UPDATE 20-03 2021/573 Welke politieke partij wil zich onderwerpen aan de liberale doctrine van Rutte: Ploumen of Marijnisse of JA21?

In blog 572 heb ik aandacht geschonken aan de mogelijkheid van een stijging van de inflatie, niet met 1,5% of 2% maar met hogere waarden. Ik heb toen gewezen op coronatoeslagen die ondernemers, die zwaar getroffen zijn door de lockdown maatregelen gerelateerd aan de corona-pandemie, op de prijs van hun dienstverlening leggen. Ik noemde toen de kappers. Ik had toen nog geen exacte data. Nu wel, ik betaal nu voor een knipbeurt 30% meer dan vòòr corona. Over hoeveel een bezoek aan een café/terras en een restaurant en een vliegticket/vakantie meer gaan kosten, weet ik nog niet, maar goedkoper zal het zeker niet worden. Ik zeg niet dat die ondernemers die meerinkomsten niet nodig hebben, ik stel alleen maar dat het prijspeil daardoor gaat stijgen met alle onvoorziene gevolgen van dien.

Op https://www.bestebank.org/michael-burry-waarschuwt-voor-hyperinflatie/ geeft de eigenaardige Wall Street belegger Michael Burry, bekend van de film The Big Short over de financiële crisis van 2008, op Kennisbank, de dageraad van crypto-financiën, een waarschuwing af voor een hoge inflatie en de gevolgen die dat kan veroorzaken.

