UPDATE 20102018/449 Kabinet Rutte III: miljardensteun voor bedrijfsleven

Is het alleen maar een dreigement van Trump aan het adres van Rusland en China of zegt hij Poetin en Xi Jinping aan zich te onderwerpen aan het Amerikaanse leiderschap in de wereld. Ik verwacht dat Rusland en China zich tot het uiterste daartegen zullen verzetten en dan moet Trump beslissen hoe verder te gaan: de nieuwe situatie accepteren dan wel een kernrakettenoorlog te gaan voeren, de Derde wereldoorlog. Europa ligt dan geografisch in het schootsveld en dan kun je beter vroegtijdig naar Australië verhuizen. Wat heeft Trump in Nevada dit weekend precies gezegd? President Trump dreigt het INF-Verdrag met Rusland over kernraketten voor de korte en middellange afstand (500-5000 kilometer) op te zeggen. Trump zegt dat Rusland zich niet aan de afspraken houdt, zonder een verdere toelichting te geven. Het verdrag is sinds 1 juni 1988 van kracht. Het was het resultaat van onderhandelingen tussen de toenmalige Amerikaanse president Reagan en de secretaris-generaal van de Sovjet-Unie Gorbatsjov. Het verbiedt het bezit, produceren en testen van raketten met dit bereik, die vanaf de grond worden afgeschoten. Het zegt dus niets over kernraketten die vanaf zee en vanuit de lucht worden afgeschoten. “Wij beëindigen het akkoord en gaan deze wapens weer produceren”, zei Trump. Alleen als Rusland en ook China een nieuw verdrag willen sluiten, wil hij zijn plan schrappen, zei hij.

Vanuit onze Oosterburen deze week weer een waarschuwing: Gevaar voor een crash: tweederde van de Europese banken zijn nog steeds verzwakt. Al is de financiële crisis al 10 jaar achter ons de gevolgen zijn nog steeds voelbaar. Dit blijkt als we kijken naar de sector van de banken. Zoals blijkt uit een studie van de global consulting firma Bain & company, is sinds de crisis van 2008 nog steeds tweederde van de Europese banken nog niet gezond. Bij 40 procent van hen, heeft de studie een zwak businessmodel en zwakke balansen gevonden en meer dan 25 procent van de instellingen wordt zelfs bedreigd met faillissement. Zijn deze cijfers angstaanjagend omdat een gezond bankwezen een voorwaarde voor een stabiele economie. In het rapport wordt gesteld dat dat de meeste banken, vooral in Europa, nog steeds problemen hebben en dat de problemen van de financiële crisis van 2008 nooit echt opgelost zijn. De ECB heeft dat getracht door jarenlang liquiditeiten te vergroten, maar dat heeft de onderliggende problematiek niet opgelost. Ondanks alle waarschuwingen van de EU en het Internationaal Monetair Fonds heeft het Italiaanse Parlement dezer dagen het nieuwe budget, dat voorziet in een aanzienlijke uitbreiding van de leningen, goedgekeurd.

