UPDATE 22092018/445 Kabinet zet bijl in hypotheekrenteaftrek vanaf 2020

Ik kreeg opmerkingen te horen dat ik in het vorige blog geen aandacht had besteed aan de imagoschade die ING heeft opgelopen met witwasaffaires. ING wordt gezien als de bankier van grote delen van de onderwereld, wereldwijd. Dat is terecht want ik wil wachten tot commentaar te geven op het risicobeleid van ING totdat topman Ralph Hamers, mede als huisbankier van de Nederlandse Staat, zich voor te nalatingingen heeft verantwoord. Is hij daar mede verantwoordelijk voor? De feiten: met €775 mln euro heeft ING de duurste schikking ooit met justitie in Nederland getroffen. Feiten: ondanks alle crisisbeloften beknibbelde ING, uit winstbejag, op het interne toezicht. Het gaat om vier witwaszaken die speelden tussen 2010 en 2016 bij ING in Nederland, die het OM ‘exemplarisch’ noemt voor de talrijke blunders die de bank maakte bij de aanpak van criminele geldstromen. Om aan een slepende rechtszaak te ontkomen, betaalt ING €675 mln en daar komt nog eens €100 mln bovenop. Dat is het bedrag dat ING ten onrechte zou hebben bespaard door te weinig personeel in te zetten om dubieuze klanten en verdachte geldstromen te controleren. De bal kwam begin 2016 aan het rollen toen ING in meerdere politiedossiers opdook als huisbankier van criminelen. Het daarop volgende onderzoek, genaamd ‘Houston’, schetst een onthutsend beeld van de gang van zaken bij de grootste bank van Nederland. Zo wist ING vaak amper wie haar klanten waren. Waarschuwingen van toezichthouder DNB werden genegeerd. ‘Het resultaat is dat cliënten jarenlang voor criminele activiteiten nagenoeg ongestoord van de rekeningen van ING NL gebruik hebben kunnen maken’, concludeert het OM. Typerend voor de chaotische gang van zaken is het systeem waarmee ING in Nederland elke dag de ruim 11 miljoen transacties van haar klanten in de gaten moet houden. Gebeurt er iets geks, dan hoort er een alarmbelletje te rinkelen. Maar voor meerdere soorten witwassignalen bleek het aantal alerts van hogerhand te zijn beperkt tot maximaal drie per dag. Daarna hield het systeem ermee op. De reden? Volgens het OM was dat onder meer het gebrek aan voldoend deskundig personeel om alle signalen te controleren. Koos Timmermans, vice-voorzitter van de Raad van Bestuur, was tijdens de periode 2010-2016, waar het onderzoek betrekking op had, lid van het zogeheten Management Board Banking en eindverantwoordelijke voor ING Nederland. “In het licht van deze omstandigheden zal Koos Timmermans in overleg met de raad van commissarissen aftreden.” President-commissaris Hans Wijers van ING betreurt de gevonden tekortkomingen en zegt deze zaak zeer serieus te nemen. De ernst van de zaak en de vele reacties van belanghebbenden maakten dat er iets moest gebeuren op het niveau van de directie, zo zei hij. Dat is volgens Wijers ook in het belang van de bank zelf. ING is ook huisbankier van de Gemeente Amsterdam en die beraadt zich over voortzetting van de contracten.

Ook in het vorige blog heb ik verzuimd te melden dat Rusland en China een samenwerkingsverband hebben gesloten tegen de handelsoorlog die Trump voert tegen financiële en handelsbeperkingen tegen Rusland en China. Rusland en Turkije zijn het eens geworden over een gedemilitariseerde zone in de Syrische provincie Idlib. President Poetin heeft met zijn Turkse ambtgenoot Erdogan een akkoord gesloten over een bufferzone tussen het Syrische regeringsleger en de rebellen. Ook de Syrische regering is het eens met de deal.

