europa. Dat komt doordat de voorraden vanwege de relatief koude winter klein zijn. Normaal gesproken worden die voorraden in de zomer aangevuld, maar door leveringsproblemen en het herstel van de economie na de coronacrisis is gas schaarser en dus duurder. Volgens Rusland zullen de spanningen op de gasmarkt minder worden wanneer gaspijpleiding Nord Stream 2 in gebruik wordt genomen. Het is nog altijd niet bekend wanneer de pijpleiding door de Oostzee in gebruik zal worden genomen. Deskundigen verwachten dat het gas al in oktober door de eerste van twee leidingen kan stromen. (bron: nu) Er is hier sprake van een zakelijk belang voor de energieleveranciers en een sociaal belang voor de huishoudens. Hier wordt slechts 1 zijde van het probleem belicht. De politiek is nu aan het woord. De lasten kunnen niet naar de toekomst worden verschoven door de staatsschuld verder op te laten lopen en daarmee komende generaties ermee op te zadelen.

Informatie-ontwikkelingen

Voor het posten van blog 599 kon ik nog meenemen het niet tot een tastbaar positief resultaat leiden van de heisessie, afgelopen weekend. Rutte stelde dat de sfeer uitstekend was maar ook ‘heftig’. Enige vooruitgang in het informatieproces is er niet geboekt, er is niet over inhoudelijke zaken gesproken, wat wel de bedoeling was van Remkes. Wel is er gekozen de linkse partijen met een truc proberen te verleiden een minderheidskabinet te steunen. Daarvoor wordt Sofie Hermans, 2e op de lijst van de VVD en assistent van Rutte, op pad gestuurd naar de linkse partijen (PvdA en GL) om hen te bewerken het regeringsplan van het demissionaire kabinet, dat op Prinsjesdag werd gepresenteerd, te steunen door hen financiële toezeggingen te doen voor linkse wensen. Rutte heeft zich gerealiseerd dat zonder steun van GL en PvdA een minderheidskabinet niet overleeft. Daarvoor heeft hij een vrouw, die over meer empathie beschikt, als een man en zeker niet Rutte en Hoekstra die weinig vertrouwen uitstralen. Zij heeft de opdracht gekregen te gaan onderzoeken of en zo ja onder welke voorwaarden oppositiepartijen bereid zijn een minderheidskabinet te gedogen. Dat is vreemd, want de Kamer heeft daarvoor de informateur Johan Remkes aangewezen. Kennelijk wilde Remkes niet opnieuw naar de linkse partijen gestuurd worden met een boodschap die GL en de PvdA al hadden gegeven en dat ze in Buitenhof nog eens hadden bevestigd. Daarbij komt dat links aan tafel wil zitten over de mogelijkheden voor vorming van een meerderheidskabinet waarin zij dan als PvdA/GL participeren, zo nodig zelfs met de CU. Als ik Remkes was zou ik de opdracht teruggeven. Hermans krijgt als verkenner een opdracht, waarbij Remkes wordt gepasseerd. Dit commentaar is zondagavond geschreven.

PvdA en GroenLinks willen op voorhand geen afspraken maken met VVD, D66 en CDA over de begroting van 2022. “Als ze met ons willen onderhandelen, moeten ze ons uitnodigen voor de kabinetsformatie.”, aldus Klaver na fractieoverleg. VVD, D66 en CDA willen voorafgaand aan de Algemene Politieke Beschouwingen afspraken maken over steun voor de begroting. Ze voelen zich niet zeker van steun van CU, die heeft gezegd zich geen deel van de coalitie meer te voelen. (bron: NOS)

Een aantal medewerkers van de GGD is op non-actief gesteld vanwege mogelijke fraude met vaccinatiebewijzen. Ze zouden misbruik gemaakt hebben van het systeem waar ze vanwege hun werk in konden. Demissionair minister De Jonge van Volksgezondheid meldt dit aan de Tweede Kamer. De GGD-medewerkers zouden valse vaccinatieregistraties hebben gemaakt op aanvraag, waardoor mensen onterecht QR-codes konden aanmaken. (bron: NOS)