De hoogleraren Vermeend en van der Ploeg schrijven dit weekend in hun column op DTF onder meer dat “we zien dat internationale bedrijven …………………. meer nadruk gaan leggen op landen die voorop lopen in de wereld van 4.0, zoals dat ook wordt weerspiegeld in de nieuwste WEF-ranglijst, van het de internationale denktank World Economic Forum. Om voorop te lopen moeten landen beschikken over voldoende gekwalificeerd personeel, vooral op het terrein van digitalisering, kunstmatige intelligentie, het internet of things, klimaat cleantech, big data, robottechnologie, 3D-printen, nano- en biotechnologie. Nederland geeft veel te weinig uit aan onderzoek en ontwikkeling op dit vlak en veel onderwijsinstellingen leiden nog op voor 3.0 in plaats voor 4.0. [Nederland geeft kadootjes aan het bedrijfsleven en indirect aan de aandeelhouders van die bedrijven] Zonder een inhaalrace zullen we aan concurrentiekracht verliezen. Internationaal gezien moet Nederland daarnaast rekening houden met drie trends: lagere werkgeverslasten, winstbelastingen die komen te liggen tussen 10%-20% en toptarieven in de inkomstenbelasting van 40% of lager. [de trend kan het wel zijn maar de vraag is dan van waaruit die lagere inkomsten worden gecompenseerd op de begroting] Mede onder invloed van schandalen in de bankensector in ons land is het imago van grote bedrijven, met name multinationals, zowel in politiek Den Haag als in de publieke opinie verslechterd. Ook speelt een rol dat deze ondernemingen beschuldigd worden van belastingontwijking. Daardoor is in sommige kringen het sentiment ontstaan dat ons land ’afscheid’ zou moeten nemen van deze bedrijven. Gemakshalve wordt daarbij niet gekeken naar de desastreuze gevolgen. Wie die kent zal juist proberen deze bedrijven voor Nederland te behouden. [deze stelling deel ik helemaal niet zolang niet duidelijk is wat de gevolgen daarvan zijn voor werknemers en ouden van dagen met betrekking tot inkomen, zorg en veiligheid] [ondernemers kunnen niet optimaal profiteren van de aanwezige infrastructuur zonder daarvoor een billijke bijdrage bij te dragen] [Verder zijn er nog veel vragen over de gevolgen van de transitie van eco 3.0 naar 4.0] Landen die voorop lopen op het terrein van digitalisering, het gebruik van nieuwe technologieën, innovaties en onderzoek en ontwikkeling scoren hoog bij het WEF. Nederland begint hier achterop te raken en blijft nog te veel hangen in de ’oude’ economie 3.0. Vooral de afgelopen jaren is het maatschappelijke en economische belang van de vestigingsplaats toegenomen. Wereldwijd is er sprake van een internationale concurrentiestrijd tussen landen om interessante bedrijven aan te trekken en te behouden. In toenemende mate zien we ook een strijd om talentvolle jongeren, vooral op het terrein van het internet en tech. Deze ’oorlog’ neemt nog toe door de opmars van digitalisering waardoor ondernemingen steeds minder aan een bepaalde locatie zijn gebonden. Ze zetten alle voor- en nadelen van een vestigingsplaats op een rijtje en kiezen voor de beste aanbieding. Landen die een lage winstbelasting kennen, maar ook een lage belastingdruk voor het personeel hebben hier een voordeel. Bij deze concurrentiestrijd om bedrijven gaat het eigenlijk om zoveel mogelijk werkgelegenheid. Landen hebben ondernemers nodig om banen te scheppen. Ook binnen de EU halen regeringen alles uit de kast. Naast lage belastingtarieven voor bedrijven en burgers, bieden ze ondernemers meestal een reeks van andere voordelen aan, zoals lage arbeidskosten, lage sociale premies, goedkope bedrijfsgronden, lage energielasten, een flexibele arbeidsmarkt, speciale (fiscale) regelingen voor de topmanagers, lage administratieve lasten en snelle vergunningen. [ik vraag mij af of de beide economen van socialistische huize de gevolgen hiervan wel scherp in beeld hebben voor het gewone volk] Aan deze strijd kleven bezwaren. Landen worden tegen elkaar uitgespeeld en ondernemingen zitten voor een dubbeltje op de eerste rang. Dit kan bovendien leiden tot een ongezonde machtspositie, waarbij deze bedrijven politieke invloed kunnen uitoefenen. Op internationaal niveau zijn er zonder succes verschillende pogingen gedaan om deze strijd in te dammen. Daarom moeten landen, waaronder Nederland, er rekening mee houden dat deze ’oorlog’ in de wereld van 4.0, zal doorgaan en waarschijnlijk in heftigheid nog zal toenemen. De Britse premier May heeft al aangekondigd dat het Verenigd Koninkrijk bij een harde Brexit de wereld zal veroveren met het beste vestigingsklimaat. In de Britse pers is al een winstbelastingtarief genoemd van 10%. Einde citaat.