De Raad van State vindt dat het kabinet het plan om de dividendbelasting af te schaffen beter moet onderbouwen. Dat schrijft het adviesorgaan in een beoordeling van het belastingplan dat op Prinsjesdag is gepresenteerd. ,,De afschaffing van de dividendbelasting leidt tot een forse derving van inkomsten”, aldus de Raad van State. ,,Het is daarom belangrijk dat de regering een zo compleet mogelijk beeld schetst van de gemaakte afwegingen. Op die manier kan een meer politiek afgewogen oordeel over de afschaffing van de dividendbelasting worden gegeven.” De Raad van State adviseert het kabinet niet alleen de voorgeschiedenis van het omstreden besluit beter toe te lichten, maar ook om de effectiviteit „zo goed mogelijk te duiden.” Ook over andere belastingmaatregelen is de Raad kritisch. Volgens het adviesorgaan verandert de fiscale wetgeving „met een veel te hoge frequentie.” Dat tast de voorspelbaarheid van het beleid aan, schrijft de raad. Die vindt het ook geen goede zaak dat het „omvangrijke pakket” fiscale besluiten van het kabinet in korte tijd door het parlement wordt gejaagd. Zeker voor de Eerste Kamer maakt dat een „afgewogen beoordeling” moeilijk. De Raad van State haalt verder uit naar het begrotingsbeleid van Rutte III. Het kabinet geeft in tijden van flinke economische groei veel geld uit en laat daardoor de overheidsfinanciën op termijn uit de klauw lopen. Het overschot van 0,8% op de begroting maakt plaats voor een tekort van 0,4%, rekent het adviesorgaan voor. Dat komt neer op een bedrag van €9 mrd. De raad vraagt zich af of de meevallers in de zorg en de sociale zekerheid waarmee extra uitgaven worden gedekt wel blijvend zijn. (bron: Telegraaf)

De hypotheekrenteaftrek voor de hoogste inkomens gaat vanaf 2020 met drie procentpunt per jaar omlaag, in plaats van de 0,5 procentpunt die in 2014 is afgesproken. Dat staat in het Belastingplan dat het kabinet naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. De regering wil met de maatregel – die ook al in het regeerakkoord stond, en nu wordt uitgewerkt – stimuleren dat huiseigenaren hun hypotheek sneller aflossen. De renteaftrek wordt sinds 2014 afgebouwd van 52% naar 37,05%. Dat zou in eerste instantie met kleine stapjes gaan, van 0,5% per jaar, en tot 2042 duren. Nu wil minister Hoekstra (Financiën) dat tempo kennelijk versnellen, zodat het nieuwe aftrekpercentage al in 2023 – negentien jaar eerder – wordt bereikt. Dat kan verrassingen voor huiseigenaren opleveren, staat in het Belastingplan, maar om de nationale hypotheekschuld te verkleinen vindt het kabinet de maatregel toch nodig. Het geld dat overblijft doordat de aftrek minder is, wordt gebruikt om het eigenwoningforfait te verlagen. Het versneld verlagen van de hypotheekrenteaftrek is vooral pikant voor de VVD. De liberalen profileerden zich jarenlang als voorvechter van de belangen van huiseigenaren en hun aftrekposten.

Banken worden zwaarder belast dan het overige bedrijfsleven. Dat concludeert de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) naar aanleiding van de miljoenennota. Banken worden zwaarder belast dan het overige bedrijfsleven. Dat concludeert de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) naar aanleiding van de miljoenennota. Daaruit komt volgens de branchevereniging naar voren dat de lastendruk op banken deze kabinetsperiode ,,aanzienlijk” toeneemt. ,,Terwijl Nederland juist nu een sterke en diverse bankensector nodig heeft om te kunnen innoveren en om een belangrijke rol te vervullen bij de financiering van een groot aantal maatschappelijke opgaven”, zegt NVB-voorzitter Chris Buijink. ,,Het verbeteren van het vestigingsklimaat in Nederland geldt blijkbaar niet voor de financiële sector”, stelt Buijink in een verwijzing naar de afschaffing van de dividendbelasting die ten goede komt aan grote bedrijven. ,,Bij de financiële sector kiest het kabinet voor verslechtering.”

Op de avond voor Prinsjesdag komt de FNV, zoals de gewoonte, met een looneis, dit jaar van 5% in 2019. De FNV vindt dat het tijd wordt dat werkgevers over de brug komen nu het economisch ze voor de wind gaat. ,,Wij eisen dat werkenden in 2019 nu eens echt gaan meeprofiteren van de economische groei. Nu schaarste op de arbeidsmarkt ontstaat, is dit het moment om door te pakken”, zegt cao-coördinator Zakaria Boufangacha. Volgens de FNV hebben werkenden veel te weinig meegedeeld in de economische groei. De inzet zal daarom hoger zijn in sectoren waar meer mogelijk is. Verder wil de vakbond dat mensen met lage inkomens er relatief meer bij krijgen. Deze groep is er de afgelopen jaren het minst op vooruit gegaan. Daarom zet de FNV in op een bodembedrag van €100 bruto per maand. Dit betekent voor de laagstbetaalden al snel een loonstijging van bijna 6,5%. ,,De economie groeit flink en de prijzen stijgen daardoor. De bedrijfswinsten zijn nog nooit zo hoog geweest. De lonen kunnen daarom niet achterblijven. Onze looneis van 5% is meer dan gerechtvaardigd”, aldus Boufangacha. De FNV zet de strijd tegen flexibilisering door en zal zich ook komend jaar hard maken voor meer vaste banen. ,,Werkgevers en opdrachtgevers moeten weer hun verantwoordelijkheid nemen voor alle werkenden in hun bedrijf. Ook de mensen met onzeker werk doen ertoe en moeten gehoord worden.” De vakbond eist dan ook dat er honderdduizenden onzekere contracten worden omgezet naar vaste contracten. ,,De doorgeslagen flexibilisering treft vooral jongeren onder 35 jaar. Bijna de helft heeft geen vast contract. Zij verdienen meer zekerheid om een bestaan op te kunnen bouwen. Flex is een veelkoppig monster dat ervoor zorgt dat collega’s en generaties tegen elkaar worden uitgespeeld.”

