UPDATE 2-07-2022/638 Laat den Haag maar branden!

De uitspraak komt van een artikel uit de VK (via Google) en slaat op reacties op het ongenuanceerde stikstofbeleid dat door een meerderheid in de Tweede Kamer wordt ondersteund, ondanks de grote gevolgen voor de boerenstand. Als de huidige kabinetsplannen zouden worden uitgevoerd is er voor 70% van de boerenstand geen bestaansrecht meer. Dat komt ook omdat de plannen geen perspectief geven voor veel van de jongere boeren. Weliswaar is er toegezegd dat de minister van Landbouw daar nog aan gaat werken, maar daar wordt weinig vertrouwen in gesteld. Alle sociaal/maatschappelijke onderwerpen die ermee in verbinding staan, zoals de cultuur en bestaanszekerheid van het platteland en de toetsing van de gevolgen is nog nergens aan de orde geweest. Daarbij komt dat het beeld is ontstaan dat de boeren moeten opdraaien voor het desastreuze stikstofbeleid van de 4 kabinetten Rutte, veelal ten gunste van het bouwbeleid, beleidsbepalend zijn en zijn geweest. De stikstof die wordt uitgestoten door het bedrijfsleven en de vriendjes van Rutte, het verkeer (autoverkeer en de lucht- en zeevaart, door de bouwwereld en vanuit het buitenland binnenkomt onvoldoende dan wel ongecontroleerd blijven. Daarnaast zijn de boeren van oordeel dat ook de veevoederbedrijven, het veetransport, dienstverlening aan de agrarische sector en het bankwezen allemaal ook verantwoordelijk zijn voor de catastrofe. En daar is wel wat voor te zeggen, maar het kabinet en een aantal politieke partijen sluiten de gelederen. Ik sluit ook niet uit dat dit conflict gaat over stad en (platte)land en werkers en ambtenaren/technocraten. Een probleem gaat worden dat niet de stikstofbeleid zoals het 1 juli 2023 gaat worden vastgesteld door het kabinet gaat worden uitgevoerd door de provincies. En daarbij komt dat minister Christine van der Wal met de provincie Gelderland al afwijkende afspraken heeft gemaakt en dat de provincies niet staan te springen om boeren verplicht uit te moeten gaan kopen. Ze vinden dat de cijfers op ‘de gekleurde kaart van Nederland’ op de verkeerde gebieden focussen. De meeste Statenleden in Limburg gaan zelfs zo ver dat zij stellen ‘stikstof een gecreëerd probleem is’. Als Rutte hier niet snel ingrijpt wordt dit het einde van zijn politieke carrière.

Ik schrok donderdagmorgen toen ik het Parool las. De dagelijke column van Theodor Holman opende (https://www.parool.nl/columns-opinie/holland-heeft-de-neus-van-pinokkio-als-leider~bd85737b/) met de uitspraak dat de inflatie in Nederland gigantisch wordt door de sancties die ze Rusland hebben opgelegd. Er komt in Nederland een megacrisis aan: benzine gaat €3 per liter kosten en de inflatie wordt gigantisch. Verder staat in het Parool een artikel over de onvrede die groter is dan het protest van de boeren. Burgers zien crisis op crisis op zich afkomen en het vertrouwen in de politiek is historisch laag. Rutte is hun premier die het land geen leiding geeft. Ieder land krijgt de leider die het verdient en dit land verdient geen betere (citaat column Holman). Lilian Marijnisse stelt “Een politiek die onmachtig is om de gewone problemen van de mensen op te lossen, zaait woede. Voor de slachtoffers van het Toeslagenschandaal, voor de Groningers en voor de mensen die hun rekeningen niet meer kunnen betalen”. Onderzoeker Josje den Ridder van het Sociaal en Cultureel Planbureau interviewde mensen op straat: “Er zijn heel veel grote crises: woningnood, de hoge energieprijzen, de toeslagen, de gaswinning, klimaat, tekorten in de publieke sector. Mensen nemen het de politiek kwalijk dat ze deze problemen niet oplossen”. “De anti-overheidsstemming is manifest geworden tijdens de coronapandemie, en militanter”. De acties van militante groepen boeren passen niet in een democratisch land, dat ontken ik niet, maar het past ook niet dat de regering besluit met steun van een meerderheid van de Tweede Kamer zonder een stevige onderbouwing besluit 70% van de boerderijen te sluiten zonder enige visie (een vies woord voor Rutte) voor de boerenbedrijven van komende generaties. De kabinetten Rutte III en IV zijn de laatste van een voorbije generatie, alleen realiseren ze zich dat nog niet. Er moeten in de huidige kabinetsploeg bewindslieden zitten die zich afvragen of ze er wel goed aan gedaan hebben toe te treden. Wat ontbreekt is een sociaal/maatschappelijke visie op de wereld van morgen en het ontbreekt het kabinet aan economen.

Hans Faas, Directeur Special Clients, stelt dat geldzaken zich steeds meer achter de schermen plaatsvinden naarmate er minder met contant geld wordt betaald. “Vroeger was het: op is op. Munt- en papiergeld is tastbaar en gaat dus zichtbaar uit je portemonnee. Tegenwoordig worden transacties digitaal en automatisch bij- en afgeboekt. Dit vraagt om meer discipline om regelmatig internet en mobiel bankieren te bekijken.” François noemt problematische schulden een ‘sluipmoordenaar’, want deze ontstaan doorgaans niet in één dag, maar bouwen zich langzaam en soms ongemerkt op. “Het begint met een enkele rekening of aanmaning, je eindigt door de ene schuld aan te gaan om de andere af te lossen, terwijl de condities steeds slechter worden. Een neerwaartse spiraal wordt zo ingezet.” Schuldenproblematiek is een groot maatschappelijk probleem. De rekeningen vallen dan wel op de deurmat bij de schuldenaar, maar er zijn ook gevolgen voor de maatschappij: mensen met problematische schulden kampen vaak met gezondheidsproblemen zoals depressiviteit, er ontstaan problemen in het gezin en er wordt voor langere tijd een beroep gedaan op de bijstand. Naar schatting bedragen de maatschappelijke kosten hiervan minstens €1 mrd per jaar. Toch heerst er een taboe op schulden. Mensen met problemen zoeken gemiddeld pas na vijf jaar professionele hulp. Dan is het vaak al te laat om tot een oplossing te komen. (bron: ABNAmro)

Over de maatschappelijke gevolgen hiervan: toen ABN en Amro in de jaren zestig begonnen met salarisrekeningen, boden ze conform een deal met de overheid het betalingsverkeer kosteloos aan. Klanten kregen zelfs rente over hun saldo. Daarvoor kregen de banken ook iets heel belangrijks terug: een vaste band met huishoudens die ze vervolgens, voorzien van details over financieel gedrag, allerlei andere, lucratieve diensten konden aanbieden. Dat is nog steeds zo, banken verdienen goed aan hun particuliere klanten. Maar ABN Amro wil af van de lasten, met behoud van de lusten. Die intentie om betaalrekeningen als melkkoetje te gebruiken staat haaks op het sinds de financiële crisis van 2008 sterk gegroeide besef dat het moderne betalingsverkeer een nutsvoorziening zou moeten zijn: voor iedereen bereikbaar, risicoloos is vaneen neutrale aanbieder en altijd werkt. In 2019 adviseerde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in Geld en schuld dan ook om deze basisfunctie bij De Nederlandsche Bank onder te brengen. Het rapport verdween stilletjes in een la omdat de grootbanken er niets voor voelden, immers die mooie klantenbinding willen ze niet kwijt. Uiteraard steeds in balans met de flinke verdiensten die particuliere klanten opbrengen.