Jos Heymans, politiek analist vatte de week van de Algemene Beschouwingen en de Miljoenennota kort en bondig samen. Er was een beetje op gehoopt, misschien zelfs wel gerekend, dat de Algemene Beschouwingen een doorbraak in de kabinetsformatie teweeg zouden brengen. Dat partijen van links tot rechts, van coalitie tot oppositie, water bij de wijn zouden doen om een breed draagvlak voor de begroting te krijgen. Maar de wijzigingsvoorstellen kwamen van de oude coalitie, van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Niet van PvdA en GroenLinks, ook al hadden die wel voor druk op de coalitie gezorgd. In plaats van de karige €800 tot €900 miljoen die de VVD aan de oppositie cadeau deed, werd de begroting uiteindelijk verhoogd met €2 miljard en nog eens dik €700 miljoen voor verbetering van de zorgsalarissen. Vooral de VVD moest stokpaardjes inleveren: de staatsschuld loopt op, de verhuurdersheffing gaat eraan, en de vennootschaps-  en winstbelasting moeten omhoog om de wensen van de Kamer te realiseren. Ondernemers zullen dat geld grotendeels moeten ophoesten en dat doet pijn in de achterban van de VVD. ‘Als de Beschouwingen iets hebben aangetoond, dan is het dat de coalitie wel degelijk zaken kunnen doen.’ Maar Rutte kon niet anders, wilde hij de begroting met voldoende steun door de Kamer loodsen. De premier is niet meer de baas, hij kan de zaken niet meer naar zijn hand zetten zoals hij de laatste tien jaar deed. Sigrid Kaag accepteert dat niet meer, de PvdA heeft ondervonden wat er gebeurt als je als onderliggende partij regeert met de VVD en bij de loyale bestuurderspartij CDA zijn ook haarscheurtjes te bespeuren nu de christendemocraten samen met de ChristenUnie een meerderheid achter zich hebben verzameld om het leenstelsel voor studenten af te schaffen. Rutte is daar fel op tegen, maar de VVD heeft onvoldoende vrienden om haar zin te krijgen. Vandaar ook dat het niet opschiet met de formatie van een nieuw kabinet. Als de Beschouwingen iets hebben aangetoond, dan is het dat VVD, D66, CDA en CU wel degelijk zaken met elkaar kunnen doen. En dat is hoopgevend, ware het niet dat medisch-ethische onderwerpen hier niet aan de orde waren en het ook niet ging over de bestuursstijl, over een nieuwe politieke cultuur of de vraag hoe progressief het nieuwe kabinet moet zijn. De afgelopen dagen werden uitsluitend urgente zaken besproken waarvan de aanpak geen uitstel kan velen, zoals de woningnood, het onderwijs en de zorg. De vier partijen hebben laten zien dat ze overeenstemming kunnen bereiken en dat ze bereid zijn om gezamenlijk naar oplossingen te zoeken. Maar in de formatie doen ze dat tot nu toe niet. Tot frustratie van de ene na de andere informateur. Mariette Hamer begreep er niets van dat VVD, D66 en CDA niet inhoudelijk wilden praten over een stuk waar ze het over eens waren, de aanzet tot een regeerakkoord. PvdA en GroenLinks konden zich ook vinden in de opzet en wilden erover onderhandelen, maar dat wilden VVD en CDA niet. Ook de ChristenUnie had op basis van dat stuk willen praten, maar Sigrid Kaag wil die partij niet aan tafel. ‘Hoewel Rutte anders beweert, kunnen hij en Kaag niet samen door één deur.’ Het gaat dus niet om de inhoud, het gaat om wederzijds wantrouwen; ontstaan in het debat van 1 april toen Rutte loog over de kwestie-Omtzigt en Kaag officieus het vertrouwen in de VVD-leider opzegde en dat onlangs nog eens herhaalde tijdens haar Schoo-lezing. Hoewel Rutte anders beweert, kunnen hij en Kaag niet samen door één deur. Als de twee winnaars van de verkiezingen over hun eigen schaduw kunnen springen, en dat had afgelopen weekend tijdens de heisessie in Hilversum moeten gebeuren, was er een doorbraak geweest. Daar had huidig informateur Johan Remkes ook op gerekend. Hij is er klaar mee en geeft VVD, D66 en CDA nog één kans, zo blijkt uit zijn brief aan de onderhandelaars waarin hij ze uitnodigt om maandag de balans op te maken. Remkes wil na maandag conclusies trekken en de Tweede Kamer meteen daarna informeren over het verloop van de formatie. Dat klinkt niet alleen dreigend, dat is het ook. (bron: RtlNieuws) Voor mij is ook relevant de vraag waarom de verkenner Sophie Hermans, adjudante van Rutte, in stelling is gebracht, hetgeen een regelrechte schoffering is voor de positie van de informateur Johan Remkes (VVD). Kennelijk moest zij voor Rutte een gedoogsituatie tot stand brengen voor het kabinet Rutte IV. Maar die interventie is op zo korte termijn mislukt. Steeds meer wordt voor mij duidelijk dat Rutte zelf het probleem is voor de totstandkoming van een volgend kabinet met als strategie de informatie steeds verder op te rekken. Daarmee hoopt hij zoveel druk te zetten op de het verantwoordelijkheidsgevoel van zijn politieke mede/tegenstanders dat zij overstag zullen gaan hem als hun leider te accepteren. Maar Rutte maakte fouten die hij allemaal met een tikje van zijn schouder wegwuifde. En zijn tegenstanders accepteerde zijn ‘sorry’s’. Maar vrijdag ging hij opnieuw de fout in. Demissionair premier Rutte heeft er bij de Algemene Vergadering van de VN op aangedrongen om in de strijd tegen corona niet alleen aandacht te hebben voor de ziekte zelf, maar ook voor de maatschappelijke gevolgen ervan. Rutte noemde geweld tegen vrouwen een ‘schaduwpandemie’ en wees op de toename van huiselijk geweld in lockdowns. Ook zei hij dat sommige landen de pandemie gebruiken om mensenrechten in te perken. (bron: NOS) De uitspraak over de ‘schaduwpandemie’ is echter ‘het geestelijk eigendom’ van Sigrid Kaag. Heeft hij hiermee Kaag laten weten dat hij de absolute leider is, die moet wat hij wil en dat zij dat moet accepteren. Maakt zij daarover stennis dan zegt hij ‘sorry’ en dat hij het zo niet had bedoeld had.

Kamerleden Kati Piri (PvdA) en Pieter Omtzigt willen dat het kabinet alle communicatie overlegt die verband houdt met de evacuaties uit Kaboel, zo blijkt uit Kamervragen die ook aan demissionair premier Mark Rutte zijn gericht. “Het Afghanistandossier is wat ons betreft nog niet gesloten”, zegt Piri tegen nu.nl.

Piri en Omtzigt besloten hun vragen juist nu te stellen om te voorkomen dat het Afghanistandossier zou ondersneeuwen door Prinsjesdag en de Algemene Beschouwingen. “Na het kamerdebat leven er bij ons misschien nog wel meer vragen dan daarvoor”, zegt Piri. Niet alleen Omtzigt en Piri stelden Kamervragen, ook GroenLinks wil opheldering van het demissionaire kabinet. Een van de belangrijkste vragen is hoe het kabinet tot het besluit kwam om de ambassadeur in Kaboel te vragen drie mensen te selecteren uit een groep van zestig familieleden van lokale ambassademedewerkers. De rest kon eerder niet op de evacuatielijsten komen. De inmiddels afgetreden buitenlandminister Sigrid Kaag kon de Kamer geen bevredigende antwoorden geven. Rutte beweerde dat er in de kabinetsbesprekingen nooit een dergelijk besluit is genomen. Piri is verbaasd: “Iemand moet een besluit hebben genomen. Rutte had hier geen steekhoudend verhaal. In de e-mail kun je zwart-op-wit lezen hoe het is gegaan. De ambassadeur heeft dat toch niet verzonnen?” Omtzigt en Piri willen nu dat alle communicatie wordt vrijgegeven en ook dat de besluiten van de ministerraad openbaar worden. Piri: “Het staat zwart-op-wit dat de ambassadeur zegt: “Drie van de zestig gaan we niet doen.” Dat wordt vervolgens door ambtenaren in Den Haag niet tegengesproken in de mails. Wat is daar nou gebeurd? Daar moet duidelijkheid over komen.” (bron: nu) Nog even afwachten op een reactie van de premier.

