UPDATE 22-01-2022/617 Jaap van Dissel: het is te vroeg om te stellen dat omikron een griepvirus is

Dit weekend wordt bepaald door een aantal ontwikkelingen die zorgen voor grote onzekerheden. Op de financiële markten zette vrijdagmiddag een beweging in die onzekerheden in zich bergt of die doorzet dan stabiliseert. De oorzaak moet gezocht worden in 3 feiten: de stijgende inflatie, het monetaire beleid en mogelijk dalende bedrijfsresultaten. Ook het gedaalde vertrouwen in de Amerikaanse president Joe Biden één jaar na zijn beëdiging. De Democratische senatoren staan niet meer volledig achter hem, waardoor zijn plannen worden geblokkeerd in de Senaat. Of dat het werk is van Donald Trump, de Republikeinse Partij dan wel opstandige Democraten zelf is onduidelijk. Het resultaat is wel dat Biden deze week hard is uitgevallen tegen Poetin. Het diplomatiek overleg heeft nog geen oplossing geboden. De Amerikanen willen aan de grens met Rusland, in Oekraïne, een NAVO-land vestigen. Ik verwacht dat Poetin alles zal doen om dat te voorkomen. Het is een strijd tussen ego’s. Maar als de VS en Rusland geen overeenstemming bereiken moet een inval van de Russen in Oekraïne niet worden uitgesloten. En wat doet de VS, de NAVO-lidstaten dan? Wat meespeelt is dat Rusland een grote leverancier is van aardgas aan veel Europese landen. Als Rusland die kraan dichtdraait zal het Europese bedrijfsleven zwaar getroffen worden. Wat ook meespeelt is dat de Amerikanen de levering van aardgas door de Russen willen overnemen door vloeibaar gas aan Europa te verkopen. Er staan 100.000 Russische militairen aan de grens met Oekraïne. Het diplomatieke overleg zit muurvast in het gevaarlijkste conflict in Europa sinds de Koude Oorlog. De EU kijkt machteloos toe. ‘Poetin torst een enorm onverwerkt verleden’, zegt de Nederlandse ex-NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer. Aanbevolen: https://www.npostart.nl/buitenhof/23-01-2022/VPWON_1332200 Na de langste kabinetsformatie in de Nederlandse geschiedenis is kabinet Rutte IV begonnen. Hoe ging het eraan toe achter de schermen tijdens de formatie? En hoe zit het met de veel besproken nieuwe bestuurscultuur? In Buitenhof: informateurs Wouter Koolmees en Johan Remkes over hun ervaringen. En die ene vraag die onbeantwoord bleef en mogelijke gevolgen voor Mark Rutte. Elders in dit blog ook een nieuwe peiling van Maurice de Hond over de reacties van het kiezersvolk op het kamerdebat na de regeringsverklaring.

In Groot-Brittannië verdwijnen de meeste coronamaatregelen komende donderdag. De verplichting om mondkapjes te dragen en thuis te werken vervalt, evenals het coronatoegangsbewijs. Dat heeft premier Johnson bekendgemaakt in het Lagerhuis. Hij wil ook de verplichte isolatie na een coronabesmetting schrappen. De wet die dat regelt, loopt in maart af. De Britse premier zei dat wettelijke verplichtingen moeten worden vervangen door adviezen en aanbevelingen nu covid endemisch wordt. Het loslaten van de maatregelen is voor een groot deel te danken aan de boostercampagne, zei hij. (bron: NOS)

Hendrik Tuch, CFA is hoofd vastrentende waarden Nederland bij Aegon Asset Management en schrijft: het regent nu al renteverhogingen in Europa. De centrale banken van Hongarije Polen, Tsjechië – EU-landen zonder euro – laten nu al zien wat een normalisering van het monetaire beleid voor de ECB gaat betekenen. De ECB moet nu echt aan de bak. Sinds november 2021 is de toon van centrale bankiers flink gewijzigd in de richting van een verkrapping van het monetaire beleid. De FED, de Amerikaanse centrale bank, moest toegeven dat de inflatiecijfers langere tijd hoog zullen blijven, en de ECB geeft aan dat het steeds moeilijker is om een inschatting te maken van de inflatiecijfers in de komende jaren. De FED heeft besloten om de aankopen van obligaties versneld af te bouwen en begint waarschijnlijk in maart met een reeks renteverhogingen. De ECB doet het wat kalmer aan en blijft benadrukken dat een renteverhoging er dit jaar nog niet in zit. De vraag blijft hoelang de ECB zich het kan veroorloven om op de pauzeknop te blijven drukken. Het uitstel geeft financiële markten in de eurozone wel tijd om te wennen aan een krapper monetair beleid. Niet elke Europese centrale bank neemt zoveel tijd om de inflatie te bestrijden. Binnen de EU zijn er al landen waar de rente flink omhoog is geschroefd. De Hongaarse centrale bank (inflatie december 2021 7,4%) heeft de officiële rente in de afgelopen zes maanden met zo’n 2% verhoogd in stapjes van 20 of 30 basispunten. In Polen (inflatie december 2021 8,9%) stond de rente in september nog op 0,10%, maar dat is na enkele verhogingen intussen 2,25%. De centrale bank van Tsjechië (inflatie december 2021 5,4%) spant de kroon met in totaal 3,5% aan renteverhogingen, met stappen van gemiddeld 1% elke maand sinds oktober. Daarmee is een flink gat geslagen in vergelijking met veel andere Oost-Europese landen die wel onderdeel zijn van de eurozone, zoals de Baltische staten en Slowakije. Deze profiteren nog steeds van de ECB-depositorente van -0,50%. Landen die lid worden van de EU moeten in principe ook de euro invoeren. Dat bespoedigt de economische integratie van nieuwe leden en zorgt er ook voor dat de ECB toezicht kan houden op lokale banken en financiële markten. Op de EU-website staat netjes dat Polen, Hongarije en Tsjechië op dit moment geen lid zijn van de eurozone maar dat deze zich aansluiten zodra ze aan de voorwaarden voldoen. Alleen is sinds de Europese schuldencrisis in 2011, waarbij Griekenland bijna uit de euro is gevallen, de animo voor de introductie van de euro flink gedaald. Intussen laten de centrale banken van deze landen wel goed zien wat een echte normalisering van het monetaire beleid zou betekenen voor de ECB. Om inflatie niet verder uit de hand te laten lopen, zou ook de ECB nu moeten beginnen met een flink aantal renteverhogingen. Het ECB-bestuur lijkt van plan te zijn om zo lang mogelijk te wachten met deze onvermijdelijke verhoging, het contrast met landen buiten de eurozone wordt steeds groter, want daar regent het al renteverhogingen. (bron: EX Profs) Bij de huidige stand van zaken en de verwachtingen van derden zal de ECB moeten gaan bewegen en kunnen ze niet langer stommetje spelen. De geldontwaarding neemt vormen aan die onrust veroorzaakt, ook doordat de rentetarieven, ondanks dat de ECB maandelijks €80 mrd in de markten blijft pompen, blijft stijgen. Daarmee verliest de ECB haar macht en dat is een onwenselijke ontwikkeling.

