UPDATE 19012019/462 Een uitspraak van premier Rutte vorig weekend in Buitenhof: de ‘witte wijn sippende Amsterdamse elite’

De kogel is door de kerk in het Lagerhuis

Hebben de leden van het Lagerhuis zich laten chanteren door de Britse premier Theresa May? Zijn ze bezweken voor het dreigement van May, van de laatste dagen, dat er helemaal geen Brexit komt als haar Brexit-deal zou worden afgewezen door het Lagerhuis. Zij blies de no-deal optie van tafel. Het Parool opende de middageditie van 15 januari 2019 met de kop “Hoe diep zal May Vallen?”, om 20:41 uur werd bekend dat 432 Lagerhuis-parlementariërs tegen de Brexit-deal van May hadden gestemd, waaronder 118 van haar eigen Conservatieve Partij, 202 stemmen waren voor en 16 onthoudingen. May reageerde met de uitspraak dat de regering naar de stem van het Lagerhuis zal luisteren. Oppositieleider Jeremy Corbyn van Labour sprak van een ,,catastrofale nederlaag” voor de regering. Hij zal morgen een motie van wantrouwen in stemming brengen, maar de kans is klein dat die voldoende steun zal krijgen. De smadelijkste nederlaag sinds 1924, die de Britse regering leed betekent dat de toch al tanende geloofwaardigheid van premier Theresa May volledig is verdwenen. Jean-Claude Juncker liet vanuit Brussel weten dat hij ‘morgen’ van Londen wil horen hoe het nu verder moet. Ik verwacht dat de EU nu wel in gesprek wil met de Britten, want een no-deal kan voor continentaal Europa catastrofale gevolgen hebben. Dus zal iedereen in de EU wel water bij de wijn willen doen. Maar, ondanks de smadelijke nederlaag, verwacht ik niet dat zij zelf zal opstappen. Zij zal door willen regeren in een laatste poging om haar gezicht nog te redden. Voor mij is het allerbeste voor de Engelsen als er een nieuwe onderhandelaar met de EU gaat onderhandelen, zonder May op de achtergrond. May zou op dit moment de eer aan zichzelf moeten houden om te voorkomen dat ze weggestuurd gaat worden met een brevet van onvermogen. May strompelde de laatste dagen verder nadat de motie van wantrouwen tegen haar regering was verworpen. Maandag moet ze een plan B presenteren aan het Lagerhuis. De verwachtingen daarover zijn niet optimistisch. De twijfels nemen toe, zowel in Brussel, den Haag als in Londen. Overal wordt rekening gehouden met de gevolgen van een no-deal en de chaos die dat gaat veroorzaken en de verliezen en hogere lasten die dat met zich mee gaat brengen.

De vraag die gesteld had moeten worden door de naar Engeland exporterende bedrijven is om Rutte in het hele Brexit-proces wel voldoende de Nederlandse belangen heeft behartigd. De 27 EU-regeringsleiders hebben tot dusverre wel één front gevormd door hun starre onbewegelijke houding, waarmee ze blufpoker speelden tegenover May en de Britse parlementariërs, maar het Lagerhuis heeft over de Brexit-deal van May en de EU geoordeeld en naar de prullenmand verwezen. Wat ik al in een eerder stadium van het proces heb geschreven is dat ‘Europa’ gaat bewegen en toeschietelijker zal worden voor Britse eisen, zodra er een no-deal opdoemt. Woensdagmorgen voor tien uur was dat al duidelijk, alleen dat gelijk al met de beperking dat over de Iers/Noord-Ierse grens niet kan worden gesproken (een Ierse eis), maar wel onverstandig omdat de Britten daarmee gelijk in de stress kunnen schieten. Het is nu de vraag wie er met de Britten moet gaan heronderhandelen. Alsjeblieft May niet, die heeft al bewezen de souplesse daarvoor te missen en met de beperking van haar eigenwijze starheid, om opnieuw aan tafel te gaan zitten met de ‘haviken’, die haar al tot op het bot hebben vernederd. Vandaag heeft ze laten weten dat ze maandag niet naar het World Economic Forum in Davos gaat. Verder werd bekend dat ze een belrondje heeft gedaan met den Haag, Berlijn, Parijs en Dublin om te testen of er nog beweging te verwachten is in de Brexit-deal. Daar is duidelijk geworden dat ze blijft bij enige aanpassingen in haar Brexit-deal. Ze ving opnieuw bot. Terecht denk ik want het Lagerhuis heeft dat plan met grote meerderheid afgewezen en de Europese regeringsleiders willen niet opnieuw daarmee geconfronteerd worden. Duidelijk wordt dat May een bord voor haar kop heeft. Ze blijft maar doorgaan. Hoe gaat haar plan B er maandag uitzien wat ze aan het Lagerhuis moet aanbieden?

Exporteurs van bloemen, planten, groenten en fruit maken zich zorgen over de mogelijkheid van een no-deal Brexit. Dat laten brancheorganisaties GroentenFruit Huis en VGB weten in reactie op het wegstemmen van het Brexit-akkoord door het Britse Lagerhuis. Zij vrezen dat Nederlandse bedrijven getroffen gaan worden door onder meer chaos en oponthoud aan de grens als de Britten zonder akkoord uit de Europese Unie stappen. GroentenFruit Huis, dat de belangen van de groente- en fruitsector behartigt, is behalve voor oponthoud aan de grens ook bang voor de gevolgen voor de logistiek. Matthijs Mesken van bloemen- en plantenexporteurs-branchevereniging VGB denkt dat er chaos kan ontstaan. Hij hoopt dat de Brexit wordt uitgesteld om tot een oplossing te komen die voor iedereen beter is. Volgens Mesken zijn de Nederlandse instanties wel voorbereid op een vertrek van de Britten uit de EU. „De vraag is of ze dat zelf ook zijn.”

ECB weigert documenten te leveren over het toezicht op 130 systeembanken

In blog 471 heb ik het monetaire beleid van de ECB aangewezen als het grootste financiële probleem van dit moment. Met name de gevolgen van het gratis geld dat de ECB beschikbaar stelt en wil blijven stellen. Dat ontwricht onze economische groei op termijn. Het heeft de koersvorming op de effectenbeurzen opgeblazen en ontbeert elke realiteit. Maar kennelijk is dat niet het enige probleem wat de ECB heeft. De Europese Rekenkamer trekt nu aan de bel bij het Europees Parlement. In feite legt de ECB over haar beleid aan niemand verantwoording af, dat is zo geregeld. Toch vraagt de ER aan het Europees Parlement actie te ondernemen om ervoor te zorgen dat de Europese Centrale Bank (ECB) alle documenten rond bankentoezicht beschikbaar stelt, zodat de bank in Frankfurt beter kan worden gecontroleerd. De Europese Rekenkamer werd in 1977 ingesteld om de begroting van de Europese Economische Gemeenschap te controleren, de voorloper van de huidige Europese Unie. De Rekenkamer controleert jaarlijks in hoeverre de rekeningen van de Europese instellingen betrouwbaar zijn en of hun financiële verrichtingen voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. De Rekenkamer heeft de wetgevers van de EU gevraagd om in te grijpen en ervoor te zorgen dat de Europese Centrale Bank (ECB) volledige toegang tot documenten geeft voor controles met betrekking tot bankentoezicht. Nu kunnen controleurs hun werk niet goed doen, schrijven zij in een brief aan het Europees Parlement. De controleurs zeggen dat hun gesprekken met de ECB zijn vastgelopen. Zij roepen het Europees Parlement en de Raad op om hun volledige steun uit te spreken voor het recht van de controleurs op toegang tot documenten over bankentoezicht en om zo nodig de bestaande verordeningen te wijzigen en te verduidelijken dat de controleurs toegang hebben tot elk document dat zij nodig achten. Rekenkamer-president Klaus-Heiner Lehne stelt dat het niet de bedoeling is om het monetaire beleid te controleren. ‘Maar het is essentieel dat we over alle bevoegdheden beschikken om de toezichtactiviteiten van de ECB te controleren. Dit is bijzonder belangrijk gelet op de grote risico’s voor overheidsmiddelen als gevolg van bankfalen en de complexiteit van de nieuwe toezichtmechanismen.’De controleurs noemen drie gevallen waarin hun de toegang is geweigerd tot belangrijke informatie. Tijdens hun controle van het gemeenschappelijk toezichtmechanisme in 2016 hadden ze grote moeite om controle-informatie te verkrijgen. Tijdens de werkzaamheden voor hun speciaal verslag van 2017 over de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad stond de Afwikkelingsraad erop om alle gegevens die afkomstig waren van de ECB te verwijderen. Tot slot weigerde de ECB in januari 2018, toen de controleurs verslag uitbrachten over de crisisbeheersingsrol van de ECB met betrekking tot bankentoezicht, opnieuw toegang tot de documenten die noodzakelijk waren om de controlewerkzaamheden uit te voeren zoals oorspronkelijk gepland. De ECB is terughoudend met het vrijgeven van documenten en pogingen van de Rekenkamer om betere toegang te krijgen zijn vastgelopen. Het baart de Rekenkamer zorgen dat zij daardoor haar werk niet goed kan doen, terwijl het toezicht op banken gepaard gaat met financiële risico’s. De controleurs vragen de volle steun van het Europees Parlement en de lidstaten en roepen hen op de regels zo nodig te wijzigen om duidelijk te maken dat de controleurs toegang hebben tot elk document dat zij nodig achten. De ECB is verantwoordelijk voor het toezicht op de ongeveer 130 grote (systeem)banken in de 19 lidstaten van de eurozone. We mogen hopen dat er uiteindelijk geen lijken uit de kast komen.