Nu de Bitcoin weer nieuwe toppen en records zet, $60.000, is bezinning op zijn plaats over wat er aan de hand is. Michael Burry die onder de Twitternaam Cassandra, zijn tweets plaatst, constateerde vroegtijdig, voor 2008 al, dat de Amerikaanse huizenmarkt een enorme zeepbel was en speculeerde succesvol op de ontrafeling van rommelhypotheken en de daaropvolgende globale financiële crisis. Hij waarschuwde toen der tijd voor het knappen van de zeepbel in de Amerikaanse huizenmarkt. Niemand luisterde naar hem. Vandaar dat hij Cassandra als Twitternaam heeft gekozen. Cassandra was de zieneres en dochter van Priamus, de koning van Troje. Ze voorspelde de val van Troje, maar niemand luisterde naar haar waarschuwingen. Michael Burry heeft dit gevoel nu ook. Hij heeft zijn tweets, waar hij onder meer waarschuwde voor hoge inflatie, dan ook verwijderd en opgeslagen als bewijs. Michael Burry’s nieuwe waarschuwing voor 2021:De centrale banken met de regeringen tikken biljoenen in euro’s en dollars als nieuwe schuld bij om de financieel-economische gevolgen van het lockdown beleid te bedwingen. Wanneer de samenlevingen weer volledig openen en de vraag weer gaat toenemen, zal dit de prijzen van goederen, diensten en salarissen omhoog stuwen. Hij voorziet een scenario van uit de hand lopende inflatie en vervolgens hyperinflatie in de Verenigde Staten. De dollar als wereldreservemunt zal verdwijnen in combinatie met de ontrafeling van het euro-dollarsysteem. Michael Burry maakte ook een vergelijking met de Weimar Republiek na de Eerste Wereldoorlog (1922/23, en refereert naar een goed boek dat Jens Parsson in 1974 schreef. Het boek heet ‘Diving of Money’: een aanrader. Schuldcreatie en verder schuldmonetarisering zorgde in de naoorlogse jaren aanvankelijk voor een boom in de Duitse economie en de Duitse mark werd zelfs even sterker dan de dollar. Elke vorm van speculatie leverde geld op. Niet productie, innovatie en prestatie zorgden voor de welvaart, maar makkelijke kredieten en speculatie. Uiteindelijk klapte alles in elkaar. Van alle Duitse marken die in 1922 in circulatie waren, kon in november 1923 geen brood meer worden gekocht. Het koste in totaal zo’n 9 jaar om dit hyperinflatie scenario uit te spelen. Acht jaar met ongekende groei op de aandelenbeurzen en met alleen één jaar voor de totale ineenstorting. Volgens Michael Burry is dit scenario ook van toepassing op de periode 2010 – 2021. Staan we een eeuw later 2021 weer aan de vooravond van een crash met hyperinflatie? Zal de Amerikaanse dollar volgend jaar enorm ontwaarden? We zullen het spoedig weten. Wat zijn zijn beste inflatiebeschermers: Traditioneel en historisch meest beproefd: goud kopen; meer gedurfd en beproefd: zilver kopen en meer speculatief, het nieuwe ‘digitaal goud’, de bitcoin en andere cryptowaarden, met een asymmetrisch risico/rendement verhouding en zeer hoge ‘sharpe ratio’. Hij beveelt de bitcoin aan. Enige kanttekeningen zijn hier op zijn plaats. Dat het monetaire beleid in Washington en Frankfurt heeft geleid tot enorme ‘luchtbellen’ in de koersvorming op de financiële markten, wordt alleen door diehards nog ontkent. De centrale banken bevinden zich in een weinig florissante positie, met een overvloed van uiterst goedkoop geld, in ons land en in Spanje, Frankrijk en Duitsland, niet langer voor 30-jarig papier, met negatieve rentetarieven. Allen in Zwitserland noteert 30-jarig papier nog met een negatieve rente van 0,029%. De vraag is ‘hoelang nog’ want de rente op de kapitaalmarkt stijgen al een maand. In de VS veel sterker dan in de eurolanden. Maar als de rente in de VS stijgt moet de rente in de eurozone in die beweging mee, uit concurrentie overwegingen. De ECB bevindt zich in een oncomfortabele positie met het gevoerde gratis geld en ruimgeld beleid. Christine Lagarde, de praeses van de ECB, ontkent het risico van een stijgende inflatie en handhaaft de 1,5% voor dit jaar en voor de komende jaren van 1,2% en 1,4%. Anderzijds zet ik vraagtekens bij de waarde die aan de bitcoin en andere crypto-producten wordt toegekend. De centrale banken hebben hun beleid over de waarde van het geld een aantal jaren drastisch gewijzigd. Geld hoeft geen fysieke waarde meer te hebben, zoals edele metalen. Geld mag waardeloos zijn en voor (spaar)geld hoeft ook geen rente meer te worden betaalt. Vanuit die filosofie zijn centrale banken overgegaan tot het in de markt pompen van enorme hoeveelheden geld in de hoop dat overheden en ondernemers weer massaal aan het investeren gaan. Ik denk dat die aanname zich wel op termijn zal voordoen maar dan zullen de politici eerst hun visie op de toekomst voor volgende generaties moeten vormgeven met een inhoud dat ver vertrouwen van ondernemers krijgt. Politici rommelen tot dusverre maar wat aan. Wat gebeurt er momenteel op de financieel/monetaire markten. Zijn de valuta van de centrale banken (dollar, euro pond en yen) nog wel waard waarvoor ze verhandeld worden? Want de vraag rijst welke waarde een munt nog heeft? Dat geldt ook voor de, zich noemende, crypto-munten, zoals de bitcoin. Ik zie de bitcoin niet als een munteenheid maar als een beleggingsproduct, zonder enige onderliggende waarde. In de moderne economie heet dat ‘de waarde is wat de gek/markt er voor over heeft’. Die beweging is ontstaan toen op de financiële markten niet werd gehandeld in lange termijnbeleggingen maar vrijwel uitsluitend op heel korte termijn (95%) door computers, daghandelaren en speculanten. Hoe kun je op zo kort mogelijke wijze zoveel mogelijk geld verdienen, is de mantra. Door het vele geld dat (bijna) gratis voorhanden is wordt de waarde van effecten opgeblazen en kunnen crypto’s soms met dubbele cijfers per dag in waarde stijgen dan wel dalen. Ook zien we dat prijzen van koopwoningen stijgen. De financiële wereld is een groot gokparadijs geworden. Maar daar komt op enig moment een einde aan. Dat kan als de rente blijft stijgen, want dan komen de centrale banken in grote moeilijkheden, als de inflatie veel verder gaat stijgen dan wat de FED en de ECB prognosticeren dan wel waar sombere scenario’s door konden ontstaan. Centrale banken hadden de opdracht de waarde van ons geld op peil te houden door middel van monetair beleid. Daar kwam op 3 september 2012 een einde aan door een uitspraak van de president van de ECB Mario Draghi, in hart en nieren een neoliberaal, zo gevormd in de tijd dat hij bij Goldman Sachs, de bank van de kapitalisten, werkte (onder meer als directeur Europa): “Binnen ons mandaat is de ECB bereid alles te doen wat nodig is om de euro te behouden”. In de praktijk betekende dat dat de ECB zich dienstbaar zou gaan opstellen versus de financiële markten (het grote geld). Tot dan aan toe waren de politici verantwoordelijk voor het economische beleid en werden daarin gesteund door de centrale banken. Voor veel politici was dat een zware opdracht en waren ze dikwijls afhankelijk van economen. Draghi nam dat dossier over en de ECB nam het voortouw met de stimuleren van economische activiteiten. Politici gingen onderuitgezakt in hun stoelen afwachten. Fout, helemaal fout. Wat gebeurde ondertussen? De ECB maakte ons geld ondergeschikt aan het realiseren van economische activiteiten en economische groei. Het resultaat is dat ons geld waardeloos werd, door wereldwijd biljarden dollars, euro’s, yennen en ponden, in de markten te pompen, waar geen vraag naar was. Het aanbod is groot, de vraag is klein, dan gaan de prijzen stijgen. Maar dat laatste wordt afgezwakt, zowel door Christine Lagarde als door Jerome Powell. Dat is verklaarbaar: ja een beetje zal de inflatie wel stijgen, maar niet lang en in beperkte mate, binnen de prognose van de ECB voor dit jaar van 1,5% en komende jaren nog minder. Gaat de inflatie stijgen >2%, misschien wel 4%-6%, dan ontstaan er grote problemen als gevolg van het monetaire beleid dat wordt gevoerd. Maar er is geen escape beschikbaar, want als de centrale banken effectief de geldhoeveelheden gaan terugbrengen, b.v. door (grote) delen (staats)obligaties afkomstig uit het opkoopprogramma weer aan de markt terug te verkopen met een hoger rendement voor de kopers/beleggers dan gaat de rente verder aantrekken en worden de financiële markten ontdaan van hun ruime liquiditeiten. Dan slaat de halleluja-stemming om in sombere.

