UPDATE 25-06-2022/637 De kans dat Oekraïne de oorlog van de Russen wint is bijna nul; kapitaalmarktrente daalt fors

De boeren staan centraal in het stikstofdossier en Carolien is hun aanvoerster en de koning staat achter hen. De boeren in Nederland die te maken krijgen met de stikstofplannen van het kabinet, moeten perspectief krijgen en weten hoe hun toekomst eruit ziet. Dat heeft koning Willem-Alexander gezegd bij een fotosessie met zijn gezin voor de pers op Paleis Noordeinde. Volgens WA wordt het cultureel erfgoed van het platteland gedragen door de boeren. “Ik draag boeren echt in mijn hart.” Hij benadrukte wel dat de stikstofcrisis op een of andere manier moet worden opgelost. WA zei ook dat sommige mensen “heel hard geraakt worden” door de energie- en woningcrisis. (bron: NOS)

Een derde van de Nederlandse huishoudens heeft moeite om rond te komen. Ruim 1,3 miljoen huishoudens kampen met betalingsproblemen. Hoewel het zich grotendeels afspeelt achter de voordeur, is schuldenproblematiek een groot maatschappelijk probleem. François van Heugten, binnen ABN AMRO Directeur Dagelijkse Bankzaken en verantwoordelijk voor Kredietbeheer en de Financiële Grip-Coaches, weet het wel: “Denken dat het jou niet kan overkomen”, antwoordt hij onomwonden. Want schuldenproblematiek raakt mensen uit alle geledingen van de samenleving. “We zijn een welvarend land, maar de kwetsbaarheid is er toch”, aldus François. “De meeste huishoudens houden weinig rekening met tegenslag. Zelfs mensen met mooie banen en opleidingen kunnen in no-time in financiële problemen belanden.” (bron: ABNAmro)

Algemeen

De economische activiteit in de dienstensector in de Verenigde Staten is in juni sterker dan verwacht vertraagd en ook in de industrie nam de groei aanzienlijk af. Dit bleek uit voorlopige cijfers van S&P Global. De voorlopige inkoopmanagersindex voor de dienstensector daalde van 53,4 tot 51,6. De inkoopmanagersindex voor de industrie verslechterde van 57,0 naar 52,4. De samengestelde inkoopmanagersindex daalde zo van 53,6 in mei naar 51,2 in juni, en daarmee naar de laagste stand in 5 maanden. “De groei is scherp afgenomen”, zag econoom Chris Williamson van Markit. En de vooruitzichten zijn volgens hem ook niet gunstig. In het derde kwartaal zou de Amerikaanse economie wel eens kunnen krimpen, denkt hij, nu de vraag naar goederen en diensten in juni stevig daalde. Een indexstand groter dan 50 wijst wel op groei, waar minder dan 50 krimp betekent. (bron: ABM Financial News/IEX))

Er is geen sprake van dat Litouwen de aanvoer van Russische goederen naar Kaliningrad blokkeert. Er worden alleen goederen tegengehouden die de EU op de sanctielijst heeft geplaatst. Dat zegt EU-diplomaat Josep Borrell. Kaliningrad is een Russische havenstad die is ingeklemd tussen Litouwen en Polen. Er wonen ruim 400.000 mensen. Over het spoor kan de stad gewoon worden bevoorraad, zegt Borrell, behalve met goederen die op de sanctielijst staan. De EU-sancties raken niet de aanvoer van Russische goederen over zee. Rusland eist opheffing van “de ban” en dreigt met strafmaatregelen. Nikolaj Patroesjev,de secretaris van de Russische Veiligheidsraad, is in de exclave Kaliningrad. Hij bespreekt daar de blokkade van Russische goederen door Litouwen. “Op deze vijandige acties zal Rusland zeker reageren”, zei hij. “De maatregelen worden nu uitgewerkt.” Litouwen zegt de helft van de goederen die voor Kaliningrad bestemd zijn tegen te houden vanwege de sancties tegen Rusland. Moskou werpt tegen dat het niet om export gaat, maar om transitgoederen die van Rusland naar Rusland gaan. Kaliningrad kan nog wel over zee worden bevoorraad vanuit Rusland. De stad is de thuishaven van de Oostzee-vloot. (bron: NOS) Europa laat dit niet uit de hand lopen, stel je terughoudend op: er staan de veiligheidsbelangen van 450 miljoen inwoners van de EU op het spel. We mogen die niet inzetten voor een oorlog in Europa. Dan maar een stapje terug doen tegenover de Russen. Want wat wordt de positie van de EU als Oekraïne de bijl erbij neerlegt tegen de Russen?

Oekraïne conflict

De slachting in Oekraïne zal waarschijnlijk pas eindigen als een van de twee tegenstanders letterlijk is leeggebloed. Zoals de zaken er nu voor staan, zal het Rusland niet zijn, staat op De kans dat Oekraïne deze oorlog wint, is bijna nul (msn.com) te lezen. Het artikel is afkomstig van Welingelichte kringen. NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg was een van de eersten die de harde waarheid hardop zei. Volgens Stoltenberg kan het nog jaren duren voordat de kanonnen in Oekraïne zwijgen. Hij bevestigde wat iedereen kan zien die het nieuws volgt: het Oekraïens-Russische conflict is vastgelopen. De geplande blitz-operatie van het Kremlin is uitgegroeid tot een uitputtingsslag. Dit betekent dat het Oekraïense bloedbad waarschijnlijk niet zal eindigen voordat een van de twee tegenstanders letterlijk is leeggebloed. Zoals de zaken er nu voor staan, zal het Oekraïne zijn en niet Rusland. De veel geprezen moraal van het leger van Oekraine loopt deuken op. Klachten van Oekraïense soldaten aan het front over een gebrek aan wapens en munitie nemen al lange tijd toe. Er zou ook spraken zijn van deserteurs. Het zijn nu niet alleen gevierde helden, maar ook soldaten die gefrustreerd zijn omdat aan alles schaarste is. Ze willen geen kanonnenvlees worden. Er zijn echter weinig aanwijzingen voor wijdverbreide oorlogsmoeheid. Veel Oekraïners geloven in de overwinning. President Zelenskiy zweert bij de herovering van alle bezette Donbass-gebieden, hij wil ook de Krim bevrijden. Hij zal zelf ook wel weten dat dit voorlopig onhaalbaar is. Maar hij moet het zeggen om de moed er in te houden, schrijft de analist van de Suddeutsche. Een einde aan de oorlog of in ieder geval een wapenstilstand is niet in zicht. Voorlopig zijn de wapendepots aan beide zijden nog voldoende gevuld om de strijd voort te zetten. Terwijl het leger van Poetin al oorlogsuitrusting van museumkwaliteit uit de depots haalt, voorzien Amerikanen en Europeanen de Oekraïense troepen van modernere wapens. Maar niet genoeg. De wapens zijn wel beter, maar het zijn er niet genoeg. Sommige dingen spelen Poetin in de kaart. Er zijn geen massale anti-oorlogsprotesten in Rusland, hij verbergt de doden en de kosten. Het is ook niet waarschijnlijk dat hij zijn aanvalsoorlog zal moeten afbreken omdat hij geen geld meer heeft. De sancties kunnen enorme schade aanrichten, Rusland economisch, technologisch en sociaal tot een achterlijk land maken. Maken. Maar op dit moment stijgen de olie-inkomsten. Ze zijn hoger dan voor het uitbreken van de oorlog. Wanneer de gevolgen van de oorlog in Oekraïne steeds voelbaarder in de westerse economie worden, zal het voor Rutte, Scholtz, Macron en de anderen moeilijker worden om solidariteit te eisen. Dan zal de steun voor Oekraïne sneller afbrokkelen dan verwacht. Dit zou een reden zijn om niet alleen te hopen op een overwinning in Kiev, maar ook om consequenter na te denken over een acceptabele onderhandelingsoplossing. Want wat betreft een vroege Oekraïense overwinning met de herovering van alle gebieden, inclusief de Krim: de wens is begrijpelijk, maar het zal nooit gebeuren. (bron: Suddeutsche Zeitung) Ook in de Nederlandse media zijn deze geluiden te horen: Zelenski voert een strijd die niet te winnen is zonder ultra modern oorlogsmateriaal, getrainde militairen en geld om de oorlog te betalen. Dat laatste hoopt hij waarschijnlijk van zijn Westerse bondgenoten te krijgen. De president geeft zijn volk en zijn leger een voorstelling van zaken dat alles onder controle is en zowel Donbas en de Krim zullen worden heroverd, los of dat gaat gebeuren is de vraag of wat dan overblijft ruïnes zijn en een bestuurlijke chaos. Oekraïne zal vooralsnog niet terugkeren naar het land van voor de oorlog, net zoals Europa dat niet doet, maar die hoop hebben de Oekraïners wel.