De regeringen van de belangrijkste economieën in de wereld zijn gevaarlijk slecht voorbereid op een nieuwe crisis. Daarvoor waarschuwt David Lipton, plaatsvervangend directeur van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Hij verwacht dat overheden in een volgende crisis minder speelruimte hebben om fiscale of monetaire stimuleringsmaatregelen toe te passen. Ook zet hij vraagtekens bij de bereidheid van centrale banken om elkaar van noodliquiditeit te voorzien. De volgende recessie ligt ergens voorbij de horizon. We zijn er minder goed op voorbereid dan we zouden moeten zijn en ook minder dan in de vorige crisis van 2008. Op basis daarvan zouden landen meer aandacht moeten besteden aan hoe ze de economie op de juiste koers moeten houden en buffers moeten opbouwen, in plaats van de confrontatie met elkaar op te zoeken.” In oktober hield het IMF nog rekening met een groei van de wereldeconomie van 3,7% over het gehele jaar 2018. Later deze maand komt het instituut met nieuwe inschattingen, die waarschijnlijk lager uit zullen vallen. Volgens Lipton wordt de groei van de wereldeconomie ondermijnd door handelsbelemmeringen, slecht beleid en economische zwakte in Azië. China is duidelijk aan het vertragen. We denken dat de groei van de Chinese economie moet verminderen, maar het is belangrijk om een gevaarlijke afname van de groei te voorkomen.” [dat is ook het beleid van de VS en andere Westerse landen door beperkingen op te leggen aan Chinese multinationals die beschikken over nieuwe technologie] De plaatsvervangend directeur van het IMF deed deze uitspraken tijdens een jaarlijkse bijeenkomst van de American Economic Association. Bij deze bijeenkomst waren ook een aantal andere experts aanwezig, die hun eigen visie op de wereldeconomie gaven. Fed-voorzitter Jerome Powell nuanceerde het negatieve sentiment op de aandelenmarkt, door te wijzen op de positieve macro-economische cijfers. Hij zei dat de cijfers nog steeds een positief momentum laten zien. Ook Larry Kudlow, economisch adviseur van de Amerikaanse regering, ziet nog geen aanwijzingen voor een nieuwe recessie. Hij zei dat economen de grote schommelingen op de aandelenmarkt beter kunnen negeren. Toch deelt niet iedereen deze opvatting. Econoom en Nobelprijswinnaar Robert Shiller merkte op dat het negatieve sentiment een eigen leven kan gaan leiden en een zichzelf versterkend effect kan hebben. Hij merkt op dat de financiële markten zich nu pas zorgen maken over een stijgende rente, terwijl de FEDeral Reserve al veel langer bezig is de rente te verhogen. Dat beleggers daar nu zo heftig op reageren is volgens Shiller niet rationeel, maar vanuit een historisch perspectief bezien ook zeker niet vreemd. Hij ziet parallellen met de jaren ’20, toen het sentiment ook plotseling omsloeg. Ook in die tijd waren de bedrijfswinsten hoog en groeide de economie, waarna er plotseling een crash volgde. In 1929 ontwikkelde een nieuw verhaal dat beleggers somber stemde en dat uiteindelijk ook impact had op de reële economie. Volgens econoom Shiller is er vandaag de dag een vergelijkbare ontwikkeling gaande als aan het einde van de jaren ’20.

Sinds het uitbreken van de crisis is er teveel nadruk gelegd op het versterken van de buffers van banken, maar er is onvoldoende gekeken naar meer structurele problemen. Dat zegt voormalig centraal bankier Lex Hoogduin in een gesprek met Willem Middelkoop bij Café Weltschmerz. Volgens hem is het monetaire systeem al veel eerder haar anker kwijtgeraakt. Hoogduin verwijst naar de periode van begin jaren zeventig, toen de internationale goudwisselstandaard werd losgelaten. Dat heeft geleid tot een fase die hij de ‘Great Financial Expansion’ noemt. Dat is de periode waarin de geldgroei explosief is toegenomen. Ook zijn banken en financiële markten vanaf dat moment veel sneller gaan groeien dan de reële economie. Lex Hoogduin merkt op dat de financiële sector in Nederland begin jaren ’70 ongeveer 1,5 keer zo groot was de reële economie, maar dat die verhouding gedurende deze expansie gegroeid is tot een factor zes. En dat heeft volgens hem een grote invloed gehad op de manier waarop de economie vandaag de dag functioneert. De financiële sector is zo groot geworden dat centrale banken er hun handen vol aan hebben om deze sector in bedwang te houden. (bron: marketupdate.nl)

Centrale banken kunnen balans niet onbeperkt oprekken’

In een eerder gesprek met Café Weltschmerz zei Hoogduin dat centrale banken hun balans niet eindeloos kunnen oprekken, omdat er dan vroeg of laat sociale onrust zal ontstaan. Die sociale onrust zien we nu al met de gele hesjes in Frankrijk en een aantal andere landen. Als beleidsmakers niet luisteren naar de wensen van de bevolking kan dat de onrust verder aanwakkeren, aldus de oud-centraal bankier. Lex Hoogduin noemt de kosten van het klimaatbeleid en de mogelijkheid van een transferunie binnen Europa als potentiële bedreiging voor de stabiliteit. Centrale banken die aan de knoppen draaien zijn zich volgens Hoogduin onvoldoende bewust van hun eigen rol in de crisis. Door de rente extreem te verlagen hebben ze nieuwe bubbels gecreëerd en de voedingsbodem gelegd voor een nieuwe kredietcrisis. De voormalig centraal bankier ziet nog wel ruimte om het monetaire en fiscale beleid verder op te rekken, maar die ruimte is niet onbeperkt. Daarom moet er meer prioriteit liggen bij het handhaven van gemaakte afspraken over bijvoorbeeld het begrotingsbeleid. Europa moet eerst haar eigen problemen oplossen, aldus Hoogduin. Bekijk hier het gesprek bij Café Weltschmerz.

ECB kocht bijna alle Italiaanse staatsschulden sinds 2015

Dit artikel komt van marketupdate.nl Zo langzamerhand wordt duidelijk waarmee Draghi zijn mandaat heeft overtreden. De Deutsche Bank heeft onderzoek gedaan en is tot de conclusie gekomen dat de ECB de afgelopen jaren de belangrijkste koper van Italiaanse staatsobligaties is geweest. De centrale bank haalde sinds 2015 met haar opkoopprogramma voor meer dan €350 mrd aan schuldpapier uit de markt. Dat terwijl Italiaanse banken per saldo bijna geen obligaties kochten en particulieren meer dan €100 mrd verkochten. De afgelopen 30 jaar kochten vooral buitenlandse beleggers en financiële instellingen als pensioenfondsen en verzekeraars het Italiaanse schuldpapier, maar door het opkoopprogramma van de ECB heeft de centrale bank deze rol inmiddels overgenomen. De ECB liet alles opkopen tegen elke prijs, de markt liet het afweten. Een zorgwekkende ontwikkeling, omdat het voor centrale banken van de eurozone streng verboden is om overheidstekorten te financieren. Door alleen op de secundaire markt obligaties te kopen houdt de centrale bank zich strikt genomen aan haar mandaat, maar in de praktijk helpt ze de Italiaanse regering wel. Met het opkopen van schuldpapier daalt de rente, waardoor Italië haar schulden goedkoper kan financieren. De grote vraag is of particuliere beleggers weer zullen terugkeren op de markt als de ECB de geldkraan dichtdraait. De centrale bank heeft de eerste aanzet gegeven, door de weging van Italiaanse staatsleningen te verlagen. Italiaanse banken hebben ongeveer 10% van alle Italiaanse staatsleningen op hun balans staan. Door de centrale bank van Italië opdracht te geven dit schuldpapier op te kopen heeft de ECB in feite ook de bankensector geholpen. Zij konden het schuldpapier inwisselen voor claims op de centrale bank, de meest kredietwaardige tegenpartij. Het is zeer de vraag of de ECB met dit beleid haar mandaat niet heeft overtreden.