Algemeen

We verkeren in onzekere tijden op velerlei terreinen. Neem de politiek na 12 jaar Rutte-beleid. Het rammelt op veel gebieden, neem de Belastingdienst, neem de Jeugdzorg, neem het woning-dossier (te dure en te weinig), klimaat, natuur, ecologie, schoon water, energie en neem de gevolgen van de inflatie. De toets moet zijn of de overheid de belangen van het volk nog wel zo optimaal mogelijk behartigd? Het antwoord is: nee, lang niet altijd en overal. Neem het Toeslagen-dossier, neem de Zwarte lijsten bij de Belastingdienst, neem het box3-dossier, de asiel-problematiek, neem de aanpak van de stikstof of de inrichting van de samenleving. Veel te lang hebben kabinetten Rutte de prioriteit gelegd bij het bedrijfsleven, economische groei en het onnodig subsidiëren van commerciële activiteiten. Veel te veel geld is uitgegeven aan projecten die het geprognosticeerde rendement nooit hebben gehaald. De vrije handel is een strop om de nek geworden van de maatschappij waarin wij leven. Ik neem als voorbeeld het voorstel voor het terugbrengen van de stikstofproductie. Jaren is er over gesproken, maar nimmer is er overeenstemming over bereikt. De belangen van de banken, die de milieuonvriendelijke uitbreidingen van de boeren royaal financierden, de veevoederbedrijven, het dierentransport, de slachthuizen, de kunstmest/pesticiden leveranciers en een leger dienstverleners, blokkeerden oplossingen, gesteund door de wetenschappers uit Wageningse Universiteit, wordt verkondigd. Niemand wilde meebetalen aan een oplossing. Dan gaat de beuk erin op het moment dat er onvoldoende bouwvergunningen kunnen worden afgegeven. De boeren worden het slachtoffer: 70% van de boerderijen moeten sluiten, terwijl alleen op hoofdlijnen stikstofmetingen worden verricht in de omgeving van Natura 2000 gebieden. Van belang is dat de banken, waarvan de RABO de grootste belangen heeft in de boerensector, geen verlies hoeven te leiden. Hoeveel stikstof afkomstig is van andere partijen als de industrie, het verkeer als auto-, lucht- en zeevaart, wordt lang niet altijd meegenomen als noodzakelijke controles al worden uitgevoerd. Grote delen van het grote bedrijfsleven moeten buiten beeld blijven evenals het buitenland. Die werken verstorend voor de oplossing van het probleem. Daarbij komt dat nabuurstaten andere stikstofwetten en normen hanteren, zo heeft Brussel dat ooit bepaald in al haar wijsheid: geen Europese wetgeving maar Nationale die aan basisvoorwaarden voldoen. De bouw moet verder dus er moeten grote stappen worden gezet.

Er moet een plan van aanpak komen: de agrarische sector moet het stikstofprobleem oplossen en de klimaatactivisten van D66, onder aanvoering van Kamerlid Tjeerd de Groot worden in stelling gebracht. VVD-minister van der Wal wordt, met oogkleppen op, belast met de uitvoering. In de 2e Kamer komen andere belangen ter tafel, veelal van sociaal/maatschappelijke aard. Er moet nog veel aan de plannen gesleuteld worden voordat ze 1 juli 2023 definitief kunnen worden vastgesteld. Dan besluit Rutte in al zijn (onwijsheid) dat hij de regie niet in handen neemt maar een bemiddelaar gaat aanstellen die de partijen bij elkaar moet brengen zonder enige concessie te doen over het aanpassen van het kabinetsplan. Het CDA heeft oud-minister Veerman voorgedragen, maar die wordt gepasseerd en Remkes wordt met die opdracht belast. Maar over een jaar is dit kabinet ter ziele en een Vijfde kabinet Rutte komt er niet meer. Er komen grote politieke verschuivingen aan, spreek ik Maurice de Hond na. Op 15 maart volgend jaar vinden de verkiezingen voor de Provinciale Staten plaats en worden 570 statenleden gekozen die vervolgens 75 leden van de Eerste Kamer kiezen op 30 mei 2023. Als daar de Lijst Omtzigt en de BBB hun entree gaan maken en zowel de VVD, D66 en het CDA zware klappen krijgen, ontstaat er een nieuw politiek elan. Dat kan dan het einde betekenen van Rutte IV. De panelen, op basis waarvan een volgend kabinet gaat regeren, gaan dan verschuiven. Wat meespeelt in dat proces zijn de ontwikkelingen in de EC/EU en het EP en het beleid van de ECB. Daaruit kan de volgende conflictsituatie ontstaan. In Nederland zie ik een verschuiving naar een regeerbeleid met een nadrukkelijker sociaal/maatschappelijk beleid en minder vrije markt en een lagere gestuurde economische groei. In Brussel en Frankfurt zie ik minder lobbyisten een lagere prioriteit voor een neoliberaal beleid. Het monetaire beleid is nu dienstbaar aan de financiële markten, het kapitalisme, en niet, wat altijd de doelstelling van de centrale banken is geweest aan het behoud van de waarde van ons geld, dus prijsstabilisatie (en geen inflatie). Het is nog maar de vraag wat de werkelijke waarde van ons geld nu nog is, gezien in het licht van de €5 biljoen die de ECB sinds 2014 in de markten heeft gepompt. Spaargeld geeft geen rente meer en het huis dat ik in 2017 verkocht voor €360.000 heeft nu een WOZ-waarde van €550.000. De hoogste prioriteit geeft de ECB nu aan de ontwikkeling van de economie/economische groei door de rente laag te houden en geld bij te blijven drukken met een rente van momenteel tussen de -0,5% en +0,25%. Verwaarloosbaar dus. En tevens is het het streven van de monetaire autoriteiten om de kapitaalmarktrente omlaag te krijgen. En dan is er nog een grote concurrent: de cryptomarkt, is die te verslaan? Ja en nee, er zal een grote schoonmaak gaan plaatsvinden, maar daarna zullen degelijke cryptoproducten overleven. Wat is de toekomst van de bitcoin, vraag ik mij af. Een munt die 20.000 keer meer waard is dan de dollar en euro en wat is dan de waarde van de dollar en de euro nog? Maar wat is de toekomst van de conventionele waarden als ze zichzelf uiteindelijk zo goed als waardeloos hebben gemaakt? Het tijdperk van zo goed als onbeperkt geld in de markt pompen, wat de ECB sinds 2014 hebben gedaan en waarvan de monetaire autoriteiten dachten dat daarmee een eeuwigdurende economische groei zou kunnen worden gerealiseerd, blijkt een illusie. Zolang het vertrouwen in de munt blijft bestaan en er geen inflatie ontstaat blijft die illusie instant, maar zodra de rente gaat stijgen en prijsstijgingen niet langer kunnen worden gecompenseerd, gaat vertrouwen verloren. Dan kunnen monetaire KK’s (Knappe Koppen) besluiten om staatspapieren, aandelen en wat nog meer waarde heeft, te blijven inkopen, waardoor de financiële markten voorzien worden van nieuw gratis tot goedkoop geld, maar het dal zal steeds dieper worden. Wat nu wordt gedaan: de rente in een traag tempo met kleine stapjes verhogen en geld te blijven pompen is een vorm van illusie-politiek. Stappen terugzetten is niet meer mogelijk, maar daar zou wel de oplossing van de problemen moeten worden gezocht. Die weg is afgesloten, want die leidt naar een complete monetaire chaos. En dat moet onder alle voorwaarden worden voorkomen, dan maar liever illusie-geld en wordt het spaargeld waardeloos en stijgt de waarde van je woonhuis naar een miljoen euro. Onder Mario Draghi is een traject ingezet waar geen weg meer naar terug is, daar is de verwevenheid van financiële producten te complex voor geworden. Daar zullen ook (systeem)banken het slachtoffer van worden. In dit hele monetaire proces spelen ook Westerse politieke leiders een rol, die Rusland financiële sancties hebben opgelegd (vanwege de oorlog in Oekraïne). Tegelijkertijd heeft de centrale bank van Zimbabwe de rente verhoogd naar 200%. Over de afloop van al die processen heb ik wel verwachtingen op de middellange termijn.