Verkiezingen

Johan Oostlander, doet in het Parool een aantal uitspraken over ‘Ruttes leiderschap”, waaruit ik citeer. Een premier die na tien jaar sleets is geworden en geen echte daadkracht meer laat zien, behalve mooie woorden, en die problemen wegwuift met een brede glimlach. Typerend was vorige week vrijdag, toen een radeloze horecaondernemer in Nieuwsuur vragen stelde aan Rutte over financiële hulp en zei: “Waarom blijft u zo lachen bij mijn vraag?” Rutte moest zich stamelend verontschuldigen. Wat mij het meest verbaast, is dat in alle mediaberichtgeving nauwelijks wordt gerept over een failliete premier, verantwoordelijk voor een demissionair kabinet. Verantwoordelijkheid, het woord dat een soort mantra bij hem is geworden (zie het debat Wilders-Rutte bij Pauw). Wat is er toch met Nederlanders die Rutte nog steeds een sterke leider vinden en op hem stemmen? Want: ‘Hij doet het best goed’. Voor het gemak vergeten we het gebrek aan leiderschap in relatie tot gewone burgers. Vergeten we het zwakke afhandelen van de aardbevingsschade in Groningen? Vergeten we het jarenlang onterecht beschuldigen van burgers van fraude met de kinderopvangtoeslag? Vergeten we het gebrek aan leiderschap bij het bestrijden van Covid met te weinig mondkapjes, te weinig testcapaciteit, te weinig differentiatie in openstellingen van winkels, scholen, horeca en nu het trage vaccineren? En dan hebben we het nog niet over hoe Nederland onderaan bungelt op het lijstje van landen die de klimaatdoelstellingen moeten halen of het structureel onderbetalen van politie, leraren en verplegers. Alleen, verwacht geen daadkracht meer van een politicus die te lang op het pluche zit. En dan wordt Mark Rutte hier nog geen verwijten gemaakt voor zijn faalbeleid op meerdere vlakken. Neem het Klimaatwet, waar de burger heel slecht is uitgekomen en waar niet duidelijk is geworden waaruit de huiseigenaren de investeringen in hun woning voor verduurzaming moeten financieren. Dat betekent hogere maandlasten. Er kwam een voorzet op tafel van de tafel van Diederik Samson, die in de praktijk onuitvoerbaar bleek te zijn: verhoog niet je hypotheek maar laat de woning zelf een lening nemen. En betaalt die woning dan ook de maandelijkse lasten van rente en aflossing of draait de eigenaar daarvoor op? Er zou kunnen worden nagedacht of die lasten zouden kunnen worden betaald uit de jaarlijks stijgende WOZ-waarden? Misschien is zo een noodverband, waardoor de eigenaar wordt gevrijwaard van hogere lasten, wel uitvoerbaar zodra de waardes van huizen weer gaan dalen. Trouw schreef eerder al een artikel over de scheve verdeelsleutel van de klimaatlasten. Zo veroorzaken de 12 grootste CO2-vervuilers (waaronder Shell en Tata Steel) 40% van de uitstoot tegen 8% door de huishoudens. Maar in al hun wijsheid is besloten in het Klimaatakkoord dat de industrie €650 mln subsidie krijgt en de huishoudens en het MKB €350 mln, terwijl de industrie een bijdrage levert van €200 mln en de huishoudens en het MKB €1800 mln. De burger betaalt de klimaatrekening, de industrie niet, lijkt het beleid te zijn. Huishoudens en het midden- en kleinbedrijf draaien op voor de kosten van het klimaatbeleid van het kabinet. Het gaat ze per saldo zo’n €1500 mln per jaar kosten. De industrie, die het meeste vervuilt, strijkt jaarlijks netto €450 mln op aan subsidie. Dat blijkt uit berekeningen die de gezamenlijke milieuorganisaties en vakcentrale FNV hebben laten maken. Donald Pols, directeur van Milieudefensie: “Wat nu gebeurt is onrechtvaardig. Als je het Klimaatakkoord leest, zie je dat de wensen die werkgeversorganisatie VNO-NCW vooraf op tafel legde, daarin één op één zijn overgenomen. De huishoudens en het midden- en kleinbedrijf mogen daarvoor betalen. De energietransitie is echt betaalbaar, maar dan moet je de lasten eerlijk verdelen.” De maatregelen uit het Klimaatakkoord moeten de uitstoot van broeikasgas CO2 met 49% in 2030 verminderen, zoals is afgesproken. Vervuilende energiebronnen (kolen, gas en aardolie) zullen daartoe plaats gaan maken voor groene energie (wind, zon, (aard)warmte). Het akkoord bevat geen extra voorstellen om de energiebelasting te verhogen, redeneren de milieuorganisaties, maar vooral subsidies om de omschakeling naar groene energie te versoepelen. Lastenverzwaringen waren al in het regeerakkoord aangekondigd: huishoudens (€1,0 mrd) en het MKB (€0,8 mrd) moeten jaarlijks samen €1,8 mrd extra betalen aan energiebelasting, vooral aan de zogeheten Opslag Duurzame Energie. Die is voor de industrie €200 mln. De industrie krijgt wel te maken met een bonus/malusmaatregel voor de uitstoot van CO2. Bedrijven moeten daartoe een CO2-plan maken en krijgen een bonus als ze de uitstoot daarmee verminderen. Bedrijven worden financieel gestraft (malus) als ze dat plan niet inleveren of onvoldoende uitvoeren. “Zo’n systeem is supercomplex”, zegt Pols. “Administratief superduur, ingewikkeld en dus fraudegevoelig.” Veel beter, zelfs bewezen effectief, is het systeem waarbij de vervuiler betaalt voor iedere ton CO2-uitstoot, vindt Pols.