Jaap van Duijn

De econoom, wetenschapper, bestuurder en buitengewoon hoogleraar waarschuwde in zijn column op DFT vorig weekend dat voorspellingen van gerenommeerde instituten over de ontwikkeling van de economie niet altijd serieus genomen moeten worden. Ze slaan de plank ook wel eens mis. Van Duijn schrijft: “als we op de ramingen van de verschillende voorspelbureaus mogen afgaan, wordt 2019 voor de Nederlandse economie een heel redelijk jaar en ook 2020 ziet er eigenlijk nog prima uit. Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht dit jaar 2,2% economische groei, ABN Amro en ING gaan uit van 2,0% en Rabo zit daar een fractie onder met 1,9%. Volgens Rabo neemt de groei ’gematigd af’ en kunnen we in 2020 ook nog steeds van 1,7% uitgaan. Maar mogen we wel op dit soort voorspellingen afgaan? Wie de conjunctuur de afgelopen decennia heeft bestudeerd, weet dat het antwoord nee is. Voor een bedrijf dat investeert, of voor een belegger die zich afvraagt wat hij met zijn geld moet doen, is het onverstandig om beslissingen te baseren op deze macro-economische verkenningen. Het zijn vooral extrapolaties van het recente verleden en houden geen rekening met politieke en economische schokken. Los daarvan is overduidelijk gebleken dat de modellen die de voorspellers hanteren, niet in staat zijn om omslagpunten in de conjunctuur te voorspellen. Neem de laatste twee recessies, die van 2002/03 en 2008/09. In september 2001 voorspelde het CPB 2% groei voor 2002. Het werd 0,2%. Een jaar later voorspelde het Planbureau voor 2003 een groei van 1,5%. Uitkomst? Ook weer 0,2%. Voorafgaand aan de recessie van 2009 was de fout in de prognose nog veel groter. In dezelfde maand dat de crisis in volle hevigheid losbarstte (september 2008), raamde het CPB 1,25% groei voor 2009. Het werd een krimp van 3,7%. Als we, zeker na jaren van hoogconjunctuur, de voorspellingen van de economische bureaus met zoveel korrels zout moeten nemen, waar moeten we dan wel naar kijken, vraagt van Duijn zich af. Bijvoorbeeld naar wat mensen zelf ervaren, vinden en doen – mensen in hun rol van consument, van producent en in hun gedrag als belegger. In januari 2000 bereikte het consumentenvertrouwen zijn hoogste niveau. Dat was niet zo bijzonder met alle interneteuforie en met een nieuw millennium in zicht. Maar in het najaar van 2000 begon het vertrouwen sterk te dalen. De voorspellers bleven optimistisch maar de consument werd steeds pessimistischer en had uiteindelijk gelijk. Eerst in 2003 bodemde de recessie. In de aanloop naar de crisis van 2008/09 was het van hetzelfde laken een pak. Al na de zomer van 2007 begon het consumentenvertrouwen te dalen. Het vertrouwen van producenten zakte in de eerste helft van 2008 ook sterk. Voor de crisis uitbrak, was het al negatief. Al die tijd bleven de voorspellingen van de bureaus positief. Beleggers voelen het ook altijd aan als er wat staat te gebeuren. Iedere conjunctuuromslag wordt steevast voorafgegaan door een omslag op de beurs. Stand nu: het consumentenvertrouwen is sinds juli fors gedaald, het producentenvertrouwen neemt duidelijk af en de aandelenmarkten zitten sinds de nazomer in een scherp dalende trend. Waarschuwingen genoeg, schrijft de 75-jarige Jaap van Duijn. [een gewaarschuwd mens telt voor twee]

Wereldeconomie

Het beleggersvertrouwen in de groei van de wereldeconomie is deze maand flink gezakt naar het laagste niveau sinds de financiële crisis. Dit blijkt uit een rondvraag uitgevoerd door zakenbank Bank of America Merrill Lynch, die nauwlettend wordt gevolgd op de financiële markten. Liefst 60% van de 234 ondervraagde institutionele beleggers, die bij elkaar een vermogen van bijna $650 mrd beheren, verwacht dat de dagen van sterke economische groei en hoge bedrijfswinsten geteld zijn. Zo’n laag niveau van vertrouwen kwam begin 2009 voor het laatst voor. De meerderheid gaat ervan uit dat de wereldeconomie in een situatie van sluimerende groei belandt. Daarbij rekent 14% zelfs op een recessie. Eén van de grootste punten van zorg bij beleggers is dat veel bedrijven tot over de oren in de schulden zitten. Ongeveer de helft van de ondervraagden ziet dan ook graag dat bedrijven hun kasreserves inzetten om schulden af te lossen, in plaats van het geld te investeren of uit te keren aan aandeelhouders. Ook de Chinees-Amerikaanse handelsvete blijft de gemoederen bezighouden.

De producentenprijzen in de Verenigde Staten zijn in december met 0,2% gedaald ten opzichte van de voorgaande maand. Niet dramatisch, maar geen stijging.

De industriële bedrijvigheid in en rond New York vertoont deze maand opnieuw een aanzienlijk zwakkere groei dan een maand eerder. Dat blijkt uit cijfers van de Federal Reserve Bank van New York. De zogeheten Empire State-index, die de bedrijvigheid weerspiegelt, kwam voor januari uit op 3,9, tegen een herziene 11,5 in december toen de groei ook al flink afzwakte. De graadmeter is daarmee gezakt naar het laagste niveau in meer dan een jaar.

De recente teleurstelling over het herstel bij Duitse autosector en de negatieve economische impact van de ’Gele Hesjes’ in Frankrijk zijn redenen om de groeiprognose voor de eurozone neerwaarts bij te stellen, zo stellen economen bij Rabobank. De Rabo-economen voorzien over het vierde kwartaal van 2018 een vlakke groei van 0%, terwijl in het eerste kwartaal van 2019 nog een plus van 0,4% wordt voorspeld. De risico’s voor de eurozone blijven nog steeds een wanordelijke terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie en de onzekere afloop van de handelsoorlog tussen China en Amerika, benadrukken de economen. De aanhoudende zwakte in economische bedrijvigheid bij landen in de eurozone zet volgens de economen vraagtekens of de Europese centrale bank (ECB) dit jaar nog in actie zal komen met een renteverhoging. Volgende week zal de ECB voor de eerste keer dit jaar met een rentebesluit naar buiten komen. Vorig jaar werd daarbij al gemeld dat de rente tot na de zomer van 2019 ongewijzigd zal blijven.