Door de verminderde gasleveringen uit Rusland zit de Duitse energiegigant Uniper in grote problemen. Het bedrijf heeft een winstwaarschuwing afgegeven en staatssteun aangevraagd. Uniper importeert een derde van al het gas dat in Duitsland wordt gebruikt. Het bedrijf is een van de grootste Europese importeurs van Russisch gas. Nu er minder gas uit Rusland komt is Uniper gedwongen om het ergens anders in te kopen tegen veel hogere prijzen. Het kan die prijzen niet aan de klanten doorberekenen. Het denkt nu aan een miljardenlening bij de staatsbank of gedeeltelijke nationalisatie. Minister Habeck van Economische Zaken laat weten dat met Uniper gesproken wordt over “stabiliseringsmaatregelen”. Het concern heeft een winstwaarschuwing afgegeven en heeft staatssteun nodig om de liquiditeit zeker te stellen. Er wordt onder meer gedacht aan een miljardenlening bij de Duitse staatsbank KfW. Ook een gedeeltelijke nationalisatie wordt niet uitgesloten. Uniper is met het Italiaanse ENI de grootste gasimporteur van Europa. Het bedrijf importeert ongeveer een derde van al het gas dat in Duitsland gebruikt wordt en is de grootste beheerder van de Duitse gasvoorraden. Sinds een maand krijgt Uniper nog maar 40%t van de contractueel vastgelegde hoeveelheid gas uit Rusland. Een van de mogelijkheden om het bedrijf te helpen, zou een ‘solidariteitsheffing’ zijn, waarmee het gas nog duurder wordt voor het bedrijfsleven en huishoudens. Minister Habeck vreest dat Rusland de gaslevering volgende maand helemaal stillegt. Duitsland krijgt zijn Russische gas via de Oostzeepijplijn Nord Stream I. Parallel daaraan loopt Nord Stream II, die vorig jaar gereed kwam, maar nooit in gebruik is genomen. Op 11 juli gaat Nord Stream I voor tien dagen dicht voor onderhoud. Volgens Habeck zou het niet erg verrassend zijn als Rusland besluit de gaslevering na die 10 dagen zogenaamd om technische redenen niet te hervatten. Duitsland kondigde vorige week alarmfase 2 van de gascrisis af, waardoor tijdelijk weer zwaarder geleund wordt op kolencentrales. De gasvoorziening voor de zomer is niet in gevaar, maar voor de winter dreigen serieuze problemen, zeker als Rusland de gasleveranties helemaal beëindigt. De gasopslagen zijn voor 61% gevuld en dat zou 100% moeten worden. De problemen bij Uniper dreigen ook de Duitse economie als geheel mee te sleuren, in de eerste plaats andere bedrijven in de energiesector. Op de effectenbeurs in Frankfurt leverde het aandeel Uniper 15% in. Ook de energiebedrijven RWE en Eon gingen onderuit. De DAX-index verloor 1,69% en sloot het slechtste kwartaal af sinds het bestaan. (bron: NOS)

Oekraïne conflict

Oekraïne heeft in juni 44% minder graan kunnen exporteren dan in dezelfde maand een jaar geleden. Dat meldt het ministerie van Landbouw. De telling gaat over de eerste 22 dagen van de maand juni. Een maand voor de oorlog, die eind februari begon, exporteerde het land nog 6 miljoen ton graan. In mei was dat afgenomen tot 1,7 miljoen ton en in juni tot 1,1 miljoen ton. Het gaat voornamelijk over mais, tarwe en gerst. Door de Russische blokkade van havens in de Zwarte Zee is Oekraïne nu gedwongen om graan te exporteren via landroutes. (bron: NOS) De boeren zijn begonnen met de helft van het graan te gaan oogsten. De stad Lisitsjansk is volledig omsingeld, volgens pro-Russische separatisten, maar dat wordt door Oekraïne ontkend en vervolgens door de Russen weer bevestigd.

De G7-leiders hebben toegezegd om Oekraïne op de langere termijn te blijven helpen. “We zullen financiële, humanitaire, militaire en diplomatieke steun blijven bieden en Oekraïne steunen zolang dat nodig is”, staat in een verklaring. Ook riepen de grote Westerse industrielanden Rusland opnieuw op om de oorlog te beëindigen, en waarschuwden ze het land om geen gebruik te maken van chemische, biologische en nucleaire wapens. De landen willen meer economische en politieke druk tegen president Poetin uitoefenen en gebruik blijven maken van gerichte sancties tegen Rusland. In de verklaring staat ook een oproep aan Rusland om graanexporten vanuit Oekraïne weer toe te staan. Ze verwijten Rusland dat het verantwoordelijk is voor de tekorten en stijgende prijzen van voedsel als gevolg van de blokkade van de graanexport.

De oorlog in Oekraïne moet voor het einde van het jaar, voordat de winter komt, voorbij zijn. Dit zei president Zelensky via een videoverbinding tegen de leiders van de G7-top, die bij elkaar waren in Schloss Elmau in Zuid-Duitsland. Ook vroeg hij de G7-landen om extra luchtafweergeschut te sturen, zeggen Europese functionarissen en diplomaten tegen persbureau Reuters. Naast zware wapens ziet Zelensky ook graag zwaardere sancties tegen Rusland en wilde hij meer veiligheidsgaranties van de G7-leiders. Daarnaast vroeg hij om hulp bij het exporteren van graan, wat nu vrijwel onmogelijk wordt gemaakt door de Russen.

De gouverneur van de Oost-Oekraïense regio Loegansk roept inwoners van Lysytsjansk op om de stad zo snel mogelijk te verlaten. Hij zegt op Telegram dat de situatie in de stad “erg moeilijk” en levensgevaarlijk is. Lysytsjansk is de laatste grote stad in de regio die nog niet in handen is van Rusland. Eerder zei de gouverneur dat de schade in de stad “catastrofaal” is door oorlogsgeweld. Het is niet duidelijk hoeveel inwoners er nog in de stad verblijven. Voor de oorlog waren dat er zo’n 100.000. (bron: NOS) Is het nu zo dat de Westerse landen de VS en de 27 EU-lidstaten) het Oekraïense leger laten vechten tegen de Russen. Gaat het om de VS en Europa tegen Rusland en wordt het Oekraïense leger daarvoor gebruikt met Zelenski als de contactpersoon? Het lijkt er wel op.

De Russische inname van de stad Severodonetsk is het zwaarste verlies voor Oekraïne in een maand tijd. Westerse wapens zouden de ommekeer hebben moeten brengen, schrijft Seije Slager in Trouw. “In veel opzichten wordt het lot van de Donbas daar bepaald”, zei de Oekraïense president Volodimir Zelenski aan het begin van juni over de slag om Severodonetsk. Als dat waar is, dan ziet het lot van de Donbas er nu een stuk Russischer uit. 25 juni 2022 nam het Russische leger de stad, met voor de oorlog zo’n 100.000 inwoners, definitief in na anderhalve maand van keiharde gevechten. Het is de grootste overwinning voor de Russen sinds de val van Marioepol, een maand geleden. Severodonetsk is de eerste grote stad die ze in de Donbas weten in te nemen, sinds het leger in april van strategie veranderde. Nadat de blitzkrieg in de eerste weken van de oorlog op onverwachte Oekraïense weerstand was gestuit, schakelde Rusland over op een campagne van geleidelijke terreinwinst in de Donbas. In die strijd had Rusland de afgelopen maanden de overhand, doordat het over meer manschappen en materieel kan beschikken. Na de val van Severodonetsk is bijna de hele provincie Loegansk in Russische handen. De strijd zal zich nu naar Lisitsjansk verplaatsen, de laatste stad die daar nog in Oekraïense handen is. Als die ook valt, heeft Rusland een nieuwe uitvalsbasis in handen vanwaaruit het strategische plaatsen in de andere Donbas-provincie, Donetsk aan kan vallen. Toch is het nog geen uitgemaakte zaak dat Rusland de terreinwinst van de afgelopen maanden kan voortzetten. Zo snel ging die namelijk nu ook weer niet, en hij werd geboekt ten koste van enorme verliezen, aan beide kanten. Het is lastig te voorspellen hoe die wederzijdse uitputting zal uitpakken. Op enig moment gaat Rusland te maken krijgen met munitieschaarste, verwachten veel militaire experts, want het land verschiet ongelooflijke hoeveelheden. Oekraïne heeft zich de afgelopen tijd door de laatste voorraden Sovjetmunitie heen gevuurd en is nu bezig over te schakelen naar westerse wapensystemen. De afgelopen week werden voor het eerst Franse en Duitse houwitsers ingezet en werd de eerste aanval gemeld met Himars, het geavanceerde Amerikaanse raketsysteem dat ver achter de vijandelijke linies kan treffen. Oekraïne hoopt dat die nieuwe wapens een ommekeer brengen, al klaagt het ook dat leveringen te traag gaan. Ook manschappen zijn een probleem. Aan Oekraïense zijde sneuvelen dagelijks zo’n honderd tot tweehonderd mensen, waarschuwde een adviseur van president Zelenski eerder deze maand. Maar ook de Russen lijden enorme verliezen. (bron: Trouw) Een vreemd verzoek van de machtige G7 landen aan hun grote concurrent, China: of China wil vragen aan Poetin om de strijd in Oekraïne te beëindigen. In die positie zal Poetin een hoge prijs vragen. Is dit steun van de G7 aan Zelenski of juist het tegendeel?

Syrië erkent de onafhankelijkheid en de soevereiniteit van de regio’s Loegansk en Donetsk in Oost-Oekraïne. Dat meldt het staatspersbureau SANA op basis van het Syrische ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarmee is Syrië, naast Rusland, het enige land dat de onafhankelijkheid van de afgescheiden Oekraïense regio’s formeel erkent. Rusland geeft het regime van president Assad grote militaire steun in de Syrische burgeroorlog. 3 dagen voor de start van de invasie in Oekraïne erkende president Poetin in een lang betoog de onafhankelijkheid van de 2 gebieden. (bron: NOS)

Kabinet Rutte III en IV

Een meerderheid in de 2e Kamer heeft alle ingediende moties over het Stikstofbeleid, veelal van de oppositie, weggestemd, vergeet de datum niet: 28 juni 2022.