Woningcorporatiekoepel Aedes en de Vereniging Eigen Huis (VEH) vinden de €1 mrd die het kabinet over 10 jaar beschikbaar stelt voor de crisis op de woningmarkt onvoldoende. Volgens Aedes leidt het geld niet tot de bouw van voldoende huizen. “De druk op de woningmarkt neemt enorm toe met het aantal aandachtsgroepen dat snel een huis nodig heeft, naast de vele gewone woningzoekenden”, zegt Aedes. De Vereniging Eigen Huis wil dat het geld sneller beschikbaar wordt gesteld. “Het woningtekort neemt met de huidige plannen tot 2025 verder toe”, zegt de organisatie. (bron: NOS) De bouw van woningen wordt beperkt door de hoeveelheden stikstof en fijnstof. Daar zal eerst duidelijkheid over moeten worden geschapen.

Milieuorganisaties zijn boos dat het kabinet de maximale hoeveelheid CO2 die mag worden opgeslagen onder de grond wil ophogen. Met CO2-opslag komt bedrijfsuitstoot niet in de atmosfeer, maar wordt het in een leeg gasveld opslagen. Daar komt extra geld voor. Natuur en Milieu vreest dat bedrijven minder zullen verduurzamen, omdat ze de CO2 toch mogen opslaan. Greenpeace noemt het plan onverteerbaar. In het Klimaatakkoord werd afgesproken dat maximaal 7,2 Megaton met subsidie mag worden opgeslagen. Daar komt 2,5 nu Mton bij. Volgens het kabinet kan de CO2-reductie zo worden versneld. Kabinet beleid hoe houden wij zo lang mogelijk ‘fosiel’ overeind? (bron: NOS) Dit beleid gaat er nog niet vanuit dat er actief op de afbouw van ‘fosiel’ wordt ingezet.

Het kabinet heeft in totaal €5 mrd opzijgezet voor compensatie van slachtoffers en andere kosten voor het afhandelen van het schandaal met de kinderopvangtoeslagen. Dat is meer dan waar eerder van werd uitgegaan en dat komt onder meer doordat er zich meer mensen dan verwacht melden als gedupeerde. (bron: NOS)

Het leger krijgt er €95 mln per jaar bij. Dat geld gaat vooral naar munitie, zorg voor veteranen en de militaire inlichtingendienst MIVD. Het extra geld is echter veel te weinig om te voldoen aan de NAVO-norm, die stelt dat een land 2% van het BBP aan het leger moet uitgeven. Het is 1,47%. (bron: NOS)

Koning Willem-Alexander ontvangt in 2022 €6.132.000, waarvan €1.007.000 aan salaris en €5.125.000 voor de kosten van het personeel en de hofhouding. Dat is €75.000 meer dan dit jaar. Ook Máxima gaat er volgend jaar op vooruit. Ze ontvangt €400.000 aan salaris en €667.000 voor personeel en hofhouding. Dat is €12.000 meer dan dit jaar. Kroonprinses Amalia wordt in december 18 en krijgt vanaf januari €299.000 aan inkomen en €1.354.000 onkosten. Een deel van dat geld stort ze terug zolang ze studeert. Voor de Oranjes is in totaal €10.521.000 gereserveerd. (bron: NOS)

Het vertrouwen in de koning is verder gedaald. 44% van de Nederlanders zegt nu vertrouwen te hebben in koning Willem-Alexander. Op Koningsdag was dat nog 57%. Dit blijkt uit een enquête van Ipsos die in opdracht van de NOS is uitgevoerd. De steun voor de monarchie (57%) blijft ten opzichte van Koningsdag jl. nagenoeg onveranderd. Op Koningsdag in 2020 zei nog 74% de monarchie te ondersteunen. (bron: NOS) Koning Willem-Alexander en Máxima voor het eerst uitgejouwd: “Zelfs de grootste Oranjefan vindt hun keuzes verkeerd” De Nederlandse koning Willem-Alexander (54) benadrukt dat Nederland een goed land is en blijft om in te leven. Dat zei hij deze week in de troonrede op Prinsjesdag, traditiegetrouw de derde dinsdag van september. Maar is Willem-Alexander wel een ‘goede’ koning? Het boegeroep dat dit jaar voor het eerst te horen was, bewijst dat Nederland twijfelt. De Nederlandse koningshuisdeskundige Justine Marcella (50) – hoofdredactrice van het blad ‘Vorsten’- stelt: “Zijn keuzes van het afgelopen jaar werden hem zéér kwalijk genomen.” (bron: hln.be) Waarschijnlijk doelt zij op de jachtpartijen op het Loo.

De Nederlandse begroting heeft weer ankers nodig en er moeten dus normen gesteld worden aan het uitgeven van geld, anders kun je niet uitleggen dat de lasten ook moeten worden verhoogd. Dat stelt de Raad van State. Alle begrotingsregels lijken te worden losgelaten. Dat dat gebeurde tijdens de coronacrisis, snapt de Raad, maar nu moet de hele politiek het gesprek aangaan over nieuwe begrotingsregels. De Raad wijst erop dat het budgetrecht het oudste recht van het parlement is, maar dat die kaders zijn weggevallen. De Raad van State noemt het wenselijk om de spelregels per wet te regelen. (bron: NOS) Veel partijen in de Kamer reageren op de Troonrede met een oproep om snel te formeren. D66’er Jetten snapt dat mensen “het vertrouwen een beetje kwijt zijn” door de duur van de formatie. Segers (CU) stelt dat komend jaar geen verloren parlementair jaar mag worden. Heerma (CDA) vindt dat de demissionaire

status van het kabinet niet betekent “dat ons land tot stilstand komt”. Ploumen (PvdA) en Klaver (GL) zeggen dat er nu snel wat moet gebeuren tegen de wooncrisis en klimaatverandering. Wilders van de grootste oppositiepartij PVV ziet maar één weg uit de lange formatie: nieuwe verkiezingen. (bron: NOS)

Voor de zorgverzekering verandert er komend jaar weer het nodige. Het kabinet verwacht dat de gemiddelde jaarpremie van de basisverzekering stijgt met €31. Maar het zijn de zorgverzekeraars die uiteindelijk op 12 november de definitieve premies bekendmaken. Het eigen risico blijft wel gelijk op 385. Als het erbij blijft dat de basisverzekering ‘slechts’ met €2,58 per maand stijgt en de dekking onveranderd en de prijs van de aanvullende verzekeringen onveranderd kan ik daar wel mee leven.