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid spreekt

De financiële sector in Nederland moet diverser worden, daar pleit de WRR (1972), een onafhankelijke denktank voor de Nederlandse regering, voor door het opzetten van een publiek alternatief voor betalen en sparen, naast de huidige banken. De denktank oppert onder meer het in het leven roepen van een bank, al dan niet door de overheid opgezet, die zich alleen met betalen en sparen bezighoudt. Een ,,ambitieuzere vorm” is de introductie van digitaal geld door de centrale bank. Dit laatste zou burgers en bedrijven de mogelijkheid bieden om direct bij de centrale bank te sparen en betalingen te doen. Door het verdwijnen van publieke betaal- en spaaropties, zoals vroeger bij de Postgiro, zijn commerciële banken de laatste jaren een steeds grotere publieke rol gaan spelen. Dat zorgt weleens voor spanningen. Er zijn te weinig remmen op zogeheten geldschepping en kredietverlening, met een ,,ongewenst hoog schuldniveau” als gevolg. Volgens de WRR vraagt dit allereerst dat belangen van de samenleving een stevigere plaats krijgen in de organisatie van banken, bijvoorbeeld via een maatschappelijke adviesraad, vergelijkbaar met een cliëntenraad in zorginstellingen. Verder dringt de denktank erop aan dat de dominantie van systeembanken wordt ingeperkt. De drie grootbanken, ABN Amro, ING en RABO hebben 75% van de markt in handen. Dat kan onder meer door het makkelijker te maken voor nieuwe spelers om een plekje op de markt te verwerven. Aanleiding voor de studie is het burgerinitiatief ‘Ons Geld’ dat eerder meer dan 120.000 handtekeningen verzamelde voor een voorstel om geldschepping voortaan exclusief in publieke handen te leggen. Maar zo ver als dat voorstel wil de WRR niet gaan. Overstappen op een compleet nieuw geldsysteem kan eigenlijk niet, omdat Nederland deel uitmaakt van de eurozone. Bij zo’n transitie is een crisis ook niet uit te sluiten, zeggen de onderzoekers. Interessant is dat de WRR in het rapport de Volksbank aanhaalt in een voorbeeld van een bank waar niet alleen gekeken wordt naar het belang van de aandeelhouder, maar ook naar het belang van de klant, de maatschappij en de werknemer. Die organisatie achter ASN Bank, RegioBank en SNS is sinds de nationalisatie van SNS Reaal in 2013 in handen van de Staat. De huidige coalitiepartijen hebben in het regeerakkoord afgesproken dat de bank op termijn wordt geprivatiseerd. Maar hoe en wanneer is nog altijd niet duidelijk. De doelstelling van het WRR is dat banken zich meer bewust worden van hun maatschappelijke functie, dat ze hun balans gaan versterken met hogere buffers en meer eigen vermogen om zo hun afhankelijkheid bij probleemsituaties zelf op te kunnen lossen. Een loofbaar (oud-Nederlands woord, komt van loven = iemand prijzen) streven.

DWDD University: ‘De Toekomst’ door Robbert Dijkgraaf

Drie weken achtereen heeft DWDD inzicht gegeven over de snelheid waarmee technologische ontwikkelingen zich hebben voltrokken in het verleden en wat we daarvan in de komende tien jaar mogen verwachten. Het derde college handelde over big-data, tobotisering en kunstmatige intelligentie (zelflerende computers). Vroeger stuurde je elkaar af en toe een brief, nu zijn we de hele dag online. En we staan niet alleen continu in contact met elkaar, maar ook met bedrijven, instellingen en de overheid. Met elkaar produceren we een oceaan aan data. Zelflerende computers gebruiken die data om meer en meer beslissingen voor ons te maken. Big data en algoritmes helpen ons enorm maar lopen we ook gevaar? Als we niet uitkijken bepalen ze ons hele leven. Of doen ze dat al? Hoe vrij zijn we in de keuze voor een hypotheek? Een baan? Of een ziekenhuis? Hoe zit het met onze privacy en wat als computers slimmer worden dan wij? Geraadpleegde deskundigen verwachten niet dat daar grote gevaren mee gepaard zullen voor ons menswezen en privacy. [toch zet ik daar vraagtekens bij. Zelflerende robots kunnen ook worden ingezet als soldaten die mensen/militairen liquideren. Dat wil wellicht geen zinnig mens, maar je hebt maar één Trump of één Hitler nodig die die technologie gaan aanwenden om hun macht af te dwingen. Dat kunnen ook big-tech bedrijven zijn. Wetenschappers zijn op dat onderdeel niet kritisch genoeg]

Bepaalt de Trump wat slecht is voor Europa of wat goed zou zijn voor de VS

De Amerikaanse ambassadeur in Duitsland heeft Duitse bedrijven die betrokken zijn bij het Russische gasproject Nord Stream 2 gewaarschuwd dat zij mogelijk te maken kunnen krijgen met sancties als wordt doorgewerkt aan de pijplijn. Ambassadeur Richard Grenell stuurde daarover een brief naar Duitse ondernemingen die aan het project werken. Er werden geen namen van bedrijven genoemd. De Amerikanen denken dat Rusland de nieuwe pijpleiding kan gebruiken om politieke macht uit te oefenen op Europese landen. Nord Stream 2 is een nieuwe pijpleiding die door de Oostzee moet lopen om delen van Europa van Russisch gas te voorzien. Het project van het Russische staatsbedrijf Gazprom wordt medegefinancierd door vijf Europese energiebedrijven, waaronder Shell. Eerder waarschuwde de Amerikaanse ambassadeur in Nederland al dat Nederlandse bedrijven te maken kunnen krijgen met sancties. Het gaat bijvoorbeeld om baggeraars Van Oord en Boskalis en ook Shell. Ook de Duitse energiebedrijven Wintershall en Uniper zijn betrokken bij Nord Stream 2 als medefinanciers, net als het Franse Engie en het Oostenrijkse OMV. De aanleg van de pijplijn van ongeveer 1200 kilometer lang kost € 9,5 mrd en moet voor het einde van dit jaar klaar zijn. President Donald Trump heeft gezegd dat Duitsland ,,gegijzeld” wordt door Rusland vanwege de afhankelijkheid van Russisch gas. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas verklaarde vorige week nog dat het Europese energiebeleid in Europa moet worden bepaald en niet in de Verenigde Staten. Sancties zijn volgens hem een verkeerde aanpak van de kwestie. Maar Duitsland en Nederland zijn niet de enigen die worden gedreigd door Trump. Ook Turkije kreeg te horen dat, als zij de Koerden in Syrië niet met rust laten dan wel niet ondersteunen tegen IS aanvallen, de Turkse economie zal worden vernietigd. Klare taal vanuit het Witte Huis. Donald Trump toch wel heel verkeerd vindt. Of een bevriend staatshoofd als Trump nu zo’n lieve jongen is? Het is een keiharde straatvechter, geen diplomaat en zelfs geen staatsman die zich als een wereldleider gedraagt. Verre van dat zelfs, hij verlaagde de status van de ambassadeur van de EU in de VS, zonder dat te beargumenteren. De shut-down duurt al 29 dagen en is nog steeds niet opgelost. 800.000 ambtenaren in dienst bij de federale overheid hebben deze week geen salaris ontvangen. De Democraten en president Trump volgen nog steeds de harde lijn. Trump wil en zal mijn stalen hek langs de grens met Mexico. Of zijn argumenten daarvoor steekhoudend zijn, is niet relevant. Hij wil en zal zijn zin krijgen.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft nu voorgesteld om met de Democraten tot “een compromis te komen” over de begroting om een einde te maken aan de ‘shutdown’. De Democraten hebben het nieuwe plan direct weggewoven, omdat Trump vasthoudt aan de grensmuur. Trump manipuleerde in zijn toespraak op TV vanuit het Witte Huis met de waarheid. Zo stelde hij dat Amerikaanse moeders hun dochters aan de pil helpen om te voorkomen dat ze worden aangerand door illegale immigranten (jongens en mannen). Verder stelde hij de situatie aan de Mexicaanse grens veel dramatischer voor dan die in werkelijkheid is. Trump blijft bij zijn eis van $6 mrd voor een muur op de Amerikaans-Mexicaanse grens. In ruil daarvoor wil de president zich coulanter opstellen wat betreft wetgeving voor jonge ongedocumenteerde immigranten. Zogeheten ‘dreamers’ kwamen ooit als minderjarig kind van vreemdelingen de VS binnen. Momenteel zijn de ruim 700.000 dreamers beschermd tegen deportatie door een programma, dat onder Obama tot stand is gekomen, waarin ze wel mogen werken, maar geen aanspraak kunnen maken op het Amerikaans staatsburgerschap. Trump wilde dat programma intrekken, maar stelt nu voor het nog de komende drie jaar in stand te houden. Daarnaast stelt Trump nu voor de regels over immigranten die beschikken over een tijdelijke beschermde status te versoepelen. Dat deed hij tijdens een aangekondigde perstoespraak vanuit het Witte Huis. Hij stelde eerder al dat hij dit weekend met een “belangrijke aankondiging” zou komen over de ‘shutdown’. In het nieuwe voorstel staat ook dat er $704 mln besteed gaat worden aan humanitaire hulp en $708 mln voor de opsporing van drugs. Ook wil de president 2.750 extra agenten stationeren in het grensgebied. Een kwart van de Amerikaanse federale overheid functioneert nu al vier weken niet meer omdat Trump eist dat de Democraten in het Congres hem het geld voor de grensmuur geven. Zo’n 800.000 overheidsmedewerkers zitten daardoor thuis met verlof, of werken zonder salaris te krijgen. Het is inmiddels de langste ‘shutdown’ in de Amerikaanse geschiedenis. De Democraten zien het nut van de muur niet in en weigeren daarom in te stemmen met de begroting. Trump dreigde eerder de noodtoestand uit te roepen als een deal met het Congres uitblijft. De president zou daar inmiddels van zijn teruggekomen. De Democraten hebben al laten weten niets in het nieuwe voorstel te zien. De Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden heeft laten weten het plan “onacceptabel” te vinden. “Dit voorstel is een compilatie van eerder afgewezen initiatieven en toont geen goede inzet om de zekerheid van mensenlevens te herstellen.” Tot dusverre heeft hij het nog niet aangedurfd de noodtoestand af te kondigen, waarna hij, onder meer, hulpgeld dat is gereserveerd voor de natuurramp op Porto Rico, aan kan wenden voor zijn ‘hek’. Trump heeft eerder wel een strategische zet gedaan. Eerst schreef deze week Nancy Pelosi Trump een brief waarin ze hem vroeg de State of the Union uit te stellen vanwege de shutdown dan wel deze schriftelijk toe te sturen naar het Huis van Afgevaardigen. Presidenten gebruiken het uitspreken van the State of the Union (zoiets als de troonrede) om zichzelf in de schijnwerpers te zetten en zich om zich op de borst te kloppen hoe goed hij het wel niet doet. Dat is kennelijk bij Trump niet goed binnengekomen want hij zette een dag later een streep door de reisplannen van Nancy Pelosi, de Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. Pelosi zou met een parlementaire missie meegaan, in een toestel van het Amerikaanse leger, naar Brussel en vervolgens doorvliegen naar Egypte en Afghanistan. Trump schreef haar, volgens de NYT, dat hij de trip tot zijn spijt niet kan laten doorgaan. „We zullen deze zevendaagse excursie opnieuw vaststellen wanneer de shutdown voorbij is.” Hij wil dat Pelosi in Washington blijft om met hem te onderhandelen. Trump kan haar niet tegenhouden als ze een lijnvlucht neemt in plaats van het legervliegtuig. Hijzelf had ook al afgezegd voor het World Economic Forum dat van 22 tot en met 25 januari in Davos wordt gehouden. Deze week liet hij ook weten dat de VS helemaal geen delegatie naar Davos sturen. Namens president Trump zouden de Amerikaanse ministers Steven Mnuchin (Financiën), Michael Pompeo (Buitenlandse Zaken) en Wilbur Ross (Economische Zaken) naar het Zwitserse wintersportoord afreizen om de VS te vertegenwoordigen. Nu gaat er dus niemand. Een belediging aan de wereld?