Het dossier Italië. Het gedoe rond de Italiaanse begroting brengt het land in grote problemen. Kredietbeoordelaar Moody’s heeft de rating voor Italië al verlaagd naar Baa3. Nog één stapje naar beneden en het land heeft een ’rommelstatus’. Moody’s baseert de verlaging op het besluit van de Italiaanse regering om het begrotingstekort harder te laten oplopen dan binnen de Europese Unie is afgesproken. Ook gaat de staatsschuld van het land, die toch al tot de hoogste van de EU behoort, nog verder omlaag, verwacht de kredietbeoordelaar. Om de staatsschuld omlaag te krijgen, heeft Italië economische groei nodig. Die komt er wel, maar is van korte duur, denkt Moody’s. Daarna gaat de groei weer terug naar 1% per jaar. Moody’s houdt het vooruitzicht voor de beoordeling op stabiel. Ondanks vele berichten over een positieve economische groei in Italië, is er erg veel armoede. Ieder jaar gaat er 50 mrd naar armoedebestrijding in Italië. Toch leven veel mensen onder- of net boven de armoedegrens. Verschillende organisaties maken zich hier sterk voor. Maar het is nog de vraag op wat voor manier de allerarmsten geholpen kunnen worden. Veel mensen moeten leven van een minimaal bedrag per week of per maand. Van dit bedrag kan de huur niet betaald worden, alleen een aantal levensmiddelen. Dat terwijl de meeste producten in Italië voor de mensen niet goedkoop zijn gerelateerd aan hun bescheiden inkomen. Het zijn juist de gezinnen met twee of meer kinderen die in de problemen zitten. Ze leven met grote gezinnen, of zelfs met heel de familie in kleine woningen. Vaak is er maar één kostwinner in huis: de man des huizes, of de oudste zoon van het gezin. Komt deze ook zonder werk te zitten, dan is dat een nachtmerrie voor vele gezinnen. Boven de groep armen, die er al was, zijn er nieuwe bijgekomen: gepensioneerden met een klein pensioen, grote gezinnen en langdurig werkelozen. Het aantal blijft maar toenemen. Er leven 4,74 miljoen mensen onder de armoedegrens en uit een rapport van ‘Save the Children’ blijkt dat een op de tien kinderen in absolute armoede leeft. In grote steden zoals Rome zijn mensen en organisaties met verschillende initiatieven gekomen. Zo heeft de katholieke liefdadigheidsorganisatie ‘Caritas’ vier winkels geopend waar de armste inwoners van Rome eens per week gratis boodschappen mogen doen. Helaas is er maar een beperkt aantal gezinnen dat boodschappen kan doen en is er een wachtlijst. Er wordt geholpen waar er geholpen kan worden. De belasting kan vaak niet betaald worden, waardoor het recht wat men op subsidie heeft, ook in de problemen kan komen. De voedselbank is de laatste optie waar mensen gebruik van maken. ‘Ze willen het eerst zelf proberen’. ‘Uitkeringen in Italië zijn niet heel erg uitgebreid. Het vangnet aan sociale zekerheid is veel minder breed dan in Nederland waardoor dit voor vele mensen ernstige gevolgen oplevert’. Misschien dat door een nieuwe regering de situatie voor de allerarmsten verbeterd maar er is nog een lange weg te gaan. De beloftes die tijdens de verkiezingscampagnes zijn gemaakt moeten ook nagekomen worden. Niet alleen dat, er moeten ook veranderingen worden doorgevoerd in het belastingsysteem en de staatsschuld zal een flink stuk omlaag moeten. Op de EU-top deze week maakten de regeringsleiders zich uitsluitend druk over het voorgestelde begrotingstekort op de begroting van 2,4%, bij een EU-norm van 0,8% en de staatsschuld van 130% bbp. Alle regeringsleiders zijn ernstig bezorgd, vooral kijkend naar de gevolgen daarvan van de nationale lidstaten. Dat is een heel kortzichtige blik. Niemand heeft aandacht gevraagd voor de sociale stand van zaken in Italië. Een werkeloze arbeider van 48 jaar zonder inkomen die samen moet leven met zijn moeder van een inkomentje van €280 per maand. Waarover nu wordt gediscussieerd is een soort uitkering voor een groep arme mensen die door de lange en diepe economische crisis groter en groter is geworden; het inkomen van werklozen, gepensioneerden en werkenden wordt opgetrokken naar €780 per persoon per maand. Dat bedrag ligt nog ver onder de norm van andere West-Europese landen. Dat bedrag markeert de Italiaanse armoedegrens, volgens de huidige regering van de anti-establishment Vijfsterrenbeweging en de rechtse anti-migratiepartij Lega Nord.

Binnen ABN Amro zijn zorgen ontstaan nu de Staat voorlopig een punt heeft gezet achter de afbouw van het belang in de genationaliseerde bank. Den Haag wil niet vertellen waarom de aandelenverkoop nu al ruim een jaar stilligt. „Pas als er na de publicatie van de halfjaarcijfers geen nieuw pakket aandeelcertificaten naar de beurs is gebracht, gaan we ons grote zorgen maken”, merkte een hooggeplaatste ABN’er voor de zomer nog op in de wandelgangen van de bank. Op dat moment zat ABN Amro nog midden in de storm van het plotselinge vertrek van president-commissaris Olga Zoutendijk. Inmiddels is de rust bij ABN Amro teruggekeerd, maar heerste er een pijnlijke Haagse stilte over de verdere afbouw van het staatsbelang. Het laatste plukje aandelen ABN Amro dat naar de beurs werd gebracht, stamt van 15 september 2017. Bijna drie jaar nadat de eerste aandelen van de in 2008 genationaliseerde bank naar de beurs werden verkocht, staat het overheidsbelang nog altijd 56%. En dat terwijl het kabinet-Rutte III een jaar geleden in het regeerakkoord benadrukte dat ABN Amro ’zo snel als verantwoord mogelijk is, volledig naar de markt moet worden gebracht’. Dit in het kader van ’voldoende eerlijke concurrentie in de financiële sector’. Omdat ook bij ABN Amro in het duister wordt getast over de reden van het stilgevallen verkoopproces, steken de eerste geruchten de kop op aan de Amsterdamse Zuidas. De meest aannemelijke is die over de Haagse kater over de snelle verkoop van ASR. Nog geen halfjaar nadat de voormalige verzekeringstak van Fortis in september 2017 op eigen benen stond, ontving de top een flinke salarisverhoging. Hier kwam vervolgens de salarisverdubbeling voor de CEO van ING overheen. „De minister wil koste wat kost voorkomen dat ABN Amro het trucje van ASR uithaalt. Pas als een salarisplafond bij de bank is verankerd, worden er weer aandelen verkocht”, beweert een hooggeplaatste bankier. Door het overheidsbelang hebben de huidige aandeelhouders immers praktisch niets te vertellen over hun investering. Met een belang van een derde moet de bank in Den Haag toestemming vragen voor grote overnames. De staat kan dan zelfs nog de beschermingsstichting opdragen het stemrecht van andere aandeelhouders in te trekken. Pas als het belang onder de 10% zakt hoeft ABN Amro geen goedkeuring meer van de minister te vragen om een lid van de raad van bestuur aan te stellen. Het ministerie van Financiën zegt geen mededelingen te kunnen doen over de afbouw van het staatsbelang in ABN Amro. „Die zouden koersgevoelig kunnen zijn”, aldus een woordvoerder. „De timing van een transactie wordt bepaald op basis van verschillende factoren, zoals de ontwikkeling van de aandelenprijs, open en gesloten periodes, interesse bij investeerders en de marktomstandigheden”, aldus de zegsman.