Financieel/economische berichten

Minister van Financiën Wopke Hoekstra: Economie staat er goed voor, een jaar geleden hadden we hier blind voor getekend, zei hij bij de aanbieding van de overheidsbegroting 2022. Hoekstra roemde de ‘veerkracht’ van de economie, maar ook van burgers. ,,De veerkracht in de samenleving, van de overheid, door de economische steunpakketten. Van mensen in de zorg, leraren en agenten.” Volgens hem ziet de economie ‘er opvallend goed uit’, volgens Hoekstra onder meer door de ‘ongekende steunpakketten’ die de overheid beschikbaar stelde aan bedrijven. ,,De overheidsfinanciën staan er beter voor dan eerder voorzien. Wel zei hij dat dit zich niet, ook het komende jaar niet, zal vertalen naar een dikkere portemonnee of meer levensgeluk. ,,Zij die iemand verloren hebben, die hun baan zijn kwaad geraakt, zij hebben hun oude normaal nog niet terug.” Hoekstra kondigde ‘dringende investeringen’ aan voor komend jaar. Eerder al lekte uit dat het kabinet vanwege het Urgenda-vonnis €6,8 mrd uittrekt voor extra klimaatmaatregelen. Het geld gaat vooral naar subsidies, bijvoorbeeld om elektrisch rijden te stimuleren en huizen te isoleren. Ook gaat er €500.000 mln extra naar bestrijding van de georganiseerde criminaliteit én naar de sociale advocatuur. (bron: Parool) De boedel die het kabinet Rutte III achterlaat is een grote chaos. Niet alleen in de zorg, het onderwijs, de woningnood, ons milieu en de toestand van ons klimaat. Ook op financieel/monetair terrein is er onzekerheid: de enorme stijgingen van woningprijzen en de huurlasten, de overheidssteun aan het bedrijfsleven zonder dat Hoekstra aan de burgers meldde dat zij en hun (klein)kinderen in de toekomst die €100 mrd (op dit moment) moeten terugbetalen en dan de 0% rente die spaarders op hun (spaar)geld krijgen. De economie draait als een tierelier maar de gemiddelde stijging van de koopkracht wordt geschat op 0,01%, terwijl de prijzen op velerlei terrein fors stijgen (benzine, aardgas, stroom en in de supermarkten).

Kerstkaarten, kalenders en ander drukwerk worden mogelijk 20% tot 25% duurder. Daarvoor waarschuwen drukkerijen en papierproducenten nu de tekorten op de papiermarkt aanhouden. Ook energie is snel duurder geworden. Door problemen met het transport en de grote vraag naar karton, vanwege de toename van het webwinkelen, is er een groot tekort ontstaan aan papierpulp. Dat wordt gebruikt in onder meer luiers, wc-papier, boeken en wenskaarten. Door het tekort waren er al problemen bij de levering van schoolboeken. Ook worden er minder leesboeken gedrukt vanwege het tekort aan papierpulp. (bron: NOS) Daardoor zal de inflatie toenemen en de koopkracht afnemen.

Zeker 80.000 sociale huurwoningen in Nederland vertonen flinke gebreken. Hun onderhoudsconditie is matig tot zeer slecht blijkt uit cijfers van de Autoriteit woningcorporaties, die RTL Nieuws onderzocht. Bij dergelijke scores is snel onderhoud noodzakelijk volgens deskundigen. “Dat ze oud zijn is geen excuus.” Ernstige gebreken, onomkeerbare veroudering of zelfs technisch rijp voor de sloop. Minstens 80.000 sociale huurwoningen in Nederland zijn in matige tot zeer slechte conditie. Dat zijn meer woningen dan er in totaal staan in steden als Enschede, Maastricht of Nijmegen. (bron: nu) Triest verhaal, waar snel gehandeld moet worden.

De wereldeconomie zal dit jaar iets minder hard groeien dan eerder gedacht, vooral door een minder sterke groei van de Amerikaanse economie. Dat zegt de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) in een rapport. De economie van de eurozone groeit juist weer sterker dan eerder voorzien, aldus de OESO die spreekt van een “onevenwichtig herstel” van de coronapandemie in de wereld. De wereldeconomie zou dit jaar met 5,7% moeten groeien, denkt de OESO. In mei werd nog op 5,8% gerekend. Voor 2022 wordt een vooruitgang voorspeld met 4,5%, tegen 4,4% bij de eerdere raming. De groeiverwachting voor de Verenigde Staten werd voor dit jaar verlaagd naar 6%. Eerder werd nog op 6,9% gerekend voor ‘s werelds grootste economie. Die zwakkere groei heeft onder meer te maken met de opmars van de deltavariant van het coronavirus in het land. Ook wijst de OESO op de problemen in de toeleveringsketen. Voor de eurozone rekent de organisatie dit jaar nu op een plus van 5,3%. Hier werd eerder 4,3% voorzien. De groeiraming voor China blijft onveranderd op 8,5%. (bron: OESO)

Is het Chinese vastgoedbedrijf Evergrande het nieuwe Lehman Brothers? ‘De financiering lijkt op een piramidespel’ Al jaren kijken analisten naar de bubbels in de Chinese vastgoedsector, die goed is voor 25 procent van de economie en een belangrijke aanjager is geweest van de economische groei. En al jaren vragen zij zich af hoelang dat goed zal gaan. De prijsstijgingen, het speculeren met woningen en de opgeleverde vastgoedprojecten die soms helemaal leegstaan wekken de nodige zorgen. De dreiging van een faillissement van Evergrande, dat gebukt gaat onder een schuldenlast van omgerekend €260 mrd, houdt wereldwijd investeerders in de ban. Toenemende zorgen over het concern leiden tot een uitverkoop op de Aziatische markten en onderstrepen hoe de crisis zich uitbreidt naar andere activa. Blijft het concern in gebreke, dan kan dat de grootste schuldherstructurering in de geschiedenis van China veroorzaken. Het zou ook de zwaarste klap tot nu toe betekenen op een markt die internationale vermogensbeheerders wist te verleiden met lucratieve rendementen. Dat gebeurde op het moment dat de wereldwijde obligatierente op een historisch dieptepunt stond. De Chinese vastgoedgigant Evergrande moest donderdag $83,5 mln terugbetalen aan de houders van dollarobligaties. Het bedrijf heeft nog niets gecommuniceerd over die terugbetalingen. Volgens Bloomberg is er geen enkel signaal dat de obligatiehouders het verschuldigde kapitaal hebben gekregen. Evergrande heeft nu 30 dagen om zijn financiële verplichtingen na te komen. De Evergrand-saga is ver van afgelopen. Nadat de beurzen maandag fors in het rood doken, wist Evergrande woensdag de gemoederen te bedaren door $34,5 mln aan rentelasten terug te betalen. De afgelopen dagen was er dan ook sprake van een voorzichtig herstel op de aandelenmarkten. Vraag blijft hoelang de rust zal blijven. Voorts meldde Bloomberg betalingsproblemen bij het filliaal dat elektrische wagens produceert. Dat onderdeel van Evergrande zou een deel van het personeel al een tijd niet betaald hebben. Ook een aantal toeleveranciers wachten op een betaling. “Dit zijn periodes van akelige stilte omdat niemand in dit stadium grote risico’s wil nemen”, zei Howe Chung Wan, hoofd vastrentende waarden Azië bij Principal Global Investors in Singapore, aan The Guardian. “Er is niet echt een precedent voor een bedrijf ter grootte van Evergrande. We moeten zien hoe dit de komende tien dagen zal uitspelen, alvorens de vakantieperiode start in China.” In China start op 1 oktober de zogenaamde Gouden Week. Komende week woensdag moet Evergrande opnieuw geld op tafel leggen. De vastgoedgigant moet dan 47,5 miljoen dollar aan schulden terugbetalen. Dat is weliswaar een fractie van de schuldenlast – ruim $300 mrd – die Evergrande torst. De ontwikkelaar is grote sommen geld verschuldigd aan leveranciers van bouwmaterialen en aannemers die zijn appartementencomplexen aan het bouwen waren. Evergrande heeft onlangs een aantal van die schuldeisers betaald in de vorm van onafgewerkte appartementen. (bron: Business AM)