Wall Street blijft stijgen ondanks, misschien wel dankzij, de shut-down. Maar de duikvlucht van de dollar was vorige week niet te stoppen, zelfs niet door de goede cijfers uit de VS en de veel zwakkere cijfers uit de eurozone. De koers van de dollar daalde ten opzichte van alle andere G10-valuta. De Federal Reserve deed uitspraken, waardoor de somberheid richting jaareinde grotendeels van de financiële markten leek te verdwijnen. Beleggers zijn nu volop risicovolle activa aan het inkopen en geven dit vooralsnog als reden op voor de verkoop van Amerikaanse dollars.

ANP.nos.nl meldt dat President Trump zijn toenmalige advocaat Cohen opgedragen heeft te liegen tegen het Amerikaanse Congres over de onderhandelingen over een Trump Tower in Moskou. Dat heeft buzzfeed News gehoord van twee bronnen bij justitie die onderzoek doen naar de zaak. Volgens de Amerikaanse website is dit het eerste voorbeeld waarin Trump een onderschikte expliciet opdraagt te liegen over zijn belangen in Rusland. De huidige advocaat van Trump, Rudy Giuliani, noemt de beschuldiging onjuist. Trump heeft naar buiten toe zijn belangen in Rusland altijd ten stelligste ontkend. In 2017 zei Cohen tegen federale politici dat de onderhandelingen over het vastgoedproject in januari 2016 eindigden, terwijl ze in werkelijkheid nog tot juni van dat jaar doorgingen. In die periode was Trumps presidentscampagne volop aan de gang. Trumps kinderen Ivanka en Donald jr. zouden door Cohen regelmatig op de hoogte zijn gehouden van het project. Deze berichtgeving zou niet waarheidsgetrouw zijn laat het team van speciaal aanklager Robert Mueller weten in een uitzonderlijke reactie. De beschrijving van Buzzfeed van bepaalde verklaringen aan het team van de speciaal aanklager en de duiding van bepaalde documenten omtrent Michael Cohens getuigenis aan het Congres zijn niet accuraat’, aldus een verklaring van Peter Carr, woordvoerder van Muellers bureau. Daarop heeft Buzzfeed in een reactie gevraagd wat er niet klopt aan het verhaal. ‘Wij blijven bij onze berichtgeving en de bronnen die het hebben gemeld, wij dringen er bij de speciaal aanklager op aan duidelijk te maken wat hij betwist, Ben Smith, de hoofdredacteur van Buzzfeed, op Twitter. Het zal toch niet zo zijn dat de tentakels van de President al tot in het hart van Justitie reiken? Volgens de bronnen kwam het Ruslandonderzoek, onder leiding van speciaal aanklager Robert Mueller, Trumps instructies aan het adres van Cohen op het spoor door gesprekken met getuigen, interne bedrijfsmails, sms’jes en andere documenten. Cohen zou Trumps instructies in gesprek met de onderzoekers hebben bevestigd. In november vorig jaar gaf Cohen al toe dat hij onder ede had gelogen over de kwestie. Dat gebeurde toen hij werd gehoord door leden van het Congres die onderzoek doen naar inmenging van Rusland bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016. Hij zei niet dat hij loog in opdracht van Trump. Volgens de bronnen stond Trump ook achter een plan van Cohen om een bezoek te brengen aan Rusland tijdens de presidentscampagne. Bij dat bezoek zou Trump president Poetin ontmoeten en de onderhandelingen over de Trump Tower een zetje geven. “Regel het”, zei Trump volgens de bronnen tegen Cohen. Cohen werd vorige maand door het federaal hof in New York veroordeeld tot drie jaar cel. Hij bekende zwijggeld te hebben betaald aan pornoster Stormy Daniels en Playboymodel Karen McDougal, die beweerden een relatie met Trump te hebben gehad. Daarmee werden de regels voor de campagnefinanciering overtreden. Ook bekende hij schuld aan bankfraude, belastingontduiking en het genoemde liegen onder ede. De Trump Tower in Moskow is er nog steeds niet. Ik denk dat het hem mateloos irriteert dat Poetin nog altijd daarvoor geen toestemming heeft gegeven. Daar komt de dwang-neurose van Trump weer in beeld. Ik vraag me zelfs af in hoeverre de financiële sancties die de VS op 6 april 2018 heeft ingesteld tegen zeven rijke zakenlieden uit de omgeving van president Vladimir Poetin en zeventien Russische regeringsfunctionarissen. En dan doet Trump weer iets vreemds, waarover het Congres ontstemd is. Hij versoepelt de sanctiewet tegen Rusland op een moment dat er nog onderzoek wordt gedaan over Russische inmenging in de laatste presidentsverkiezingen en de zakelijke contacten van de familie Trump met Poetin en Russische vertrouwelingen van hem. In dit geval gaat het om de Russische miljardair Oleg Deripaska, een van de 24 oligarchen die door de sanctiewet worden getroffen. Na wat toezeggingen over het terugbrengen van zijn belang in zijn bedrijven zouden zijn bedrijven worden afgevoerd van de getroffen bedrijven in de sanctiewet. Ik breng het volgende bericht van Reuters met enige terughoudendheid.