Algemeen

Maandagmorgen in de dagbladen meerdere reacties van lezers op de eerste persconferentie van het duo Rutte/Kuipers. Ik neem er 2 uit, een positieve en een veel minder positieve. De eerste, een vrouw, schrijft, wat een verademing, Kuipers is een gewoon mens, die zichzelf is en zich aan de feiten houdt. De tweede, een man, stelt zich kritischer op over de nieuwe presentatie met grafieken op de achtergrond. Niet teveel informatie ineens brengen. Goede voorlichting is het halve werk. Enkele kanttekeningen. Voor mij was de nieuwe minister van VWS – nog – geen verademing, misschien wel meer van het oude, het vooral vaag houden en een presentatie die de besluitvorming niet begrijpelijker maakte. Wat is de zin van grafieken te tonen zonder die inhoudelijk toe te lichten? Daar wordt het volk alleen maar bozer over: ook die nieuweling vertelt niet het hele verhaal. Maar wat voor mij veel zwaarder weegt is de combinatie van het aangekondigde beleid en een mogelijk doem-scenario. Aan de ene kant houdt de minister rekening van een stijging van het aantal omikron-besmettingen naar 80.000 per dag (is dat getal het totaal aantal of zijn dat de geregistreerde die zich hebben laten testen; in dat geval verdubbel ik het aantal want veel mensen laten zich voor de milde griepklachten niet testen, zij werken niet meer mee aan de poppenkast van de deskundigen en de overheid). Door de bestaande regels over ziektemeldingen en quarantaine van huisgenoten ontstaat een wanorde in de samenleving in het algemeen bestuur, in de zorg, het onderwijs, bij brandweer en politie, in het openbaar vervoer en misschien ook wel in de informatievoorziening. Aan de andere kant laat diezelfde minister aan de 2e Kamer weten dat de ziekenhuizen kunnen beginnen met het wegwerken van dringende medische behandelingen die nu nog op de wachtlijsten staan. Verder is duidelijk geworden dat de corona-maatregelen niet alleen hebben geleid tot financieel/economische problemen onder de zwaar getroffen ondernemers en instellingen maar ook tot sociaal/maatschappelijke. Zo kunnen voedselbanken niet meer aan de vraag voldoen, neemt het aantal mensen die onder de armoedegrens leven toe en stijgt het aantal zelfdodingen onder jongeren. Als gevolg van corona hebben meer jongeren psychische problemen, als eenzaamheid, stress en studieproblemen. Behalve de toezegging dat het kabinet gaat kijken op welke aanvullende wijze er financiële steun kan worden gegeven aan ondernemers waar het water tot aan de lippen staat en dat burgemeesters belast worden met de interpretatie waarmee de afgekondigde regels worden gehandhaafd. Het afgelopen weekend viel de rebellie onder ondernemers en het volk mee, maar de anti-corona demonstratie in Amsterdam trok meer demonstranten dan verwacht, ca 15.000. Nu omikron door het volk wordt ervaren als een ‘griepje’, dat vanzelf na een aantal dagen wel weer over is, zal de bereidheid onder de bevolking zich te laten boosteren afnemen. Ik zet nog een stap verder: voor mij is omikron geen corona-variant maar de zware griepaanval waarvoor het RIVM in november al waarschuwde. Dan moet je stoppen met vaccineren en boosteren want die geven geen bescherming tegen griep. Stel, omikron is over 4 tot 6 weken over zijn top heen, ontstaat er dan weer een nieuwe corona-variant of hebben we dan de fase van groepsimmuniteit bereikt? En kunnen we dan overgaan tot het opruimen van de puinhoop die corona achterlaat? Ik stel de vraag of het niet noodzakelijk is 2 andere bewindslieden, die communicatietechnieken beheersen, de presentatie te laten doen in de voorlichting van de bevolking.

Waarom krijgen wij van de regering niet een onderbouwing waarom we ons dit jaar nogmaals 2 keer moeten laten boosteren. De vaccinaties werken onvoldoende en daarom zijn extra krachtige boosters noodzakelijk, die kennelijk maar een kort werken. Ik heb mij afgevraagd wie er belang hebben bij vaccinaties/boosters. Op de eerste plaats de virologen. Die kunnen een virus niet bestrijden anders dan met vaccins, kunstmatige antistoffen die de weerstand versterken. Maar die werken maar een beperkte periode en hebben een veel mindere kwaliteit dan de natuurlijke antistoffen, ontstaan na besmetting. De toekomst is dat wij ons in de toekomst regelmatig moeten blijven injecteren. Het is maar zeer de vraag of die overdaad aan serum uiteindelijk geen bijwerkingen gaan veroorzaken. De Franse viroloog en Nobelprijswinnaar Prof. Luc Montagnier (89) stelde al jaren geleden sat juist door de vaccins (met kunstmatige antistoffen) nieuwe varianten van een virus worden ontwikkeld, die blijven besmetten, totdat er sprake is van groepsimmuniteit op basis van natuurlijke antistoffen.  Het kan ook zijn dat de overheid belang bij heeft dat er gevaccineerd blijft worden, aagezien minister de Jonge 84 miljoen vaccins heeft ingekocht en het een politieke blunder zou zijn voor Rutte III en het Parlement als daar grote verliezen op moeten worden genomen. Met het huidige beleid kan een afhankelijkheid ontstaan van nieuwe vaccins, wat aantrekkelijk is voor verdienmodel van farmaceutische bedrijven. De vraag is waar virologen in dit proces?

De chef van de Duitse marine Kay-Achim Schönbach is zaterdagavond opgestapt nadat hij in opspraak was geraakt vanwege opmerkingen over de Russische president Vladimir Poetin. Schönbach zei onder meer dat Poetin respect verdient en noemde het „een feit” dat Oekraïne het door Rusland geannexeerde schiereiland de Krim nooit meer terugkrijgt. De viceadmiraal had tijdens een overleg in India gezegd dat Poetin respect verlangt en dat het voor westerse mogendheden makkelijk is om hem dat te geven. (bron: NRC) Dat komt hard aan als een militaire strateeg een mening geeft die afwijkt van die van een net benoemde regering. Er gaan geruchten dat morgen zowel de VS en Duitsland hun ‘personeel’ gaan terughalen uit Oekraïne, omdat inlichtingendiensten over informatie zouden beschikken dat de Russen voornemens zijn zijn Oekraïne binnen te vallen. We weten uit de Irak-periode dat Amerikanen ‘informatie’ verzonnen om een inval in Irak te rechtvaardigen. Maar dat de Russen willen voorkomen dat Oekraïne toetreedt tot de NAVO is bekend en dat zij daarvoor diplomatieke en militaire invloed willen inzetten ook. Maar willen de Westerse wereld daar een oorlog voor beginnen? Europa staat heel verdeeld in dit dossier en laten we niet vergeten dat als Rusland de gaskraan dichtdraait, delen van Europa economisch stilvallen. En die prijs is wel erg hoog.

The Voice

The Voice is een kapstok waaraan commerciële omroepen hun producten produceren en waarmee hun verdienmodellen werken. De zaken die de laatste week aan de orde zijn gesteld roepen verontwaardiging op, en terecht. Ik spreek daar geen oordeel over uit, zoals zogenaamde insiders dat al wel deden in praatprogramma’s. Dat laat ik over aan het OM of hier sprake is van het plegen van een strafbare feiten. Maar ethisch verwerpelijk is het wel. Een maand geleden kwamen ook feiten aan het licht over het handelen van Marco Borsato en nu blijkt uit een onderzoek dat deze ‘coach’ minder blaam treft, maar wel grote schade heeft opgelopen. Daarom kijk ik op enige afstand naar de ontwikkelingen, nu deze klachten ook elders in de samenleving plaatsvinden. De zaak bij The Voice lijkt nog geen grote zaak te zijn, we moeten afwachten hoe zich dit gaat ontwikkelen. Er lijkt op grote schaal geen sprake te zijn van verkrachting, veel meer van intiem ongewenst gedrag, dat pas veel later, dan het heeft plaatsgevonden, aan de orde wordt gesteld (soms ook anoniem). Het zou bij The Voice, sinds 2010, 12 seizoenen en >200 afleveringen, gaan om een tiental aangiften van ongepast seksueel gedrag van medewerkers van het TV-programma. Maar in de media worden de voorvallen in een Nederlands Me-Too jasje gepresenteerd. Het format: het zou gaan om veelal jongeren die aan een talentenjacht op TV meedoen waarin de hoofdprijs een zangcarrière is. Het is een ‘spel’ met veel afvallers en weinig winnaars. De deelnemers worden veelal gescout. Er zijn vier teams met coaches als b.v. Marco Borsato, Ali B, Waylon en Anouk. De deelnemers worden bij de voorbereiding ondersteund door de coaches. Er zijn klachten binnengekomen over de wijze waarop 2 coaches invulling hebben gegeven over de wijze waarop die intensieve ondersteuning vorm is gegeven. Verder zijn er klachten van seksuele aard van een muzikant, waarover geen discussie is. De betreffende persoon is daarvoor in therapie geweest, maar dat heeft niet het gewenste resultaat gehad.