ING heeft opnieuw het boetekleed aangetrokken vanwege de witwasschikking die de bank met het Openbaar Ministerie (OM) trof. Risicodirecteur Steven van Rijswijk deed dat deze week in een hoorzitting in de Tweede Kamer. Volgens hem neemt de bank stappen om bewustzijn over het voldoen aan regelgeving door alle geledingen van de bank te laten doordringen. Kamerleden waren verbolgen over het feit dat ING zich jaren niet aan de regels hield ondanks herhaaldelijk ingrijpen van De Nederlandsche Bank. Ook namen ze aanstoot aan uitspraken van ING-commissaris Henk Breukink begin deze maand. Hij vond dat politici te hoog van de toren bliezen. Van Rijswijk wees erop dat deze uitspraken op persoonlijke titel waren gedaan en herhaalde keer op keer dat ING de zogeheten ,,compliance” in ,,het DNA van de bank” wil krijgen.

In heel Europa zijn landen jaren achtereen het doelwit geweest van ‘bendes’ van bankiers, handelaren en hedgefondsen die via ingenieuze constructies fraude met dividendbelasting pleegden. De schade loopt in de tientallen miljarden. Ook in Nederland is de Belastingdienst al jarenlang slachtoffer van dividendstrippende bankiers. Dit blijkt uit het onderzoek van het internationale journalistieke samenwerkingsproject The Cumex Files, waarvan Follow the Money deel uitmaakt. Tientallen jaren deden groepen van bankiers, handelaren, fiscalisten, investeerders, hedgefunds en pensioenfondsen zich tegoed aan Europese staatskassen. Met zorgvuldig opgezette internationale samenwerkingsverbanden, die vooral vanuit Londen werden gecoördineerd, wisten de betrokkenen de belastingdiensten tussen 2001 en 2016 op zijn minst €55,2 mrd te ontfutselen. Ook Nederland werd getroffen door een vorm van dividendstrippen. Dit blijkt onder andere uit een vonnis van de Haarlemse rechtbank eerder dit jaar. De Belastingdienst stelde in die rechtszaak dat de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley voor minimaal €152 mln onterecht had geclaimd. Waarvan acte.

Dat ik grote twijfels heb uitgesproken over de koopkrachtplaatjes van het CPB en het kabinet, zoals opgenomen in de begroting voor volgend jaar, is bekend. Nu komt minister Koolmees naar de Tweede Kamer met de mededeling dat werkenden dit jaar minder te besteden hebben dan hij op Prinsjesdag meldde. Er is een fout gemaakt in de koopkrachtcijfers. Gepensioneerden gaan er dit jaar juist op vooruit, in plaats van op achteruit. De cijfers voor volgend jaar kloppen wel. [dan rijst de vraag hoe ouderen met een aow en een pensioen, dat niet wordt geïndexeerd, meer te besteden hebben gekregen door stijgende zorgkosten, energie, benzine en het prijspeil bij supermarkten en een nog verder gedaalde rente op het spaargeld, bij een inflatie van gemiddeld 1,72% in de afgelopen 9 maanden] Een alleenstaande met kinderen met een modaal inkomen gaat er zelfs 0,3% op achteruit, in plaats van de 0,1% koopkrachtstijging die minister Koolmees van Sociale Zaken op Prinsjesdag meldde. Alle werkenden gaan er op achteruit of hebben minder te besteden dan de minister in september meldde, schrijft hij aan de Tweede Kamer. 