Het is donderdagavond en de voorlopige einduitslag is bekend. De VVD (+2) en D66 (+3) zijn de grote winnaars en FvD (+6) en JA21 (+3) en Volt (+3) zijn de kleine. De VVD gaat naar 35 en D66 naar 23 zetels. Dan volgen: de PVV op 17 (-3), het CDA 15 (-4), de SP op 9 (-5), ook de PvdA op 9, FvD naar 8, GL op 8 (-6), PvdD op 6 (+1), CU op 5, JA21, Volt, de SGP en Denk op 3 en 50+, de BBB (plattelandspartij) en Bij1 met 1 zetel. De opkomst was 79.3%. De verkiezingen voor de 2e Kamer zijn gestreden met winnaars en verliezers. De vraag is nu waar halen Rutte en Kaag 76 zetels vandaan voor een meerderheidscoalitie? Die strijd is nog niet gestreden en welke prijs moeten ze daarvoor betalen? Een coalitie met de CU, die wordt gesteund door de VVD en het CDA wordt door D66 geblokkeerd op grond van de weigering dat de CU zijn standpunt over het euthanasie-dossier niet zal aanpassen aan de D66 eisen. Dan rest ook nog de nieuwkomer Volt, dat is een vraagteken, of zij zullen aanschuiven bij een liberale regering. Dan resteert een linkse partij. Rutte heeft zich tijdens de campagne al een uitgesproken voor GL, anderzijds was er voor de verkiezingen wel een gezamenlijk links standpunt van ‘wij laten ons niet door Rutte ‘uit elkaar spelen’. Nu wordt de PvdA genoemd als coalitiepartner, maar onder welke linkse voorwaarden? Dan is het nog wel de vraag hoe het CDA zich gaat opstellen. Wie wordt de partijleider als Pieter Omzigt meer (voorkeurs) stemmen krijgt dan de lijsttrekker Wopke Hoekstra, die 4 zetels verloor. Intern is er onrust over de gevolgen van het zetelverlies, daarvoor heeft de partijvoorzitter zich opgeofferd, maar is hij dan wel Hoekstra de hoofdverantwoordelijke? Hoekstra liet in de campagne steken vallen over gebrek aan kennis over het partijprogramma en zijn voorstel de WW met een jaar te verkorten (van 24 naar 12 maanden). Een nieuw rechts kabinet staat of valt met het aanschuiven van het CDA.

Moet ik Mark Rutte nu feliciteren of hou ik mijn mond? In een enquête die ik heb ingevuld op een tijdstip dat de definitieve uitslag nog niet bekend was, heb ik aangegeven voor Sigrid als premier te zijn, hoeft Wilders van mij niet op te stappen en zie ik voor Baudet geen plek in een coalitie. In feite is er geen mogelijkheid buiten de VVD om een regering te vormen. Theoretisch wel met D66, CDA, CU en links, maar dat lijkt mij niet praktisch. Ik heb nog geen idee waarom links een pak slaag van de kiezer heeft gehad! Ik heb geen enkel vertrouwen in een vierde kabinet Rutte, hij heeft er tien jaar een bende van gemaakt en laat in feite een failliete boedel achter. Wat hij als eerste na bekendmaking van de uitslag zei was dat er nu snel aan de Toeslagen-affaire en aan Groningen gewerkt moet gaan worden. Dossiers waar hijzelf een chaos van gemaakt heeft en waarvoor hijzelf de verantwoording draagt. Je moet echt een plaat voor je kop hebben om zo’n uitspraak te doen. We leven in een democratie en hoe het volk stemt moet je accepteren, maar het volk kan ook dom zijn e/o kortzichtig van aard. En dan zijn wijze mannen/vrouwen nodig om de gevolgen, zoveel als mogelijk is, te repareren. Mogelijk zou een oplossing kunnen zijn als op links de PvdA en GL zouden gaan fuseren. Dan ontstaat er naast Geert Wilders op drie de linkse PvdA/GL combinatie. Dat kan dan weer aantrekkelijk zijn voor D66 als een linkse partner. Maar terug naar de vraag of de verkiezingsoverwinning van Mark een gelukwens waard id of dat de man een sluwe bedrieger is die vooral tien jaar lang de belangen van de grote bedrijven en de rijken dezer aarde heeft behartigd. Lees het volgende bericht kritisch: Bedrijven die in Nederland veel financiële steun hebben gekregen en nog steeds ontvangen vanwege de corona-crisis via de NOW-regeling, zien hun buitenlandse moederbedrijven honderden miljoenen aan winst uitkeren aan hun aandeelhouders. Van de 25 grootste ontvangers van de coronasteun van het kabinet, gaat het in elk geval om de moederbedrijven van uitzendbureau Adecco, vrachtwagenbouwer DAF Trucks en IT-firma Atos, blijkt uit een inventarisatie van de NOS. Het kabinet wilde die winstuitkering aanvankelijk verbieden, maar zag daar na druk van het bedrijfsleven van af, omdat een verbod ten koste zou gaan van de werkgelegenheid. (bron: NOS) En daar is Rutte erg gevoelig voor. Dat de prijs, die volgende generaties daarvoor moeten gaan betalen, het indirect toeschuiven, in crisistijd, van geld naar grootaandeelhouders, is kennelijk voor hem acceptabel. Over sociaal beleid van het kabinet Rutte III gesproken. Met deze verkiezingsuitslag moeten wij er rekening mee houden dat Mark Rutte daarmee doorgaat want wie houdt hem daarin tegen? Een neoliberaal moet de markt (het kapitalisme) dienen.