Rond de stad Severodonetsk in de regio Loegansk wordt nog altijd zwaar gevochten, blijkt uit berichten van de Oekraïense autoriteiten. Het Russische leger zou verder zijn opgerukt. “Er vinden daar beslissende gevechten plaats”, zegt Hanna Maljar, de Oekraïense onderminister van Defensie. Volgens haar heeft het Kremlin het Russische leger opgedragen om zondag de regio Loegansk helemaal te hebben veroverd. De Russen hebben Severodonetsk vrijwel helemaal in handen, met uitzondering van de Azot-fabriek. “Het is daar een hel”, zegt de gouverneur van Loegansk. “Alles staat in brand.” Russische troepen hebben het stadje Toshkivka nabij Severodonetsk veroverd. Die plaats ligt middenin de frontlinie in Loegansk. De gouverneur van die regio zegt dat de nederzetting ten val kwam door het zware materieel van de Russen. Rond Severodonetsk en Lysytsjansk wordt al weken hevig gevochten. Het hoofd van het district Severodonetsk zegt dat de strijd om de Donbas nog altijd in volle gang is. Volgens hem is de regio nu het “epicentrum” van de gevechten. (bron: NOS) De stad is gevallen, bewoners zijn ingesloten, bestuurders zijn gevlucht. Zelenski wil in augustus pas aan tafel met de Russen: te laat en honderden dan wel duizenden doden en gewonden verder. En verwacht Zelenski dan een betere onderhandelingspositie te hebben, leeft hij dan nog en waar staan de oligarchen en waar staat Europa dan. Het gaat om macht, geld en grondstoffen.

Het is haar rol om gedurfde voorstellen te doen, zegt Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, dat is haar opdracht, zegt ze in Trouw. Ze hoopte daarmee te bereiken dat de 27 lidstaten haar advies om Oekraïne kandidaat-EU-lid te maken, overnemen. Maar het is de vraag of zij daarvoor ‘gedurfde’ voorstellen moet doen. Durven is het avontuur aangaan, risico’s nemen. Niet voor zekerheid kiezen met op de achtergrond een oorlog met Rusland en van ouds her een land met veel corruptie en oligarchen. Ik ben extreem Duits als het op afspraken aankomt”, zegt Ursula von der Leyen als ze vier minuten vóór de afgesproken tijd met ferme tred een vergaderzaal binnenstapt. Daar zitten naast de journalist van Trouw een Franse, een Hongaarse, een Portugese en een Amerikaanse journalist. Het is haar tweede gesprek, ze heeft precies dertig minuten. Von der Leyen heeft de internationale pers uitgenodigd omdat er een belangrijk moment aankomt. Dan gaan de 27 Europese lidstaten op de Europese Top besluiten of Oekraïne kandidaat-lid mag worden van de Europese Unie. Afgelopen vrijdag oordeelde de Europese-Commissie dat dat kan, ook al staan andere landen al langer in de rij. “Oekraïne is al heel ver gekomen. We hoeven bij dat land alleen nog af te wachten tot alle instituten zijn bemenst”, zegt Von der Leyen. Volgens haar krijgt Oekraïne geen uitzonderingspositie. “Andere landen kunnen, als ze willen, hun toetredingsproces ook versnellen.” Hoe belangrijk is het dat Oekraïne voldoet aan alle criteria wat betreft de rechtsstaat? Heeft u wat dat betreft concessies gedaan? “Het land boekt op alle dossiers vooruitgang. De gerechtelijke instanties die er moeten zijn, zijn ingesteld. Er zijn wetten aangenomen tegen corruptie. Oekraïne is bijvoorbeeld het enige Europese land dat een wet heeft aangenomen die het land letterlijk van oligarchen, invloedrijke zakenlui, moet ontdoen. Maar ze zijn er nog niet en dat weten ze zelf ook heel goed. Er zijn wel instanties, maar die moeten ze vullen met leven. We willen eerst resultaten zien van de anticorruptiewetten, van de wetten die de invloed van rijke zakenmensen op de politiek moeten verminderen.” Deze week moeten de lidstaten uw analyse overnemen. Denkt u dat ze dat zullen doen? “Ik ben er zeker van dat er aan het eind van de week positief resultaat zal liggen. Ik weet ook dat dat een grote invloed zal hebben op de moraal in Oekraïne, waar moedige en dappere inwoners vechten voor hun vrijheid en onafhankelijkheid. Het is goed voor hen om ook in politieke zin onze steun te krijgen, en die krijgen ze in de vorm van de status van kandidaat-EU-lid. Ze hebben het nodig. Maar ze moeten ook echt voldoen aan alle criteria die daarbij horen, er zijn geen verkorte procedures. We moeten ons aan de regels houden.” Sommige Europese leiders, ook premier Mark Rutte, hebben gezegd dat de kandidaat-status de huidige problemen van Oekraïne niet oplost. Dat de EU zich zou moeten richten op steun tegen de Russische agressie. Wat denkt u daarvan? “De discussie over de kandidatuur moet inderdaad niet in de plaats komen van directe hulp aan Oekraïne. Maar het één gaat hand in hand met het ander. Er moet ook militaire steun zijn, en financiële steun om het land gaande te houden. Er is geld nodig voor salarissen, pensioenen, medische voorzieningen. Ze hebben hulp nodig om hun graanvoorraden het land uit te krijgen, ook in het belang van de kwetsbare landen die van dat graan afhankelijk zijn. Dat moet allemaal door kunnen gaan en dat is hard werken, maar het is voor ons van vitaal belang. Daarnaast is er de kwestie van de EU-kandidatuur. Daar heeft Oekraïne een aanvraag voor gedaan, een paar dagen na het begin van de invasie. De lidstaten hebben een week nadien de Commissie gevraagd om daar advies over uit te brengen. Dat hebben we gedaan. Het is niet of-of, het is en-en.” Het lijkt erop dat de Commissie steeds meer geopolitieke besluiten neemt, in plaats van alleen technische. Zoals nu dit. Klopt dat? “Als ik terugkijk op de afgelopen tweeënhalf jaar, dan kan ik zien dat we heel snel en heel doelgericht zijn geweest. Eerst was er een pandemie en onmiddellijk daarna een oorlog. Ik ben trots op de eenheid, vastberadenheid en snelheid waarmee de Europese Unie die problemen heeft aangepakt. Terugkijkend op de pandemie kun je stellen dat deze regio die het best heeft doorstaan. We hadden dingen beter kunnen doen, maar we waren behoorlijk goed. Wat betreft de Russische invasie in Oekraïne: Rusland rekende op een timide en verdeelde Europese Unie, maar het omgekeerde was het geval. Met de snelheid van het licht besloten we tot sancties die strenger waren dan ooit tevoren. Ik ben dankbaar dat de Europese leiders begrepen dat dit het bepalende moment was voor Europa.” Is dit eerlijk voor de landen op de westelijke Balkan? Zij wachten al lang op EU-lidmaatschap, terwijl Oekraïne razendsnel de procedures lijkt te slechten. “We hebben net twee jaar geleden het toetredingsproces voorzien van een nieuwe methode. Deze methodologie hebben we toegepast op alle landen die kandidaat-lid willen worden. Hij geldt nu ook voor Georgië. Het is alleen maar eerlijk dat we ons houden aan de regels die we hebben opgesteld. Oekraïne heeft er inhoudelijk aan voldaan. Ze hebben een volledig functionerende parlementaire democratie, ze hebben een uitmuntende ambtenarij, die zelfs de stresstest van een oorlog kan doorstaan. Ze hebben er een uitstekend maatschappelijk middenveld, en politieke eenheid. Ze hebben de noodzakelijke rechtshervormingen toegepast, ze hebben de nodige instanties opgericht. Ze worden kandidaat in de wetenschap dat de wetten tegen corruptie werken. De meerderheid van de landen op de westelijke Balkan is verder dan dat. Die zijn al in het onderhandelingsproces. Bosnië en Herzogovina nog niet, dat land moet nog veertien hervormingen doorvoeren. Zodra ze dat gedaan hebben, kunnen ook zij over toetreding onderhandelen. Dus ik hoop dat dit voorbeeld van Oekraïne ook hen bemoedigt om snel te handelen, dan kan er snel resultaat zijn.” En als dat niet lukt? “De nieuwe methode voorziet er ook in dat het proces kan worden teruggedraaid. Het is allemaal in de handen van het land dat de aanvraag indient: toetreding tot de EU kan vooruit en ook achteruit gaan. In 1999 kregen zowel Slowakije als Turkije Europees perspectief, wat nu ook Oekraïne, Moldavië en Georgië hebben en ook alle zes landen op de westelijke Balkan. Slowakije wilde heel graag bij de EU komen. Het duurde vijf jaar voor het zover was. Turkije is momenteel verder van de EU verwijderd dan in 1999.” Hoe ziet u de toekomst van de Europese Unie? Bestaat die dan uit 35 landen? Hoe zal de besluitvorming dan verlopen? “We moeten binnen de Europese Unie gaan praten over hervormingen. Zijn we nog doelmatig, is de vraag. Hoe moet het bijvoorbeeld verder met de eis van unanimiteit bij besluiten, of de omvang van het instituut? Ik sta persoonlijk altijd aan de kant van diegenen die hervormingen voorstellen, want je moet constant vernieuwen en je aanpassen aan de toekomst. Ik denk bijvoorbeeld dat we op het gebied van buitenlandse zaken echt naar een systeem van meerderheidsstemmen moeten, in plaats van unanimiteit. Op dat gebied ben ik overtuigd dat het niet houdbaar is dat een enkel land de EU op belangrijke dossiers kan tegenhouden. De wereld wil weten waar Europa staat. De snelheid is te hoog om constant te blijven zwijgen als er één land de stemming blokkeert.” U lijkt niet goed overweg te kunnen met raadsvoorzitter Charles Michel. Zou het bijvoorbeeld ook een goed idee zijn als er maar één voorzitter was, die zowel de Commissie als de Europese Raad leidt? “Nee, dan zou het systeem uit balans raken. Gezond wedijveren is goed. Stel je voor dat de voorzitter van de Europese Commissie ook verantwoordelijk was voor het organiseren van de Europese Top. Nee, we hebben drie instituten nodig: het parlement en de Commissie en de Raad en die moeten zich ieder zelf organiseren. Daar komt nog bij dat de instantie die de voorstellen doet, de Commissie, onafhankelijk moet zijn. De Commissievoorzitter moet ook een zekere hoeveelheid durf hebben om een voorstel te doen aan het begin van een proces hier, ook al zijn nog niet alle lidstaten het erover eens.” Intussen leven de burgers van Europa met een oorlog aan hun grens. Rusland vermindert beetje bij beetje het gas dat richting Europa vloeit. Kunt u garanderen dat Europeanen het komende winter niet koud zullen hebben? “Er zijn nu zes lidstaten die geheel of gedeeltelijk minder gas uit Rusland krijgen. Daarom moeten we snel onze energiebronnen diversifiëren, weg van Rusland naar betrouwbare bronnen. We moeten ook meer inzetten op hernieuwbare energie. Verder hangt het heel erg af van ons eigen gedrag. Het klinkt heel saai, maar als we allemaal de verwarming 2 graden lager zetten en de airconditioning 2 graden hoger, dan besparen we per jaar evenveel gas als er voor de oorlog via de Nord Stream-pijplijn uit Rusland naar Europa vloeide. Maar Rusland, of de Russische dreiging ons gas af te sluiten, nemen we erg serieus. Daarom hebben we al meteen na de inval noodscenario’s opgesteld. Afhankelijk van wat Rusland doet, kunnen we daarvan meer of minder in stelling brengen. Maar het zijn moeilijke tijden en dat zal nog een tijd zo blijven. Het zal niet makkelijker worden.” En wat als er straks geen Oekraïne meer is, als het verloren heeft? “Het zal winnen. Rusland kan deze oorlog niet winnen.” Dank u wel”, zegt Von der Leyen dan. En even resoluut als ze binnenkwam, vertrekt de Commissievoorzitter weer. Dertien verdiepingen lager wacht een volgende groep journalisten. (bron: Trouw) Wat is het effect van de verwarming 2 graden lager zetten en de airconditioning 2 graden hoger, volgens mij nihil. VdL is een vrouw die risico’s nemen niet schuwt, ze opzoekt en daarmee hoopt te scoren. De aannames die ze neemt in het Oekraïne-dossier komen mij wel heel gemakkelijk voor. In mijn vorige blog heb ik nog een notitie geciteerd van de Europese Rekenkamer aan het Europees Parlement van september 2021: ‘de financiële steun en energie die de Europese Unie in Oekraïne steekt voor de bestrijding van grootschalige corruptie zijn niet doeltreffend’. Dat is heldere taal en niet zo wollig als die van vdL. Volgens mij loopt ze met grote stappen door een complexe materie heen. Volgens mij neemt ze grote risico’s en is er geen plan B voor als de asannames veel te voorbarig waren. Wat blijft er over van Oekraïne als delen van het land zijn veranderd in chaos en ruïnes? Hoeveel geld moet de EU in dat land stoppen om het financieel/economisch en sociaal/maatschappelijk weer op orde te krijgen? Hoe zeker zijn wij ervan dat de investeringen die wij in dat land stoppen niet in de zakken van de oligarchen of verhuizen ze naar belastingparadijzen. Van Zelenski wordt gezegd dat hij, als komiek, een vermogen van $1,2 mrd heeft belegd in belastingparadijzen. Toen hem daarnaar gevraagd werd zei hij met een glimlach van ‘crowd funding’. Ammehoela! Wat betekent de kandidaat-toetreding tot de EU als Zelenski als president uit beeld raakt, door welke oorzaak ook.