Dat we met Prinsjesdag ergens mee belazerd zouden worden, had ik wel verwacht alleen niet met de geprognoticeerde werkeloosheidscijfers voor 2019, want ik had verwacht dat de vraag naar werknemers, als gevolg van de economische groei, wel te verklaren viel. Maar dat is wel het geval. De getallen die de regering noemt staan ver buiten de werkelijkheid en worden, met Europese normen, fors gemanipuleerd. Waar de werkeloosheidscijfers uit het verleden werden uitgedrukt in een nationale definitie, wordt nu gewerkt met Europese normen. In de Prinsjesdagstukken staat dat 320.000 mensen in 2019 langs de kant staan. Ter vergelijking: in februari 2014 piekte de werkloosheid met 700.000 mensen zonder baan. Het zijn mooie cijfers, waar het kabinet en de regeringspartijen zich niet voor hoeven te schamen. Sterker: ze zullen er goede sier mee maken. Wie echter meer inzoomt, trekt een andere conclusie. Nederland telt veel meer werklozen dan uit het officiële cijfer blijkt. Het Centraal Bureau voor de Statistiek telt namelijk alleen de mensen mee die geen betaald werk verrichten, die de afgelopen vier weken wel naar werk hebben gezocht en die binnen twee weken aan de slag kunnen. Wie dus twee maanden geleden zijn misschien wel honderdste vruchteloze sollicitatiebrief stuurde en daarna even geen pogingen deed, telt dus niet mee in het werkloosheidscijfer. Net als de ontslagen werknemer die uit pure verveling een krantenwijk heeft genomen. Door die paar uurtjes per week staat zo iemand opeens niet langer geregistreerd als werkloos. Wie alle categorieën optelt van mensen die wel zouden kunnen werken, of die meer uren willen maken, komt uit op bijna 1,3 miljoen Nederlanders die zonder (genoeg) werk zitten. Dat het officiële werkloosheidscijfer veel lager is, heeft vooral een praktische reden. Van Mulligen, van het CBS: “In heel Europa wordt de werkloosheid op deze manier gemeten. Daardoor kunnen de cijfers makkelijker met elkaar vergeleken worden.” Tot 2017 werd het belangrijkste werkloosheidscijfer uitgedrukt volgens een veel realistischer model. Daarin zaten alleen Nederlanders van 15 tot 65 in plaats van tot 75 jaar, zoals nu. Mensen telden al mee als werkloos als ze minder dan 12 uur per week werkten. wie zich echt bekommert om de arbeidsmarkt, moet zich niet blindstaren op dat ene werkloosheidscijfer. Het aantal langdurig werklozen is bijvoorbeeld nog altijd beduidend hoger dan voor de crisis, stelt Van Mulligen. “Vooral voor mensen boven de 50 blijft het ondanks de krapte op de arbeidsmarkt lastig om werk te vinden. En ook laagopgeleide mannen tussen 25 en 45 hebben buitenproportioneel veel last gehad van de crisis. Macro, dus in het algemeen, gaat het best goed, maar er zijn grote verschillen.”

Prinsjesdag 2018, de Troonrede en Miljoenennota 2019. De hoedjesparade van de vrouwelijke politici stelden dit jaar niet veel voor. Ook de hoed van Maxima vond ik overdreven en bedekte haar halve gezicht (en dat van de koning. Willem-Alexander zat er op de troon wat onderuitgezakt bij. Erger nog: ik proefde geen inzet bij het voorlezen van de tekst van de voornemens van dit kabinet. Ik hoorde zelfs veel meer versprekingen dan andere jaren, verkeerde klemtonen en het ontbreken van intonaties. Ik kreeg sterk de indruk dat deze Troonrede niet zijn verhaal was. Het was een veel teveel hoera-verhaal, waarbij de kanttekeningen waren verstopt in mitsen en maren. Een cultuur-pessimistische beschouwing ontbrak. Het positieve verhaal over de werkeloosheid is één grote leugen. De 3,5% werkeloosheid is een onwerkelijk administratief getal dat door Brussel wordt opgelegd. Het CBS zegt, zie in de vorige alinea, dat er 1.300.000 potentiële werknemers zijn die geen dan wel gedeeltelijk werk hebben (een krantenwijk of een paar uur per week folders bezorgen of 2 dagen in de week postbezorger bij Sandd, dan wel een parttime baan hebben van 12 uur of minder per week). Dan over de mogelijke tegenvallers, waarover de Koning weinig zei: de internationale turbulentie, over de handelsoorlogen die Trump met de rest van de wereld voert. Over de gevaren, die een bedreiging kunnen gaan vormen, later meer. De Brexit hoeft helemaal geen non-deal, en dus een chaos, te worden als de EU-regeringsleiders maar tegemoetkomt aan de helemaal niet zo overtrokken eisen van May. Maar die wijsheid er is bij de 27 regeringsleiders niet gebleken tijdens het deze week in Salzburg plaatsgevonden hebbende EU-topoverleg. De EU stuurde May terug naar Londen met lege handen. Heel onverstandig want dat draagt het risico in zich dat partijen met harde koppen tegenover elkaar komen te staan en Europa uiteindelijk toch overstag moet om aan hardere eisen van de Britten te voldoen. Dat zal gevoeld gevoeld worden als een verlies en door de Britten als een overwinning. Ik kan me namelijk niet voorstellen dat Brussel een non-deal accepteert. Op het laatste moment