Financieel/economische berichten

Het oplopen van overheidsschuld moet na afloop van coronacrisis tot staan worden gebracht. Dat zei president Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) bij de presentatie van zijn jaarverslag. De overheid heeft zich volgens Knot opgeworpen als de ultieme verzekeraar in de crisis. Dankzij buffers en een gezonde economie was dat mogelijk, maar de uitgaven van ruim €60 mrd (ik schat dat de rekening uiteindelijk de €100 mrd zal overschrijden) trekken wel een wissel op de begroting en de staatsschuld, zegt Knot. Ondanks de lockdown die de economie nu nog schaadt, verwacht DNB voor dit jaar een economische groei van 2,2% en voor volgend jaar 4,2%. (bron: NOS) Ik heb geen idee waarop DNB die optimistische groei prognoses baseert.

Het onderzoek naar witwaspraktijken bij ABN Amro is uitgebreid, bevestigt het OM na berichtgeving in De Telegraaf. Justitie verdenkt ‘dé bank’ nu ook van ‘schuldwitwassen’, wat betekent dat ABN zou hebben geweten dat geld van sommige klanten mogelijk een criminele herkomst had. De bank zou daar te weinig tegen hebben gedaan. Het onderzoek beperkte zich eerder tot de verdenking dat de bank te weinig deed om witwassen te voorkomen. Dossiers zouden niet op orde zijn en verdachte overboekingen niet gemeld. Bij schuldwitwassen kunnen medewerkers ook individueel worden vervolgd. (bron: NOS)

De raad van bestuur van ABN AMRO wist al in 2014 over de problemen met witwassen, maar hield een onderzoeksproject hiernaar in samenwerking met het Openbaar Ministerie (OM) op het laatste moment tegen. Dat meldt Follow the Money (FTM) op basis van vertrouwelijke e-mails en documenten. ABN AMRO zette in juni 2014 een project om witwassen tegen te gaan aan de hand van een big data-onderzoek stop. De voorbereidingen hiervoor waren al een jaar in gang gezet. Hierbij was ook adviesbureau PwC betrokken. De raad van bestuur van de bank stond destijds onder leiding van oud-VVD-minister Gerrit Zalm. Toenmalig bestuurslid Caroline Princen mailde volgens FTM een dag voordat het interne onderzoek zou beginnen aan het OM dat er zorgen waren gerezen met betrekking tot privacy. Er zouden klantgegevens worden gedeeld met externe partijen. Princen wilde niet dat het OM de resultaten in een rapport zou opnemen. De betrokkenheid van ABN Amro moest strikt geheim blijven, staat in de e-mails die FTM in handen heeft. (bron: DFT) Vorige week werd onze staatsbank, met 56% van de aandelen, gedegradeerd van de AEX naar de AMX. Nu weer dit en we weten niet waartoe dit onderzoek gaat leiden.

ABN Amro gaat met de Consumentenbond in gesprek over mogelijke compensatie van klanten die van de bank te veel rente moesten betalen op hun kredieten. De bond dreigt namens duizenden mensen met een massaclaim, die ABN miljoenen euro’s kan kosten. Het klachteninstituut Kifid oordeelde onlangs dat de bank consumenten met een flexibel krediet te veel rente rekende. Volgens Kifid was het een woekerrente. ABN Amro vecht dat oordeel aan bij de rechter, maar gaat toch het gesprek aan met de Consumentenbond. De bank zegt procedures te willen voorkomen. De bond is tevreden met de stap van de bank. (bron: NOS)

Tesla crashte: €260 mrd beurswaarde ging in rook op. Op 26 januari 2021 noteerde Tesla $883 en op 8 maart $563, een verlies van 36,2%. Nooit eerder verloor een bedrijf zoveel beurswaarde als in die 30 beursdagen. Op het dieptepunt bedroeg de waarde $306 mrd, maar daarna is de koers weer gestegen en de beurswaarde is nu $685 mrd. Om een idee te geven van de grootte van het duizelingwekkende verlies: met €260 mrd zou je bierbrouwer Heineken (€51 mrd), Philips (€41 mrd), Shell (€142 mrd) en Ahold Delhaize (€25 mrd) kunnen kopen en dan was er nog €1 mrd over voor leuke dingen.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Het kabinet krijgt het advies om de veestapel te verkleinen als het de ammoniakuitstoot wil beperken. Een nieuw kabinet zal flink aan de slag moeten om de neerslag van stikstof in gevoelige natuurgebieden te verminderen. De neerslag moet niet met 26% verminderd worden, zoals in de stikstofwet ligt vastgelegd, maar met zeker 50 procent. Zonder aanvullende maatregelen is een vermindering van 70% zelfs nodig om stikstofgevoelige natuur te beschermen, schrijven ambtenaren in een rapport aan het kabinet. Vooral in de veehouderij moet worden ingegrepen. In twee ‘verkenningen’ schrijven de ambtenaren dat er verdere maatregelen nodig zijn, vooral op de lange termijn. Mogelijk maakt dit de formatie van een nieuw kabinet nog moeizamer, omdat de twee grootste partijen in de nieuwe Tweede Kamer zeer verdeeld zijn. De VVD ziet weinig in een streng stikstofbeleid, D66 wil juist dat de natuur beter beschermd wordt en wil daarom onder meer de veestapel halveren. Het huidige kabinet moest de stikstofregels volledig omgooien, omdat de Raad van State in 2019 een streep zette door de aanpak die jarenlang werd gehanteerd. De aanvullende maatregelen die nu worden geadviseerd moeten ervoor zorgen dat in genoeg natuurgebieden de stikstofneerslag dusdanig laag is dat deze geen schadelijk effect meer heeft. Vooral het verminderen van de uitstoot van stikstofverbinding ammoniak (NH3) kan de natuur verbeteren. Het halveren van de ammoniakuitstoot is “realiseerbaar, maar alleen in een combinatie van technische maatregelen en een dalend volume van de veestapel, in het bijzonder van het melkvee”, valt te lezen in het rapport. Bij een reductie met 70% is een nog grotere inkrimping van de veestapel nodig. Een van de manieren om de stikstofuitstoot te verminderen, is om vervuilers te laten betalen, net als met de CO2-heffing. Zo’n stikstofbelasting zou ook vergroenende technieken aantrekkelijker maken. Ook kunnen de Europese landbouwsubsidies worden ingezet om boeren aan te sporen groener te boeren. Sowieso adviseren de ambtenaren om op Europees niveau beleid te maken. Zo’n 30% van de stikstof die in Nederland neerdaalt, komt uit het buitenland. (bron: Trouw)