Nu Oekraïne kandidaat-lid wordt, zullen de onderhandelingen over toetreding nog niet meteen beginnen. De corruptieaanpak en de rechtsstaat moeten daarvoor eerst verbeteren, is besloten. (bron: NOS)

Kabinet Rutte IV

Ik begin met de conclusies van het Stikstofdebat in de Tweede Kamer van 23 juni 2022: een onvoldoende voor van der Wal van de oppositie en broddelwerk voor Staghouwer. Een enorm aantal ingediende moties van alle partijen komt dinsdag in stemming. Er kwamen een groot aantal tekortkomingen op tafel: de problematiek is complex en ontstaan tijdens 10 jaar Rutte, alles moest meer en groter in de doelstelling van Rutte om economische groei te ondersteunen. De stikstof werd gemeten door de RIVM, maar niet op locatie, hoeveel stikstof ons land binnenkomt via het Roergebied, België en Engeland weten we niet, er zijn Natura 2000 gebieden ter grootte van een voetbalveld, die veel grotere financieel/economische veroorzaken dan de omvang ervan. Is daar Natura 2000 wel voor bestemd? De regeerstijl onder Rutte was er een van delegeren. Voor de verduurzaming waren het de 6 klimaattafels, bemand door deskundigen, waarvan een deel door financieel belanghebbenden werden bemand/bevrouwd. Voor corona was het het OMT, deskundige artsen, maar volstrekt onkundig van al de aspecten die in dat proces ook een rol speelden (economie/financiën en sociaal/maatschappelijk). Hoe complex is de stikstofproblematiek? In ieder geval breed geschakeerd, niet alleen een natuurprobleem, maar zeker ook met financieel/economische en sociaal/maatschappelijke aspecten. En ook in het stikstofdossier is gekeken naar een studie van de D66 Focusgroep Stikstof, met daarin emeritus prof. dr. Han Lindeboom, verbonden aan de Universiteit van Wageningen. Lindeboom is gepromoveerd op stikstof en richtte als actief D66-lid de focusgroep Stikstof op en heeft een aantal schokkende conclusies: het RIVM-model klopt niet, alleen een integraal stikstofbeleid dat niet uitgaat van een halvering van de veestapel is zinvol: hij wordt door de minister van zijn eigen partij tegengewerkt. Tweede Kamerlid Tjeerd de Groot probeerde de publicatie van de focusgroep tegen te houden. Toen de D66-focusgroep Stikstof het rapport op eigen houtje naar alle Kamerleden in de Commissie Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit stuurde, werden ze door de partij gecanceld en mochten ze niet langer de naam D66 voeren, maar waarom? “Simpel, zegt Lindeboom mijn boodschap mocht niet gehoord worden. Dat moet je de de Groot vragen. Hij is van de kringloop van de landbouw en halvering van de veestapel, daar heeft hij zijn roeping van gemaakt.” Hij zei over hun bevindingen: “Dat moet je niet verder vertellen, want dat is koren op de molen van Thierry Baudet”. Waar zeker ook naar gekeken moet worden zijn de gevolgen voor de mensen die erbij betrokken zijn, kijk naar innovatie mogelijkheden in relatie tot de toekomst en kijk naar al die activiteiten waarbij stikstof wordt uitgestoten, waarvoor de overheid geen vergunningen afgeeft dan wel geen controle uitoefent. Ik denk dan aan bedrijven in de brede zin des woords. Dan zijn er problemen waar boeren mee geconfronteerd worden die in grensstreken wonen en andere landen waar andere Europese normen gelden. Kortom, de materie is veel ingewikkelder dan het plan van het kabinet om met geld de materie af te kopen. En op welke wijze worden banken, en veevoederbedrijven betrokken bij de oplossing? En daarvoor is de minister te simpel met haar plan van we hebben een probleem met de natuur en dat lossen we even op door ze uit te kopen zodat we weer kunnen gaan bouwen. Ze is een autocraat in hart en ziel, een gezagsdrager die opdrachten uitvoert: we hebben een probleem met de natuur en dat los ik op, zo wordt ze in de sociale media neergezet. Vervelens voor de boeren, maar dat is de enige manier om snel resultaten te scoren en daar word ik op beoordeeld. Gevaarlijke vrouw voor onze democratie. Deel van de Kamer is vernietigend over ‘broddelwerk’ Staghouwer: ‘Ik begrijp steeds beter waarom boeren zó boos zijn’. Het kabinetsdoel van 50% stikstofreductie in 2030 staat na het debat recht overeind. Maar hoeveel stikstof er nu precies op welke plek moet worden bespaard, is minder duidelijk geworden.