De partijtop van het CDA is door het stof gegaan vanwege het stikstofbeleid van de partij en het kabinet. Op een bijeenkomst met zo’n honderd leden was er veel kritiek op de plannen. Sommige provinciebestuurders van het CDA dreigen het beleid niet uit te voeren als er niet meer perspectief voor de boeren komt. “Jullie zijn in een waardeloze, onzekere situatie beland en dat steekt me”, zei Kamerlid Boswijk. Hij vindt dat het kabinet “gebrek aan empathie” heeft getoond. Ook partijleider Hoekstra erkent dat zijn partij en het kabinet een valse start hebben gemaakt met de plannen. (bron: NOS)

ABNAMRO is een staatsbank. De Nederlandse staat heeft 56,3% van de aandelen in handen. BNP Paribas heeft belangstelling kenbaar gemaakt om de bank over te nemen. Wat een schande voor Nederland! De bank was tot de jaren tachtig één van de voornaamste internationale banken met een gigantisch mondiaal kantorennetwerk alwaar ik 8 jaar gewerkt heb, zegt Frits Bosch in Welingelichte Kringen. De bank is daar geen schim meer van door mismanagement. Vooral de jaren dat Wopke Hoekstra minister van Financiën was is de bank achteruit gekacheld. Op 5 januari 2018 stond de koers van het aandeel ABN AMRO BANK nog op €28.44, op 12 november 2019 nog op €29.21. Op 30 juni 2022 sloot de koers op EUR 10.69. Een snelle berekening, na de recente inkoop van 42’478’085 eigen aandelen ABN AMRO BANK, leert dat Wopke Hoekstra er niets aan gedaan heeft om de aandelen in handen van de staat TIJDIG tegen een goede prijs in de markt te plaatsen. Momenteel storten de aandelenbeurzen in elkaar, en ook het aandeel ABN AMRO BANK. In de afgelopen 4,5 jaar daalde de koers met 63%. Op dit moment heeft deze “missed opportunity” van ex-minister van financiën Wopke Hoekstra de staat ruim €6,8 mrd gekost, en het bedrag loopt steeds verder op. Het kost de staat dat geld, dat wil zeggen de Nederlandse staatsburgers, ons belastinggeld dus. BNP Paribas ziet in ABNAMRO een lekker hapje: hap, slik weg. Het zal natuurlijk verkocht worden als een ‘fusie’. Bullshit: inleveren heren! Schande! En is het met Fransen goed kersen eten? Wat vindt u zelf? We weten inmiddels voldoende hoe dat gaat met Air France KLM. Niet doen dus. We herinneren ons nog goed dat Wopke Hoekstra het nodig vond om onverhoeds 14% aandelen Air France KLM te kopen. Hoekstra zei toen “dat hij dan beter het Nederlandse geluid kon laten horen en dat hij dan beter Schiphol als hub kon beschermen met KLM als grootste gebruiker”. Beschamend. Vervolgens verloren deze aandelen 90% van hun waarde. Daaaaaag miljarden, daaaaag burgers! Deze dramatische acties, deze “missed opportunity”, is een enorme schande en vereist Hoekstra’s aftreden als minister. Eerst KLM, nu ABNAMRO kosten de Nederlandse burgers miljarden. Alles wat deze man aanraakt kost de burger bakken met geld. De conclusie kan helaas niet anders zijn dan dat Wopke Hoekstra volslagen incapabel is en moet opstappen. Het is meer dan genoeg geweest, schrijft Frits Bosch. (bron: DDS)

ECB/FED/BoE/BoJ/EU/G7

In het Zuid-Duitse Elmau waren sinds 26 juni 2022 de leiders van de G7 bij elkaar voor een driedaagse top, die vooral in het teken staat van de oorlog in Oekraïne. Maar ook andere thema’s staan op de agenda, zoals klimaatverandering en de energiecrisis. Op de eerste dag werd door de leiders van de VS, Japan, het VK, Frankrijk, Italië, Canada, Duitsland en de EU gesproken over de toegenomen invloed van China in ontwikkelingslanden. China investeert wereldwijd veel in wegen en andere infrastructuur. Om die invloed tegen te gaan, willen de G7-leiders een wereldwijd partnerschap voor infrastructuur en investeringen in het leven roepen. De leden van de G7 streven ernaar om in 5 jaar tijd $600 mrd (€570 mrd) aan particuliere en openbare fondsen te werven voor de ontwikkeling van infrastructuur in lagelonenlanden. De VS legt de komende 5 jaar $200 mrd in en de EU trekt er $300 mrd voor uit. Onder de eerste projecten waar geld naartoe gaat, zijn zonneparken in Angola, de bouw van ziekenhuizen in Ivoorkust en een energieproject in Zuid-Afrika. Volgens Europese Commissievoorzitter Von der Leyen moet het partnerschap de ontwikkelingslanden laten zien “dat ze een keuze hebben”. Verder staat op de agenda de situatie in Oekraïne, onder anderen met president Zelensky via een videoverbinding. De leiders beloofden langdurige hulp aan Kiev en meer sancties tegen Moskou. Het VK, de VS, Canada en Japan hebben al een verbod aangekondigd op de import van Russisch goud. De VS hoopt dat de rest van de G7 zich daarbij aansluit. De rest zijn de Europese landen. Aan het begin van de top zei de Duitse bondskanselier Scholz dat eenheid de duidelijke boodschap van de G7 aan het adres van Poetin is. Ook de Amerikaanse president Biden riep op tot eenheid, zowel in de G7 als de NAVO, waarvan dinsdag in Madrid een top begon. Hij sprak met lof over de Duitse bondskanselier. “Zijn harde antwoord op de Russische agressie heeft ook de rest van Europa in beweging gebracht.” Volgens de Britse premier Johnson en de Franse president Macron bevindt het conflict in Oekraïne zich op een beslissend moment “met de mogelijkheid om het tij te keren”. Ze kwamen in een bilateraal overleg aan het begin van de top overeen meer steun te geven aan Oekraïne. Maandag schoven ook 5 gastlanden aan: India, Indonesië, Zuid-Afrika, Senegal en Argentinië, en was er een videoverbinding met VN-secretaris-generaal Guterres. De leiders bespreken dan ook thema’s als energiezekerheid, klimaatverandering en de voedselcrisis in delen van de wereld. (bron: NOS) Het is een krachtig statement dat de G7 $600 mrd in de komende 5 jaar beschikbaar komt voor investeringen in vormen van infra-structuur. Maar ze liggen met dit initiatief wel achter bij China en de vraag is hoe die investeringen worden ingepast in de bestaande bestuurssystemen en op welke wijze die renderend gemaakt kunnen worden. Want als je ergens geld in stopt wil je je geld met rente terugkrijgen als belegger. De Westerse regeringsleiders zijn China als een gevaar (op termijn), Oekraïne als een probleem waar ze achter moeten blijven staan en de vraag is of er uiteindelijk veel meer overblijft dan een grote chaos. Ik snap dat macht, geld en grondstoffen een aantrekkelijke buit buit zijn, maar in welke ellende storten we onszelf ermee. Deze oorlog eindigt met 1½ verliezer. Uiteindelijk betalen de Oekraïners de hoogste prijs want zij zullen de oorlog niet winnen, verwacht ik. Hoeveel duizenden doden en gewonden moeten er nog vallen voordat de partijen aan tafel gaan zitten? Uiteindelijk zegt de bevolking ‘stop ermee’, we nemen ons verlies en beginnen opnieuw. Wij hebben ons laten gebruiken door het Westen zonder vooraf de voorwaarden af te spreken en dat moet je nooit doen. Het is een teken dat wij Zelenski zo in de watten leggen, waarom doen wij dat, waarom steken wij daar zoveel geld en materieel in, voor mensenrechten? Nee, misschien om een strategische positie ten opzichte van Rusland, misschien om de grondstoffen in Oekraïne, misschien de bevolking in de komende decennia moderne slaven te maken voor het neoliberale systeem.

De HICP inflatie cijfers over juni zijn bekend voor een aantal landen in Europa: de eurozone (19 landen): 8.6%; Nederland 9,9%; Spanje 10,0%; Luxemburg 10,3%; België 10,5%; Slovenië 10,8%; Griekenland 12,8%; Slowakije 18,8%; Letland 19,0%; Litouwen 20,5% en Estland 22,8%. Nederland is fractioneel gedaald van 10,2% naar nog altijd het hoge niveau van 9.9% en daarmee hoger dan het gemiddelde niveau in de eurozone. De ECB gaat nu stoppen van het opkoopprogramma van staatsobligaties, maar stopt niet met het herinvesteren van afgeloste leningen. Voor dit jaar gaat het dan nog over een herinvestering van €150 mrd.