Centrale banken wereldwijd sloegen deze week alarm over de stijgende inflatie. De Fed hintte op een afbouw van de steunmaatregelen, en ook bij de Bank of England gaan almaar meer stemmen op om de obligatieaankoop stop te zetten. Alleen bij de Europese Centrale Bank (ECB) blijft het – relatief – stil. Eerder liet ECB-voorzitter Christine Lagarde weten: “The lady’s not for tapering”. De prijsstijgingen en hun grote risico’s; het kwam weer op de agenda toen de Amerikaanse Federal Reserve aankondigde dat zij de obligatieaankopen binnenkort kan verminderen. De Bank of England en minstens vijf andere centrale banken (die van Brazilië, Hongarije, Noorwegen, Paraguay, Pakistan) hadden het in het kielzog van de Fed ineens over renteverhogingen – dit jaar nog. Dat weet Bloomberg. Een duidelijk meningsverschil met de Europese Centrale Bank, waarvan de ambtenaren zich nog steeds veel meer zorgen maken over ondersteuning van het broze economische herstel dan over inflatie. Zij benadrukken dat de op 9 september aangekondigde afbouw van de stimuleringsmaatregelen niet de taper (aanduiding voor een geleidelijk laten uitdoven of stopzetten van het opkoopprogramma van vastrentende waarden) is die zich binnenkort in de VS kan voordoen. Door de aankondigingen deze week kan de toon op de financiële markten gezet zijn voor de komende maanden. Tegen december zou de Fed haar steun kunnen afbouwen en een renteverhoging in het vooruitzicht kunnen stellen, terwijl andere centrale banken hun eigen steunmaatregelen zullen laten uitdoven. Dat is ook het moment waarop de eurozone hoogstwaarschijnlijk zal bespreken hoe háar stimuleringsprogramma moet evolueren. “Met een andere vorm van obligatieaankopen als waarschijnlijke uitkomst om de aanhoudende economische zwakte van de regio te bestrijden”, schrijft Bloomberg. “De ECB verwacht dat de problemen van voor de pandemie nog wel even zullen aanhouden, dus ze moeten veel voorzichtiger zijn met het weghalen van de punchschaal”, zegt Neville Hill, Europees hoofdeconoom bij Credit Suisse in Londen. “Het zal veel langzamer gaan dan de Fed of de Bank of England.” Hoewel de inflatie in de eurozone ook is aangewakkerd door de wereldwijde kostendruk, blijven de beleidsmakers optimistischer dan hun tegenhangers. De eigen prognoses van de ECB gaan uit van een onderbesteding van haar doelstelling van 2% gedurende de prognoseperiode. “Bij de ECB zit het beleid muurvast”, schrijft Bloomberg. In een gepubliceerd interview met CNBC herhaalde president Christine Lagarde haar standpunt: “the lady’s not for tapering”.

De situatie is vergelijkbaar voor haar regionale pendanten. Zo onthulde de Zweedse Riksbank dinsdag dat ze in de nabije toekomst geen renteverhoging voorziet. De Zwitserse Nationale Bank blijft het laagste rentetarief van alle centrale banken hanteren: -0,75%. Madis Muller, lid van de Raad van Bestuur van de ECB, zei deze week dat hij en zijn collega’s zullen praten over het opvoeren van de reguliere activa-aankopen zodra hun noodstimulans van het pandemietijdperk ten einde loopt. Een van de opties zou zijn om het pre-crisisplan uit te breiden tot boven het huidige niveau van €20 mrd, hoewel een dergelijke verhoging geenszins gegarandeerd is, zei hij. (bron: Business AM) De vraag is of de ECB nog wel in staat is de FED en de BoE te volgen met betrekking tot het afbouwen van de inkoop van staatsobligaties en het verhogen van de rente? Zijn er geen blokkades die dat verhinderen. Vreest de ECB niet dat dat een chaos kan veroorzaken op de financiële markten en in de bankensector als gevolg van dan leeglopende ‘luchtbellen’?

Het Amerikaanse investeringsbedrijf Blackstone, dat honderden woningen in Nederlandse steden bezit, betaalt dooreen truc geen belasting in Nederland, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Via een complexe constructie verdwijnt de winst van het bedrijf naar Jersey en de Kaaimaneilanden, waardoor het bedrijf op papier verlies lijdt in Nederland. Volgens de Volkskrant is het onbekend of de constructie is afgestemd met de Belastingdienst, de fiscus geeft geen commentaar op individuele gevallen. Blackstone zelf zegt dat het voldoet aan de Nederlandse wet en “alle van toepassing zijnde belasting betaalt”. (bron: NOS)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

De kwaliteit van de zorg staat onder druk en daarom moet de politiek snel scherpe keuzes maken en prioriteiten stellen. Dat stelt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), een van de belangrijkste organen die het kabinet adviseren. Volgens de raad kunnen de kosten voor de zorg in de komende 40 jaar bijna verdrievoudigen. Nu kost de zorg jaarlijks zo’n €6.000 per Nederlander, in 2060 zal dat volgens de WRR ongeveer €16.000 zijn. Tegen die tijd geven we niet 13%, maar ongeveer een kwart van de totale economie (bruto binnenlands product) uit aan zorg. Dat komt onder meer door vergrijzing. “En dan moet op de drie mensen in de zorg werken, vergeleken met een op de zeven nu. We moeten dan bijna onze hele welvaartsgroei inzetten voor de stijgende zorgkosten.” De zorg moet prioriteit krijgen op de agenda van het volgende kabinet.