1. Op naar een haalbare kaart> De beruchte kleurenkaart die bij boeren en provinciebestuurders grote woede wekt moet volgens Kamerleden bijgesteld worden. Hij is ‘te grof’ (VVD) en roept ‘heel veel twijfel op’ (CDA). Want hoe kan het nou dat Vlieland een opgave heeft van 95% stikstofreductie, terwijl daar geen boer te bekennen is, en het eiland auto’s weert? Minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof) erkent dat haar kaartje ‘grote impact’ heeft gehad. Ze benadrukt dat de percentages die erin worden genoemd ‘een vertrekpunt’ zijn en dus niet vastliggen. Ze belooft dat de provincies, die een jaar de tijd hebben om de plannen uit te werken, ruimte hebben voor ‘maatwerk en verfijning’.

2. Niet alleen boeren de klos> De Kamer is evenmin te spreken over het ontbreken van vergelijkbare reductiekaarten voor de industrie, het vervoer en de luchtvaart. Want nu lijkt het alsof alleen boeren moeten bloeden en andere sectoren de dans ontspringen. Terwijl stikstof niet alleen vrijkomt via ammoniak uit poep en pies, maar het ook in stikstofoxiden zit die door verbranding neerslaat op het land. Volgens Van der Wal zijn de zorgen niet terecht. ,,Alle sectoren moeten evenredig bijdragen”, bezweert zij. De doelen voor de landbouw moesten volgens haar als eerste de deur uit, zodat provincies genoeg tijd zouden hebben om plannen uit te werken. Andere sectoren krijgen ‘eind dit jaar of in januari’ ook doelen opgelegd. Er komt niet weer een kaart, maar het worden algemene doelen voor de hele sector ineens. De grootste uitstoters, zoals kunstmestfabrieken en olieraffinaderijen, zullen een grote bijdrage moeten leveren. Maar ook het verkeer en de luchtvaart zullen hun steentje moeten bijdragen. Hoeveel in totaal: dat is nog niet bekend.

3. Geen stok achter de deur> D66 is er niet gerust op dat provincies voortvarend aan de slag gaan met de uitwerking van de reductieplannen. D66-fractieleider Jan Paternotte sprak al van ‘pruttelende provincies’ en zijn fractiegenoot Tjeerd de Groot wil daarom dat de minister een ‘plan B’ achter de hand houdt voor het geval provincies niet leveren. Een stok achter de deur dus. ,,Het kan niet zo zijn dat we nog jarenlang met deze discussie met de provincie doorgaan’’, stelt hij. Maar daar wil een Kamermeerderheid niet van weten. Regeringspartners VVD, CDA en ChristenUnie reageerden zelfs als door een adder gebeten op het D66-voorstel. ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis sprak van ‘prietpraat’. Volgens hem moet het Rijk juist vertrouwen uitstralen naar provincies en geen wantrouwen. Plan B komt er dus niet.

4. Huiswerk voor Staghouwer> In het debat speelde de minister van Landbouw een bijrol, maar de hardste kritiek van de Kamer daalde neer op het hoofd van Henk Staghouwer. Waar collega Van der Wal de stikstofplannen maakt, is Staghouwer de man die boeren weer ‘perspectief’ moet bieden. Maar de bijna 50 A4’tjes die hij onlangs naar de Kamer stuurde worden door zowat de hele Kamer als onvoldoende en ‘bijna broddelwerk’ aangemerkt. Of zoals CDA-Kamerlid Derk Boswijk het verwoordde: ,,De worst die wordt voorgehouden, is een heel klein worstje met heel weinig smaak.’’ (bron: AD)

Het is maar een paar keer gebeurd dat bij de peilingen naar politieke voorkeur, die Maurice de Hond de afgelopen 45 jaar uitvoerde, de verschuiving niet alleen een hele forse was, maar ook een vooraankondiging inhield van iets veel groters. Hetzij voor wat er vervolgens in de politiek gebeurde, hetzij voor wat er bij de volgende verkiezing zou gaan plaatsvinden. Zoiets lijkt de afgelopen week gebeurd te zijn. Met als gevolg dat niet alleen de uitslag van dit weekend bijzonder is, maar dat één en ander ook de schaduw vooruit werpt tot en met 15 maart 2023, wanneer de verkiezingen zijn voor de Provinciale Staten en later op 30 mei voor de Eerste Kamer. De verschuivingen na het Stikstofdebat zijn groot: de éénpersoonspartij van Carolien van der Plas, de BBB, wint 5 zetels en is vitueel nu de 2e grootste partij na de VVD met 18 zetels door een zetelwinst van 5. GL stijgt van 12 naar 13 en de VVD, de PVV en JA21 verliezen er 2. Sinds de TK verkiezingen van 2021 verliezen de 3 coalitiepartijen VVD -13, D66 -12 en het CDA -8 zetels. In dit staatje is nog geen rekening gehouden met een partij van Pieter Omtzigt, waardoor de verschuivingen nog groter kunnen worden. Over een jaar zal het politieke landschap er heel anders uitzien.

Klimaatverandering bedreigt drinkwater voor 7 miljoen mensen in Nederland en België: schoon water uit de kraan is op termijn niet vanzelfsprekend. Neem de Maas. Onderzoek wijst uit dat de rivier langere periodes van lage toevoer zal kennen. Door klimaatverandering loopt de drinkwatervoorziening voor miljoenen mensen in Nederland en België in de toekomst gevaar. Er ontstaan vaker periodes dat er minder water door de Maas stroomt, stelt Riwa-Maas, belangenbehartiger van drinkwaterbedrijven in Nederland en België. De Maas vormt de bron van drinkwater voor ruim zeven miljoen mensen. Jaarlijks halen drinkwaterbedrijven 500 miljard liter water uit de rivier. Meer in het volgende blog.

ECB/FED/BoE/BoJ

Hoge inflatie beschermd ons voorlopig tegen nieuwe eurocrisis

FED blijft rente verhogen tot de inflatie gaat dalen

Recessie op de loer

Westerse landen kopen geen Russisch goud

Financieel/economische berichten

De topman van Deutsche Bank, Christian Sewing, denkt dat er een kans van 50% is dat de wereldeconomie in een recessie belandt door de hoge inflatie en de renteverhogingen van centrale banken om de stijgende prijzen in te dammen. Vanwege de hoge inflatie verhogen centrale banken de rente waardoor de economie af gaat koelen. De Amerikaanse Federal Reserve verhoogde vorige week de rente zelfs in het sterkste tempo in bijna dertig jaar. Volgens Sewing gaat de wereldeconomie gebukt onder verschillende factoren zoals de oorlog in Oekraïne, aanhoudende verstoringen in toeleveringsketens, coronalockdowns in China en dus de stijgende prijzen van brandstof en levensmiddelen. Sewing zei dat de renteverhogingen door centrale banken sterker zijn dan hij had verwacht. De kans dat in de Verenigde Staten en Europa in de tweede helft van dit jaar een recessie zal optreden is dan ook toegenomen, stelt Sewing. De Fed is er nu vooral veel aan gelegen de gierende inflatie te verminderen. In mei stegen de prijzen in de VS in het hoogste tempo van ruim 40 jaar. Powell gaf toe dat het voor hem als een verrassing kwam dat het dagelijks leven zo snel zo veel duurder was geworden voor Amerikanen. „En er zijn mogelijk nog meer verrassingen op til”, voegde hij toe. (bron: RefDag)

Nederlandse consumenten waren nog nooit zo negatief over de economie en hun portemonnee. Het consumentenvertrouwen daalt in juni naar het laagste punt ooit. Het cijfer is belangrijk, omdat het een indicatie kan zijn voor wat consumenten gaan uitgeven en dat heeft weer invloed op de economie als geheel. Het consumentenvertrouwen kwam in juni uit op -50, dat is zelfs nog wat lager dan de -48 van april, blijkt uit de cijfers van het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek). Het consumentenvertrouwen stond de afgelopen twintig jaar gemiddeld op -9. In januari bereikte de graadmeter nog de hoogste stand ooit met plus 36. De metingen begonnen in 1986. Het consumentenvertrouwen bestaat uit twee onderdelen: het oordeel over de economische situatie, en de koopbereidheid. Consumenten zijn in juni vooral minder bereid om grote aankopen te doen, mogelijk ook door de hoge inflatie. Op dit punt waren huishoudens nog nooit zo somber. Huishoudens zijn ook negatiever geworden in hun verwachtingen voor de eigen financiële situatie in de komende twaalf maanden. Het oordeel over het economisch klimaat, waar de inflatie en de oorlog in Oekraïne duidelijk hun stempel drukken, bleef op maandbasis nagenoeg gelijk. (bron: RTLZ) Geen verrassend nieuws.