De dubbelrol van Mark Zuckerberg bij Facebook ligt opnieuw onder vuur. Zuckerberg is nu nog topman en voorzitter van het bedrijf achter het sociale netwerk, maar een aantal beleggers wil dat hij aftreedt als voorzitter. Vier belangrijke institutionele beleggers hebben zich nu achter een voorstel van de activistische aandeelhouder Trillium Asset Management geschaard. De motie wordt volgend jaar op de jaarvergadering van Facebook in stemming gebracht. Vorig jaar haal de motie 51% van de stemmen maar dat was onvoldoende doordat de oprichters daar niet mee instemden.

De Duitse vermogensadviseur Günter Hannich waarschuwt deze week voor de extreem hoge noteringen voor bepaalde aandelen. ‘De Amerikaanse markt is nog steeds erg duur. We hebben het over een Shiller P / E van 31 en een extreem laag dividendrendement van slechts 1,8% op de S & P 500. Dat is belachelijk laag in verhouding tot de enorme risico’s die op de loer liggen in elk hoekje van het systeem. Zelfs als de Amerikaanse markt zou worden gehalveerd, zou Wall Street nog steeds niet echt goedkoop zijn. Blijf uiterst voorzichtig, waarschuwt Hannich. Met andere woorden, het was opnieuw een selecte high-tech groep bedrijven die de koersen opstuwde. Geen wonder dat zelfs deze hoogvliegers onder de wielen kwamen. Begin september steeg de koers van Amazon naar meer dan $2050 of $ 1 biljoen aan marktkapitalisatie. Een paar weken later vond de crash plaats. Op 11 oktober daalde het aandeel van Amazon onder de $1700. Natuurlijk, na de gekke klim is dat niet echt tragisch voor stieren. Maar een daling van ongeveer 18% alleen al op Amazon moet voor veel mensen een waarschuwing zijn. Vorige week daalde ook de Duitse beurs scherp in het kielzog van de DJIA en de NASDAQ met 5%. Het oude gezegde: als Wall Street hoest, krijgt de Duitse markt griep en niet alleen de Duitse. De meeste DAX-waarden zijn nu in een bearmarkt (beurs met dalende koersen) terechtgekomen. En we hebben het nu al over brute crashes, vooral met waarden als Bayer, Continental of Daimler. Ja, beste lezers, de markten zijn erg stormachtig geworden. En de tekenen zijn nog steeds duidelijk voor een voortgaande storm.

DFT schrijft: De meeste beursexperts zien de recente stevige verliezen op de aandelenmarkten slechts als een correctie. Sommigen menen dat een langdurige periode van dalende koersen is aangebroken. Dit zijn niet de minsten. Zo waarschuwt Jim Rogers, die vooral faam en rijkdom verwierf met zijn beleggingen in grondstoffen en Aziatische aandelen, al enige tijd voor een zogenoemde “bear-market”, een berenmarkt. Hij stelt dat deze zich al tien jaar niet meer heeft voorgedaan en start op een moment dat niemand erop rekent. Waar de malaise in de bankensector elf jaar geleden de instorting van de aandelenkoersen inluidde, zou dat nu volgens Rogers de onrust in diverse opkomende markten kunnen zijn. De beursexpert denkt bovendien dat het beurssentiment in de komende jaren verpest zal worden door hogere rentes. Hij verwacht dat de obligatierentes wereldwijd stevig zullen oplopen, mede omdat centrale banken hun beleid van extreme stimulering terugdraaien. Luca Paolini, hoofdstrateeg van Pictet Asset Management, is vooral vanwege de stijgende rentes ook somber. Hij denkt dat de rente op veilige Amerikaanse tienjarige staatsobligaties minimaal naar 3% gaat (momenteel al 3,1764%), mede door de oplopende inflatie vanwege de stijgende Amerikaanse lonen. „Er komt een tekort aan werkkracht, overal zoeken bedrijven werknemers. Dat zorgt voor meer opwaartse druk van hun lonen. In de VS zie je tegelijkertijd dat banken je minder lenen voor een auto-aankoop. De limieten op creditcard-leningen zijn ook al beperkt.” De oplopende rentes drukken niet alleen de bedrijfswinsten, maar zullen er volgens Paolini ook voor zorgen dat bedrijven minder eigen aandelen zullen inkopen. Daarmee valt een belangrijke stutpaal onder de langdurigste opgaande aandelenmarkt in de geschiedenis weg. Pictet becijferde dat de aandeleninkopen in de VS goed waren voor 30% van alle koersstijgingen in de laatste tien jaar.” Teeuwe Mevissen, econoom bij Rabobank, ziet ook beren op de weg, maar vindt het nog te vroeg om een uitspraak te doen over een ommekeer van de positieve trend. „Een cocktail van factoren heeft de nervositeit aangewakkerd. Zo bestaat de vrees dat president Trump nog meer importtarieven aan China gaat opleggen. Verder heeft de hogere olieprijs het sentiment niet geholpen. Italië speelt ook een rol, al gaan wij er van uit dat er een deal zal komen over het begrotingstekort.” Deze week zou de laatste mogelijkheid zijn om het de Britten tot een overeenkomst te komen over de uittreding uit de EU.

Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad, waarschuwde deze week dat een vechtscheiding tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie steeds dichterbij is gekomen, nadat onderhandelaars afgelopen weekend geen stap verder zijn gekomen met de brexit-onderhandelingen. Volgens Tusk moeten de Europese regeringsleiders deze week tijdens de brexit-bijeenkomst alle zeilen gaan bijzetten om de onderhandelingen met de Britten vlot te trekken, zo meldt The Financial Times. Ik verwacht niet dat May sterk zal bewegen, ik verwacht dat oplossingen moeten komen van de Europese regeringsleiders. Het is wel een moment dat de leiders zullen moeten tonen hoe sterk de ketting is: die kan breken op de zwakste schakel. Dusk wijst er op dat de Britse uittreding die in maart volgend jaar zijn beslag moeten gaan krijgen veel ingewikkelder blijkt te zijn dan werd verwacht. In september kwam de Britse premier May de Europese Unie nog enigszins tegemoet door een nieuw voorstel waarbij vooral het handhaven van vrije handel van goederen centraal staat.

En dan de onderhandelingen over de brexit nog maar een keer. Op de EU-top heeft May zich deze keer niet laten wegsturen. Er werd weliswaar geen voortgang geboekt door de arrogantie van de Europese leiders. Ze verwachten dat May op enig moment wel door de knieën zal gaan voor de druk vanuit Brussel. Eerst heette het dat deze week essentiële besluiten zouden moeten worden genomen, dat gebeurde niet met als reden dat er nog genoeg tijd was. De EU en het VK zouden nog kunnen besluiten de datum van 29 maart nog een half jaar te verschuiven. Ik heb er al eerder over geschreven dat de Britten nog een andere agenda hebben dan de EU. Ik denk dat er onder oudere Britten nog veel onverwerkte emoties zitten over en de aanvallen van de Duitse luchtmacht op Engelse steden, havens en vliegvelden in de Tweede wereldoorlog. Dat de bevrijding van Europa, mede door grote inbreng van de Engelsen nooit de waardering heeft gekregen, die het verdiende. In totaal vielen er in de Tweede Wereldoorlog 40.000 doden en nog veel meer gewonden. De Engelsen zijn nooit schadeloos gesteld voor de enorme schades die de Duitsers hebben veroorzaakt. De Fransen namen na de oorlog het initiatief voor de oprichting van de EGKS, in het Verdrag van Parijs, dat werd ondertekend in 1951 en van kracht werd in 1952. De zes oprichtende landen waren Frankrijk, West-Duitsland, Italië en de drie landen van de drie Benelux-landen. Het initiatief daartoe werd genomen door de Franse Minister van Buitenlandse Zaken, Robert Schumann, die op 9 mei 1950 het plan-Schumann had gelanceerd had. De strekking hiervan was oorlogen tussen de erfvijanden Frankrijk en Duitsland “materieel onmogelijk te maken” door “de gehele Frans-Duitse productie van kolen en staal te plaatsen onder een gemeenschappelijke Hoge Autoriteit”. Deze organisatie moest openstaan voor andere Europese landen die naast Frankrijk en West-Duitsland wilden deelnemen. De eerste voorzitter van de in het leven geroepen Hoge Autoriteit werd de Fransman Jean Monnet. Engeland komt in dit hele verhaal niet voor: wel de vijanden van de Geallieerden in de Tweede Wereldoorlog Duitsland en Italië. De Engelsen hebben zich wel maximaal ingezet met mensen, materiaal en geld om de Duitsers en de Italianen te verslaan, maar hebben daar nooit de waardering voor gehad die zij verdienden. Zou dat trauma nog altijd bestaan en willen de Britten nu laten zien dat zij een betere toekomst kunnen bieden dan de verdeelde Europeanen? Ik sluit het niet uit.