wordt het ‘buigen of barsten’ en dan …………….. De regering moet stoppen met het publiceren van koopkrachtplaatjes, aannames van de rekenmeesters, die slechts een heel grof beeld geeft over of en hoeveel meer of minder geld er maandelijks in de portemonnee komt. In feite zijn er veel groepen die afwijken van de norm. Koopkracht is een papieren onwerkelijkheid, waarmee politici worden bestookt. We moeten veel meer bekijken naar het netto-besteedbaar inkomen na betaling van belastingen, hypotheeklasten/huur, zorgkosten, energielasten en andere vaste lasten waaronder kinderopvang onder aftrek van netto toeslagen en kinderbijslag. Daarbij moet in acht worden genomen dat de gepubliceerde cijfers niet zijn meegenomen de kosten die gepaard gaan met de uitwerking van de plannen van het Klimaatverdrag van Parijs en de uitkomst van een nieuw pensioenakkoord, waarbij de gevolgen van het monetaire beleid van de ECB (wat gaat er gebeuren met het lage-rente beleid) moeten worden meegerekend. Bij alle nu gepresenteerde data van de begroting komen voor 1 januari aanstaande nog de kosten van de energietransitie en die gaan een heel ander beeld opleveren over de nu uitgesproken optimistische ontwikkelingen. De Koning zei in de Troonrede “Naar verwachting neemt het nationaal inkomen volgend jaar met 2,6% toe en bedraagt het overschot op de rijksbegroting 1%. Hierdoor wordt de staatsschuld lager en is Nederland beter voorbereid op toekomstige economische schokken.” Het overschot op de begroting voor 2019 is €10 mrd, dat is 1% bbp, dat wordt aangewend om de staatsschuld terug te brengen naar 49.6% bbp bij een EMU-norm van 60%. De minister van Financiën Wobke Hoestra waant zich een gelukkig man. Hij heeft zijn werk goed gedaan, denk hij. Ik zet daar vraagtekens bij. In de hele Troonrede komt het woord visie niet voor. Dat tekent het beleid van het kabinet. Eerder heb ik Mark Rutte al eens neergezet als een regeringsleider van het type ‘onderhoudsmonteur’. Op 3 september 2013 schreef VK onder meer over de vijfde H.J. Schoo-lezing, die de premier in de Rode Hoed doceerde “dat we inhoudelijk geen wonderen van hem mochten verwachten, dat maakte hij in zijn eerste zinnen al duidelijk. ‘Visie is als de olifant die het uitzicht belemmert’. ‘Als visie een blauwdruk voor de toekomst betekent, dan verzet alles wat liberaal is in mij zich daartegen.’ Geen vergezichten dus, maar een dringende oproep bestaande zekerheden los te laten en ons open te stellen voor veranderingen.” Daarmee wist de Nederlandse politiek en het volk wat zij wel en niet van hem konden verwachten: een veredelde politieke klusjesman. Geen grote investeringen in de toekomst, geen beleid voor volgende generaties. Het bestaande beschermen en zo nodig aanpassen, dat is wat hij doet. Dat beleid past in dat wat de 27 EU-regeringsleiders voeren. Geen vergezichten, je eigen handeltje zo goed mogelijk beheren, misschien wel beschermen, geen groot-Europese gedachten. Voor onderwerpen, die niet meer op nationaal niveau kunnen worden behandeld, op Europees niveau samenwerken, zoals cybercriminaliteit, internationaal opererende criminelen en het afsluiten van Europese handelsakkoorden, dat is het maximale. Maar dat loopt allemaal nog niet op wieletjes. Deze week traden twee Haagse politici, beiden dertigers, in de publiciteit, met hun zorg of ze erin kunnen slagen hun (klein)kind(eren) het rentmeesterschap nog succesvol over te kunnen dragen. Het is moeilijk geformuleerd, maar er staat dat Carola Schouten, minister van Landbouw, en Klaas Dijkhoff, fractievoorzitter van de VVD, zich afvragen of ze het welzijn, de veiligheid en een verduurzaamd verdienmodel kunnen overdragen aan hun kinderen. Die vraag wordt ook gesteld door jonge boeren: kunnen we met een kringloopmodel voor het boerenbedrijf de kost nog wel verdienen op langere termijn? Ik keer terug naar het begrotingsoverschot en vraag mij af of het wel zo verstandig is om onze staatsschuld af te lossen of dat we een diepte-investering zouden moeten doen in de toekomst door meer geld in onderwijs en wetenschap te stoppen waarmee we ons gaan verdiepen in de behoeften van de samenleving over tien jaar. De Chinezen hebben daar al voor gekozen: robotisering en KI. Die weten waar ze naartoe willen. Europa heeft het veel te druk met de problemen van vandaag: migratie, de Brexit en de gevolgen daarvan voor lidstaten, het Oost- en het West denken, Italië, Turkije/Syrië/Rusland en de sluimerende handelsoorlog met Trump. Rutte is ook de man er niet voor, geen visionair, een single, geen nakomelingen, een belangenbehartiger van het groot-kapitaal, kortom niet de leider van dit volk die leiding geeft aan de omwenteling waarvoor wij staan, waarvoor keuzes moeten worden gemaakt. De samenleving moet omgebouwd worden met duurzamer fundamenten, dat is de uitdaging. Niet het aflossen van de huidige, relatief lage, staatsschuld. Het