FME wil van de CAO voor de grootmetaal af

Meerdere bedrijven in de technologische industrie overwegen uit het cao-overleg te stappen en de arbeidsvoorwaarden voortaan op bedrijfsniveau te regelen. Dat zegt voorzitter Ineke Dezentjé Hamming van ondernemersorganisatie FME. ,,Er zijn meer grote bedrijven die het voorbeeld van chipmachinefabrikant ASML willen volgen en uit het cao-overleg willen stappen. Zij overwegen een regeling op bedrijfsniveau met de ondernemingsraad of de vakbonden. Ik begrijp dat wel, zeker gezien de lage organisatiegraadan de bonden.” Hamming reageert daarmee op de vastgelopen cao-onderhandelingen in de cao van de grootmetaal. Die hebben na acht maanden nog steeds niets opgeleverd. ,,De stakingen hebben niet geleid tot een ander mandaat en ook niet tot een akkoord. De werknemers hebben momenteel helemaal niets. Daar baal ik van.” ,,We willen een nieuwe cao afsluiten voor 33 maanden met een loonsverhoging van 8%. We hebben goede afspraken gemaakt over duurzame inzetbaarheid, scholing en ontwikkeling en over het generatiepact. Veel werknemers kunnen hier alleen maar van dromen. De vakbonden slaan alleen door als het gaat over zeggenschap over roosters en werktijden. Dat is onbespreekbaar voor onze achterban.” ,,De zeggenschap over roosters en werktijden is al goed geregeld in de cao. Maar de vakbonden willen nog meer invloed binnen de bedrijven, bijvoorbeeld als het gaat over overwerken. Als een van onze bedrijven een grote order uit China krijgt, kan het niet zo zijn dat er eerst overlegd moet worden met de vakbond hoe het personeel wordt ingezet. Dat is een heel traject, waaruit ook een nee kan volgen. Dat is onmogelijk, onze bedrijven willen dat niet.” Het verwijt van de vakbonden is dat FME het proces keer op keer blokkeert. ,,Wij blokkeren helemaal niets. Wat mij betreft ligt er vandaag nog een akkoord, zeker nu het goed gaat met de sector. Het is maar de vraag of dat over enkele maanden nog het geval is. Er hangen donkere wolken boven onze economie, in Duitsland gaat het al minder en dat is een van onze belangrijkste afzetmarkten.” Dat kan betekenen dat het huidige cao-voorstel over enkele maanden niet meer geldt. ,,Ik weet niet of onze bedrijven het huidige bod over een aantal maanden nog kunnen handhaven.” [de vakbonden zetten hun stakingen onverminderd door. Vakbonden moeten hun hand niet overspelen. Ze vertegenwoordigen maar een klein deel van de werknemers. De macht die ze decennia lang hebben gehad, zijn ze verloren door verlies van georganiseerde werknemers. De 8% loonsverhoging is aan de krappe kant, daarmee wordt maar net de inflatie gedekt. Met de extreme winsten van de bedrijven had dat wel een onsje meer mogen zijn] ,,De stakingen zijn slecht voor het imago van de sector en hebben een schadepost veroorzaakt van enkele tientallen miljoenen euro’s. Er is onrust op de werkvloer omdat veel werknemers niet begrijpen waarom de bonden dit bod niet accepteren. De eenheid onder onze leden is nog nooit zo groot geweest. Er is nog niet een bedrijf naar mij toegekomen dat heeft gezegd: ‘Geef de vakbonden maar wat ze willen’. En ik ben continu in gesprek met mijn leden.” De vorige cao-onderhandelingen verliepen ook al moeizaam. Wat is de reden dat het traject op deze manier verloopt in de grootmetaal? ,,We hebben een hele diverse sector die snel verandert vanwege technologische ontwikkelingen. De behoeften van bedrijven zijn anders. Er zijn heel veel aspecten waar we rekening mee moeten houden bij het afsluiten van een cao, zoals bijvoorbeeld de concurrentiekracht. We gaan daarom in gesprek met onze leden over de toekomst van het cao-traject.”

Frans Timmermans

Ik zag hem dit weekend twee keer in de media. Het Nederlandse bedrijfsleven heeft zelf ook schuld aan de kloof met Brussel. Hij ontving 165 OR-leden en communicatiemedewerkers van 45 bedrijven op het EU-hoofdkwartier in Brussel. Daar worden ze welkom geheten met de uitspraak “Hopelijk gaat uw hart voor Europa vandaag wat sneller kloppen” “En hopelijk zult U uw ervaringen delen, in het personeelsblad, thuis en met vrienden”. Timmermans wil een verder geïntegreerd Europa waarin bedrijven samenwerken, op basis van Europese regels voor arbeidsrechten en een Europees minimum loon dat per land gerelateerd is aan een modaal inkomen”. Maar de tweede man in Brussel beperkt die doelstellingen gelijk met het kortetermijndenken van de Europese regeringsleiders, wat niet parallel loopt met dat van de bedrijven die veel verder kijken. En dan denk ik ‘de illusies zijn mooi’ maar zolang de 27 nationale lidstaten geen lange termijnvisie hebben, ook van het kabinet Rutte III, hetgeen kan uitgroeien naar een politieke unie, staat Brussel met lege handen en vragen de burgers zich af ‘wat moeten we ermee’. Timmermans was ook te gast in de talkshow van Eva Jinek. Hij sprak daar over de mogelijke gevolgen van de Brexit. Wat hij mist is visie. Brussel heeft Londen aangeboden om de datum van 29 maart te verplaatsen om zo tijd te winnen voor overleg. Daarop is vanuit Londen negatief gereageerd, alhoewel je nooit weet wat ‘een kat in het donker voor onverwachte sprongen doet’. We hebben May leren kennen als een vrouw die nooit opgeeft en tot op het laatste moment door zal gaan, zolang ze niet tot de orde wordt geroepen door de Conservatieve Partij. Om de Brexit nu nog onder controle te houden moeten de regeringsleiders van de 27 EU-lidstaten binnen enkele dagen laten weten dat er met Londen gesproken kan worden over nieuwe voorwaarden en de Brexit-deal van May van tafel gaat. De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft vandaag gezegd dat het een gedeelde verantwoordelijkheid is om de Brexit ordelijk te laten verlopen. Ze zegt dat ze zich maximaal in zal spannen om tot een akkoord met Groot-Brittannië te komen. Merkel verklaarde op een evenement van haar partij CDU dat ze alles wil doen wat in haar macht ligt. Ze zei daarbij dat ze tot “de laatste dag” zal werken aan een oplossing voor de problemen die zijn ontstaan na de afgeketste Brexit-deal. [dat snap ik wel want ook zij is tot het besef gekomen dat een no-deal Duitsland veel geld zal gaan kosten. Daar komt ze wel wat laat achter, nadat ze eerder premier May tot op het bot had vernederd] De Duitse bondskanselier zegt het belangrijk te vinden dat mensen over vijftig jaar niet teleurgesteld terugkijken op de gebeurtenissen rondom de Brexit en zich dan afvragen waarom er geen compromis gesloten kon worden. Ook na de Brexit zal Groot-Brittannië een belangrijke bondgenoot van de Europese Unie moeten zijn, stelt Merkel. Wel heeft Merkel, net als andere EU-leiders, gezegd dat premier Theresa May aan zet is om de volgende stappen in het proces te zetten, nadat het Britse Lagerhuis het met de EU bereikte akkoord over de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de EU wegstemde.[dat is een strategische uitspraak om de Engelsen uit hun tent te lokken en tot dat moment achterover kunnen leunen en daarna opnieuw eisen kunnen stellen] Dat dringt nog altijd niet door tot Frans Timmermans. Hij toont geen enkele realiteitszin. De EC heeft kennelijk nog niet door dat zij de verliezers zijn door de grote afwijzing door het Lagerhuis van de deal die de EU met May had gesloten. Frans is niet de man die voorzitter kan worden van de Europese Commissie, na de verkiezingen voor het Europese Parlement in mei. Sorry, Frans. Trump is de eerste Amerikaanse president in de naoorlogse geschiedenis die oprecht schijnt te denken dat een verdeeld en zwak Europa beter voor de Verenigde Staten is dan een verenigd en sterk Europa, aldus Timmermans, op verkiezingstournee. “In die zin heeft hij dezelfde agenda als de Russische president: wij worden er beter van als de Europeanen zwak en verdeeld zijn. Ik geloof niet in dat soort tegenstelling.” Timmermans benadrukte de noodzaak van Europese samenwerking om problemen te kunnen aanpakken, van klimaatverandering en immigratie en de ,,uitdagingen” uit onder meer de VS, Rusland en China. De vraag is ‘hoe krijgt Timmermans dat voor elkaar’?