De Amerikaanse president Donald Trump laat weer eens zien dat hij de mentaliteit heeft van een straatvechter. Hij denkt echt dat hij in staat is China te onderwerpen aan zijn beleid. China is een oud volk met een beschaving, die zeker al 2300 jaar oud is en alles al een keer heeft meegemaakt: ups en downs. De bewoner van het Witte Huis ziet verdere importheffingen op Chinese producten als een mogelijkheid. Trump liet in een interview in het Amerikaanse tv-programma 60 Minutes weten dat hij wil dat China een ,,eerlijke deal” met de Verenigde Staten overeenkomt. ,,Ik wil dat ze hun markt opengooien zoals onze markt open is.” Trump heeft in drie rondes tarieven opgelegd op in totaal $250 mrd aan Chinese goederen. Al eerder dreigde hij dat hij vrijwel alle goederen die door China naar de VS worden geëxporteerd met een importheffing te willen belasten. Dat zou neerkomen heffingen op ongeveer $505 mrd aan goederen. Verder claimde Trump ook dat China Amerikaanse verkiezingen probeert te beïnvloeden. Voor die claim voerde hij echter geen bewijs aan. Wat Trump zich niet realiseert is dat hij met die heffingen de koopkracht voor de Amerikaanse consumenten belast en de inflatie opjaagt, wat weer tot gevolg zal hebben dat de Amerikaanse rente verder zal stijgen. Donald Trump heeft naar verluidt weer iets nieuws bedacht om China te pesten in zijn handelsconflict met het Aziatische land. Volgens The New York Times zou de Amerikaanse president van plan zijn om de Verenigde Staten terug te trekken uit een 144 jaar oud postverdrag. Dat verdrag regelt dat Chinese bedrijven tegen een voordelig tarief kleine pakketjes naar de VS kunnen verzenden. Het idee om nu dit voor China lucratieve postverdrag aan te pakken valt goed in delen van het Amerikaanse bedrijfsleven. De National Association of Manufacturers vindt het verdrag maar een ,,verouderde regeling”, die alleen maar bij zou dragen aan de stroom van namaakgoederen en gevaarlijke drugs die vanuit China de VS binnenkomen.

Het drama Rutte en de vier coalitiepartijen zet zich voort, over de dividendbelasting. In de zomer besloot het kernteam van de VVD, bijeen in het Franse villa van de VVD prominent Ben Verwaayen, dat Mark Rutte, ondanks een gebrek aan draagvlak in de politiek en in de samenleving, door moet zetten met zijn plan de dividendbelasting af te schaffen. Om reden dat ze op dat moment in de politieke peilingen daar nog geen schade mee hadden opgelopen, anders dan twee coalitiepartners, CDA en D66. Het is een staaltje van hoogmoedswaanzin van deze liberalen, zal later blijken. Ondanks alle ontkenningen van de premier in de Kamer en in de media is het afschaffen van de d-tax, dat de Staat jaarlijks €1,9 mrd, of meer of minder, lager inkomen oplevert helemaal niets te maken heeft met een tegemoetkoming aan de gewenste eisen van Shell en Unilever. Het geschenk aan aandeelhouders van onze multinationals zou het toekomstige vestigingsklimaat voor ondernemingen versterken. Daar blijkt in de samenleving geen ondersteuning voor te vinden te zijn onder economen. Recentelijk is gebleken dat op het moment dat Unilever, een oud-werkgever van de premier, het hoofdkantoor van Unilever uit Londen niet naar Rotterdam zou overbrengen, Rutte onmiddellijk afhaakte en de afschaffing van de d-tax ging heroverwegen. Hij heeft dus een jaar lang gelogen over de ware bedoelingen van de VVD en hemzelf in dit dossier. Dat is een ernstige zaak, een premier die zijn ware bedoelingen niet toont. Nog erger vind ik het voorstel waarmee het kabinet naar de Kamer gaat over de wijze waarop ze nu het vrijkomende geld willen gaan uitdelen. De d-tax moest worden afgeschaft om het vestigen van bedrijven aantrekkelijker te maken, ik ben daar zeker niet op tegen, maar wel op de wijze van Rutte door een jaarlijks cadeau van stel €2 mrd te schenken aan onbekende aandeelhouders. In het vorige blog heb ik geschreven op welke wijze, namelijk op wetenschappelijk en HBO niveau studenten op te gaan leiden voor de vraag aan geschoold personeel dat gaat voortvloeien uit de eco 4.0. Dat is investeren in de toekomst. Niet met het voorstel van Rutte en de vier coalitiepartijen om de vpb voor ondernemers te verlagen. Daar is maatschappelijk gezien geen enkele noodzaak voor. Door de aangetrokken economie maken bedrijven, met uitzondering van delen van het MKB, goede resultaten, dus waarom lagere belastingen? Wat er gaat gebeuren is dat de aandeelhouders hogere dividenden krijgen en dat is bij de huidige lage rente helemaal geen must. Tevens gaat Rutte opnieuw de fout in: die €1,9 mrd was bestemd om de komst van nieuwe bedrijven aantrekkelijker te maken. Onbegrijpelijk hoe het CDA, D66 en de CU hiermee hebben ingestemd. Ook die partijen zijn de weg helemaal kwijt. Twee coalitiepartijen staan in de peilingen op forse verliezen en alle consequenties voor de uitslag van de Provinciale Verkiezingen in maart volgend jaar en die voor de Eerste Kamer in mei. De verwachting is dat daarna de meerderheid van VVD/D66/CDA/CU verloren gaat met alle consequenties voor het voortbestaan van Rutte en zijn kabinet Rutte III. Het kan mij niet snel genoeg gaan. Ik steek de Nederlandse vlag uit als het land wordt verlost van Rutte c.s.