Ik kies voor een andere invalshoek en dat is in welke mate de verdienmodellen van het nu ter discussie staande TV-programma verantwoordelijk kunnen worden gesteld voor de ontsporingen. Welke gevolgen heeft de financieel/economische regie gehad op de sociaal/maatschappelijke zaken die nu op tafel liggen. De TV-producties die worden gemaakt moeten voldoen aan de basisregel dat de kijkcijfers zo hoog zijn dat sponsoren bereid zijn in te stappen en er voldoende bedrijven zijn, die reclametijd kopen voor, tijdens en na de uitzending van het programma. Aan die eisen moeten het productieteam, de coaches en de deelnemers voldoen. Dat uitgangspunt wordt streng geregisseerd. De coaches moeten met de ‘winnende’ deelnemers een vertrouwensband opbouwen waarin deze zich zo optimaal, als mogelijk is, presenteren om de stem van het volk, dat thuis voor de buis zit met bier en chips, te winnen. Het grootste belang is dat het volk niet wegzapt naar een andere TV-zender. Het mag nooit saai worden voor de kijker, het moet spannend blijven en ‘leuk’ om naar te kijken. Achter de schermen gebeurt van alles, bewust of onbewust, om dat doel te bereiken. Als deelnemers zich achteraf afvragen of die tik op de bil, die hand op de schouder, die knuffel of misschien nog wel verder gegane intimiteiten, wel gewenst en noodzakelijk waren, begrijp ik volledig. Maar dat de deelnemers contractueel gebonden worden geen informatie te delen met derden over het programma en over wat zich daar afspeelde, is veelzeggend.

Dat een deelneemster, die de top 3 niet had gehaald, deze week op TV klaagde dat ze tijdens de afterparty door niemand meer werd gezien (loozers tellen niet meer mee in een commercieel product) en dat ze eenzaam de party verliet, is tekenend. Het is de waarheid dat in het harde bedrijfsleven geen energie meer wordt gestopt in mensen die in de strijd zijn afgevallen. Dat wordt overgelaten aan de samenleving. Ieder seizoen een nieuwe start met nieuwe coaches en deelnemers, met enkele winnaars en veel meer afvallers. Dat deelnemers achteraf teleurgesteld zijn, is verklaarbaar. Een jongere die deelneemt komt in een onbekende wereld terecht, waar andere normen en waarden gelden. Uiteindelijk gaat het om geld verdienen en zijn de coaches en deelnemers daarin slechts een pion. Daar komt bij dat lang niet altijd de beste zanger wint, want de stem van het volk wordt sterk beïnvloed door het aantal volgers dat een finalist heeft op sociale media.

Maar er is ook een sociaal/maatschappelijk aspect, waar weinig aandacht aan wordt besteed. Het programma brengt deelnemers in een voor hen vreemde omgeving om mee te strijden in een talentenjacht. Daar zetten de deelnemers zich vol voor in om dat doel te bereiken. Van de coaches wordt verwacht dat zij daarbij professionele ondersteuning te geven. Maar er is geen enkele garantie dat al die inzet wordt beloond. In dat spel spelen hormonen een niet weg te cijferen rol. Niet alleen in de voorbereiding ook in de presentatie. In de communicatie tussen de regie en ondersteunende diensten speelt dat mee. En iedere deelnemer en iedere coach zal daarin op een eigen wijze participeren. In dat proces is het fout gegaan. Nu is er een roep om de wetgever dat proces te laten ‘regelen’. Hoe wil de politiek de machtsverhoudingen gaan beïnvloeden? Het is complex net zoals de ongelijke verhouding tussen arm en rijk, de verhouding tussen socialisme en kapitalisme en ziek en gezond zijn. Wat de politiek ook gaat besluiten een gezond spanningsveld tussen mannen en vrouwen moet blijven bestaan. Als de werkelijkheid is dat vrouwen alles moeten accepteren wat mannen van ze verlangen, moet dat beter worden gestroomlijnd. Er moet altijd een werkbare situatie blijven.

In een economie van de vrije markt, zijn de gevolgen van verdienmodellen, dat het volk eisen kan stellen, door middel van de kijkcijfers, waaraan programma’s moeten voldoen. In heel veel gevallen is de norm ‘het moet spannend zijn, het moet leuk zijn en het moet simpel zijn’. Geen ingewikkelde zaken, gewoon rechttoe rechtaan. De consument mag niet in slaap vallen omdat de interesse wegvalt, dat is dodelijk Het is de harde realiteit van de fase waarin ons welzijn zich bevindt. En de commerciële omroepen gebruiken dat voor hun verdienmodellen. Communicatie is verworden tot een verkoopmiddel. Overal worden mensen aangespoord om te kopen, google zoeken gaat hoofdzakelijk over bedrijven en producten en pakken met folders vallen iedere week in de bus (je kunt dit blokkeren). Economische groei is het hoogste doel wat wij nastreven, het mag misschien als een klaagzang klinken, maar het is een appèl voor bewustwording.

Kabinet Rutte IV

Het kabinet wil samenwerken met alle positieve krachten binnen en buiten Den Haag. Dat zei minister-president Rutte in de regeringsverklaring, waarmee hij zijn kabinet aan de Kamer presenteerde. Rutte zei dat het nieuwe kabinet wil werken aan een nieuwe politieke cultuur maar dat het dat niet alleen kan. Het coalitieakkoord laat ruimte voor politiek en maatschappelijk debat en dus voor invloed. De nieuwe cultuur is ook te zien aan de samenstelling van het kabinet, zei hij. Rutte zei dat moet worden gewerkt aan verdraagzaamheid en riep ook politici op respectvol met elkaar om te gaan. (bron: NOS) De oproep van de premier om op een positief achter zijn 4e kabinet te gaan staan, roept vragen op. Kun je van het volk verwachten dat de vragen die ze hebben over hun toekomst en de zekerheid van hun bestaan terzijde worden geschoven en dat het volk vertrouwen moet hebben in zijn persoon en zijn beleid.

Binnen drie weken moet het ministerie van Landbouw de adresgegevens openbaar maken van zo’n 3500 bedrijven die van 2015 tot 2019 zonder vergunning stikstof mochten uitstoten. De Raad van State zegt dat het om emissiegegevens gaat en dus milieu-informatie is. De uitstoot was mogelijk dankzij het inmiddels gewraakte Programma Aanpak Stikstof (PAS). Milieuorganisatie MOB, Mobilisation for the Environment, wilde openbaarmaking van de adresgegevens van de vooral agrarische bedrijven. LTO Nederland is er niet blij mee dat “boeren juridisch worden achtervolgd terwijl ze te goeder trouw handelen”. (bron: NOS) Betekent dit ook dat bedrijven die zonder vergunning stikstof uitstoten in het stikstofdossier kunnen worden meegenomen.