Banken verdienen goed aan hun particuliere klanten. Dat winstgevend ABN Amro de noodzakelijke investeringen tegen witwassen bij hen afrekent, geeft aan dat de bank wel de lusten wil maar niet de lasten. Onlangs kondigde ABN Amro aan haar betaalrekeningen liefst 50% duurder te maken. De prijsstijging voor consumenten is onontkoombaar volgens de bank, vanwege hoge kosten voor het toezicht op dubieuze transacties. Er schort inderdaad wel het nodige aan controle op witwassen bij ABN Amro: vorig jaar moest het bedrijf bijna €500 mln boete betalen. Maar dat is geen reden voor die onmatige kostenverhoging. De winst op de Nederlandse bedrijfsactiviteiten is in 2021 bijna verdubbeld. Zo bezien lijkt het er sterk op dat ABN Amro brutaalweg de burger wil laten opdraaien voor het feit dat de bank administratieve kernfuncties niet op orde heeft. Die burgers zijn weerlozer dan de aandeelhouders of directie en personeel, die de kosten eigenlijk zouden moeten dragen. De eersten krijgen immers de winst, de laatsten zijn verantwoordelijk voor de gestrafte feiten. Het afwentelen van de kosten van een financiële basisvoorziening als betaalrekeningen is bovendien onredelijk. Het betalingsverkeer mag dan duur zijn om te organiseren, de klantinformatie is van onschatbare waarde voor het verkopen van andere financiële producten. De schrijvers van dit artikel zijn Oscar Gelderblom, hoogleraar financiële geschiedenis aan de Universiteit Antwerpen en van Universiteit Utrecht en Joost Jonker, emeritus hoogleraar bedrijfsgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. (bron: DFT) Waarom heeft de grootaandeelhouder met 54% van de uitstaande aandelen, de Nederlandse Staat, dan wel de 2e Kamer hier niet ingegrepen? Wie behartigt in dit land de belangen van het volk?

De Nederlandse economie is in het eerste kwartaal toch gegroeid. Het CBS meldde eerder dat de economie gelijk was gebleven aan het vierde kwartaal van vorig jaar, maar nu blijkt dat er toch een groei was van 0,4%. Dat de groei zo sterk is bijgesteld, komt deels doordat het CBS nu meer cijfers heeft. Daaruit blijkt dat er meer is geconsumeerd dan verwacht. Zo zijn in de krokusvakantie meer mensen op vakantie gegaan naar het buitenland. Ook het bedrijfsleven profiteerde in de eerste drie maanden van de groei van de economie. Bedrijven boekten een totale winst van €81,5 mrd, een record. (bron: NOS) De recordwinst van de bedrijven in het 1e kwartaal kan het gevolg zijn van de inflatie. Wie weet? Het CBR zat er deze keer fors naast, ze hebben de voorlopige cijfers al bekendgemaakt dat ze onvoldoende data ter beschikking om gerede aannames te plegen. Dus pas naar buiten komen als de cijfers redelijk betrouwbaar zijn.

Klimaat

De kolencentrales in Nederland mogen tot 2024 weer op volle kracht draaien. Daardoor is er minder gas nodig voor de opwekking van elektriciteit. Het kabinet wil zo voorkomen dat huishoudens in de in de kou komen te zitten. Kolencentrales draaien op dit moment op 35% van hun capaciteit. Deze beperking is opgelegd om de uitstoot van CO2 te beperken. De maatregel wordt afgeschaft om de leveringszekerheid te verbeteren,zegt minister Jetten. Rusland heeft de afgelopen maanden de gasexport naar West-Europa verminderd, in reactie op de oorlogssancties. Ook Nederland heeft daar last van. (bron: NOS) 

Hier worden de verduurzamingsplannen van dit kabinet, van de EC en de afspraken die gemaakt zijn in Parijs voor de natuur en het milieu op pauze gezet. Rutte wist waaraan hij begon toen hij instemde met het uitvaardigen van sancties aan de Russen. En waar dat gaat eindigen voor de 27 EU-lidstaten weet niemand. Duitsland gaat weer aan de bruinkool en wij aan de steenkool. Waar niemand over rept in deze maatregel is dat de vraag naar steenkool zal toenemen en de prijs ervan zal gaan stijgen, hetgeen in de energieprijzen zal worden doorgerekend. Daarbij komt dat dit kabinet al een vermogen heeft betaald aan de Amerikaanse eigenaar van een kolencentrale als die vervroegd wilde stoppen met produceren. Het zou gaan om de Onyx-centrale in Rotterdam waarvoor €212,5 miljoen subsidie zou worden verstrekt, als voor begin dit jaar met de productie zou worden gestopt. Met die sluiting werd 3 megaton CO2-uitstoot bespaard. Gezien de huidige ontwikkelingen en besluitvorming slecht beleid. Daar komt nog bij dat er een achterstand van jaren wellicht decennia gaat optreden in het herstel van de natuur, waardoor er nog grote verliezen kunnen gaan optreden op economisch terrein. Zorgen om een dreigend gastekort in Duitsland worden steeds groter. De Duitse overheid heeft nu de alarmfase uitgeroepen. Dat is volgens minister Habeck van Economische Zaken nodig om te voorkomen dat de gasvoorraden leeg zijn in de winter.

De Duitse minister van Economische Zaken Robert Habeck is duidelijk: “Gas is vanaf nu een schaars goed in Duitsland. Dat zeg ik, terwijl er op dit moment nog geleverd kan worden. Maar dat mag ons geen valse zekerheid geven.” Afgelopen weekend had Habeck al maatregelen aangekondigd om lege voorraden te voorkomen, maar om die werkelijk in te voeren is het uitroepen van de alarmfase nodig. Dat kan niet zomaar, maar alleen als een storing of uitzonderlijke hoge vraag voor een aanzienlijke verslechtering van de gasvoorzieningssituatie zorgt. Volgens berekeningen die het ministerie nu klaar heeft, is dat inmiddels het geval. Sinds vorige week levert het Russische Gazprom 60% minder gas via de Nord Stream 1-pijpleiding, de belangrijkste ‘gasbron’ voor Duitsland. Volgens Gazprom ligt dat aan problemen met onderdelen en het onderhoud van de leiding, maar volgens de Duitse minister is het een politieke beslissing vanwege de oorlog in Oekraïne. Daarbij komt nog dat Gazprom over tweeënhalve week de jaarlijkse onderhoudsbeurt gepland heeft. Normaal gesproken betekent dit dat er tien dagen lang helemaal geen gas geleverd wordt, en dan moet Duitsland de eigen voorraden aanspreken. Op een persconferentie hield Habeck een bord met een grafiek omhoog, waarop verschillende lijnen de scenario’s voor de komende tijd laten zien. Slechts in één scenario zou Duitsland niet in de problemen komen: als het al het gas dat het importeert zelf houdt, in plaats van een deel ook naar buurlanden door te voeren. Maar dat is geen optie, zegt de minister. “Dat is niet alleen tegen de wet, het zou ook absurd zijn. Omdat wij juist ook zijn aangewezen op Europese landen die aan ons gas leveren. We hebben Nederland, Noorwegen, België, Frankrijk nodig om überhaupt LNG-gas in Duitsland te krijgen.” Duitsland pompt maar een heel klein deel van het gas dat het gebruikt zelf in eigen land op. In alle andere scenario’s gaan de lijnen komende winter al snel naar nul. Dat wil zeggen: dan is het gas in de voorraden op, en is er te weinig om iedereen in Duitsland te voorzien. Omdat huishoudens en ziekenhuizen in eerste instantie beschermd zijn, zou dat vooral betekenen dat de industrie minder krijgt. Habeck concludeerde dat de huidige crisis om nieuwe noodwetten vraagt. “Veel wetten die zekerheid leken te bieden, zijn helemaal niet voor de huidige situatie bedacht.” Ze gaan bijvoorbeeld niet uit van een aanhoudend conflict over de toelevering van energie, maar meer van een storing door een ongeluk. Het uitroepen van de alarmfase maakt ook een voor consumenten ingrijpende stap mogelijk: energieleveranciers zouden de hogere inkoopprijzen snel mogen doorrekenen aan klanten, buiten de lopende contracten om. Dat kan nodig zijn, omdat de bestaande contracten nog uitgaan van goedkoper Russisch gas. Nu leveranciers daar minder van krijgen, moeten ze op de spotmarkt (waar overschotten verkocht worden) tegen hogere prijzen ander gas inkopen. Volgens de minister maken leveranciers nu al verliezen. Om te voorkomen dat ze omvallen en de energiemarkt instort, zouden ze die hogere kosten snel moeten kunnen doorrekenen aan klanten. Toch zet de regering deze stap nog niet. De energieprijzen zijn al hoog, dus beraadt ze zich op andere maatregelen om bedrijven en huishoudens te ondersteunen. Eind maart riep Duitsland al de eerste stap in het noodplan voor gas uit; de alarmfase is de tweede stap. Zodra de overheid moet bepalen wie er nog gas krijgt en wie niet, is sprake van de derde en laatste fase. Intussen worden ‘reserve-kolencentrales’, die waren uitgezet in een poging om de klimaatdoelen te halen, weer aan het werk gezet om elektriciteit op te wekken. Zo kunnen elektriciteitscentrales die op gas draaien uit blijven. Ook komt er een regeling die bedrijven beloont die gas besparen. Volgens Habeck heeft de industrie zelf de afgelopen maanden al ongeveer 8% minder gas verbruikt, mede omdat gas nu duur is. (bron: NOS)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