Polen moet de Europese Commissie €500.000 per dag betalen als het bruinkool blijft opgraven in een mijn in het dorpje Turów. In maart vorig jaar verlengde Polen de concessie voor de mijn met 6 jaar zonder te onderzoeken of dat schadelijke gevolgen op de omgeving zou kunnen hebben. Daarmee overtrad het land de Europese wetgeving. De zaak werd aangespannen bij de Europese Commissie door de Tsjechische regering. Die wil niet dat Polen de mijn, die op 20 kilometer van de Tsjechische grens ligt, openhoudt zonder rekening te houden met de eventuele gevolgen voor Tsjechië. De Europese Commissie oordeelde dat Polen daarmee inderdaad de wet heeft overtreden, want er moet altijd een milieueffectenrapportage gemaakt worden. Daarop stapte Tsjechië naar het Europese Hof van Justitie met de vraag om de sluiting van de mijn te eisen. In mei ging het Hof mee in die vraag en droeg het Polen op de mijn onmiddellijk te sluiten. Dat deed het land niet met de argumentatie dat de mijn belangrijk is voor de energievoorziening in Polen en werk creëert. Maar het Hof wees die argumenten af en veroordeelde Polen tot een dwangsom van €500.000 per dag dat de mijn openblijft. De Poolse regering reageerde dat de mijn gewoon openblijft ondanks de dwangsom, “die disproportioneel en niet rechtvaardig is”. (bron: nu) Of die uitspraak ‘rechtvaardig’ is kan ik niet beoordelen, maar ‘disproportioneel’ in ieder geval wel. Een boete van €180 miljoen per jaar opleggen, dat getuigt van machtsmisbruik. Ja, natuurlijk moet die bruinkoolmijn worden gesloten, maar dan moeten er allereerst een plan van aanpak komen en een financiering voor de omscholing van de arbeiders, dan moet de infrastructuur zo worden ingericht dat er alternatieve energie beschikbaar komt en vervolgens zullen de bedrijven/afnemers een financiële vergoeding krijgen voor de ombouw van hun machines. Commando’s en dreigementen en exorbitant hoge boetes lossen dat probleem niet op.

Vakbond FNV wil bij onderhandelingen voor een nieuwe cao volgend jaar niet alleen loonsverhogingen eisen, maar ook flink meer vaste banen. De vakbond wil een einde maken aan wat wordt genoemd de “wildgroei aan flexconstructies”. Volgens de bond hebben vooral mensen met een migratieachtergrond, jongeren en vrouwen laagbetaald en flexwerk terwijl ze cruciaal werk doen. Bijvoorbeeld werk in distributiecentra van supermarkten moet beter gewaardeerd worden. Zo moet iedere werknemer als waardering 100 per maand extra krijgen, vindt de FNV. Ook moeten lonen automatisch worden gecompenseerd voor inflatie. (bron: NOS)

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 1370, aantal opgenomen mensen in het ziekenhuis 367 + 198 op de IC, maandag 1694, 378, 200, dinsdag 1935, 346, 186, woensdag 1841, 330, 183, donderdag 1718, 295, 176, vrijdag 1625, 297, 173, Zaterdag 1624, 304, 169.

Het Outbreak Management Team (OMT), dat het kabinet adviseert over de bestrijding van de corona-epidemie, streeft naar een vaccinatiegraad van 95 procent. De vaccinatiegraad blijft echter hangen rond 86 procent, zei arts-microbioloog en OMT-lid Marc Bonten in Nieuwsuur. Daarom zijn volgens het OMT-lid versoepelingen van de coronamaatregelen alleen mogelijk met een extra controle via de coronapas. (bron: NOS) Hier zet ik kanttekeningen bij. Eerder was de norm dat 80% gevaccineerden voldoende zou zijn voor groepsdekking. Waarom moet dat nu 95% worden. Verder stoort het mij dat het OMT het beleid bepaalt dat door dit kabinet wordt gevoerd. Wat staat ons te wachten als er straks een fikse griep uitbreekt? In het verleden kropen mensen dan in bed met een kruik en een glas water met het sap van een uitgeperste citroen. En ja, er stierven ook mensen aan griep. En dat zal nu ook wel weer het geval zijn. Ik liep deze week over de markt en zag dat niemand zich nog iets aantrok van de 1½ meter-afstandregel. Zo gaat dat nu eenmaal als de premier geen harde onderbouwing geeft voor het beleid dat ze opleggen.

Eyeliners

Remkes niet optimistisch na heisessie: hij mag de scherven lijmen na vertrek van Kaag en Bijleveld

Hermans laat zich zien: ‘Leek alsof ze enorm veel weggaf, maar ze gaf geen millimeter toe’

VVD’er Henk Kamp is de beoogde minister van Defensie. Ben Knapen van het CDA is dat voor het ministerie van Buitenlandse Zaken

Wat nu nog zonnig lijkt kan zo omslaan in een drama

ECB redder van de crisis is ook de veroorzaker van een nieuwe

Advies Baudet: Mensen die al corona hebben gehad moeten zich niet laten vaccineren

OMT-leden zijn bezorgd: controle corona-pas in de horeca is echt nodig, maar op het terras hoeft het niet meer

Staatssecretaris Keijzer van Economische Zaken (MKB) door Rutte ontslagen omdat zij de reactie van de horeca verdedigde op het coronapasjesbeleid van Rutte c.s.

Beleid Europese Centrale Bank zit muurvast

Mario Draghi vreest voor oplopende rentetarieven voor de Italiaanse economie

AEX breekt record na record: nu op naar de 1000, 1500, 2000?