De wekelijkse peiling van Maurice de Hond toont de verschuivingen die zijn opgetreden na het debat over de regeringsverklaring in de 2e Kamer. Terwijl de regeringspartijen vorige week samen al op een verlies van 21 zetels stonden, verloren ze in de week van de regeringsverklaring nog eens 4 zetels. De VVD ging 2 zetels naar beneden en staat nu nog maar op 23 zetels. D66 en CDA verloren er ieder 1. De winnaars waren deze week JA21 en Volt die ieder 2 zetels stegen. Op de vraag wie men het beste vond tijdens het debat sprong, terecht, Pieter Omtzigt eruit. Op ruime afstand kwamen de volgende politici op een vrijwel gelijk niveau: Van der Plas, Wilders, Eerdmans en Marijnissen. 56% vindt de Tweede Kamervoorzitter Bergkamp (vrij) slecht functioneren. Wat opvalt is de snelle opkomst van 3 nieuwe partijen: JA21 met 11 zetels, Volt met 10 en BBB met 7, terwijl de oude garde nauwelijks van plaats verschuift (behalve de PvdD, met een winst van 3 zetels en het CDA met een verlies van 9). In dit lijstje wordt de eenmansfractie van Omtzigt niet meegenomen.

Bijna de helft van de Nederlanders is voor een verdere versoepeling van de coronamaatregelen, om de economie weer op gang te helpen. Bijna 20% vindt dat alle maatregelen losgelaten kunnen worden. Dat blijkt uit onderzoek van bureau I&O Research in opdracht van de NOS onder 2230 volwassenen. De steun voor het gezondheidsbeleid stijgt licht, maar de kritiek op economische maatregelen zwelt aan. Nog geen 30% steunt het economisch beleid in coronatijd. Aan het begin van de pandemie was dat nog 75%. (bron: NOS) Niet alleen het volk heeft een mening over het coronabeleid van de overheid, ook de burgemeesters dringen aan op versoepeling.

Supermarkten willen dat de overheid de quarantaineregels verder versoepelt. Brancheorganisatie CBL zegt dat er lege schappen dreigen als dat niet gebeurt. De winkels hebben steeds meer moeite om de roosters rond te krijgen. De supermarkten willen dat medewerkers zonder klachten niet in quarantaine hoeven, ook niet als ze ongevaccineerd of niet geboosterd zijn. Er werken veel jongeren in de winkels en de booster is alleen voor 18-plussers, dus het gaat om veel medewerkers. Het is nog onduidelijk wat de nieuwe quarantaineregels worden voor cruciale beroepen, waaronder supermarktpersoneel. (bron: NOS)

De cultuurinstellingen moeten zo snel mogelijk weer open kunnen. Dat zei staatssecretaris Uslu voor Cultuur en Media (D66) voor het kabinetsberaad. Ze vindt dat deze instellingen al te lang dicht zijn en zegt dat dat moet veranderen. Uslu is daarmee stelliger dan premier Rutte en minister Kuipers 20 januari. In de Kamer zei Rutte dat hij hoopt op versoepelingen, maar dat hij geen garanties kan geven. Ook Kuipers vond het daar te vroeg voor. Het Outbreak Management Team (OMT) vergaderde vrijdag daarover en adviseert het kabinet om de horeca en de cultuursector tot 20.00 uur weer te openen. De heropening moet volgens het advies wel gebeuren onder strenge voorwaarden. Wat die voorwaarden zijn, is nog niet bekend. Maandag overleggen de meest betrokken ministers over het advies. Dinsdag weer een persconferentie. (bron: NOS) Waarom die terughoudende uitspraken van de premier en zijn minister van VWS? Omikron is geen gevaar voor de volksgezondheid. Het is een grote griepaanval met milde ziekteverschijnselen. Heel weinig besmette personen moeten worden opgenomen in een ziekenhuis, niemand op een IC. De grootste problemen worden veroorzaakt door het kabinet zelf namelijk door de opgelegde quarantaineperiode voor gezonde huisgenoten. Daardoor komen bedrijven en instellingen in de problemen door ziekteverzuim. Uit het oogpunt van de volksgezondheid is er geen enkele redenen, net als in Engeland, de opgelegde beperkingen op te lossen. Iedereen heeft wel eens een loopneus, niest en hoest wel eens, is wel eens moe of heeft hoofdpijn. Moet de samenleving daarvoor op slot worden gegooid? Stop ook met vaccineren en boosteren tegen corona, want omikron is geen corona-variant. Blijf wel alert voor het ontstaan van nieuwe corona-varianten, die wel een aanslag doen op de gezondheid, zoals de alfa-variant.

Het is nog te vroeg om corona een griep te noemen en je weet nog niet wat voor virusvarianten er na omikron nog opduiken. Dat zegt Jaap van Dissel van het RIVM in gesprek met de NOS. Dat de omikronvariant minder ziekmakend lijkt, is volgens hem winst, maar geen garantie dat dat bij nieuwe varianten zo blijft. RIVM-hoofdmodelleur Wallinga wijst erop dat nog niet alles bekend is over de omikronvariant. Dat geldt ook voor de kans op IC-opname. Daarom rekent het RIVM nog met de kans daarop bij delta. Ook ziet Van Dissel dat de ene studie gunstige IC-cijfers laat zien en de andere veel druk op de ziekenhuizen. (bron: NOS) Het hele volk ervaart omikron als een griepje, maar het RIVM houdt nog een slag om de arm. Hij blijft erbij dat omikron een corona-variant is, terwijl het niet de verschijnselen daarvan heeft. Er ligt geen enkele omikron-zieke op een IC, maar je moet er wel rekening mee houden. Het RIVM zelf rapporteert dat in de afgelopen 7 dagen het aantal corona-patiënten in de ziekenhuizen en op de IC’s met 11% is gedaald, maar er zouden ook andere cijfers zijn die ‘veel druk op de ziekenhuizen zetten’. Maar die worden niet gespecificeerd. Het OMT en het RIVM hebben de plank flink misgeslagen met betrekking tot de gevaren van omikron, en dat achtervolgt hen. Dat de heftigheid en de mildheid van omikron geen garantie is voor een volgende corona-variant, als die nog zou komen, is logisch, maar om daarop nu al te gaan anticiperen, is doemdenken. En dat is het allerlaatste waar de samenleving behoefte aan heeft. Heel Europa gooit de poorten open, Engeland en Spanje als eersten, maar wij blijven heel terughoudend om duistere redenen. De hoera en de culturele sector mogen beperkt weer open maar onder heel strenge voorwaarden. Waar vrezen wij voor. Is er momenteel nog een gevreesde vijand waarvoor 2G klaar moet staan?