Sandra Phlippen, hoofdeconoom van de ABNAmro geeft haar visie op de financieel/economische situatie. Een renteverhoging heeft een halfjaar nodig om door te werken. Daar zit ook het dilemma van Christine Lagarde. Met deze inflatie zou de ruimte moeten worden gepakt om de rente te verhogen. Maar de grote vraag is: gaat die hogere rente, samen met forse prijsstijgingen (die na de zomer ook echt voelbaar worden), ervoor zorgen dat de koopkracht zo hard achteruit holt dat we in een recessie komen? In dat geval is de renteverhoging precies verkeerd.

Met een renteverhoging in een economie die al krimpt zet je een rem op een al inkrimpende economie. Maar als je niks doet, ben je niet geloofwaardig.” Het gaat bij inflatiebestrijding over het managen van de verwachtingen. Als zich in de hoofden van burgers en bedrijven de verwachting nestelt dat alles steeds duurder wordt, halen ze hun aankopen naar voren. En dan wordt die prijsstijging een self fullfilling prophecy: je krijgt dan precies waar je bang voor bent.” (bron: Buitenhof, 22 mei 2022)

Alle aankondigingen van minder afname van olie en gas op termijn creëren verwachtingen over toekomstige extra schaarste. En dat stuwt nu al de prijzen op. Die hogere prijs levert Poetin méér op dan de kosten van lagere volumes in de toekomst, waardoor hij uiteindelijk zijn oorlogskas blijft spekken en de Europese consument een hogere prijs betaalt. De sancties tegen Rusland zijn dus niet alleen ineffectief tot nu toe maar ook contraproductief.”

Maar economen hebben iets slimmers bedacht: importtarieven” (bron: FD, 12 juni 2022)

Radicaal stoppen met alles wat CO2 uitstoot, is een slecht idee. Zonder afbouwstrategie veroorzaak je als bank enorme financiële instabiliteit. Ik ben afgestapt van het idee dat je mensen van bovenaf moet vertellen wat goed voor ze is en denk dat het effectiever is ze met kleine stapjes en concrete oplossingen vooruit te helpen.” (bron: FD, 13 juni 2022) Haar uitspraak dat renteverhogingen om de inflatie te bestrijden, mogelijk niet effectief zijn, deel ik maar om een heel andere reden. Ik denk namelijk dat de inflatie wordt opgejaagd omdat de waarden van valuta sterk zijn gedaald omdat er veel te grote volumes in omloop zijn gebracht. Hoe meer in omloop hoe lager de waarde. Daarom volgt de kapitaalmarktrente de beleidsrente niet meer. Beleggers willen een compensatie voor de plaatsgevonden hebbende devaluatie (die formeel niet meer bestaat). De rekening daarvoor verschuift nu naar een recessie, want nog meer geld in de markt pompen is geen optie meer.

Financieel/economische berichten

In de eerste jaarhelft zorgde de hoge inflatie via een stijgende rente voor dalende koersen. In de tweede jaarhelft gaat de druk er bij de rente waarschijnlijk wat vanaf, maar daar komen winstdalingen voor in de plaats, zegt T. Rowe Price, dat overigens nog wel beurskansen ziet. “De drie grootste uitdagingen voor beleggers in de komende maanden zijn inflatie, inflatie en nog eens inflatie”, zegt Sébastien Page, Head of Global Multi Asset van T. Rowe Price. Inflatie is volgens hem het transmissiemechanisme waar alle andere risico’s mee samenhangen. In de eerste helft van het jaar was het vooral de stijgende rente – veroorzaakt door inflatie – die aandelen en obligaties parten speelden. De tweede helft zal de focus waarschijnlijk worden verlegd naar de bedrijfswinsten, zegt Page. Tot nu toe waren de winsten wereldwijd behoorlijk hoog. Door de koersdalingen van de afgelopen maanden zijn de koerswinstverhoudingen daardoor flink gedaald, wat duidt op een aantrekkelijk instapmoment. De gemiddelde k/w van Amerikaanse S&P 500-bedrijven is bijvoorbeeld gezakt tot onder de 20, waar die begin 2021 nog ruim boven de 30 lag. Maar door alle renteverhogingen van de Federal Reserve en andere centrale banken is het vrijwel zeker dat de wereldeconomie flink gaat afkoelen, en misschien zelfs in een recessie belandt. Dat kan niet anders dan gevolgen hebben voor de bedrijfswinsten. Daarbij spelen natuurlijk ook de Oekraïne-oorlog, corona en andere risico’s een rol die aanbodketens in de war hebben geschopt. “De hamvraag is of die risico’s een scherpe groeivertraging zullen veroorzaken, waardoor bedrijfswinsten hard zullen dalen”, aldus Page. In een ideale wereld is de huidige downtrend een tijdelijke situatie en begint de economische motor volgend jaar weer te draaien, bij een dan veel lagere inflatie en rente. Maar Page waarschuwt dat dit waarschijnlijk wensdenken is. Naast de cyclische risico’s moeten beleggers volgens hem rekening houden met een structureel keerpunt op de markten en het einde van een tijdperk met ruime liquiditeit, lage inflatie en lage rente, dat volgde op de kredietcrisis van 2008-2009.

De liquiditeit, geschonken door centrale banken, was van cruciaal belang om de economieën en markten te stabiliseren tijdens de financiële crisis en de coronapandemie”, merkt Justin Thomson op, Head of International Equity bij T. Rowe Price. Maar veel economen zijn het erover eens dat het ruime monetaire beleid niet terug zal komen zolang de inflatie hoog is. Echter, volgens T. Rowe Price is het niet allemaal kommer en kwel op de beurs. Voor stockpickers liggen er wel degelijk kansen in volatiele markten, “omdat beleggers vaak de neiging hebben door te slaan in hun negativisme.” Een marktsegment dat in theorie interessant is, zijn groeiaandelen omdat die vaak als eerste opkrabbelen zodra de rente begint te dalen en de economie voorzichtig aantrekt. Groeiaandelen doen het vaak ook goed in situaties met gematigde groei. Maar Thomson gelooft daar dit keer niet in. Hij denkt dat de Amerikaanse technologieaandelen het lastig blijven houden door de al eerder aangesproken toekomstige winstdaling. Wat bovendien niet vergeten mag worden, is dat de techsector ongelofelijk goed heeft geboerd in 2021. Dat maakt de vergelijking met 2022 al snel negatief. Daar komt nog eens bij dat de techsector bovengemiddeld last heeft van tekorten aan geschoolde arbeid en salarisinflatie. Dat alles vergroot volgens T. Rowe Price de kans op tegenvallende resultaten. Een regio waar Thomson meer kansen ziet, is China. (bron: IEXProfs) Er zijn kansen, maar in eerste instantie zijn het de risico’s die aandacht vragen. Als de liquiditeiten op de financiële markten teruggebracht gaan worden en daardoor de rente gaat stijgen, kan dat leiden tot een recessie, alhoewel dat laatste door de ECB in alle toonaarden wordt ontkent. Begrijpelijk, want het kan een kanteling van het monetaire beleid sterk tegenwerken. Verder moeten wij accepteren dat in deze fase dalende bedrijfswinsten als gevolg van recessie en hogere rentes op de beurzen lagere koersen en anderzijds daardoor aantrekkelijker worden door een lagere koers/winst ratio. Maar dan moet de economische ontwikkeling stabiel worden. Kortom, op de korte termijn, pas op de plaats.