De ex-toezichthouders van de Gelderse zorginstelling Diafaan hoeven een in 2014 ontslagen topman geen schadevergoeding van ruim €2,3 mln te betalen. Volgens de topman was hij het slachtoffer van een door hen ontketende ‘heksenjacht’.

De afgewezen schadeclaim blijkt uit een recente uitspraak van de rechtbank Gelderland in Arnhem. Diafaan was een ouderenzorginstelling in het Gelderse Zevenaar, met acht woonzorgcentra, 1800 bewoners en 1100 medewerkers. In 2014 werd bestuursvoorzitter Will ten Westeneind door de raad van commissarissen ontslagen na vermoedens van gesjoemel. De kantonrechter stelde destijds vast dat de arbeidsovereenkomst mocht worden ontbonden, omdat Ten Westeneind verwijtbaar had gehandeld. Wel kreeg hij een ontslagvergoeding van €45.000 mee. Nog geen twee jaar later ging de zorginstelling failliet. Nadat zou zijn gebleken dat het gesjoemel minder ernstig was dan in eerste instantie door de zorginstelling werd gevreesd, wist Ten Westeneind begin 2020 te schikken met de curator van Diafaan. Volgens een toenmalig bericht in De Gelderlander zou hem daarbij uiteindelijk ook de contractuele beëindigingsvergoeding van €329.000 zijn uitbetaald. Curator Coen Houtman is niet bereikbaar om dit te bevestigen. Nu blijkt dat Ten Westeneind vervolgens met een forse schadeclaim achter de toezichthouders van de zorginstelling en Hoffman Bedrijfsrecherche aanging. Volgens de ex-topman waren zij aansprakelijk voor de schade die hij door zijn ontslag heeft geleden. In totaal eiste hij €2.325.000 aan loonderving, pensioenschade, kosten en smartengeld. Uit een deze week openbaar geworden uitspraak van de rechtbank Gelderland blijkt dat Ten Westeneind naast de miljoenenvergoeding heeft gegrepen. Volgens de rechters waren er voor de toezichthouders voldoende signalen om onderzoek te doen en de bestuurder op straat te zetten. Ook valt hen geen verwijt te maken van de negatieve publiciteit die het ontslag opleverde. Zowel de commissarissen als het recherchebedrijf hoeven Ten Westeneind geen cent te betalen. Bovendien moet de bestuurder opdraaien voor een deel van de juridische kosten van de tegenpartijen, in totaal ruim €22.000. Het is nog niet bekend of Ten Westeneind tegen de uitspraak in hoger beroep gaat. De ontslagen bestuurder reageerde nog niet op een verzoek om commentaar. Zijn advocaat Winny van Engelenhoven was onbereikbaar, en haar kantoorgenoot Aart Jan Stokkers zegt geen toelichting te kunnen geven. Daan Baas, de advocaat van de toezichthouders, zegt blij te zijn met de uitspraak. “Het oordeel van de rechtbank is in een vonnis van 24 pagina’s uitvoerig toegelicht. Daaruit blijkt dat de toezichthouders in 2014 juist hebben gehandeld. De vorderingen zijn door de rechtbank integraal afgewezen, meer kan je je niet wensen.” Ook Elise Troll, de advocaat van het recherchebedrijf, toont zich tevreden. “De rechters maakten korte metten met de argumenten van de bestuurder. Het zal voor hem best pijnlijk geweest zijn, want alles werd weer door de rechtbank opgerakeld. Daarbij kwamen opnieuw allerlei feitelijkheden langs waardoor hij er niet prettig uitkwam, zoals de opmaak van valse facturen.” Troll denkt daarom dat het voor de ex-topman lastig zal worden om in hoger beroep te gaan. (bron: RTL Nieuws)

Luchtvaartmaatschappij KLM vervoert in juli vanaf Schiphol dagelijks 7000 mensen minder dan normaal. In totaal gaat het om 13.500 reizigers minder per dag. Ruim de helft daarvan komt dus voor rekening van de KLM, de belangrijkste gebruiker van de luchthaven. Alle maatschappijen die opereren op Schiphol hebben te horen gekregen hoeveel stoelen minder ze mogen vullen. Ze mogen zelf bepalen hoe ze dat doen: door vluchten te annuleren of de verkoop van tickets te verminderen of stop te zetten. Maatschappijen en reisorganisaties verwachten volgende week hun klanten te kunnen informeren over hun vliegreis. (bron: NOS)

Bijna de helft van de corona-patiënten heeft drie maanden na de besmetting nog steeds klachten, zoals kortademigheid, concentratieproblemen of reukverlies. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM. Bij mensen die volledig gevaccineerd zijn komt langdurig reukverlies minder voor. Voor andere langdurige klachten maakt vaccinatie geen verschil. De deelnemers worden daarom nog langer gevolgd. Het onderzoek werd vorig jaar gedaan onder ruim 9000 mensen die besmet waren met de alfa- of deltavariant. Gegevens over de omikron-variant volgen later. (bron: NOS)

Een van de grootste jeugdzorgaanbieders in Nederland is niet langer in staat binnen de wettelijke termijnen hulp te leveren. Dat terwijl bij Partners voor Jeugd kinderen met de meest complexe problemen terecht moeten kunnen. Op dit moment lukt het niet altijd meer om nieuwe gezinnen die in beeld komen binnen vijf dagen te bezoeken, of binnen zes weken een plan van aanpak te schrijven om problemen op te lossen, zoals de wet voorschrijft. ,,Het duurt dan even, terwijl er binnen jeugdzorg toch al veel vertragingen zijn”, zegt Pim van Uchelen, bestuurder van Partners voor jeugd, waaronder ook de William Schrikker Stichting valt. De landelijke organisatie is met zo’n 1000 jeugdbeschermers in dienst één van de grootste jeugdzorgaanbieders in ons land en houdt zich bezig met kinderen en gezinnen met de meest complexe problemen. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd kijkt mee om te zien hoe Partners voor jeugd handelt nu de situatie zo prangend is. Om te zorgen dat gezinnen en kinderen in de grootste crisissituaties niet ongezien op een wachtlijst belanden, worden die gemonitord en zijn contactpersonen aangesteld waar kinderen en hun ouders kunnen aankloppen. Zo kan bij de zwaarste problemen toch vast eerste hulp geregeld worden. ,,We zijn gaan prioriteren en stappen dus af van het afwerken van de wachtlijst. Maar dit is een noodoplossing, niet de nieuwe manier van werken”, zegt Van Uchelen. Want door gezinnen in minder grote nood niet tijdig passende hulp te bieden, is er een gerede kans dat de problemen daar verergeren. Daarnaast is het niet gezegd dat als er eenmaal een behandelplan ligt, die behandeling ook daadwerkelijk kan worden gestart. Ook andere organisaties kampen met problemen, waaronder personeelstekorten. ,,Het stelsel functioneert van geen kant.” Daarbij is niet in elke gemeente de juiste hulp beschikbaar, omdat er bij de inkoop van hulp geen contract is gesloten met de instantie die hulp moet bieden. Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de inkoop van jeugdzorg, waardoor regionale verschillen zijn ontstaan. Door die verandering moeten jeugdzorgaanbieders ook zaken doen met enorm veel verschillende gemeentes. Van Uchelen roept op dat ‘aanbestedingscircus’ zo snel mogelijk te stoppen. ,,Dat kan al per 1 januari volgend jaar.” Want het is niet alleen bij Partners voor jeugd mis, zegt Van Uchelen, die onlangs nog met in totaal elf jeugdbeschermingsorganisaties en de Raad voor de Kinderbescherming een brandbrief naar het kabinet stuurde. ,,Maar ik zie weinig concrete oplossingen.” (bron: AD)