Ondanks het stijgende aantal ouderen gaat er geen extra geld naar de zorg in de verpleeghuizen. Het kabinet houdt vast aan de korting van €400 mln die het eerder aankondigde, tot verbazing van oppositiepartijen. (bron: NOS)

Corona, omikron, griep, lockdown

De meeste ouders van kinderen van 5 tot en met 11 jaar zijn niet van plan hun kind te laten vaccineren tegen het coronavirus. 35% zegt het zeker of waarschijnlijk wel te zullen doen, 51% zeker of waarschijnlijk niet en 14% twijfelt, blijkt uit onderzoek van I&O Research in opdracht van de NOS. Vanaf vandaag krijgen ouders een brief van het RIVM en het ministerie van VWS met informatie over de coronaprik. De vaccinatie is vrijwillig. De ouders beslissen bij kinderen onder de 12. 37% van de bevolking vindt dat kinderen moeten worden ingeënt. (bron: NOS)

Het Veiligheidsberaad wil nog deze week duidelijkheid van het kabinet over de coronaregels voor de horecazaken en de cultuursector de komende tijd. Die oproep doen de 25 burgemeesters aan minister Yesilgöz van Justitie. Op de laatste persconferentie zei het kabinet pas volgende week dinsdag naar een eventuele heropening te kijken, maar de burgemeesters vinden dat niet snel genoeg, zegt voorzitter Bruls. Het Veiligheidsberaad wil ook dat het kabinet nogmaals hamert op de huidige regels. Het beraad is niet te spreken over horecazaken die uit protest hun deuren openden afgelopen weekend. (bron: NOS)

Een 2G of 3G-toegangsbeleid heeft op dit moment een minimaal effect op het aantal coronabesmettingen. Dat blijkt uit onderzoek van de TU Delft en het UMC Utrecht. Als alleen mensen die gevaccineerd of genezen zijn bij openbare gelegenheden naar binnen mogen, daalt het R-getal met slechts 10%. Dat is niet genoeg om het onder de 1 te krijgen. Dat het coronabewijs minder effectief is, komt vooral doordat vaccins minder effectief zijn geworden. Een 1G-beleid, met testen voor toegang voor iedereen, zou volgens de onderzoekers op dit moment een stuk effectiever zijn. (bron: NOS) Toch wil de nieuwe minister van VWS 2G toch doorzetten. Ik begrijp er niets van en hij is er niet in geslaagd dat te beargumenteren.

Financieel/economische berichten

Het Belgische financiële dagblad De Tijd, wijst op de “hollende inflatie, oorlogsdreiging en slechte bedrijfsresultaten” doen de beurzen daveren. De wereldbeurzen gaven de eerste 15 beursdagen van dit jaar gemiddeld al 4% prijs. In de VS is de schade het grootst met een versnelling van de verkoopgolf sinds de 18de De Nasdaq Composite speelde in de voorbije week 7,6% kwijt na een bijkomende rammeling vrijdag in de sloturen. Daarmee beleefde de techbeurs haar beroerdste week sinds maart 2020, toen het coronavirus de beurzen deed kelderen. De schade reikt verder dan alleen de rentegevoelige technologiesector. De brede S&P 500 moest een weekverlies van ruim 5% slikken, terwijl de Bel20 2,3% inleverde. Beleggers worstelen met het vooruitzicht van een verminderde monetaire stimulus, nu de centrale banken de hoge inflatie proberen te beteugelen. Daarbovenop komen andere onheilsfactoren. De eerste bedrijven die hun jaarresultaten voorleggen, tonen pijnpunten in meerdere sectoren. De bankensector ziet de loonkosten fors toenemen, terwijl Netflix de markt opschrikte met slechte vooruitzichten voor de groei van het aantal abonnees. Vrijdag kelderden ook de Europese windenergiebedrijven na een winstwaarschuwing van de turbineproducent Siemens Gamesa door aanhoudende aanvoerproblemen en stijgende energie- en materiaalkosten. ‘Het resultatenseizoen kondigt zich aan als waarschuwingssignaal voor de de winstgroei van de bedrijven in 2022’, zegt Frank Vranken, de hoofdstrateeg bij de privaatbank Edmond de Rothschild. ‘Hogere rentes in combinatie met een zwakker dan verwachte winstgroei en dalende vooruitzichten kunnen een stevige opschudding veroorzaken.’ De escalatie van het conflict tussen Rusland en het Westen verhoogt de onrust. Vooral Europese bedrijven zijn als grote afnemers van Russisch gas kwetsbaar voor handelssancties tegen Rusland. ‘Dit conflict kan de energiecrisis in Europa nog versterken’, zegt Arnaud Girod van het beurshuis Kepler Cheuvreux. De onrust deed beleggers naar veilige havens vluchten. De Duitse tienjaarsrente, die woensdag voor het eerst sinds 2019 boven nul was uitgekomen, koelde af tot -0,08%. Cryptomunten zijn de grootste slachtoffers van de risicoaversie. De bitcoin daalde vrijdag naar $35.400 en hangt nu meer dan 40% onder zijn piek van november. ‘The Fear of Missing Out maakt plaats voor FOHO, The Fear of Hanging on’, zegt Vranken. (bron: DeTijd) De Franse hoogleraar Thibaut Dumas, neuroloog, left uit wat FOHO is. Sinds de komst van social media lijkt de angst om iets te missen te zijn toegenomen. We checken tig keer onze newsfeed, op zoek naar het nieuwste nieuwtje. Dit is ook van toepassing op de financiële ontwikkelingen, waaronder de cryptomarkten.

De aannames die het RIVM vorige maand gebruikte in de modellen en ervoor zorgden dat het demissionaire kabinet tot een zware lockdown besloot, waren “te pessimistisch”. Dat zei RIVM-directeur en OMT-voorzitter Jaap van Dissel tijdens een technische briefing in de Tweede Kamer. De schattingen van het RIVM over de omikron-variant van het coronavirus waren grotendeels gebaseerd op de deltavariant. Zo werden de kans op een ziekenhuisopname en de kans om op de intensive care te belanden bij een besmetting met de omikron-variant gelijkgesteld aan de kansen daarop bij de deltavariant. “We maken talloze modellen; sommige zijn pessimistischer en andere optimistischer. Die zijn zo goed als de aannames, dat is de verklaring”, zei Van Dissel. Er werden meer maatregelen geadviseerd omdat er nog weinig informatie over de omikron-variant was. “We dachten dat de omikron-variant in potentie even ziekmakend zou zijn als de deltavariant. Op basis daarvan zijn die modelleringen uitgevoerd, maar die zijn duidelijk te pessimistisch geweest.” Volgens Van Dissel worden de percentages continu aangepast, maar kunnen de modellen nog altijd een te pessimistisch beeld schetsen. Zo schatte het RIVM 2 weken geleden in modelberekeningen nog dat het risico op ziekenhuisopname na besmetting met de omikron-variant 40% lager is dan na besmetting met de deltavariant. Ook die schatting lijkt echter te somber, aldus Van Dissel. Het Outbreak Management Team (OMT) voorzag medio december een gitzwart scenario als er niet snel meer maatregelen zouden worden ingevoerd. Ondanks een al geldende avondlockdown zou het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen vertienvoudigen als gevolg van de omikron-variant. Dat zou uiteindelijk kunnen leiden tot drie- tot vierduizend COVID-19-patiënten op de intensive care in januari. Van Dissel benadrukt dat niet alleen de modellen van toen meespeelden bij de afweging om de lockdown te adviseren. “Het aantal ziekenhuis- en ic-opnames lag toen al behoorlijk hoog. We hadden dat, zelfs met een minder grote toestroom, niet aangekund.” (bron: NU) Van Dissel tracht zijn straat schoon te vegen en geeft een gemanipuleerd beeld over de stand van zaken 3 weken geleden. Tijdens de Kerst had het RIVM al gemeld dat omikron dominant was. Dus een advies onderbouwen op de delta-variant die wegzakte ligt niet voor de hand. Op dat moment waren er al signalen dat omikron heel besmettelijk zou zijn, maar minder ziekmakend. Het was toen al een veel te pessimistische prognose en daarmee wordt, terecht, het OMT geconfronteerd. De schade die daarmee aan de maatschappij is groot. Verder zet ik vraagtekens bij het feit dat omikron een corona-variant zou zijn, terwijl het alle ziekteverschijnselen heeft van een griepvirus, waarvoor het RIVM half november al waarschuwde. Want het is maar zeer de vraag in hoeverre corona-injecties werken bij een griepvirus.