Corona berichten

Tot 10.00 uur zondagmorgen zijn bij het RIVM 7425 nieuwe coronabesmettingen gemeld, meer dan het weekgemiddelde. In de ziekenhuizen nam de bezetting toe. Er liggen nu 1462 covid-patiënten in het ziekenhuis, plus 579 op de IC, meldt het LCPS. Het aantal nieuwe coronabesmettingen is de afgelopen week met 24% toegenomen tot 39.527, meldde het RIVM in het weekoverzicht. Dat is een ¼ deel meer dan in de week ervoor. De toename is deels toe te schrijven aan het feit dat meer mensen zich lieten testen: ruim 460.000 tegenover 360.000 een week eerder. Het aantal positieve tests daalde licht: van 8% naar 7,7%. Het RIVM noemt de situatie zorgelijk. In alle leeftijdsgroepen neemt het aantal besmette mensen toe, maar onder 0- tot 12-jarigen is de toename het grootst: 35%. Het RIVM wijst naar de heropening van basisscholen en kinderdagverblijven als mogelijke verklaring voor de stijging. Door het aangepaste testbeleid van de basisscholen worden nu veel meer jonge kinderen getest dan voorheen. Het algehele reproductiegetal (R) ligt nu op 1,06. Dat wil zeggen dat een groep van 100 besmette Nederlanders momenteel 106 anderen zou besmetten en het virus terrein wint. Vorige week dinsdag lag de R-waarde nog op 0,98. Volgens het RIVM blijft de coronasituatie in Nederland “zorgelijk”. (bron: NOS/Nu)

Ruim drie kwart van alle positief geteste Nederlanders komt nu in aanraking met de Britse coronavirusvariant, stelt het RIVM. Bij voorgaande weekupdates meldde het instituut nog reproductiegetallen van alle aanwezige coronavirusvarianten, deze ontbreken bij de nieuwe update. Het R-getal van de Britse variant lag steevast boven de 1. (bron: nu)

Bloedexperts hebben ontdekt waarom het AstraZeneca-vaccin in zeldzame gevallen een ernstige stoornis in de bloedstolling veroorzaakt. Er blijkt sprake van een extreme reactie van het immuunsysteem waardoor antistoffen worden aangemaakt tegen de eigen bloedplaatjes. Het goede nieuws is dat de aandoening valt op te sporen en te behandelen, schrijft Ellen de Visser in Trouw. Afgelopen weken zetten ruim twintig Europese landen de vaccinaties met het AstraZeneca-vaccin stop na meldingen van een mysterieuze ziekte, een combinatie van trombose en een verlaagd aantal bloedplaatjes. Het veiligheidscomité van de EMA, de Europese medicijnautoriteit, telde uiteindelijk 25 gevallen: patiënten kregen na de vaccinatie te maken met stollingen in de hersenen of in het hele lichaam. Negen van hen overleden. EMA-directeur Emer Cooke zei 18 maart nog dat er geen definitief bewijs was voor een link tussen het vaccin en de zeldzame aandoening. Inmiddels hebben Duitse, Britse en Italiaanse artsen in het bloed van hun patiënten dezelfde antistoffen ontdekt. ‘Het lijkt me nu wel duidelijk dat er een verband is met het vaccin’, zegt hoogleraar Hugo ten Cate, trombose-expert aan het Maastricht UMC. Het risico op de bijwerking is extreem klein, beklemtoont hij: het gaat om één op de miljoen gevaccineerden. De ziekte lijkt op een syndroom met de naam HIT, waarbij het immuunsysteem zo sterk wordt geactiveerd dat het lichaam antistoffen aanmaakt tegen de eigen bloedplaatjes. Bloedplaatjes hebben de functie van een soort inwendige pleister, ze vormen bij bloedingen de eerste hulptroepen. De antistoffen binden aan de bloedplaatjes, legt Ten Cate uit, en na contact met cellen van de vaatwand dragen ze vervolgens bij aan de vorming van bloedstolsels. Zo ontstaat een uitzonderlijke combinatie van te weinig bloedplaatjes (waardoor bloedingen ontstaan) en trombose (waardoor de bloedbaan verstopt kan raken).