Honderdduizenden huishoudens kunnen de komende maanden nog een extra financiële tegenvaller verwachten, die tot duizenden euro’s kan oplopen. Zij hebben hun maandbedrag niet naar boven bijgesteld waardoor ze op de jaarafrekening dik in de min belanden. Dat blijkt uit een rondgang van RTL Z langs de grote energieleveranciers. Budgetvoorlichter Nibud maakt zich zorgen omdat mensen noodgedwongen de problemen voor zich uitschuiven. Bij Vattenfall, dat in Nederland twee miljoen klanten heeft, heeft ongeveer 10% van de klanten ‘een veel te laag maandbedrag’, laat een woordvoerder weten. “Bij deze klanten is een gemiddelde verhoging van €200 per maand nodig.” De financiële gevolgen daarvan laten zich raden: op het moment dat de jaarafrekening komt, zullen ze het te weinig betaalde bedrag alsnog in één keer op hun bord krijgen. Wie een jaar lang €200 te weinig heeft betaald per maand, moet aan het einde van het contractjaar €2400 bijbetalen. Het maandbedrag dat je betaalt aan je energieleverancier wordt meestal jaarlijks berekend op basis van het verbruik in het jaar ervoor. Dit kun je zelf naar boven of naar beneden bijstellen. Op die manier kun je er zelf voor zorgen dat je niet te veel of te weinig betaalt. Dat kan handig zijn: bespaar je bijvoorbeeld veel omdat je hebt geïsoleerd, dan zul je waarschijnlijk minder gaan verbruiken dan vooraf geschat, en dan kun je dus ook gedurende het jaar al minder gaan betalen. Maar veel mensen laten nu het maandbedrag in stand dat paste bij de veel lagere tarieven van de afgelopen jaren. Zij betalen per maand waarschijnlijk veel te weinig. Aan het eind van het jaar moet je het verschil bijpassen tussen wat je al hebt betaald en wat je daadwerkelijk hebt verbruikt. Als je te veel hebt betaald, krijg je juist geld terug. Ook Eneco zegt dat er een groep is die – al dan niet noodgedwongen – kiest voor een te laag maandbedrag, ondanks waarschuwingen van de energieleverancier. “Het kan een oplossing zijn om financieel de maand rond te krijgen, maar pas nou op”, waarschuwt de woordvoerder. “Anders krijg je een naheffing en moet je een grote klap geld betalen.” Klanten die de ‘echte’ maandlasten niet kunnen betalen, raadt het bedrijf aan een betalingsregeling te treffen in plaats van te wachten op de grote tegenvaller. Eneco ziet ook een toename in het aantal gevallen waarbij de automatische afschrijving niet lukt omdat er te weinig geld op de rekening staat. Het is nog te vroeg om duidelijk te zeggen wat dat betekent voor de financiële situatie van de klant in kwestie, maar het kan duiden op geldzorgen, vertelt de woordvoerder. Dat de financiële zorgen toenemen, blijkt ook bij Essent. Het bedrijf laat weliswaar weten dat het aantal mensen met betalingsproblemen nog niet echt toeneemt, maar mensen die al een betalingsregeling hadden, hebben wel een steeds groter bedrag uitstaan. Bij Vattenfall is het aantal klanten met een betalingsregeling al wel flink toegenomen, met 30% in een jaar tijd. Maar de echte tik, verwacht ook Essent, moet voor veel klanten nog komen. “Wij verwachten dat het einde jaar en zeker begin volgend jaar voor meer problemen gaat zorgen. Aangezien er dan nog meer mensen in een variabel tarief zitten en mensen ook een jaar in de hoge energieprijzen gaan zitten”, legt een woordvoerder uit. “Nu kunnen mensen nog hun maandbedrag gewoon laten staan, maar als de jaarafrekening komt, wordt ineens zichtbaar dat ze veel moeten bijbetalen.” Het Nibud maakt zich hier grote zorgen over, en zegt dat er voor veel mensen geen goede keuze te maken is. “Mensen die het al lastig hebben om rond te komen, kunnen hun maandbedrag niet verhogen”, legt directeur Arjan Vliegenthart uit. Zij stellen de pijn uit, en overwegen om dan in de winter de verwarming maar uit te laten, vervolgt hij. “Simpele tips voor deze groep, die zijn er niet meer. Ze bezuinigen al op de meest essentiële uitgaven. Er zal een meer structurele oplossing moeten komen in samenspel met de energieleveranciers, de overheid en de woningcorporaties”, zegt Vliegenthart. “Dit kun je niet aan individuele huishoudens overlaten. De puzzel heeft te weinig stukjes.” (bron: RTLNieuws)

Het is onzeker of het extra geld dat het vorige kabinet beschikbaar stelde voor het versnellen van woningbouwplannen ook daadwerkelijk tot meer nieuwbouw heeft geleid. Volgens de Algemene Rekenkamer waren veel projecten ook zonder de €1 mrd ‘woningbouwimpuls’ van start gegaan. In het volgende blog meer over dit onderwerp. (bron: AD)

Milieu

Brussel wil dat het gebruik van pesticiden in 2030 gehalveerd is ten opzichte van 2016. Daarnaast moet er een verbod komen op het gebruik van alle pesticiden op ‘gevoelige’ plekken als speeltuinen, parken en andere plekken om te recreëren. In de voorstellen staan nog meer maatregelen voor de bescherming en het herstel van de natuur en biodiversiteit in de Europese Unie. Zo wil de Europese Commissie voorkomen dat steden minder groen worden. Het streven is dat ten minste 20% van al het gebied in de EU beschermd wordt én herstelt door de plannen. Als het aan de commissie ligt, komen er vastgelegde doelen voor het herstel van landbouwgronden, veenweidegebieden en de zeebodem. Lidstaten moeten plannen maken om de doelen te halen. Ze mogen zelf bepalen hoe ze die willen halen, bijvoorbeeld door het planten van bomen, het aanleggen van groen of het terugdringen van vervuiling. Brussel beoordeelt die plannen. Een deel van de maatregelen moet door boeren worden uitgevoerd. De commissie benadrukt dat ze daarvoor volledig gecompenseerd worden voor een overgangsperiode van vijf jaar. Volgens Eurocommissaris Frans Timmermans duldt natuurherstel geen uitstel. “De nood is aan de man”, zegt hij tegen de NOS. “70% van de grond is niet in goede gezondheid. 80% daarvan is landbouwgrond. Dus het is voor de bestaanszekerheid van de boeren op de langere termijn belangrijk dat die grond weer gezond wordt. En dus moeten er maatregelen komen. Om hun land niet alleen te beschermen maar ook te verbeteren.” De voorgestelde wetten zijn volgens Brussel cruciaal voor onder meer de voedselveiligheid en het tegengaan van de gevolgen van klimaatverandering. De plannen die deze week gepresenteerd zijn, zijn onderdeel van de zogenoemde Green Deal, bedoeld om de EU te vergroenen. Het is, benadrukt de commissie in de persoon van Frans Timmermans, voor het eerst dat er wetgeving komt voor herstel van de natuur. Het Europees Parlement en de 27 EU-lidstaten moeten nog instemmen met de voorstellen. De verwachting is dat de nieuwe regels op zijn vroegst in 2024 ingaan. In een eerste reactie verbaast Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik (CDA) zich over de plannen van de Europese Commissie. Dit is volgens haar niet het juiste moment om over pesticiden reductie te beginnen. “Omdat we midden in de ergste voedselcrisis van onze eeuw zitten, moet de Europese Commissie geen nieuwe wetgeving invoeren die de voedselproductie in Europa gevoelig kan verminderen.” Bij de presentatie van de plannen reageerde Timmermans op die kritiek. “Er zijn mensen die Poetins oorlog als excuus willen gebruiken om de rem te zetten op dit soort plannen, omdat er te veel onzekerheid zou zijn over de voedselzekerheid. Maar het is onverantwoordelijk gedrag om mensen angst aan te jagen”, aldus de Eurocommissaris. “Wetenschappers zijn het erover eens: klimaatverandering bedreigt onze voedselzekerheid. Daarom moeten we nu in actie komen.” (bron: NOS) Ik denk dat het een goede zaak is dat pesticiden uit het milieu verdwijnen, daarover geen discussie, maar ik heb wel een vraag daarover: Oekraïne verbouwt veel graan en die hoeveelheden zijn groot. Ook gaan die regels dan voor kandidaat-EU-staten gelden en als Rusland dan met pesticiden blijft verbouwen raakt de EU in een ongelijk speelveld. Dus graag nu ook Rusland betrekken in de gesprekken daarover.