In 2021 heeft de Nederlandse landbouw voor €104,7 mrd geëxporteerd, ruim 9% meer dan in 2020. Het is voor het eerst dat de grens van €100 mrd wordt doorbroken. De waarde steeg niet alleen doordat er meer werd geëxporteerd, maar ook doordat de prijzen hoger lagen. Dat alles blijkt uit CBS-cijfers en onderzoek van de Wageningen University. De Nederlandse economie verdiende naar schatting 46 mrd aan de export van landbouwproducten. Het meeste geld wordt verdiend met de sierteelt. Doordat bloemen en planten veel duurder werden, steeg de exportopbrengst met een kwart. (bron: NOS)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Jongeren komen vaak getraumatiseerd uit de gesloten jeugdzorg, blijkt uit onderzoek van Stichting het Vergeten Kind onder jongeren en hulpverleners. De instellingen zijn geen veilige plek en zouden gesloten moeten worden. Kinderen komen in de gesloten jeugdzorg terecht als de rechter daartoe beslist. De opname is bedoeld om hen tegen hun omgeving of zichzelf te beschermen en moet zo kort mogelijk duren. Hulpverleners mogen vrijheidsbeperkende maatregelen nemen, zoals het opsluiten van jongeren. Vastpakken en op de grond duwen is ook toegestaan. Jongeren lopen er extra trauma’s op, zegt de stichting. (bron: NOS)

Johan Remkes is de nieuwe voorzitter van het Nationaal Programma Groningen, het compensatiefonds van €1.150 mln dat een impuls moet geven aan de provincie na alle aardbevingsproblemen. Het bestuur koos unaniem voor Remkes, die in Groningen woont. Hij weet als ervaren bestuurder als geen ander hoe de hazen lopen in Den Haag, wat met de verstoorde relatie tussen het Binnenhof en Groningen een voordeel kan zijn. Het vertrouwen tussen Groningen en Den Haag liep onlangs een nieuwe deuk op, toen het demissionaire kabinet op de valreep bekendmaakte dat het van plan is om extra gas te winnen in Groningen. (bron: NOS) Remkes is geen krachtige persoonlijkheid, maar wel vasthoudend. Hij is 99 dagen aan het informeren geweest (08-09-21/15-12-21) voor een kabinet zonder een stabiele basis, waarvan deze week bleek dat er geen handreiking werd gedaan voor een breed gedragen bestuur. Het gaat om daden en het is de vraag of hij in staat is Rutte c.s. daarin mee te krijgen. Dit lijkt op een kadootje aan Remkes voor het feit dat hij erin is geslaagd Rutte IV vorm te geven. Het was veel verstandiger geweest die opdracht aan iemand uit de oppositie te geven.

De huurprijzen van vrijsectorwoningen stijgen weer snel. In de laatste 3 maanden van vorig jaar betaalden nieuwe huurders gemiddeld 5,3% meer dan een jaar eerder, blijkt uit cijfers van woningwebsite Pararius. Na een coronadip zijn de huurprijzen gestegen naar het hoogste niveau sinds het begin van de metingen in 2010. Per vierkante meter betaalden huurders gemiddeld €14,42 kale huur, ruim 20% meer dan een jaar eerder. De stijging is niet verrassend, omdat de vraag groot is en het aanbod klein. Door de stijgende prijzen van koopwoningen zijn meer mensen aangewezen op huur. (bron: NOS)

De directeuren publieke gezondheid van de GGD’s waarschuwen dat de jeugd last heeft van de quarantaineregels op scholen. Ze pleiten voor versoepelingen omdat “het middel quarantaine voor scholieren zijn doel voorbijgeschoten is en de gezondheidsschade toeneemt”. Het digitale onderwijs leidt volgens de directeuren tot leerachterstanden. Die worden onder meer veroorzaakt door een thuisomgeving die niet rustig is. Nu worden klassen naar huis gestuurd bij drie of meer besmettingen. Daardoor zit volgens de directeuren een ¼ van de basisscholieren thuis. (bron: NOS)

Het RIVM ziet in de omgeving van Tata Steel veel hogere concentraties metalen en kankerverwekkende stoffen dan werd verwacht op basis van uitstootcijfers van het bedrijf. Mogelijk zijn gegevens niet volledig aangeleverd of zijn bijvoorbeeld lekkages niet opgenomen. De data die Tata zelf bijhoudt over de uitstoot komen in milieujaarverslagen, die de omgevingsdienst controleert. Nu stelt het RIVM vast dat er door de GGD maximaal 5 keer meer lood en chroom is gemeten en een factor 50 voor koper. Voor fijnstof komen de waardes overeen, maar voor kankerverwekkende stoffen gaat het om een factor 10 tot 1000. (bron: NOS)

Het proces om de subsidieregeling voor het bevingsgebied aan te vragen was oneerlijk, blijkt uit onderzoek van RTV Noord en Dagblad van het Noorden. Op 10 januari stonden duizenden Groningers in de rij om €10.000 aan te vragen voor verbetering van hun woning. Nu blijkt dat mensen die zich al voor 09.00 uur aanmeldden bij het digitale loket werden doorgestuurd naar een online wachtkamer. Daardoor hadden ze voorrang op mensen die later inlogden. Mensen die achter het net hebben gevist kunnen alsnog subsidie aanvragen. Het nieuwe kabinet heeft €250 mln extra uitgetrokken voor de regeling. (bron: NOS) Is dit bedrag nu wel voldoende om alle slachtoffers de tegemoetkoming toe te kennen?

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 16 januari 2022 bedraagt 42.472, het aantal opgenomen mensen in het ziekenhuis 923 plus 317 op de IC, er stierven 3 mensen aan corona; maandag 31.426, 883, 302; dinsdag 38.282, 846, 302; woensdag 39.978, 834, 290; donderdag 57.549 (storing), 822, 287; vrijdag 46.219, 797, 287 en 65.393 (record), 818 en 275 op zaterdag. Het is een aanname maar slechts 0,38% van de met omikron besmette personen wordt in het ziekenhuis opgenomen en niemand op de IC. In de afgelopen 7 dagen werden 321.070 besmettingen geregistreerd, liep het aantal corona-patiënten in ziekenhuizen (geen IC) terug van 906 naar 818 en op de IC van 312 naar 275. Door de explosieve stijging van het aantal positieve tests kunnen de computersystemen van het RIVM de meldingen niet bijhouden, waardoor een groot deel nog niet is verwerkt. De achterstand is zondag opgelopen tot ongeveer 48.000 over de laatste zes dagen. Die besmettingen zijn al wel bevestigd, maar konden nog niet geregistreerd worden.

Patiënten die voor iets anders dan corona naar het ziekenhuis moeten, maar daar besmet blijken te zijn met omikron (loopneus, wat niesen, wat vermoeid en soms hoofdpijn) en dus meetellen in de cijfers van coronapatiënten die in het ziekenhuis worden opgenomen, moeten apart worden geregistreerd. Daarvoor pleit Jaap van Dissel van het RIVM. Deze ‘toevallige besmettingen’ zijn goed voor zo’n 5% van de coronapatiënten in de ziekenhuizen. Het zal Van Dissel niet verbazen als dat verdubbelt door omikron, zegt hij. Het coronabeleid van de overheid is gebaseerd op ziekenhuisopnames. Daarom vindt Van Dissel dat er kritisch naar die cijfers moet worden gekeken. (bron: NOS) Onbegrijpelijk, waar van Dissel zich druk over maakt. Er worden mogelijk 40.000 omikron-besmettingen geregistreerd en misschien ook nog 40.000 besmettingen niet geregistreerd en waar gaat die 5% per dag dan nog over.