Verschillen van mening over de haalbaarheid van het concept Klimaatakkoord binnen de coalitie
Rob Jetten doet domme uitspraken over het Klimaatakkoord, dat hij ongewijzigd wil accepteren. Dat gaat nooit gebeuren en wel om verschillende redenen. Op de eerste plaats zal uit de doorrekeningen van het CPB en de PBL blijken dat het plan in deze vorm onuitvoerbaar is: 1. omdat er onvoldoend financieel draagvlak voor is onder de burgers; 2. omdat de verdeling van de lasten onevenredig is toegewezen (het bedrijfsleven betaalt niet naar vermogen mee in de lasten); 3. de financiering van de transitielasten van gas naar een andere vorm voor verwarming en koken middels een gebouwgebonden lening is niet uitvoerbaar; 4. de overstap van auto’s die met een fossiele brandstof rijden naar elektrisch is in een zo relatief korte periode niet te verwezenlijken; 5. de kapitaalvernietiging die met de uitvoering van de voorliggende plannen gepaard gaat is niet te financieren; 6. duurzame energie van zon en wind gaat gepaard met een gebrek aan opslag, er zijn nog geen voldoende krachtige accu’s die grote hoeveelheden energie kunnen opslaan voor gebruik later; 7. over het rendement van zonnepanelen bij particulieren met ingang van 2020 is nog niets te zeggen; 8. de stijging van de energielasten (stroom en gas) als gevolg van afspraken uit het regeerakkoord zijn onevenredig zwaar voor huishoudens. Kortom voordat de eerste spa in de grond gaat, moet er eerst duidelijkheid zijn over de baten en lasten en of die lasten betaalbaar zijn. Ik stel hier niet ter discussie of de CO2 uitstoot niet fors moet worden teruggebracht. Anderzijds moeten we ook niet het braafste jongetje van de klas willen zijn, voorop willen lopen en achteraf moeten concluderen dat andere landen, die even de kat uit de boom hebben gekeken, veel goedkopere oplossingen vonden vanuit research vanuit het bedrijfsleven en de wetenschap. Het is te hopen dat het kabinet en de coalitie tijdig tot het besef komen dat dit Klimaatakkoord NIET uitgevoerd moet worden. Dat is het gevolg van de besluitvorming van het kabinet om niet zelf met een voorstel te komen maar dat uit te besteden aan de markt in de vorm van polderen. Dan worden de belangen van de sterkste partijen bevoordeeld. Dat gebeurde dan ook: de huishoudens werden het kind van de rekening en het bedrijfsleven werd beschermd. Ik ondersteun Buma en Dijkhoff die stellen dat de belangen van de burger optimaal moeten zijn gewaarborgd, dat er geen sprake kan zijn van onbetaalbaarheid van de plannen. En van mij is dit geen verkiezingsretoriek. Binnen de VVD zijn kritische geluiden hoorbaar over het beleid van Rutte III. Trouw schreef daarover: VVD-burgemeester van den Helder, Koen Schuiling, schreef in het NRC dat onder VVD-bestuurders sprake is van een ‘breed ongenoegen’. Hij levert snoeiharde kritiek op de VVD-top, premier Mark Rutte, Klaas Dijkhoff en partijvoorzitter Christianne van der Wal. Er wordt naar zijn mening een veel te zwaar accent gelegd op de ‘materiële kant van het leven’. De VVD-burgemeester van Purmerend, Don Bijl, schreef dat zijn partij ‘grote bedrijven ongehinderd laat groeien’, waarbij de positie van de aandeelhouders dominant is geworden. Verder, en dat is net zo belangrijk, ziet hij ‘onduidelijkheid over onze positie in Europa’ zonder een alternatief te formuleren. Op Buitenhof zag ik zag een gesproken column van Sheila Sitalsing over het beleid van de premier. Om met de deur in huis te vallen: het ontbreekt Mark Rutte aan moreel leiderschap. In zijn samenleving moeten mensen zelf hun problemen, waarmee ze worden geconfronteerd, los van de vraag of dat door schuld dan wel door een samenloop van omstandigheden, zelf, in hun eentje, moeten oplossen. Of ze daartoe in staat zijn of niet, is voor Rutte niet relevant. Dat heeft ertoe geleid dat er in Nederland 600.000 mensen zijn met grote (financiële) problemen. De stelling van de premier is dat ‘mensen hun eigen stoepje moeten vegen. Dan stel je nogal wat: een premier zonder visie, een samenleving waarin mensen aan hun lot worden overgelaten en een kabinetsbeleid wat de grote problemen van deze tijd laat oplossen door marktpartijen die niet het gemeenschappelijke belang dienen maar dat van zichzelf. En de premier ondersteunt dat. Ik herhaal het nog maar weer een keer: het zou een zegen voor dit land zijn als we van deze premier verlost worden. Dit land verdient betere leiders.

De VVD’er Ed Nijpels, de voorzitter van het Klimaatberaad leverde vrijdag in Trouw commentaar op de onrust over de haalbaarheid van het voorgestelde Klimaatakkoord, zoals die deze week van de kant van zijn eigen VVD en het CDA naar buiten zijn gekomen. Enkele uitspraken van Nijpels: “zelfs als het kabinet zou vallen over het klimaatbeleid, dan zullen veel maatregelen uit het Klimaatakkoord worden uitgevoerd”. En wel, zegt Nijpels, omdat Brussel dat wil en omdat dat zo is afgesproken. ‘Het kabinet zal aan Brussel, voor het einde van dit jaar, maatregelen moeten leveren en het enige pakket dat daarvoor beschikbaar is zijn de 600 afspraken van de Klimaattafels’. Als het PBL en het CPB de voorstellen hebben doorgerekend en het financiële draagvlak hebben bepaald moet het kabinet knopen gaan doorhakken. [geen woord dus of de Haagse politiek nog een stem heeft in de besluitvorming. En dan nog de invloed van de uitslag van de komende verkiezingen van 21 maart aanstaande: stel dat de coalitiepartijen een pak slaag krijgen als gevolg van een ruk naar extreem rechts (PVV en FvD) en er onvoldoende steun voor komt in de Eerste Kamer voor dit kabinet] Nijpels wil geen onbetaalbare klimaatmaatregelen, maar het Klimaatoverleg legt wel een Akkoord op tafel waarin de consument met een onbetaalbare rekening wordt opgezadeld en het grote bedrijfsleven er goedkoop vanaf komt. Dan doet Nijpels een heel vreemde uitspraak: hij verwijt zijn partijgenoot Dijkhoff dat de uitvoerbaarheid van het gepresenteerde concept Klimaatakkoord van de 5 tafels ‘nihil’ is. De politiek heeft die 5 tafels laten nadenken over de noodzakelijke maatregelen om vervolgens over het resultaat ‘denigrerend’ te spreken. [Nijpels herkent niet dat hij een onevenwichtig, niet harmonieus voorstel heeft gepresenteerd dat niet voldoet aan de wens van de politiek dat de ‘sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen’. De bedrijven die CO2 uitstoten, samen met de bedrijven die groot-afnemer zijn van energie die wordt opgewekt door fossiele brandstof, moeten voor de terugdringing van de CO2 de prijs betalen en niet de burgers. Nijpels probeert zijn eigen stoepje nog schoon te vegen door de stellen dat de ‘tafels, maar zowat hebben gedaan’ nee ze zouden ‘exact gedaan hebben waarvoor het kabinet ze heeft ingehuurd’. Nijpels is niet meer een man van deze tijd, hij minacht de democratie door te stellen dat in Brussel alles al zou bekokstoofd zou zijn. Wat is de positie van de 2e Kamer dan nog in dit proces?]