Economie dik in de plus, burger blijft achter

Biden passeert Europa in nieuw bondgenootschap met Australië en het Verenigd Koninkrijk; wij missen loyaliteit van de Amerikanen

Prinsjesdag zonder een greintje feeststemming (voor de burger)

Stroom- en gastekort mogelijk ernstiger dan gedacht

Verhuurdersheffing op de helling voor bouw van sociale woningen: verlaging volstrekt onvoldoende om de wooncrisis op te lossen

Bijna terug bij normaal

Hoge gasprijs jaagt energiearmoede op: 550.000 Nederlanders leven in energiearmoede

Horeca wil geen agentje spelen voor de overheid

Ligt in China de kiem voor een volgende crisis: de bedrijfsvoering van de Chinese vastgoedgigant Evergrande lijkt op een pyramidespel

De rechtsstaat heeft nog een lange weg te gaan

Exitpolls in Duitsland geven het beeld van een nek aan nek race met een heel lichte voorsprong voor de SPD, zondagavond 19:00 uur

Frontberichten

Hoofdschuddend kijkt macro-econoom en BNR-commentator Kees de Kort naar wat de FED deze week allemaal heeft gedaan. ‘Er is geen crisis, maar je voert wél crisisbeleid.” Ik ben toch niet de enige die dit vreemd vind?’ ‘Fascinerend, ze staan in de VS nog steeds in crisisstand. Dat is gerechtvaardigd als er een crisis is, maar kijk je naar de FED-verwachtingen: het woord ‘crisis’ komt daar niet bij in de buurt. De economie groeit, de inflatie loopt een beetje op, de werkloosheid blijft laag. Er is geen enkele crisis, maar wél een crisisbeleid!’ ‘Dat kan Jerome Powell niet uitleggen. Want wat doet dat met de economie? En wat als er een échte crisis uitbreekt? Mocht de groei een keer gaan tegenvallen, en zou er een crisis ontstaan, dan staat de FED met lege handen. Dit is wanbeleid van de unieke orde. ‘Is er dan niemand die zich druk maakt om de economie? Zijn er alleen maar mensen die zich druk maken over koersjes en winstjes? De koersenmannetjes zijn blij, maar de rest van de wereld draait door.’

Het Centraal Plan Bureau komt met de Macro-Economische Verkenning: er is krachtig herstel, maar er is ook oog voor de risico’s. Kees de Kort noemt de verwachtingen aardig. Maar bij het CPB blijven het natuurlijk bobo’s. ‘In termen van economie is het helemaal weer terug bij pre-corona, de vraag is dan: wat gaat er nu gebeuren? Het CPB zegt dat als het nergens tegenzit komt het wel goed. Maar het CPB geeft ook aan dat er her en der wat beren op de weg zijn: de inflatie loopt op, maar dat is volgens de bobo’s tijdelijk, de huizen prijzen lopen uit de hand, beursontwikkelingen gaan ook hard.’ ‘Ze hebben ook oog voor de wereld: er worden wat opmerkingen gemaakt over schuldenposities van landen en geopolitieke ontwikkelingen. Maar waar ze het niet over hebben, en wat wel heel belangrijk is: het vertrouwen van het publiek, de ongelijkheid, de onvrede. Dat complex van dingen heeft consequenties voor bestedingen en investeringen.’ (bron: BNR) De economie gaat hard en dat blijft zo de komende jaren zolang alle ontwikkelingen maar beheersbaar blijven. En daar zit hem de crux. Beschikken de centrale bankiers nog over het gereedschap om monetair beleid aan te passen zolang dat noodzakelijk is. Mijn antwoord daarop is duidelijk: Nee, ze staan met lege handen. De huidige economische ontwikkelingen zijn het gevolg van de enorme hoeveelheden goedkoop tot gratis geld die in de markten worden gepompt. Behalve dat die de economie stimuleren veroorzaken die ook ‘luchtbellen’ op de financiële markten, ook op crypto-platforms’ en worden de huizenprijzen opgejaagd. Beleggers geloven niet echt dat we de status van utopia hebben bereikt en dat de bomen nu deze keer doorgroeien tot in het walhalla. Op enig moment bereiken het punt dat al die illusies ‘verdwijnen’ en we terugkeren tot de orde van de dag. Die terugweg zal gepaard gaan met veel pijn en chaos en een enorme vernietiging van geld en vermogen. Daarbij zullen ook harde klappen vallen op de woningmarkt. De AEX is donderdag boven de 800 gesloten, maar ik sluit helemaal niet uit dat bij dit monetaire beleid we over enige tijd de 1000 en 1500 zullen overschrijden. En dan staan we allemaal te juichen, maar de andere kant van de medaille is dat we ook kunnen terugzakken naar 400. Tijdens de beraadslagingen in de Kamer was het voor de oppositie helemaal niet moeilijk om geld bij Rutte los te peuteren voor ‘linkse’ wensen. Ik ondersteun dat, maar het tekort op de begroting voor 2022 stijgt wel naar 5,8% bbp. En dat is wel bijna het dubbele van de EU-norm. Er werd met geld gestrooid alsof het niets kostte. We kunnen, als een rijk en veilig land, momenteel rekenen met een negatieve rente, maar .………… volgende generaties moeten de hoofdsom wel ooit terugbetaler aan de geldverschaffers, die het ons nu lenen. De overheid en de politiek staan te juichen dat we geen, stel 3%, rente hoeven te betalen, maar over de 100% van het geleende geld dat onze (klein)kinderen moeten terugbetalen, praat niemand.

Overwegingen

De vraag is niet meer of er een kabinet Rutte IV komt, maar of de premier voor zichzelf een waardige aftocht kan ‘regelen’. Het op pad sturen van een verkenner, zijn adjudante Sophie Hermans, met een opdracht te gaan onderzoeken of ze voor komende maandag, met een zak vol geld om uit te delen, een deal kon maken met oppositiepartijen, waardoor een minderheidskabinet (VVD, D66, CDA) voldoende draagvlak in de Eerste en Tweede Kamer zou krijgen om te regeren, was bepaald niet elegant. Interessant is hoe de positie van Johan Remkes (ook VVD) is bij dit initiatief. Conform de opdracht van de Kamer behoort dat tot zijn takenpakket. Tijdens de Algemene Beschouwingen hoorde ik Hermans zeggen dat ze daarin deze week mogelijk niet gaat slagen. Er werd gesproken over een tijdstip nadat de begrotingen 2022 van de ministeries allemaal zijn behandeld maar dan zijn we maanden verder. Wat mij opviel was dat onze toch altijd positief ingestelde demissionaire premier er ongeïnteresseerd bijzat tijdens de Beschouwingen. Hij sprak boekdelen vol lichaamstaal. De strijd was voor hem al gestreden. Ik steun het voorstel van Jan van Putten (Trouw/Opinie 22 september 2021) dat een extra parlementair kabinet onder leiding van b.v. Johan Remkes een relatief snelle oplossing kan bieden. Informateur Remkes hoopt volgende week te concluderen hoe het verder moet met de formatie. Maandag spreekt hij met onderhandelaars van VVD, D66 en CDA. In een brief aan hen schrijft hij dat dan “de balans wordt opgemaakt”. Hij wil de Kamer later in de week informeren. (bron: NOS) Gekeken hebbende naar de Algemene Beschouwingen is het mij duidelijk dat Rutte in de tang zit van de Kamer en uit moet voeren waar daar wordt besloten. Hij een minderheidskabinet zich daaraan niet onderwerpt zal het snel aan zijn eind komen. Het zij zo. Dan is een extra-parlementair kabinet de laatste optie, maar daarvan verwacht ik niet dat Rutte daarover de scepter zal gaan zwaaien. Voor hem resteert dan nog een bankje in de Kamer. Kaag heeft op het laatste moment het initiatief genomen voor een meerderheidskabinet .