Bij het RIVM zijn in week 2 243.000 positieve tests gemeld, dat is 21% meer dan in de voorafgaande 7 dagen. Het tempo van de stijging nam echter af: vorige week was er nog sprake van een toename van 77%. In week 3 zullen de aantallen echter weer fors stijgen. Opvallend is dat het R-getal begin januari was gedaald. Maar dat zal weer explosief gaan stijgen. Op dat moment infecteerden 100 besmette mensen 116 anderen. Het RIVM kan nog niets zeggen over het effect van de versoepelingen van afgelopen zaterdag. Schoolkinderen en twintigers raken het vaakst besmet. De afgelopen 7 dagen werden minder covid-patiënten opgenomen op de IC’s en gewone verpleegafdelingen. (bron: NOS) Ik beweer al enige weken dat omikron een griep-virus is van de stam W1N1 (dezelfde als van corona). Het feit dat omikron juist veel jongeren besmet zou dat kunnen bevestigen. Mensen die al vele winters een griepje hebben gehad bouwen daar levenslang natuurlijke anti-stoffen voor op. Dus ouderen zijn voor een griepje minder vatbaar, jongeren des te meer.

Eyeliners

Jongvolwassenen twijfelen over booster: ‘Ik heb niet zo’n zin in een prikabonnement’

Chef Duitse marine stapt op na ophef opmerkingen over Poetin

Netflix-serie ‘Ozark’ schetst in slotseizoen een inktzwart wereldbeeld

Een diep decolleté betekent niet dat je eraan mag voelen, Jeroen

Turkse defensie-industrie bloeit dankzij het succes van de gewapende drone. Hij is relatief betrouwbaar en goedkoop. En dus kan Turkije de Bayraktar-drone makkelijk verkopen. Mensenrechten doen daarbij minder ter zake.

Duizenden leerlingen in quarantaine: ‘Het is een gekkenhuis’

De scholen zijn open, maar veel leerlingen zitten alsnog thuis door de strenge quarantaineregels

Rutte IV laat vermogens grotendeels ongemoeid

Huishoudens gaan er maandelijks fors op achteruit: gemiddeld €40 minder in de knip

Coronapas leidt tot schijnveiligheid en polariseert

De machtige familie De Mol: ‘Het zijn dinosaurussen van het televisietijdperk’

Iedereen voelt de pijn van inflatie, maar de consument nog het meest

Ex-NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer: Poetin vindt onze samenlevingen echt rot

Inflatiecijfers in eurolanden verschillen sterk en dat kan een probleem worden

Een renteverhoging van de ECB gaat containers niet gelijk sneller naar Europa brengen

Stroomnet is vol en dat gaan we merken

Huib betaalt €465 per maand aan energie

Frontberichten

Voor het eerst in bijna 3 jaar is de rente op tienjarige staatsobligaties in Duitsland deze week weer even boven de nul gekomen. In Nederland schommelde die rente al enige tijd rond de nul. De stand van, 0,117%, is de hoogste sinds 2019. De oorzaak van de rentestijging is dat beleggers bezorgd zijn over de inflatie en over plannen van centrale banken om de pandemiesteun stop te zetten en de rente te verhogen. Een hogere marktrente is goed nieuws voor pensioenfondsen, die daarmee hun dekkingsgraad moeten berekenen. Ook de hypotheekrente zal gaan stijgen, terwijl de beurzen onder druk komen te staan. (bron: NOS) De rentetarieven stijgen al enige tijd. Als we kijken naar de 2021 zien wij voor 10-jarig Nederlands papier een stijging van de rente van -0,0491% naar -0,056% op de laatste beursdag naar +0,08% op 19 januari 2022. Deze ontwikkeling vond plaats in een periode met met een refirente (vaste rente voor basisherfinancieringsoperaties) van 0,00% en een depositorente van 0,5% bij de centrale bank. Dat betekent dat banken bij de ECB kunnen lenen tegen onderpand tegen 0% en moeten ze om hun liquiditeiten daar stallen 0,5% rente betalen. De centrale bank ondersteunt haar rentebeleid met een overmatig ruim liquiditeitsbeleid. Dat veroorzaakt in Nederland een verstoring van het rendement op vermogen, zowel bij de spaarders die ofwel geen rente meer krijgen dan wel rente moeten betalen op hun spaargeld, als het verdienvermogen op b.v. pensioenreserves bij pensioenfondsen en verzekeraars. Dat zal tot gevolg hebben dat de indexering van pensioenuitkeringen verleden tijd is. Daarbij komt dat de inflatie over heel 2021 is gestegen naar 2,7%, bij een recente stijging van 6,4% over december volgens Eurostat/CBS. Ik kan niet in de toekomst kijken, maar op basis van de huidige ontwikkelingen en verwachtingen lijkt een aanname van 3% inflatie over 2022, van het kabinet Rutte IV, onwaarschijnlijk en jezelf rijk rekenen zonder enige basis daarvoor. Overigens bedraagt de inflatie in de hele eurozone over december gerelateerd aan 12 maanden eerder: 5%. In dat opzicht is de geldontwaarding in ons land groter dan het gemiddelde van de 19 eurolanden. In de 3 Baltische staten, Spanje en België is de inflatie nog hoger (https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/prc_hicp_manr/default/table?lang=en). De stijgende rente heeft ook een ander aspect. Professionele beleggers zijn partijen die geld uitlenen en daaruit rendement willen krijgen. Maar de realiteit is dat al enige tijd beleggen verlies oplevert, zeker aan AAA-partijen (zoals Nederland en Duitsland), nu de geldontwaarding maar blijft stijgen. In de VS met 7% en in Europa met 5% inflatie. De aanname van de centrale bankiers in de Westerse landen dat een monetair systeem kan draaien op in ruime mate gratis geld, is voor mij een illusie. De aanname is altijd geweest is geld gevraagd moet zijn en waarvoor een prijs betaald moet worden. Dat idee is een jaar of 10 geleden losgelaten. Dat betekent dat wij nu leven in een schuldenmaatschappij en dat hebben hebben geen last meer is. Eerder schreef ik daar al eens over: Moderne monetaire theorie (MMT). Daarin komt het begrip ‘geldontwaarding’ niet voor, verstoring van het financieel/monetaire systeem wordt gecorrigeerd door meer gratis geld in de markten te pompen. Op zich hoeft geld geen waarde meer te vertegenwoordigen, maar als door de daling van de waarde van het geld goederen (b.v. huizen) maar blijven stijgen, stort het systeem ineen door gebrek aan vertrouwen. We kennen de tulpenmanie, een windhandel in tulpen in Holland en Utrecht, die rond 1634 opkwam en waaraan begin februari 1637 een abrupt einde kwam en gigantische vermogens verloren gingen. Na de crash van Black Thursday (24 oktober 1929) verloor de DJIA 89% van haar waarde en ontstond er een zware financieel/economische crisis met grote sociaal/maatschappelijke gevolgen (De Dertiger Jaaren). Ik sluit niet uit dat wij thans aan de vooravond staan van zo’n crisis. Als de Knappe Koppen (KK’s) zeggen “We hebben alles onder controle, niet ongerust worden, heb vertrouwen in ons, ga gerust slapen wij waken over jullie”., dan is dat het signaal om juist wakker te blijven. Als ons kabinet zegt tegen het volk, wij hebben geld genoeg, wij gaan de schatkist wijd open zetten en grote en dure projecten opzetten, dan weten wij dat het einde van een periode in zicht is en kapitaalvernietiging volgt. Niemand wil dat, maar het moet echt om volgende generaties met een schone lei te kunnen laten beginnen aan de opbouw van een nieuwe samenleving. De 4 coalitiepartijen, VVD, CDA, D66 en CU, nemen met deze vorm van financiering grote risico’s. Maar het past in het optimisme over toekomstige ontwikkelingen, weliswaar met gebrek aan visie hierover, van de premier.