Frontberichten

Het Parool publiceerde deze week een artikel over de uitspraak van de horecabranch dat de banken de horeca laten vallen. Cafés en restaurants die dringend geld nodig hebben, krijgen nul op het rekest en bestaande kredieten worden niet versoepeld. “Banken zien geen directe noodzaak om de horeca te steunen,” zegt verkoopdirecteur Jacco Potkamp van Grolsch, “maar het is nu cruciaal dat horecabedrijven schulden herfinancieren. Er is nu een heel klein beetje licht aan het einde van de tunnel met de vooruitzichten voor heropening, maar dat betekent dat ook de rekeningen weer betaald moeten worden, de huur, de fiscus. Dat geld is er niet.” “Sinds april vorig jaar praten we hier al over met banken en overheid,” zegt Potkamp, “maar we zien nog altijd geen verbetering. Er is overbruggingskrediet nodig – en vlot ook.” Als de banken en overheid hun starre houding tegenover horecaondernemers niet snel laten varen, vallen de gevolgen van de coronacrisis voor de horeca nog desastreuzer uit, zeggen ondernemers, bierbrouwers en Koninklijke Horeca Nederland (KHN). “De banken zijn de vorige crisis gered met ons gemeenschapsgeld,” zegt KHN-directeur Dirk Beljaarts. “Zij moeten wat terugdoen voor de maatschappij, maar nu andere bedrijven hulp nodig hebben, geven ze niet thuis. In gesprekken tonen ze wel veel begrip, maar vervolgens verschuilen ze zich achter risicoprofielen.” Banken zijn van oudsher terughoudend met financiering van de horeca, vaak omdat die volgens hun regels te veel risico opleveren. Daarom zijn veel brouwers, Heineken en Grolsch voorop, grootfinanciers van cafés en restaurants geworden. “Wij hebben het geld en de mensen niet om de Nederlandse horeca te redden,” zegt horecatopman Marc Josephus Jitta van Heineken. “Er zijn alleen al 50.000 cafés, waarvan een deel echt hulp nodig heeft. We hebben daar de banken voor nodig.” Heineken en Grolsch bieden de banken nu aan extra garanties te geven en voor een groter deel borg te staan voor leningen en kredieten. Daarnaast bieden ze hun kennis aan. “Wij hebben een heleboel specialisten die horecaondernemers beoordelen,” zegt Jitta. “Wij kunnen de banken helpen om te bepalen welk risico ze lopen en daarbij samen optrekken.” Potkamp van Grolsch: “We willen één loket waar horecaondernemers terechtkunnen en daar met de banken en overheid vorm aan geven. Horeca is het sociale vaccin tegen de coronacrisis. Daar zit ook voor de banken een maatschappelijke verantwoordelijkheid bij.” “Wij herkennen niet het beeld dat we extreem terughoudend zouden zijn,” zegt een woordvoerder van Rabobank. “Ook in deze pandemie zijn wij bereid horecaondernemers bij te staan. Maar de risico’s nemen toe, vooral bij bedrijven die direct geraakt worden door covidbeperkingen.” “De overheid vraagt ons expliciet te toetsen of een lening verantwoord is. Naarmate de crisis langer duurt, wordt het antwoord op die vraag vaker nee. Dat is een harde boodschap, maar uiteindelijk is dat in het belang van ondernemer, bank en onze spaarders.” Ook ABN Amro ontkent strenger te zijn bij horecafinancieringen. “We bekijken elke aanvraag afzonderlijk,” zegt een woordvoerder. “Een onderneming die voor corona al slecht zat en zich niet heeft aangepast, komt moeilijker in aanmerking voor financiering.” Op het hulpaanbod van de brouwers reageert de bank terughoudend. “Om eerlijk te zijn stranden de meeste financieringsaanvragen niet op dekking van de lening, maar op gebrek aan perspectief: is het aannemelijk dat kredieten kunnen worden afgelost uit de kasstroom? Een toelichting van de brouwers daarbij kan helpen.” (bron: Parool) Als oud-bankdirecteur herken ik de padstelling waarin de branche enerzijds en de financiers anderzijds momenteel verkeren. Als er 50.000 café’s in financiële problemen verkeren, is dat zorgelijk, maar de banken gaan al die bedrijfjes niet redden van de ondergang. In het artikel wordt daarover inzicht gegeven: een bank financiert hoofdzakelijk op de ondernemerscapaciteiten van de uitbater, op zijn bedrijfsplan en het verdienmodel en zijn visie hoe hij denkt de financieringslasten en aflossingsverplichtingen aan de bank, aan de fiscus, aan de bierbrouwer waaraan hij contractueel gebonden is e.d. te betalen. Dat is de crux. Geen visie, geen geld. Er zijn wel degelijk grotere risico’s verbonden aan de financiering van de horeca, altijd al geweest. Alleen door de gevolgen van de corona=pandemie zijn nog niet overzienbaar. De overheid heeft de banken wel de mogelijkheid geboden kredieten te verlenen aan bedrijven in problemen door corona, maar de banken moeten, om daarvan gebruik te maken, vaststellen dat er op basis van degelijke plannen, een gerede kans is dat op basis van onderbouwde plannen, terugbetaling op een redelijke termijn zal plaatsvinden. En daar ligt de barriere: de banken willen geen blanco cheque tekenen. En terecht. Banken werken met geld dat ze van ‘derden’, waaronder spaarders, lenen en dat moeten kunnen terugbetalen en die plicht mogen ze niet in de waagschaal stellen.
Overwegingen