volk spreekt zich daarover duidelijk uit. In de peiling van EenVandaag zegt 77% dat ze twijfelen aan de optimistische koopkrachtcijfers en of de lonen wel verhoogd gaan worden. De gemeente Amsterdam meldde al dat de gemeentelijke lasten in 2019 met €55 per gezin gaan stijgen. Ik lees nergens met hoeveel de lokale en provinciale belastingen en lasten omhoog gaan en die van de waterschappen, het milieu en het energienetwerk. Binnen de coalitiepartijen verliezen drie partijen een meerderheid van hun achterban: het CDA -66%, de CU -57% en D66 -53%. Hoe groot is het vertrouwen in de Nederlandse bewindspersonen? Op 1 en 2 staan Carola Schouten en Arie Slob van de CU en op 3 en 4 Wopke Hoekstra en Ferdinand Grapperhaus van het CDA. Mark Rutte staat in het linkerrijtje (van de 16 ministers) op plek 9, op plek 10 2 VVD-ministers, op 14 het VVD-boegbeeld Eric Wiebes en op de laatste plaats de onbekende VVD-minister Bruno Bruins.

Tijdens de Algemene Beraadslagingen kwam naar voren dat er binnen de coalitie een verschillende invulling wordt gegeven aan de afspraken over de nakoming van het Klimaatakkoord van Parijs. De VVD en het CDA nemen afstand van D66 en de CU. De onderhandelaars is te kennen gegeven dat ze niet te hard van stapel moeten lopen. Beide partijen trappen op de rem over de duurzaamheidsplannen. Het is mooi het allergroenste kabinet ever te zijn, maar de kosten die daarvoor moeten worden gemaakt moeten wel betaalbaar zijn, zei Dijkhoff. We willen zeker niet het hardstlopende kind uit de klas zijn, die achteraf wordt uitgelachen. Daarmee stappen ze in de trein van Thierry Baudet, die stelt dat ‘de huidige plannen die honderden miljarden kosten, volgens de rekenmodellen van de klimaatpriesters zélf, in niet meer dan…0,00007 graden minder opwarming leiden’. Dijkhoff wil afwachten in welk tempo andere EU-lidstaten de doelstellingen gaan uitvoeren. Hij wil daar, vooralsnog, geen geld in gaan steken. Waarvan akte. De vraag is of het kabinet nu gaat rommelen aan het dichtdraaien van de gaskraan in Groningen (plan Wiebes). Rutte is niet van plan te reageren over de stand van zaken bij de overlegtafels. Onlangs lekte uit dat Shell dreigt te stoppen met onderhandelen als het bedrijf geen milieusubsidies krijgt. Betekent dat dat Rutte wordt gechanteerd? Thieme van de Partij voor de Dieren wil een oordeel daarover van de premier, maar dat doet hij niet. CDA’er Buma wil weten of andere landen ook streven naar een CO2-reductie van 49% ten opzichte van 1990. Hij is bang dat Nederland nogal alleen staat in de klimaataanpak. Rutte wil andere landen nu niet teveel achter de broek aan te zitten, omdat het daar politiek gevoelig ligt. De Tweede Kamer wil dat het kabinet bekijkt hoe witteboordencriminaliteit harder kan worden aangepakt. GL en de VVD stellen in een motie dat misdrijven in de financiële sector dat, als ze worden afgedaan met een transactie, betrokken individuen onbestraft blijven, zoals bij de nalatigheid bij witwaspraktijken bij ING. De oppositie vraagt in een motie om een onderzoek naar alternatieven voor de afschaffing van de dividendbelasting die het vestigingsklimaat verbeteren voor bedrijven. Zij zijn van oordeel dat dat het een schande is dat het kabinet de financiële belangen van multinationals en hun aandeelhouders op deze wijze behartigt en de publieke sector in de kou laat staan. De motie werd door de hele oppositie, vertegenwoordigd 74 van de 150 zetels, ondertekend, ook door de SGP, die tot deze week twijfelde. SGP-leider Van der Staaij zei dat de argumenten voor de maatregel dunner zijn geworden en de kosten hoger. De motie is kansloos. Wat nu nog interessant is is de tegenwet die de afschaffing van de dividendbelasting gaat terugdraaien zodra Rutte zijn politieke macht verliest, van Groen Links. Thierry Baudet werd verweten dat hij nauwelijks aan het debat had deelgenomen. Hij wees dat resoluut van de hand omdat van een debat met de regering geen sprake was geweest omdat Rutte niet bereid was een discussie te gaan met de oppositie. De deur is dicht en bleef dicht, dat is de realiteit voor de oppositie. Met het regeerakkoord heeft Rutte zijn beleid dichtgetimmerd en geen van de coalitiepartijen had het lef een voet tussen de deur te zetten. Ik ervaar dat als teleurstellend, zeker van Seghers en Pechtold. Baudet zag geen noodzaak in die poppenkastvertoning energie te stoppen. Premier Rutte zei in het debat dat hij over afschaffing van de dividendbelasting geen zaken kan doen met de oppositie. Hij ziet geen alternatief dat bedrijven net zo goed in Nederland kan houden. Rutte stak op geen enkel onderwerp de hand uit naar de oppositie. Asscher sprak van een opgeheven middelvinger. Dat breekt Rutte op enig moment nog wel op, hij verliest namelijk draagvlak in de samenleving, als hij de oppositie hard nodig heeft b.v. op 27 mei aanstaande na de verkiezingen voor de Eerste Kamer.