Nederlandse huishoudens gaan er dit jaar op achteruit in de portemonnee, omdat tal van zaken duurder zijn geworden. Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) heeft uitgerekend dat gezinnen het maandelijks gemiddeld met zo’n €40 minder moeten doen.De terugval kan zelfs nog verder oplopen tot wel €100 voor tweeverdieners met meerdere kinderen. En huishoudens die hun loon niet zien stijgen, waaronder ouderen, moeten zelfs rekening houden met een koopkrachtdaling die kan oplopen tot ruim €200 per maand. ,,We zien dat grote groepen huishoudens iedere maand tientallen euro’s minder te besteden hebben’’, vat Nibud-directeur Arjan Vliegenthart de vele onderzochte koopkrachtplaatjes in een verklaring samen. Zulke sterke koopkrachtdalingen als dit jaar zijn volgens het Nibud de laatste jaren niet meer voorgekomen. De grootste boosdoener is de hoge inflatie, constateren onderzoekers van het instituut. Die is flink opgelopen door de hoge energieprijzen. Het Nibud was in september al somber over de koopkrachtprognoses. Maar toen was nog niet te voorzien dat met name gas en elektriciteit zo sterk in prijs zouden toenemen als de afgelopen maanden is gebeurd. De door het kabinet verlaagde belasting op energie compenseert de hogere energierekening wel voor een deel. En huishoudens met een laag inkomen kunnen van de gemeente ook een extra tegemoetkoming krijgen voor de energiekosten. Volgens de onderzoekers is dat evenwel niet genoeg om de gehele koopkrachtdaling op te vangen. Het Nibud heeft gerekend met een inflatie van 3%, zoals De Nederlandsche Bank (DNB) voorziet voor dit jaar. Als de inflatie nog verder oploopt zullen mensen nog minder in de portemonnee overhouden, waarschuwt het instituut. Vliegenthart maakt zich vooral zorgen over ‘de meer dan 2 miljoen huishoudens die zich nu al suf budgetteren om alle rekeningen betaald te krijgen.’ Bijvoorbeeld mensen met een bijstandsuitkering en mensen met een hoge huur, lijken structureel klem te zitten. Ook voor ouderen met alleen AOW en een klein pensioen is deze koopkrachtdaling waarschijnlijk zwaar. Maar veel meer Nederlanders zullen goed op moeten letten. ,,Velen krijgen deze week een loonstrookje waarbij het nettosalaris hoger is dan wat ze vorig jaar kregen, en toch vliegt het geld sneller de portemonnee uit’’, legt Vliegenthart uit. ,,Het hogere nettosalaris verdwijnt na een paar keer boodschappen doen door de hogere prijzen in de supermarkt.’’ Wat de plannen uit het recente coalitieakkoord voor de portemonnee betekenen, kan het Nibud nog niet zeggen. Aan die berekeningen wordt nog gewerkt. (bron: AD) Mooi werk, maar ik zou gerekend hebben met een gemiddelde stijging van de prijzen (dat is niet hetzelfde als de inflatiecijfers gerelateerd aan 12 maanden geleden, want in het 2e halfjaar wijken die af) van 4% en dat betekent dat de aanslag op de portemonnee veel groter wordt en veel meer huishoudens in de problemen brengt tenzij de lonen worden geïndexeerd.

Overwegingen

Een belastingstelsel is een paneel vol knoppen en schuifjes. Betalen de burgers in een land veel aan de staat als ze boodschappen doen of sigaretten kopen, of toch eerder als ze hun loon ontvangen? Of juist als ze veel geld op de bank hebben? Samen bepalen al die knoppen waar het geld uit de samenleving wordt opgehaald – en wie het meeste overhoudt. Dat knoppenpaneel stond hoog op de agenda in de verkiezingscampagne van 2021. Want het schuifje voor belastingen en sociale premies op arbeid staat in Nederland ver naar boven. Wie hier werkt, moet een behoorlijk deel van zijn of haar salaris afstaan, vergeleken met veel andere landen. De schuif voor inkomen uit kapitaal staat juist laag. Goed nieuws voor wie een grote som geld schenkt of erft, of flinke winst boekt uit aandelen of verhuur van huizen. Alleen niet goed als je de ongelijkheid wil aanpakken. Dat moest anders, stelden veel politieke partijen. De belasting op arbeid moest omlaag, die op vermogen en winst juist omhoog. D66, ChristenUnie en de linkse partijen gingen het verst in hun voorstellen, zo bleek uit de doorrekening van de verkiezingsplannen die de economen van het Centraal Planbureau in maart maakten. Maar ook VVD en CDA sloten zich, zij het mondjesmaat, aan bij de roep om een hogere belasting op ‘kapitaal’. Helemaal onverwachts was dat niet, na jaren van ophef over multinationals die weinig belasting betalen, na Piketty, na de zorgen over groeiende vermogensongelijkheid na de financiële crisis van 2008. Maar lees het coalitieakkoord van het kabinet-Rutte IV: de schuiven en knoppen van het belastingpaneel blijven grotendeels ongemoeid als het om vermogen gaat. De coalitie beperkt zich tot kleine ingrepen: bedrijven krijgen van het nieuwe kabinet wat lastenverzwaringen toegeschoven, en een paar vermogensbelastingen worden aangepast. (bron: NRC)

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 21 jan 2022, week 22/3: AEX 763,70; Bel 20 4.148,79; CAC40 7.068.59; DAX 15.603,88; FTSE 100 7.494,13; SMI 12.355,54; RTS (Rusland) 1.491,88; SXXP (Stoxx Europe) 474,44; DJIA 34.265,37; NY-Nasdaq 100 14.438,40; Nikkei 27.522,26; Hang Seng 24.917,03; All Ords 7.490,10; SSEC 3.522,57; €/$1.1342; BTC/USD (Bitcoin) $35.255,20; troy ounce goud $1.835,60, dat is €51.993,01 per kilo; 3 maands Euribor -0,552%; 1 weeks -0,573%; 1 mnds -0,559%; 10 jaar Duitse Staat -0,086%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,053%; 10 jarig Nederlandse Staat 0,031%; 10 jaar Japan 0,1316%; 10 jaar Belgische Staat 0,231%; 10 jaar Franse Staat 0,308%; 10 jaar Spanje 0,615%; 10 jaar VK 1,069%; Italië 1,266%; 10 jaar VS 1,7405%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,951.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen zakten op de laatste beursdag weg met als gevolg dalende rentetarieven. De euro t/o de dollar daalde weer wat. De bitcoin stortte in. Als gevolg van de oorlogsdreiging in Oekraïne, de afhankelijkheid van Russisch gas in Europa, de stijgende inflatie en daardoor stijgende rentetarieven en onzekerheden over de jaarcijfers van de industrie en de verwachtingen voor 2022. Ook het weggezakte vertrouwen in het beleid van de Amerikaanse Democratische president Joe Biden en zijn onverwachte harde uitspraken aan het adres van Poetin zijn reden tot zorg. Een verdere correctie op de financiële beurzen behoort tot de mogelijkheden. Het aantal corona-besmettingen steeg enorm, maar de ziekteverschijnselen zijn mild. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen stegen de tarieven: Zwitserland 0,045%; Duitsland 0,206%; Nederland 0,323%; Japan 0,7114%; Frankrijk 0,907%; VK 1,272%; Spanje 1,384%; Canada 2,0049%; VS 2,061%; Italië 2,062%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,483%; Duitsland -0,353%; België -0,324%; Nederland -0,296%; Frankrijk -0,183%; Denemarken -0,183%; Spanje -0,104%; Japan -0,0333%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.