Voor alle bedrijven, van klein tot groot, gaat de winstbelasting de komende jaren verder omlaag dan het kabinet eerder al had aangekondigd. Daar is ruimte voor nu de afschaffing van de dividendbelasting definitief niet doorgaat. Het kabinet was al van plan de vennootschapsbelasting voor grote ondernemingen stapsgewijs te verlagen van 25% naar 22,25%, en die voor het midden- en kleinbedrijf van 20% naar 16%. In de nieuwe plannen die staatssecretaris Menno Snel (Financiën) heeft ontvouwd, komen de tarieven in 2021 uit op respectievelijk 20,5% en 15%. Grote bedrijven moeten wel wat langer wachten op verlaging van de winstbelasting. De eerste stap die voor volgend jaar gepland stond, gaat niet door. Maar in de twee jaar daarna daalt de belasting op bedrijfswinsten boven de 200.000 euro dus wel een stuk sneller dan voorzien. De inperking van een gunstige belastingregeling voor buitenlandse werknemers gaat door, maar er komt een overgangsregeling voor expats die daar al in 2019 of 2020 door zouden worden getroffen. Om het ondernemersklimaat verder te verbeteren wordt vanaf 2021 structureel €200 mln uitgetrokken om de werkgeverslasten op arbeid te verlagen. Het kabinet verzacht daarnaast de pijn voor directeuren-grootaandeelhouders, die voortaan belasting moeten gaan betalen op hoge leningen die zij afsluiten bij hun eigen onderneming. Ook wordt het innovatieve bedrijven met een extra belastingkorting makkelijker gemaakt te investeren in onderzoek en ontwikkeling. Let op bij de tijdlijn die het kabinet hanteert. De meeste maatregelen gaan pas in als er een volgend kabinet is aangetreden. Dat noemen we ‘regeren over je eigen dood heen.

In het vorige blog schreef ik al dat we op korte termijn wel berichten konden verwachten dat de wereldwijde koersval van de afgelopen twee weken vermogensverliezen op de beleggingsportefeuilles van pensioenfondsen zouden hebben teweeggebracht. Dat bericht kwam nog sneller dan ik had verwacht. Terwijl vakbondsonderhandelaars achterover leunen bij de pensioenonderhandelingen in de polder, verslechtert de financiële situatie van grote pensioenfondsen met de dag. Bij de fondsen voor de gezondheidszorg en de metaalsector dreigen nog altijd kortingen, zo blijkt uit berekeningen van de Telegraaf. De afgelopen weken is de druk op de onderhandelingen voor een snel pensioenakkoord helemaal weggevallen, omdat gedacht werd dat de kortingen er toch niet zouden komen. Ten onrechte, blijkt nu. „Eind september was er even perspectief, maar nu gaat het weer de andere kant op”, zegt pensioenexpert Corine Reedijk van Aon. Nog altijd verkeren enkele grote pensioenfondsen in de gevarenzone als je kijkt naar de cijfers van eind september. De afgelopen weken waren rampzalig op de aandelenbeurs waardoor op dit moment de situatie nog slechter is. En volgens mij daar niet alleen, ook de obligatiekoersen stonden onder druk vanwege de stijgende rentes.

© 2018 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 19 oktober 2018; week 42: AEX 525,17; Bel20 3522,60; CAC40 5084,66; DAX30 11.553,83; FTSE 100 7.049,80; SMI 8865,50; RTS (Rusland) 1126,97; DJIA 25.444,34; NY-Nasdaq 100 7.449,03; Nikkei 22.532,08; Hang Seng 25.561,40; All Ords 6042,80; SSEC 2.550,47; €/$1,15305; BTC/USD $6619,3; 1 troy ounce goud $1226,5; dat is €34.251,41 per kilo; 3 maands Euribor -0,317% (1 weeks -0,376%, 1 mnds -0,37%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,565%; 10 jaar VS 3,1974%; 10 jaar Belgische Staat 0,873%, 10 jaar Duitse Staat 0,428%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) 0,02%, 10 jaar Japan 0,1447%; 10 jaar Italië 3,616%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,36. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.