Trump gaat hard tekeer in de handelsoorlog tegen China. Trump is vooral een harde zakenman, type straatvechter, en in veel mindere mate een strategische president van een wereldmacht die met een niets ontziende aanpak de tegenstander zijn eisen afdwingt. Althans dat denkt hij. Bij zijn achterban zijn geluiden hoorbaar dat Trump op een roekeloze wijze beleid voert. Amerikaanse goederen worden duurder en dat verzwakt de economische groei, de bedrijfsresultaten en de koopkracht van de Amerikanen. In 2018 kwam Trump met zijn harde eisen. Het begon in januari met heffingen op wasmachines, zonnepanelen en zonnecellen. Aanleiding waren klachten van Amerikaanse fabrikanten (waaronder wasmachinemaker Whirlpool) over Chinese en Zuid-Koreaanse producenten (zoals Samsung en LG). Zij zouden hun machines en panelen in de VS dumpen – onder de kostprijs verkopen. Die heffingen leidden tot weinig commotie. Dumpen komt vaker voor – het antwoorden met sancties ook. Sterker nog: volgens de regels van de Wereld Handelsorganisatie (WTO), de instelling die bemiddelt bij handelsconflicten, zijn strafheffingen toegestaan tegen een land dat zich aan dumping heeft bezondigd. Zo bezien was Trump’s besluit niet zo bijzonder. De invoering van heffingen op buitenlands staal (25%) en aluminium (10%) dit voorjaar was dat wel. Die maatregel was gericht op bescherming van de Amerikaanse staal- en aluminiumindustrie – het ging niet om dumping. Trump doorbrak het principe dat handel in principe vrij moet zijn. Aanvankelijk bleven partners als Mexico, Canada en de EU gevrijwaard van de heffingen. Die uitzonderingspositie hielden ze niet lang. Zuid-Korea kreeg die wel. Dat land bond in en beloofde de export van staal naar de VS met 30% in te krimpen. Trump’s staalbesluit leidde tot een kettingreactie. Mexico voerde heffingen in op Amerikaanse producten, Canada, Turkije, India, China en de EU ook. Sinaasappelsap, motoren en bourbon horen tot de Amerikaanse producten die de EU sinds de zomer belast. China richtte zijn pijlen vooral op Amerikaanse landbouwproducten. Sindsdien hebben de VS handelsconflicten met ongeveer de halve wereld. Sindsdien wordt er veel gedreigd. In de zomer leek de ruzie met de EU bijgelegd, toen Trump en EU-voorman Juncker elkaar opvallend hartelijk bejegenden. Maar het EU-aanbod om alle wederzijdse heffingen op industriële producten af te schaffen, wees Trump af. Zijn dreigement om heffingen in te voeren op Europese auto’s hangt nog altijd in de lucht. Ruzie is er tussen de VS en Canada: over staal, aluminium en de herziening van het vrijhandelsverdrag Nafta. Ruzie is er met Turkije over staal en een Amerikaanse dominee die in Turkije wordt vastgehouden. Ruzie is er met Rwanda dat een importheffing op tweedehandskleding uit de VS invoerde waarop Trump het Afrikaanse land het recht ontnam om heffingvrij kleding naar de VS te exporteren. Bijgelegd lijkt de ruzie wel met Mexico, dat een paar veranderingen in het Nafta-verdrag accepteerde. Grote veranderingen lijken het overigens niet te zijn. De ruzie die het meeste gewicht in de schaal legt, is die met China. China exporteert veel meer naar de VS dan omgekeerd en dat is Trump een doorn in het oog. Daarbij probeert China op allerlei (dubieuze) manieren aan Amerikaanse technologische kennis te komen en ergert Trump zich aan de zijns inziens kunstmatig lage koers van de Chinese munt. De handelsruzie is geëscaleerd tot een echte handelsoorlog. In juli stelde Trump invoerheffingen op $50 mrd op Chinese producten op machines, motoronderdelen en andere technologische producten, waarop China Amerikaanse landbouwproducten als soja, mais, tarwe en katoen