De renteverhogingen die Powell, de boss van de FED, nu in het vooruitzicht stelt, kunnen geen recessie in de VS veroorzaken, aldus de econoom Edin Mujagic. Als dat wel zo is, dan is er een groter probleem dan de hoge inflatie, over mei 8,8%. De FED heeft besloten de officiële rente met 75 basispunten op te trekken naar de bandbreedte 1,5 – 1,75%. Dat is meer dan 50 basispunten die eerder in het verschiet lagen. De reden voor die extra stap is dat de inflatie niet alleen hoog blijft, maar dat die de FED onaangenaam heeft verrast. De bank had verwacht dat de geldontwaarding rond deze tijd van het jaar zal stabiliseren. In mei kwam de inflatie hoger uit dan een maand eerder. Vandaar dat, aldus Jerome Powell, voorzitter van de Fed, een grotere stap nodig was. Toen Powell het over de overkoepelende reden had, kregen beleggers een indruk van hoe de FED tegen de situatie aankijkt en op basis waarvan het vertrouwen in de centrale bank een opkikker kreeg. Powell zei dat “we geen economie en arbeidsmarkt kunnen hebben die we willen zonder lage inflatie. Lage inflatie is het fundament voor een sterke economie. Velen ervaren hoge inflatie voor het eerst, mensen vinden hoge inflatie niet leuk. Wij begrijpen dat heel goed, daarom zijn we vastberaden inflatie omlaag te krijgen. Het beleid is niet populair, maar we doen het wel.” Powell stelde ook dat het neutrale renteniveau op middellange termijn – dat is het renteniveau waarbij de inflatie aangewakkerd, noch afgeremd wordt – een 2 voor de komma heeft. En dat is een belangrijk punt. Als hij vervolgens aangeeft dat de leden van het comité het nodig vinden de officiële rente in 2022 al naar 3% te brengen en in loop van 2023 verder op de krikken, dan zegt hij dat de FED op weg is naar een krap monetair beleid. Niet verkrappend, dat is de weg ernaar toe, maar krap. Een beleid dat gedurende een tijdlang de toename van de vraag naar goederen en diensten zal afremmen om zo de prijsstijgingen te beperken. Dit is het geluid dat beleggers graag horen; dat lage inflatie waardevol is voor de economie, dat impopulaire maatregelen op korte termijn toch genomen moeten worden. Het bovenstaande geeft ook aan dat de belofte van Powell dat de FED door zal gaan met renteverhogingen, geen holle frase is. Volgens het rente comité zal de FED de officiële rente dit jaar naar boven de 3% moeten optrekken om de inflatie omlaag te krijgen, gevolg door circa 3,8% in 2023. Powell gaf daarbij aan dat stappen van 75 basispunten niet de norm zijn, maar dat de eerstvolgende keer dat het rentecomité bij elkaar komt, een nieuwe verhoging van 50 of 75 basispunten nodig zal zijn. Dat zou betekenen dat de officiële rente in de VS eind juli tussen 2 en 2,5% zal liggen. Met nog drie vergaderingen daarna, in september, november en december, en het streefpercentage van 3 á 3,5% in de officiële rente, zou dat inhouden dat de FED daarna terug kan vallen op de gebruikelijke rentestappen van 25 basispunten. Powell zie ook dat enkele maanden van dalende inflatie nodig zullen zijn voor de FED om een pauze kan lassen en dat kan in november of december het geval zijn. In dat opzicht vond ik, Mujagic, zijn opmerking dat na de volgende renteverhoging (naar tussen 2 en 2,5% dus) de bank de rente naar een meer normaal niveau gebracht zal hebben, een niveau waarbij de bank meer ruimte zal hebben ten aanzien van de snelheid van de renteverhogingen in de rest van dit jaar. Loopt de FED daarmee geen gevaar een recessie te veroorzaken? Ik ben het geheel met Powell eens als hij zegt dat het lastig is te zien hoe een rente van tussen 1,5 en 1,75% nu of zelfs 2% en meer later dit jaar te hoog is. Dat zijn simpelweg geen renteniveaus die een recessie veroorzaken. En áls zulke renteniveaus wél voor een recessie zorgen in de VS, dan hebben we een veel groter probleem dan de hoge inflatie. Want als de Amerikaans economie 2% rente van de FED niet aankan, dan mag je dat wel als een groot probleem omschrijven. Dit betekent overigens niet dat ik een recessie onwaarschijnlijk vind. Nee, die kans is groot. Maar ik denk dat de redenen daarvoor andere zullen zijn dan de renteverhogingen van de FED alleen. Al met al kan verwacht worden dat de FED door zal gaan in de strijd tegen de inflatie de komende maanden en kwartalen. Daarbij zal de rente de economische activiteit afremmen, maar niet het niveau bereiken waarbij de economie door de FED in een recessie wordt gestort. Bovendien zal de bank de snelheid van renteverhogingen keer op keer toetsen aan de ontwikkelingen in de economie en waar nodig desnoods vertragen. Powell straalde tijdens de persconferentie rust, kunde, inlevingsvermogen (meermaals zei hij heel goed te begrijpen wat inflatie met de gewone Amerikanen doet) en realiteitsbesef uit. Dat laatste bleek uit het feit dat hij meer dan één keer zei dat de FED iets niet weet of ergens niet zeker van is. Dat is een wereld van verschil met de ECB en president Christine Lagarde. De ECB zorgt met persconferenties, blogs en andere uitingen eerder voor extra onzekerheid en minder vertrouwen in de bank dan voor meer vertrouwen en minder onzekerheid. (bron: IEXProfs) Ik deel de inhoud van dit exposé van Edin Mujagic.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

De Rekenkamer geeft het kabinet een stevige tik op de vingers door te stellen dat de onderbouwing van de rijksbijdrage tekort schiet. ‘Het ontbreekt aan betrouwbare informatie bij de minister of er door deze regeling sneller, betaalbaarder en meer huizen worden gebouwd’, schrijft de Rekenkamer in een rapport dat deze week uit is gekomen. De Rekenkamer controleert of de uitgaven van de Nederlandse rijksoverheid rechtmatig en doelmatig zijn en heeft in dit geval grote twijfel of de regeling in de huidige vorm tot de beoogde doelen leidt. Ex-minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren, nu Minister van Defensie, was verantwoordelijk voor woningbouw in het vorige kabinet. Ze claimt dat er bijna 140.000 huizen zijn bijgekomen dankzij de stimuleringsmaatregel. Het nieuwe kabinet is van plan om opnieuw €1 mrd in te zetten voor het aanzetten van projectontwikkelaars en aannemers om extra huizen te bouwen. De doelstelling van 75.000 huizen per jaar in de afgelopen jaren, die overigens ruimschoots is gehaald, is opgeschroefd naar 100.000 nieuwbouwwoningen per jaar om het woningtekort terug te dringen. De nieuwe minister voor Volkshuisvesting Hugo de Jonge heeft als reactie laten weten dat de Woningbouwimpuls een ‘kernelement’ blijft om de woningbouw in heel Nederland te stimuleren. Hij heeft het rapport van de Rekenkamer gelezen en wil het beleid op onderdelen aanscherpen. Het extra geld werd in 2019 beschikbaar gesteld en in de twee jaar daarna hebben 93 gemeenten goedkeuring gekregen voor een bijdrage. Uiteindelijk is €855 mln uitgekeerd. Volgens de Rekenkamer is bij het verantwoorden van de uitgaven geen rekening gehouden met ‘verdringing’. Andere woningbouwprojecten kunnen door een tekort aan bouwvakkers, bouwmaterialen en ambtenaren níét doorgaan, of pas later. Het risico is bovendien dat bouwprojecten ook zonder het extra geld zouden zijn doorgegaan. De belangrijkste reden daarvoor is dat de huizen binnen 3 jaar zouden moeten worden opgeleverd. Dat kan dan alleen bij projecten die in een vergevorderd stadium zijn, anders is er te weinig tijd. Harde cijfers zijn er nog niet omdat de huizen nog niet zijn opgeleverd. De Rekenkamer spreekt over een ‘cadeau-effect’. De gemeenten hebben in de meeste gevallen iets meer dan €5.000 per huis extra gekregen. ‘Mooi meegenomen, maar geen aantoonbaar effect.’ Ook is nog maar de vraag of de huizen er wel betaalbaarder van zijn geworden, terwijl dat wel een doel is van het kabinet. Minister De Jonge zal daar nog eens extra op letten! (bron: AD) Dit lezende onttrek ik mij niet aan de indruk dat het kabinet Rutte III royaal cadeaus heeft uitgedeeld aan de vastgoedsector, zonder daarover verantwoording af te leggen. Typisch Rutte-gedrag.