Bestaande koopwoningen waren in augustus 17,8% duurder dan een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek en het Kadaster. Het is de grootste prijsstijging sinds september 2000. In juni 2013 stonden de huizenprijzen op een dieptepunt. Sindsdien zijn ze aan het stijgen. De prijsstijging zwakte in 2019 wat af,maar trok daarna steeds verder aan. In augustus 2021 stond de prijsindex op het hoogste niveau ooit. Vergeleken met het dieptepunt in juni 2013 waren de prijzen in augustus bijna 78% hoger. (bron: NOS)

Zo’n 500.000 huishoudens in Nederland leven in energiearmoede; ze hebben een hoge energierekening, meestal een slecht geïsoleerd huis en een laag inkomen. Dat concludeert TNO na onderzoek. Het komt vooral voor buiten de Randstad, in het noorden, oosten en zuidoosten. Vaak gaat het om huurders van huizen die slecht geïsoleerd zijn en waar de eigenaar niets aan wil doen of mensen die een eigen huis hebben maar geen geld om erin te investeren. TNO waarschuwt ook dat als de gasprijs stijgt, zoals wordt verwacht, veel meer mensen moeite zullen krijgen om hun energierekening te betalen. (bron: NOS)

De gebroeders Sackler vergaarden een vermogen met een pijnstiller, die aan bijna een half miljoen mensen het leven kostte. Journalist Patrick Radden Keefe schreef een fascinerende geschiedenis over hun vaak onmenselijke praktijken. $34 mrd is de totale omzet van de pijnstiller OxyContin, een opioïde. 450.000 Amerikanen zijn er sinds de introductie van het middel, in 1996, overleden aan overdoses die verband hielden met opioïden. 2500 rechtszaken zijn er aangespannen tegen fabrikant Purdue. De getallen in Het Pijnstillerimperium van Patrick Radden Keefe zijn duizelingwekkend. Als er een non-fictie-tegenhanger zou bestaan van de Great American Novel dan zou dit boek daar een geslaagd voorbeeld van zijn. Het is een grootse familiegeschiedenis, een geschiedenis van de reclame, van de farmaceutische industrie, nou ja, eigenlijk is het een geschiedenis van Amerika in de 20ste en het begin van de 21ste eeuw. Bovendien is het een knap staaltje onderzoeksjournalistiek. De familie, dat zijn de Sacklers. Wereldwijd zijn ze vooral bekend om hun filantropie. Ze hebben hun naam verbonden aan musea en universiteiten van Harvard tot Oxford, van het Metropolitan Museum in New York tot het Louvre in Parijs. In Westminster Abbey in Londen is een glas-in-lood-raam opgedragen aan twee leden van de familie. Maar het familiebedrijf van de Sacklers, de producent van OxyContin, is niet naar hen vernoemd, alsof ze dáár niet trots op zijn. Patrick Radden Keefe, onderzoeksjournalist voor onder meer The New Yorker, laat overtuigend zien dat dat bedrijf, Purdue, verantwoordelijk is voor de opiatencrisis in de VS en dat de Sacklers bloed aan hun handen hebben. (bron: NRC) Het is de tijd die dit allemaal mogelijk maakte.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 24 sep 2021, week 38: AEX 791,45; Bel 20 4.138,92; CAC40 6.638,46; DAX 15.531,75; FTSE 100 7.051,48; SMI 11.817,20; RTS (Rusland) 1.747,56; SXXP (Stoxx Europe) 463,29; DJIA 34.798,00; NY-Nasdaq 100 15.329,68; Nikkei 30.248,81; Hang Seng 24.155,40; All Ords 7.649,30; SSEC 3.613,07; €/$1.1716; BTC/USD $42.601,00; troy ounce goud $1.750,20, dat is €47.992,88 per kilo; 3 maands Euribor -0,543%; 1 weeks -0,567%; 1 mnds -0,553%; 10 jaar Duitse Staat -0,229%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,188%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,109%; 10 jaar Belgische Staat -0,086%; 10 jaar Franse Staat 0,112%; 10 jaar Japan 0,05%; 10 jaar Spanje 0,405%; 10 jaar VK 0,837%; Italië 0,783%; 10 jaar VS 1,4518%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,829

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden flat met uitschieters, de AEX sloot 23 september 2021 op 800,61 , de rentetarieven stegen wederom. De euro wijzigde nauwelijks versus de dollar. De bitcoin, evenals een aantal andere crypto’s daalde 15%. Oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen, de financieel/economische gevolgen van de lockdown als gevolg van de corona-pandemie spelen op de achtergrond nog mee, de centrale banken spreken geruststellende woorden alhoewelde onrust toeneemt, dankzij een stabiele inflatie (waar ik vraagtekens bij zet), maar wel met een ongeruste ondertoon. De ECB heeft nu ook aangekondigd dat de inkoop van vastrente waarden wordt afgebouwd. Er dreigt in het najaar/winter een griepgolf, verwachten de ziekenhuizen. Per heden werden de coronaregeld versoepeld. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland 0,033%; Duitsland 0,258%; Nederland 0,336%; Japan 0,67%; Frankrijk 0,897%; VK 1,235%; Spanje 1,293%; Italië 1,741%; Canada 1,8956%; VS 1,976%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,569%; Nederland -0,548%; Zwitserland -0,5411%; België -0,489%; Denemarken -0,439%; Frankrijk -0,36%; Spanje -0,326%; Japan -0,0951%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.