belastte. In augustus kwamen voor China $10 mrd nieuwe heffingen. Deze maand voor $200 mrd tegen 10%, maar als China opnieuw nieuwe heffingen zou invoeren wordt deze invoerheffing per 1 januari aanstaande verhoogd naar 25% en gaat Trump nog eens een schepje verder met $267 mrd, waarmee de gehele Chinese export met invoerheffingen wordt belast. Het risico daarvan kan zijn dat de inflatie (en de rente) in de VS omhoog schiet. China heeft niet veel nieuw wapengeweld meer, behalve dan voor de VS strategische mineralen die de Amerikaanse vliegtuigindustrie en computer- en smartphone-producenten nodig hebben. Het beleid van Trump draagt grote risico’s met zich mee voor de Amerikaanse en Chinese economie, maar ook voor de wereldhandel, waaronder die van de EU. (bron: Trouw)

Lesbos is één groot humaan drama. Machteloosheid regeert in de kampen voor vluchtelingen op het Griekse eiland Lesbos. Elke hoop van vluchtelingen daar is weg. Kinderen plegen zelfmoord omdat er geen perspectief voor de toekomst wordt geboden. Dit is een aanklacht voor de Griekse regering, maar nog meer voor de Brusselse politiek en aan Jean-Claude Junker, het boegbeeld van de EU, op de eerste plaats. De Europese regeringsleiders dachten de oplossing van de migrantenproblematiek gevonden te hebben in het handhaven van het Dublin-akkoord en de verantwoordelijkheid te leggen bij de landen die grenzen aan de Middellandse Zee, in het bijzonder een straatarm land als Griekenland en Italië dat barst van de schulden. Het gevolg is een groot humanitair drama. 9000 vluchtelingen verblijven in een ruimte die maximaal 3000 volwassenen en kinderen kan herbergen. Ouders en kinderen slapen op karton onder de open hemel. De gezondheid daar is slecht, er is in het hele kamp één arts en wat medisch personeel van ngo’s, maar veel te weinig artsen en onvoldoende medicijnen. Het is er onveilig, er is onvoldoende beveiliging, er wordt gevochten, er is een schimmel onder de mensen daar waarvoor geen werkende zalf beschikbaar is. De behandeling van asielaanvragen loopt maanden achter. Er is geen heenweg en geen terugweg voor de vluchtelingen omdat Turkije geen vluchtelingen meer terugneemt. Alleen voor mensen die medisch kwetsbaar zijn en psychiatrisch behandeld moeten worden of kinderen en volwassenen die naar een ziekenhuis moeten is er een mogelijkheid dat ze naar het Griekse vasteland mogen. Alleen er is een probleempje en dat is de wachtlijst van 3000 mensen. Mensen roepen om hulp ze uit deze hel te halen waarin ze verblijven. 19 hulporganisaties hebben deze week de noodklok geluid voor 20.000 vluchtelingen die op de Griekse eilanden verblijven. Duidelijk is dat de Griekse regering deze problemen niet kan beheersen laat staan oplossen. Ze willen deze maand nog wel 2000 migranten van overvolle kampen op de eilanden Lesbos, Samos en Chios naar het vasteland overbrengen. In oktober zijn nog eens 1000 mensen aan de beurt voor dezelfde verhuizing. Het gaat daarbij om mensen die asiel hebben gekregen, minderjarigen, zwangere vrouwen en zieken. De regering ligt onder vuur vanwege de barre humanitaire omstandigheden in de kampen. Er zijn veel mensen ziek en er wordt geklaagd over wijdverspreid seksueel geweld. De Griekse regering erkent dat de toestand in de kampen zorgelijk is. Maar het is veel te weinig en Brussel grijpt niet stevig in, waar blijft de humanitaire hulp voor deze straatarme mensen in nood?. Er arriveren nog steeds nieuwe migranten. Dit is een toonbeeld van het Europese failliet. Zijn Rutte, Merkel, Macron c.s. daarvoor de hoofdverantwoordelijken? Ik vrees van wel: ze veegden alleen hun eigen stoepjes schoon in Salzburg.