Uit Australië kreeg ik van een vriend een reactie onder meer over mijn stellingname tot de Moderne Monetaire Theorie (MMT). <citaat> Heel interessant, vooral omdat we volgende week in mijn filosofie cursus MMT behandelen. Ik heb dit abstract gemaakt. Ik zie de potentiële (sociale en zelfs ecologische) voordelen van MMT. Maar een van mijn Nederlandse collega’s (voormalig bankdirecteur) was nogal vernietigend over deze trend. Enkele van zijn belangrijkste punten:

  • MTT is puur gebaseerd op vertrouwen en niet langer op intrinsieke geldwaarden. Vertrouw op de financiële goeroes, aangezien geen enkele politicus de economie van MTT nog begrijpt. Het succes ervan hangt volledig af van geen inflatie. (rentetarieven gaan op dit moment omhoog).

  • Het is voor regeringen (politici) te gemakkelijk om MMT te gebruiken om ook geld te drukken in die landen die geen solide economische basis hebben voor een dergelijk beleid. Geld is nu zo goedkoop dat het zijn ‘waarde’ verliest. (fiat geld) Bitcoin is hier een ander voorbeeld van.

  • Als het vertrouwen faalt (geopolitieke problemen), kan MTT instorten en zal de inflatie omhoogschieten.

  • Er is nu zoveel geld gecreëerd dat het aanbod groter is dan de vraag, wat resulteert in zelfs een negatieve rente. Goedkoop geld verdienen zou zelfs beschikbaar kunnen komen voor economisch zwakke landen die misschien minder betrouwbaar zijn en niet de financiële capaciteit hebben om het te doen.

  • Nu geld nu een andere waarde heeft in verhouding tot laten we zeggen 10-15 jaar, stijgt de waarde van aandelen en onroerend goed. Geeft aan dat geld minder waardevol is.

  • Wat is de toekomstige waarde van geld? Moeten we nog steeds geld sparen, geld steken in pensioen?

Dit zijn allemaal fascinerende dingen, en het succes / beheer van MTT hangt in zeer grote mate af van de financiële experts (minder van politici en regeringen), aangezien deze experts (zoals in het geval van de IT-experts in algoritmen) de enige zijn die hebben de diepgaande kennis die nodig is voor deze revolutionaire economische verandering, eng. </citaat>

Lezers weten dat ik regelmatig aandacht besteed aan de colums van Willem Vermeend en Rick van der Ploeg op DFT.Vandaag beperk ik mij tot het vermeldeb van de url: https://www.telegraaf.nl/financieel/326849068/column-ongekende-mogelijkheden-voor-succesvol-kabinet-rutte-iv Ik kan er niet zoveel mee. Hun reactie op de verkiezingsuitslag geeft mij weinig inspiratie erop te reageren. We zullen wel zien hoe de coalitie-besprekingen verlopen en hoe de realitie van Rutte en Kaag zich zullen ontwikkelen. Rutte wil naar rechts kijk (CDA en JA21) en Kaag naar links. Veel is daarover niet te zeggen.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 19 mrt 2021, week 11: AEX 681,70; Bel20 3.872,81; CAC40 5.997,96; DAX 14.621,00; FTSE 100 6.708,71; SMI 10.967,37; RTS (Rusland) 1.474,05; SXXP (Stoxx Europe) 423,35; DJIA 32.627,97; NY-Nasdaq 100 12.966,99; Nikkei 29.792,05; Hang Seng 28.943,93; All Ords 6.968,60; SSEC 3.404,66; €/$1.1904; BTC/USD $56.317,10; 1 troy ounce goud $1.744,19, dat is €47.095,81 per kilo; 3 maands Euribor -0,539%; 1 weeks -0,559%; 1 mnds -0,55348%; 10 jaar Duitse Staat -0,296%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,256%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,239%; 10 jaar Franse Staat -0,049%; 10 jaar Belgische Staat -0,036%; 10 jaar Japan 0,1107%; 10 jaar Spanje 0,343%; Italië 0,665%; 10 jaar VK 0,839%; 10 jaar VS 1,7131%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,692. De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden deze week vrijwel onveranderd, terwijl de rente vrij flat (5-jaris papier daalde en 30-jarig steeg). De EUR/USD rate wijzigde nauwelijks. De bitcoin daalde 5%, hetgeen niet ongebruikelijk is voor deze vrije ‘coin’. Hij noteert nu bijna €50.000. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, verlenging van de lockdown en de avondklok, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van corona, bepalen de sfeer. Ondanks het aantal stijgende corona-besmettingen (3e golf) overlegt het demissionaire kabinet Rutte III over verdere versoepelingen van de lockdown. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,029%; Duitsland 0,277%; Nederland 0,343%; Japan 0,6709%; Frankrijk 0,817%; Spanje 1,28%; VK 1,363%; Italië 1,659%; Canada 2,0421%; VS 2,4501%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,594%; Duitsland -0,646%; Nederland -0,634%; Frankrijk -0,583%; België -0,509%; Denemarken -0,474%; Spanje -0,276%; Japan -0,0848%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.