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 19 juni 2022: 2.920; maandag 4.798; dinsdag 4.834; woensdag 5.520 en donderdag 5.184. Viroloog Marion Koopmans verwacht veel ziekteverzuim van nieuwe omikron variant: extra booster voorkomt dit niet.

Eyeliners

vdL: Oekraïne zal deze oorlog winnen

RIVM: vaccinatie beschermd niet tegen de meest langdurige covid-klachten

Wanneer de boer wordt uitgekocht wordt met dat geld gelijk de schuld bij de bank afgelost

Gasnoodplan Duitsland een teken aan de wand voor heel Europa

Woningmarkt: hogere hypotheekrente, minder kijkers, minder biedingen, lagere prijzen

Pinkpop 2022: veel lof, maar ook kritiek: één grote puinhoop

Verliest Schiphol zijn spilfunctie: aantal vluchten moet structureel omlaag

Deze zomer veel ongemak op het spoor

Consumpties op terrasjes flink duurder: in juli stijgt de prijs van een halve liter bier naar €7

Omtzigt maakt korte metten met stikstofrechten; kolencentrales het nieuwe goud

De kolen zijn terug, ook in Duitsland, tot onvrede van de klimaatactivisten

Nogal brutaal om de klant te laten opdraaien voor het falen van de bank

Er is een strijd gaande tussen beschavingen, de achterban van Poetin zijn hardliners

ECB: geen stagflatie voor de economie in de eurozone kan alleen als het opkoopprogramma opnieuw wordt opgestart

Europa moet zich voorbereiden op het volledig stilleggen van gasleverancies van Europa moet kerncentrales openhouden

Hard oordeel Rekenkamer over woningbeleid Rutte III; claims Ollogron over gebouwde huizen rammelen

Economische bedrijvigheid eurozone zwakt behoorlijk af

Honderdduizenden huishoudens wacht een nieuwe energiestrop: flinke nabetaling

Minister van der Wal noemt haar eigen boodschap aan de boeren ‘verschrikkelijk’

Groot deel van de Franse kerncentrales ligt plat

Weinig ouderen halen extra boosterprik

Kissebis in de coalitie tijdens het stikstofdebat in de Kamer (23-6-22): onnodig polariserende prietpraat

Westerse boycot haalt in Rusland weinig uit: volop Heineken en Unilever producten te koop

Eigenaren kolencentrales eisen miljarden compensatie voor gedwongen sluiting in 2030, terecht of onterecht?

Nederland is een ontwikkelingsland: niets functioneert naar behoren
Frontberichten

In de afgelopen jaren dachten veel beleggers een goede strategie te hebben. Het rendement was immers het bewijs. Nu de wind uit een andere hoek waait, valt menigeen door de mand. Was het dus toch de Bullmarkt die voor het rendement zorgde en niet de brains van de belegger. Tijd voor paniek dus, schrijft André Brouwers, directeur en eigenaar van het Beleggingsinstituut, in een column op IEX. Ja, het is goed wanneer een gevoel van paniek u bekruipt. Het is echter niet de bedoeling dat beleggers meteen alles verkopen. De tijd van gratis geld is voorbij en centrale banken zitten klem. Gaat u er maar vanuit dat dit probleem niet morgen ineens van tafel is. De markten zullen volatieler worden met minder eenrichtingsverkeer. Rendement maken is ineens niet meer zo vanzelfsprekend. Kopen en hopen op een stijging past niet meer bij deze tijd – tenzij u heel veel tijd heeft en hoopt (wellicht tegen beter weten in) dat het op lange termijn allemaal goed komt. De tijd dringt en het risico neemt toe. Tijd voor een betere strategie, zo lijkt mij. Ik heb het geduld noch de tijd, gelet op mijn leeftijd. Bovendien wens ik geen terugval in vermogen te accepteren van tientallenprocenten. Veel beleggers die de grens van 50 jaar zijn gepasseerd zouden dus nu wel even in paniek moeten raken. De boodschap van de recente daling is namelijk dat de tijd dringt en het risico toeneemt. (bron: IEX)

Overwegingen

De explosie van de hypotheekrente en energielasten vertaalt zich nog niet in veel lagere huizenprijzen. In mei betaalden kopers bijna 19% meer voor een woning dan een jaar geleden, meldt het CBS. Daarbij past wel een kanttekening: de cijfers van het CBS lopen enige maanden achter op het moment dat de kopers het contract tekenden. Het statistisch bureau meet op het moment van de sleuteloverdracht. Pas over 2 weken, als makelaarsclub NVM met actuele cijfers komt, weten we beter welke invloed de oorlog in Oekraïne en de verdrievoudiging van de hypotheekrente heeft op de prijzen. CBS-hoofdeconoom Peter-Hein van Mulligen verwacht dat het omlaag gaat, ondanks de heftige woningnood en de goed draaiende arbeidsmarkt. „Je zou verwachten dat als de hypotheekrente oploopt, zich dat ook vertaalt in de huizenprijzen. Mensen kunnen daardoor minder lenen. Of ze worden voorzichtiger om te kopen. Misschien zijn ze bang om op het hoogtepunt van de markt te kopen. Begin dit jaar, ruim voor de Russische inval, kondigden de grootste Nederlandse energieleveranciers al enorme tariefverhogingen aan. Met die hogere energielasten moeten huizenkopers ook rekening houden. Dat alles heeft het vertrouwen in de Nederlandse huizenmarkt een grote knauw gegeven, blijkt uit de ING Woonindex. De graadmeter voor het vertrouwen in de woningmarkt is gezakt van 107 naar 98. Uit deze peiling onder 1200 woningbezitters en mensen die van plan zijn een huis te kopen, blijkt dat de internationale economische situatie voor 62% der ondervraagden een bron van zorg is. Voor vele koopwoningbezitters (40%) zijn de oplopende energieprijzen aanleiding om ernstig na te denken over het verduurzamen van hun woning. „Dit is de eerste meting sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne dus het negatieve effect is goed te verklaren”, zegt Wim Flikweert, Manager Hypotheken ING. (bron: DFT)

©2022 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 24 juni 2022, week 2022/25: AEX 660,32; Bel 20 3.685,55; CAC40 6.073,35; DAX 13.118,13 FTSE 100 7.208,81; SMI 10.823,12; RTS (Rusland) 1.414,96; SXXP (Stoxx Europe) 412,93; DJIA 31.50068; NY-Nasdaq 100 12.105,85; Nikkei 26.491,97; Hang Seng 21.688,05; All Ords 6.762,40; SSEC Shanghai 3.349,75; €/$1.0556; BTC/USD (Bitcoin) $21.376,40; troy ounce goud $1.826,40, dat is €55.584,46 per kilo; 3 maands Euribor -0,218%; 1 weeks -0,572%; 1 mnds -0,553%; 10 jaar Japan 0,2217%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) 1,225%; 10 jaar Duitse Staat 1,382%; 10 jarig Nederlandse Staat 1,698%; 10 jaar Franse Staat 1,923%; 10 jaar Belgische Staat 2,015%; 10 jaar VK 2,28%; 10 jaar Spanje 2,482%; 10 jaar VS 3,0629% en Italië 3,347%. Een liter E10 hier aan de pomp €2,299.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden hoger ten opzichte van een week eerder. Kleine beleggers zagen koopkansen in een beurs met malaises. De AEX noteerde op de laatste beursdag 3,7% hoger op een lager inflatierisico. De kapitaalmarktrentes noteerden fors lager. Ik hou het niet voor onmogelijk dat de financiële markten worden gemanipuleerd voor de centrale banken. De euro noteerde hoger. Goud daalde, Westerse landen kopen geen Russisch goud meer. De bitcoin steeg weer. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In alle hier genoemde landen stegen de tarieven: Japan 1,2326%; Zwitserland 1,418%; Duitsland 1,65%; Nederland 1,919%; Frankrijk 2,45%; VK 2,545%; Spanje 3,067%; VS 3,1979%; Canada 3.2807% en Italië 3,751%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.