Op Prinsjesdag werd bekend gemaakt dat het kabinet €100 mln uittrekt om de huizen in Groningen te verstevigen en €1 mrd voor de versterking van de economische activiteiten in de provincie Groningen. Ook is naar geld gezocht om een teruggang in de gasbaten op te vangen. Die teruggang is deels het gevolg van de deal die Wiebes in juni sloot met Shell en Exxon. De oliemaatschappijen, verenigd in de NAM, kregen de afgelopen decennia 10% van de winst, maar die is nu verhoogd naar 27%. Ook hoeven Shell en Exxon niet langer 36% van de kosten – voor onder meer schade en versterking – te betalen, maar nog maar 27%. Noodzakelijk, vindt Wiebes, omdat Shell en Exxon een hoop geld mislopen door het besluit de gaskraan dicht te draaien. Daarvoor kunnen ze een fikse schadeclaim eisen. Dus moest hij die claim afkopen voor rekening van de Nederlandse belastingbetaler. Minister Wopke Hoekstra van Financiën zegt daarover letterlijk: “Wat is positief? Dat de oliemaatschappijen afzien van de claim van €70 mrd.” Die uitspraak geeft een vals beeld: Shell en Exxon hadden immers recht op 10% van die €70 mrd: €7 mrd dus. Wat hier staat is dus dat VVD-minister Wiebes aan Shell en Exxon-Mobil een geschenk van €63 mrd geeft. Pure misleiding van de 2e Kamer en het Nederlandse volk. Die claim van €70 mrd bestaat namelijk helemaal niet. Pure oplichting van Wiebes en de belastingbetalers betalen de prijs. Als 91% van de Nederlanders tegen het geschenk van jaarlijks €2 mrd aan afschaffing van de dividendbelasting is, hoe staat het volk dan tegenover het geschenk van €63 mrd aan de NAM? Wiebes moet WEG en zo snel mogelijk en als dat niet gaat MOET het kabinet Rutte III vallen. Door de nieuwe verdeelsleutel loopt de schatkist de komende drie jaar €1,5 mrd aan gasbaten mis. Tot 2030 loopt dat verder op. De economie trekt aan, daarom kan het kabinet zich dit veroorloven, als die groei tenminste niet terugzakt door externe ontwikkelingen. “Wiebes heeft zich óók gerealiseerd dat Nederland fors achterloopt met het overstappen naar vormen van duurzame energie,” zegt hoogleraar Faaij. “Daardoor mist ons land economische kansen. Door te stoppen met het Groningse gas, dwingt hij ons hier meer werk van te maken. Een hefboom, waardoor op den duur weer geld in het laatje kan worden gebracht.”

Rusland zegt: ‘MH17 neergeschoten met aan Kiev geleverde Russische raket’. De MH17 is in 2014 in Oekraïne neergehaald door een raket die volgens het Russische ministerie van Defensie aan Oekraïne was geleverd. Rusland meldde dat de raket na de levering nooit meer in Rusland is geweest. De bekendmaking strookt niet met eerder internationaal onderzoek. Dat gaat ervan uit dat een uit Rusland aangevoerde raket door pro-Russische separatisten is gebruikt. Volgens de Russische generaal Nikolaj Parsjin is de raket in 1986 in een fabriek ten noorden van Moskou gemaakt en naar Oekraïne vervoerd. Het projectiel was in 2014 in handen van een Oekraïense legereenheid, de 223e luchtverdedigingseenheid. Die was betrokken bij de strijd tegen opstandelingen in het oosten van Oekraïne. Het zou dus technisch mogelijk kunnen zijn dat de Oekraïers deze Buk-raket hebben omgereden naar de plek vanwaar hij is afgevuurd op 17 juli 2014. Westerse onderzoekers zijn welkom om de documentatie in te zien die over de productie en het transport van de raket zijn gevonden, melden Russische media. De nieuwe gegevens zijn al naar Nederland gestuurd. Het Joint Investigation Team (JIT), dat de ramp met vlucht MH17 onderzoekt, stelt de informatie van Rusland zorgvuldig te analyseren en mee te wegen. Het JIT tekent daarbij wel aan dat het Russische ministerie van Defensie al eerder informatie heeft gepresenteerd die feitelijk onjuist was. Het onderzoeksteam blijft uitgaan van de bevindingen die in mei zijn gepresenteerd, dat het vliegtuig is neergehaald met een BUK-raket die is afgevuurd door de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger. Dat gebeurde vanaf een veld in een gebied dat op dat moment in handen was van pro-Russische seperatisten. In het verleden heb ik al vragen gesteld waarom er aan Oekraïne in de onderzoekscommisie veto rechten zijn toegekend in de publikatie van rapporten. Er waren al veel eerder geruchten dat de Oekraïne zelf de raket had afgevuurd, alleen is het nooit de bedoeling geweest dat er een burgervliegtuig uit de lucht zou worden geschoten. Er kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel was onderweg van Nederland naar Maleisië.

© 2018 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 21 september 2018; week 38: AEX 549,79; Bel20 3774,89; CAC40 5494,17; DAX 30 12.430,88; FTSE 100 7.490,23; SMI 8996,58; RTS (Rusland) 1149,53; DJIA 26.743,5; NY-Nasdaq 100 7.531,07; Nikkei 23.869,93; Hang Seng 27.953,58; All Ords 6305,4; SSEC 2.797,48; €/$1,17695; BTC/USD volatile: $6762,14; 1 troy ounce goud $1198,70; dat is €32.777,50 per kilo; 3 maands Euribor -0,319% (1 weeks -0,375%, 1 mnds -0,371%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,56%; 10 jaar VS 3,0659%; Belgische Staat 0,792%, 10 jaar Duitse Staat 0,458%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) 0,1%, Japan 0,1254%; Italië 2,834%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,329.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.