Klimaatverandering bedreigt drinkwater voor 7 miljoen mensen in Nederland en België: schoon water uit de kraan is op termijn niet vanzelfsprekend. Neem de Maas. Onderzoek wijst uit dat de rivier langere periodes van lage toevoer zal kennen. Door klimaatverandering loopt de drinkwatervoorziening voor miljoenen mensen in Nederland en België in de toekomst gevaar. Er ontstaan vaker periodes dat er minder water door de Maas stroomt, stelt Riwa-Maas, belangenbehartiger van drinkwaterbedrijven in Nederland en België. De Maas vormt de bron van drinkwater voor ruim zeven miljoen mensen. Jaarlijks halen drinkwaterbedrijven 500 miljard liter water uit de rivier. De afgelopen jaren is de waterafvoer al lager. Dat maakt het lastiger om in schoon drinkwater te voorzien, omdat de concentratie vervuiling dan hoger is en lozingen minder goed worden afgevoerd. Kennisinstituut Deltares heeft nu voor Riwa-Maas uitgezocht of klimaatverandering een extra risico vormt voor de waterstanden in de Maas. Dat is het geval, blijkt uit het onderzoek. Deltares rekende verschillende klimaatscenario’s door voor 2050 en 2085. Daar komt een duidelijke trend uit naar voren: op alle onderzochte locaties zullen langere periodes van lage waterafvoer in de zomer voorkomen. Riwa-Maas vindt de uitkomsten zorgwekkend. Klimaatverandering zal zeer waarschijnlijk een blijvend negatief effect hebben op de hoeveelheid en de kwaliteit van drinkwater, concludeert de organisatie. Het kan in de toekomst noodzakelijk zijn vaker tijdelijk te stoppen met de inname van Maaswater. De beschikbaarheid van drinkwater staat al onder druk door meer vieze stoffen en de groeiende vraag naar water, constateert Riwa-Maas. Daarnaast hebben ook de scheepvaart, de industrie, de landbouw en de natuur last van lagere waterstanden in rivieren. 2050 lijkt nog ver weg, erkent de organisatie, maar het is nu al nodig maatregelen te nemen. De waterbedrijven zelf kunnen zoeken naar aanvullende bronnen, en de industrie moet minder gaan lozen in de Maas en de zijrivieren. Voor het beheer van de rivier zijn hardere – ook internationale – afspraken nodig tussen overheden, waterbedrijven en gebruikers, denkt Riwa-Maas. Het onderzoek van Deltares is niet het eerste alarm over de beschikbaarheid van schoon drinkwater in Nederland. Vorige maand liet waterbedrijf Vitens weten dat het voor het eerst aanvragen voor drinkwater heeft geweigerd. De tien drinkwaterbedrijven in Nederland hebben een leveringsplicht. Maar die staat onder druk door klimaatverandering. Terwijl groeit de economie en moeten er miljoenen nieuwe woningen, en dus wateraansluitingen, bij komen, schetste Vitens. Tot 2030 neemt de behoefte aan drinkwater naar verwachting met 10 tot 15% toe. Het bedrijf heeft dit jaar al verschillende aanvragen in Overijssel en Gelderland moeten weigeren. De kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater in de buurt van winlocaties is daarnaast niet op orde. Nederland kan niet voldoen aan de Kaderrichtlijn Water waarin is vastgesteld dat Europese wateren in 2027 schoon en gezond moeten zijn, erkende minister Harbers onlangs. Vitens bepleit een algehele ‘watertransitie’: de overgang naar een nieuw systeem waarin zoet water langer kan worden vastgehouden en drinkwater prioriteit krijgt. Probleem is ook dat verschillende belangen meespelen bij de beschikbaarheid van water. Zo begon Natuurmonumenten begin deze maand een petitie tegen de dreigende ‘watercrisis’. Er is veel meer actie nodig om te gaan voldoen aan de Kaderrichtlijn Water, stelt de natuurorganisatie, anders dreigt voor water eenzelfde soort crisis als nu bij stikstof speelt. De grondwaterstanden zijn te laag, en de beregening voor bijvoorbeeld landbouw en tuinen onttrekt water aan de natuur. Daardoor verdrogen gebieden en beken, en gaat de natuur verder achteruit. Het kan niet anders. Als zelfs het ministerie van infrastructuur en waterstaat, een trouwe bondgenoot van de luchtvaart, als zelfs een VVD-minister tot geen andere conclusie kan komen dan dat Schiphol moet krimpen, dan is het klaarblijkelijk echt onontkoombaar. Vooral vanwege twee kwesties: stikstof en geluidsoverlast. Die werpen onneembare juridische obstakels op. Boeren trokken al eens op naar Schiphol om te protesteren tegen de stikstofaanpak van het kabinet. Waarom moeten wij krimpen, was hun boodschap, terwijl Schiphol gewoon mag doorgaan alsof er geen stikstof bestaat? Maar Schiphol mag dus niét gewoon doorgaan. Erg veel stikstof stoot de luchtvaart niet uit. Volgens de rekensommen van de commissie-Remkes, die het kabinet adviseerde over de stikstofcrisis, gaat het om 0,1% van alle uitstoot in Nederland. Dat percentage slaat alleen op het starten, landen en taxiën van vliegtuigen. Als ook het vliegen boven 900 meter wordt meegerekend, komt het aandeel op 0,7 tot 1,1%. Tegen 46% voor de landbouw. Daar heeft Schiphol een natuurvergunning voor nodig – net als elk bedrijf dat stikstof uitstoot. Tot verbazing van Schiphol zelf. “We bestaan al ruim honderd jaar, veel langer dan dat die regels gelden”, zei een woordvoerder destijds. Toch diende de luchthaven een aanvraag voor zo’n vergunning in. Tot nu toe tevergeefs. (bron: Trouw) Ik woon onder een van de vliegroutes van Schiphol en de het lawaai en de luchtvervuiling die dat veroorzaakt. De 2 coronajaren waren een walhalla, wat een rust. Vroeger lagen wij onder een lijn van dalende vracht en personen vliegtuigen, tegenwoordig worden wij ook getrakteerd op de veel meer lawaai makende stijgende toestellen. Vooral nu wij in de maanden leven waarin het aangenaam kan zijn buiten in de tuin van de natuur te genieten is het dissonant waarin je regelmatig (in spitstijden iedere 40 seconden) 12 seconden niet met elkaar kunt spreken. Schoon drinkwater moet in de top staan van het prioriteiten lijstje.

Milieu

Het kabinet heeft “een eerste uitwerking” vastgesteld die moet uitmonden in betalen voor het gebruik van een auto in 2030. “In het kort noemen we het rekeningrijden”, zegt minister Harbers van Infrastructuur en Waterstaat. “Je betaalt exact naar hoe je de auto gebruikt.” De huidige motorrijtuigenbelasting (vroeger wegenbelasting) verandert van betalen voor autobezit naar autogebruik. Eind januari 2028, over 5,5 jaar dus, wil het kabinet de hele wettelijke en praktische uitwerking af hebben. Daarvoor is het kabinet in gesprek met onder andere de Bovag, ANWB en de provincies, die nu inkomsten hebben uit de motorrijtuigenbelasting. Het doel is betalen per kilometer, niet het bestrijden van files zoals in voorgaande plannen voor rekeningrijden en kilometerheffing het geval was. Automobilisten gaan dan betalen via drie maatregelen belasting voor autogebruik: een aanschafbelasting bij nieuwe auto’s (bpm), de accijnzen op brandstoffen (zolang er niet volledig elektrisch wordt gereden) en dus de heffing per gereden kilometer. (bron: NOS)

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 26-06-22 3.511; maandag 5.785; dinsdag 6.276; woensdag 6.517 en donderdag 6.083.

Eyeliners

G7 belooft Oekraïne langdurige steun

G7 vraagt China Moskou te bewegen tot het stoppen met de oorlog in Oekraïne

Hoge inflatie leidt tot einde van een tijdperk

Jetten niet akkoord met lagere klimaatambities van de EU

De gasprijs stijgt nu al 2 weken en de stijging zet door, terwijl de Europese gasvoorraden dalen

Als een dorp 5000 inwoners telt is het dan verantwoord daar dan 1000 asielzoekers op te vangen en te huisvesten?

De gevolgen van het ongenuanceerde stikstofbeleid van de 4 coalitiepartijen en de grote gevolgen voor de boerenstand, roept boeren in online groepen op tot burgeroorlog “Laat den Haag maar branden”

Ministers Landbouw en Stikstof krijgen cursussen tegen intimidatie en bedreiging: budget €20.000

Kabinet loopt veel te hard van stapel

Huisartsentekort leidt tot absurde situaties

Inflatie (HIPC) in juni in Nederland gedaald van 10,2% naar 9,9%, in de 19 eurolanden een stijging van 8,1% naar 8,6%

Zicht op beursherstel als inflatie verder daalt

Kaag en Rutte doorbreken taboe kritiek van ECB voor steun aan Zuid-Europa

Terwijl Rutte in de media afwezig blijft, neem Carolien van der Pas de touwtjes in handen

Vanaf volgend jaar mag je een deel van je pensioen opnemen en gebruiken om in leven te blijven. Het spaargeld voor de oude dag gebruiken om de kosten van de verduurzaming te kunnen betalen, boodschappen te kunnen blijven doen in de supermarkt en de energierekeningen te kunnen blijven betalen. Hoe ver is het moreel van de overheid dan gezakt?

Recessie en een berenmarkt (dalende koersen): veiligheidsriemen vast !

Frits Bosch- ‘Dit kabinet creëert chaos; de stupiditeit regeert’ en Wopke Hoekstra was een financiële rampminister. Hoe lang blijft hij nog politiek leider van het CDA?

Wall Street heeft de slechtste eerste helft van het jaar achter de rug in meer dan vijftig jaar. De brede S&P 500-index eindigde donderdag zo’n 21 procent lager dan het jaar werd begonnen. Zo’n sterke daling was in New York niet meer voorgekomen sinds 1970. De zorgen dat de centrale banken in hun strijd tegen de hoge inflatie een recessie zullen veroorzaken houden Amerikaanse beleggers in de greep

Frontberichten

De Nationale ombudsman vindt dat er meer bemiddeling moet plaatsvinden tussen de Belastingdienst en ouders van de kinderopvangtoeslagaffaire. Hij hoopt dat ze dan minder lang hoeven wachten op een beoordeling door de Uitvoeringsinstantie Herstel Toeslagen (UHT). “Want het gaat te langzaam en er wordt niet met mensen zelf gesproken”, zegt Reinier van Zutphen. In het volgende blog meer hierover. (bron: NOS)

Geen lege schappen, wel hogere prijzen: de Rus merkt nog weinig van sancties. Lange rijen voor geldautomaten, lege schappen en grote onzekerheid. In de eerste week van de Russische inval in Oekraïne wees alles erop dat Russische burgers snel last zouden krijgen van westerse sancties. President Poetin zou de Russische economie met zijn oorlog in de afgrond storten. 5 Europese sanctiepakketten verder liggen de schappen nog redelijk vol en lijkt de economische impact te overzien. “De gevolgen van de sancties zijn vooralsnog voor de meeste Russen beperkt, afgezien van sterk gestegen prijzen”. (bron: NOS)

Overwegingen

Dit kabinet creëert chaos. De stupiditeit regeert. Laat me dit toelichten. Eén van de makken van dit kabinet is dat er geen economen inzitten. Ze doen maar wat hen het beste uitkomt op hun wensenlijstje. Ieder krijgt het zijne. Zie het scherpe afkeurende commentaar van prof Lex Hoogduin c.s. over de overmatige bestedingen van Rutte IV. Men laat het water over de schoenen lopen. De plannen van het kabinet zijn niet meer te overzien. Chaos. Arabist Sigrid Kaag is minister Financiën, niet omdat ze goed is in financiën, maar omdat ze via Financiën haar D66 ideologieën kan botvieren. Onze minister van Economische Zaken, Micky Adriaansens, is geen econoom maar jurist en gezondheidszorg specialist. Ze weten een obligatie niet van een aandeel te onderscheiden. In dit kabinet doet niemand datgene waarvoor men is opgeleid. Mark Rutte is historicus. Economie? Nog nooit van gehoord, meneer. Rob Jetten is bestuurskundige. Minister Ollongren is helemaal een navrant voorbeeld, als Alice in Wonderland. De nieuwe bazin van het SCP zal toch wel opgeleid zijn in sociologie, economie of cultuur? Nee, ze is psycholoog. De bazin van VNO NCW zal toch wel econoom zijn? Nee, ze is jurist. Enzovoort, enzovoort. Is het volgen van een opleiding bedoeld om juist niet datgene te doen waarvoor je bent opgeleid? Terug naar economie. Ook op rechts is geen econoom te bekennen. Allemaal juristen of wat daarvoor doorgaat. Maar ook de twee bazinnen in de EU resp ECB zijn geen economen. Juristen, politiek gedreven. Raad van Europa kent nul economen. In de VS zijn Trump noch Biden econoom. Historicus Johnson is geen econoom, filosoof Macron ook niet. Scholz is jurist. Merkel is natuurkundige. Draghi is econoom! Wat is er aan de hand? Deze wereld wordt door geld geregeerd maar er zijn geen economen te bekennen in de leiding. Het ontbreken van economen blijkt een makke over de volle breedte in het Westen te zijn. Ik zie dit als een belangrijke reden voor de neergang van het Westen die we nu gewaarworden (maar dat natuurlijk allerwegen ontkend wordt, dream on). Waardoor komt deze economenschaarste in politiek leidinggevende functies? Een belangrijke reden is dat economen lastig zijn. Economie is de studie gericht op het kiezen in schaarste. Dat is in de politiek niet populair want dat betekent dat niet ‘anything goes’ geldt. Economen wijzen op de noodzaak te kiezen. Niet alles kan tegelijk. Er zijn geen free lunches. Economen wijzen op de noodzaak van het sluiten van compromissen. Dit kabinet kan en wil niet kiezen. Dit kabinet tracht te laten zien dat ‘schaarste’ kan worden afgeschaft. Budgettaire restricties vindt men lastig en kunnen dus worden afgeschaft. Wijk er maar van af, want de wereld is ‘maakbaar’. Ideologie gaat ten alle tijde voor kiezen, want het mòet kunnen! Goedschiks of kwaadschiks. Dit kabinet is gevuld met drammers die per se hun zin willen krijgen. ‘Nieuw leiderschap’! Dat is lachen, gieren brullen. Vooral brullen. Het goedgelovige volk lijkt eindelijk wakker te worden voor deze oplichterij. Ik noem nog een reden voor de economen schaarste. De huidige tijdgeest schrijft voor dat het Glazen plafond doorbroken moet worden en dat mannen van de apenrots afgerost moeten worden. Daar is men druk mee en met succes. Het geval wil dat vrouwen vooral zijn opgeleid als jurist, gezondheidszorg en als psycholoog, maar niet als econoom. De spoeling is daar dun. “Dan maar een psycholoog op de plek waar een econoom hoort te zitten, want het móet een vrouw zijn!” Door de geldpers te laten draaien creëer je welvaart. Wat een misvatting! Je creëert chaos. Chaos, die we nu steeds meer gewaarworden. En het gaat van kwaad tot erger. Let maar op. De stupiditeit regeert. (bron: DDS) Ik deel het standpunt Drs Frits Bosch: door de geldpersen te laten draaien wordt chaos gecreëerd. En een weg terug is er niet meer, het is een traject rechtstreeks het dal in. Een vreemde ontwikkeling is dat de laatste 2 weken de kapitaalmarktrente forse stappen terug doen. Dat is geen logische ontwikkeling bij een stijgende inflatie, want dan daalt de waarde van ons geld en willen beleggers een compensatie en door de dalende kapitaalmarktrente krijgen ze die juist niet. Manipuleren grote marktpartijen de prijsvorming? Er rijzen steeds meer vragen over de positie van de ECB en over de stabiliteit van de euro. Welk beleid hebben de beleidsmakers tijdens het spoeddebat van 15 juni genomen om de val van Italië te voorkomen toen de Italiaanse rente was gestegen >4% en de Nederlandse >2%? Goedkoop geld in de markt pompen en een escalatie van de euro tot elke prijs voorkomen?

©2022 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 1 juli 2022, week 2022/26: AEX 655,68; Bel 20 3.708,26; CAC40 5.931,06; DAX 12.813,03; FTSE 100 7.168,65; SMI 10.770,40; RTS (Rusland) 1.276,55; SXXP (Stoxx Europe) 407,13; DJIA 31.097,26; NY-Nasdaq 100 11.585,68; Nikkei 25.935,62; Hang Seng 21.893,33; All Ords 6.720,40; SSEC Shanghai 3.387,64; €/$1.0429; BTC/USD (Bitcoin) $19.118,30; troy ounce goud $1.813,00, dat is €55.858,63 per kilo; 3 maands Euribor -0,176%; 1 weeks -0,565%; 1 mnds -0,506%; 10 jaar Japan 0,2155%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) 0,863%; 10 jaar Duitse Staat 1,189%; 10 jarig Nederlandse Staat 1,538%; 10 jaar Franse Staat 1,747%; 10 jaar Belgische Staat 1,842%; 10 jaar VK 2,037%; 10 jaar Spanje 2,21%; 10 jaar VS 2,8082% en Italië 3,017%. Een liter E10 hier aan de pomp €2,269.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden lager ten opzichte van een week eerder. De AEX verloor in het eerste halfjaar 17,4%. De kapitaalmarktrentes noteerden opnieuw fors lager. Ik hou het niet voor onmogelijk dat de financiële markten worden gemanipuleerd door de centrale banken. De euro noteerde lager. Goud daalde licht. De bitcoin daalde weer. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In alle hier genoemde landen stegen de tarieven: Zwitserland 1,097%; Japan 1,2306%; Duitsland 1,541%; Nederland 1,789%; Frankrijk 2,373%; VK 2,411%; Spanje 2,883%; VS 3,0319%; Canada 3.1268% en Italië 3,489%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.