De Telegraaf meldt dat het klimaatakkoord een financiële gatenkaas is. Veel kosten zijn ongedekt of verborgen en onduidelijk is wie ervoor opdraait. Daardoor zal het Centraal Planbureau (CPB) niet kunnen berekenen hoeveel lasten de burgers op hun nek gaan krijgen. Die conclusie is te trekken uit de grondige kostenanalyse die het economisch bureau van de Rabobank heeft gemaakt op verzoek van De Telegraaf. De Rabo-economen voorzien dat de doorrekening van het CPB ’complex en incompleet’ zal zijn. Die doorrekening wordt na de Provinciale Statenverkiezingen (20 maart) voorzien, alhoewel de oppositie heeft aangedrongen die eerder te leveren. In politiek Den Haag woedt een hevige strijd over de kostenverdeling van het klimaatbeleid. Deze week zei premier Rutte dat uit de doorrekening van het CPB moet blijken dat ’het bedrijfsleven fair meedoet’. Maar die lastenverdeling is helemaal niet te maken, stelt de Rabo-analyse. „Veel kosten van het klimaatakkoord zullen ook over drie maanden niet duidelijk zijn”, zeggen de economen over de CPB-exercitie. Tal van kostenposten zijn nog verborgen in de 600 voorstellen van het klimaatakkoord van Ed Nijpels. Zo zullen gemeenten en provincies kosten maken voor het verduurzamen van woningen en de omschakeling naar CO2-neutraal busvervoer. Of de burgers via lokale heffingen de rekening gaan betalen, is volstrekt onduidelijk. Terwijl de coalitie suggereert dat het CPB straks helderheid verschaft, ligt de primaire taak juist bij de politiek zelf. „Bij onduidelijke maatregelen of ongedekte uitgaven zullen aanvullende beslissingen van het kabinet nodig zijn”, aldus de Rabo-economen. „Pas dan kan ook worden gezegd bij wie de kosten terechtkomen.” Een interessant artikel over afval “Plastic mag straks weer gewoon bij het restafval” in het AD: Steeds meer gemeenten rond Rotterdam stoppen met het apart inzamelen van plastic, metalen verpakkingen en drankenkartons (pmd) op https://www.topics.nl/plastic-mag-straks-weer-gewoon-bij-het-restafval-a11149066ad/?context=mijn-nieuws/

Het leven wordt steeds duurder

Voor energie, internet en televisie en verzekeringen moet in 2019 bijna €7000 worden betaald, zo’n €600 meer dan vorig jaar. Dat is een prijsstijging van 10%. Dat blijkt uit nieuwe berekeningen van vergelijkingssite Pricewise, die heeft gekeken naar de kosten voor een huishouden bestaande uit twee volwassenen en een kind. Voor een alleenstaande stijgen de kosten met zo’n €400 op jaarbasis. In de vaste lasten zijn naast kosten voor gas en elektriciteit, ook het abonnement voor internet en televisie meegenomen, net als verzekeringen als de basiszorgverzekering, autoverzekering en woonverzekeringen (opstal, inboedel, aansprakelijkheid). Deze vaste lasten zijn dus nog exclusief hypotheek of huur, en exclusief eventuele aanvullende zorgverzekeringen. Daarnaast zijn dit jaar ook de dagelijkse boodschappen duurder geworden, omdat het lage btw-tarief is verhoogd van 6 naar 9%. Dat de vaste lasten zo sterk stijgen, komt vooral doordat gas en stroom zwaarder worden belast. Deze prijzen gingen met maar liefst 17% omhoog. [als gevolg van afspraken die de VVD, CDA, D66 en CU daarover maakten het het regeerakkoord] Vergelijkingssite gaslicht.com berekende eerder ook al dat een gemiddeld huishouden dit jaar €360 meer aan energie uitgeeft. Ook de autoverzekering is dit jaar maar liefst 10% duurder. Dit komt doordat er meer schades worden gemeld, auto-onderdelen duurder worden en de kosten van letselschades sterk zijn gestegen. Volgens Pricewise zorgt de forse prijsstijging ervoor dat veel meer mensen overstappen van leverancier of verzekeraar. Zij zien ruim een kwart meer overstappers en nieuwe aanvragen ten opzichte van 2017. Vooral in de laatste drie maanden van het jaar, nadat op Prinsjesdag was aangekondigd dat de energieprijzen en de premies van de zorgverzekering flink zouden stijgen, stapten veel mensen over.

Veel huishoudens gaan er dit jaar iets op vooruit. Maar de stijgingen zijn volgens het Nibud zo klein dat we daar ’nauwelijks iets van zullen merken’. Tweeverdieners met een laag inkomen zijn de grote verliezers. Financieel voorlichtingsinstituut Nibud publiceerde de nieuwste koopkrachtberekeningen. De belangrijkste bevindingen: maar vier van de honderd voorbeeldhuishoudens die het instituut gebruikt gaan erop achteruit, het gaat dan om tweeverdieners met kinderen en een laag inkomen. De koopkrachtveranderingen schommelen van -0,8% tot 2,7% erbij. „Geen enorme stijgingen”, concludeert het Nibud dan ook. Gemiddeld gaat het om een stijging van enkele tientjes per maand. Hoeveel een huishouden erop vooruitgaat hangt af van de samenstelling. Voor sommigen gaat het maar om een paar euro per maand, de grootste stijger gaat er €131 per maand op vooruit. De tweeverdieners en gepensioneerden met een hoog inkomen profiteren het meest. De cijfers zouden redelijk in lijn zijn met wat het kabinet aan koopkrachtplaatjes presenteerde op Prinsjesdag. Sindsdien is er veel ophef geweest over stijgende vaste lasten en dus twijfels over de voorgespiegelde koopkrachtplaatjes. Daar toont Nibud-directeur Arjan Vliegenthart begrip voor: „Prijsstijgingen vallen meer op. Maar dit jaar dalen de inkomstenbelastingen en stijgen de brutolonen, de uitkeringen én de toeslagen. Hierdoor houden de meeste huishoudens meer geld over dan vorig jaar.” [op dit punt is de voorstelling van zaken misleidend geweest: niet het overheidsbeleid maar de stijging van de bruto lonen is de oorzaak. Het beleid van het kabinet van de verhoging van de energieprijzen is buiten-proportioneel]

Hoog Dividend Aandelen Fonds

Marktonderzoeker Morningstar heeft stevig het mes gezet in de beoordeling van het Hoog Dividend Aandelen Fonds van vermogensbeheerder NN (Nationale Nederlanden) IP. Het verloop van het team is „zorgwekkend”. Nadat het Haagse NN IP had aangekondigd het fonds met nu €740 mln onder beheer anders te gaan beheren, heeft de onafhankelijke onderzoeker zijn advies van neutraal naar negatief gezet. Volgens fondsanalist Jeffrey Schumacher lijdt het fonds sterk onder de uitstroom van experts. „Hoofdbeheerder Bruno Springael is sinds juni 2011 de enige constante factor bij dit fonds”, benadrukt hij. In 2014 boekte dit specifieke fonds van NN IP nog 17,4% jaarrendement, in 2015 7,5% en de 14,2% van 2016 voldeed ook. Vorig jaar stond er een negatieve score van 8,9% voor beleggers op hun geld. Het analistenteam van het Haagse NN IP is gereduceerd van ruim twintig naar veertien analisten. Voor Aziatische aandelen is geen analistenondersteuning meer beschikbaar, aldus de onderzoeker en voor de Amerikaanse aandelen leunt het op de samenwerking met American Century Investments. De effectiviteit daarvan is niet bewezen, aldus Schumacher. Het valt te bezien of het op Europa gerichte analistenteam in staat zal zijn om de uitvoering van de strategie te verbeteren”, schrijft Morningstar. En: „De reeks aan dividendverlagingen en -schrappingen die dit fonds hebben geraakt over de afgelopen jaren, doen bij ons de twijfels rijzen over de discipline waarmee het proces wordt uitgevoerd en de bekwaamheid van de beheerders.” Wel positief noemt Schumacher de lager dan gemiddelde kosten voor het fonds.

Vetorecht fiscale wetgeving EU-lidstaten

Het vetorecht van EU-lidstaten bij besluiten over fiscale wetgeving moet verdwijnen. De Europese Commissie wil er van af dat één land belangrijke regelgeving kan blokkeren. Daardoor komen volgens Brussel ’cruciale’ voorstellen zoals de invoering van een Europese winstbelasting voor internetreuzen en een eenvormig btw-stelsel in de EU, niet of met grote vertraging van de grond. De commissie lanceert daarom een stappenplan richting een ,,geleidelijke overgang naar een efficiëntere en meer democratische besluitvorming in het Europese belastingbeleid’’. EU-commissaris Pierre Moscovici (Belastingen en Douane) zegt: ,,De unanimiteitsregel is niet meer van deze tijd, juridisch problematisch en economisch contraproductief. Ik ben me er volledig van bewust hoe gevoelig dit onderwerp ligt maar dat betekent niet dat erover praten taboe is. Laten we de discussie vandaag beginnen.’’ Het dagelijks bestuur van de EU benadrukt dat er niet aan de nationale bevoegdheden van de lidstaten wordt getornd, zoals het recht om zelf de tarieven van inkomsten- en vennootschapsbelasting te bepalen. De commissie wil wel zo snel mogelijk naar meerderheidsbesluiten voor onomstreden wetgeving op het terrein van belastingbeleid, zoals administratieve samenwerking en de strijd tegen belastingfraude en -ontwijking. Ook moet het Europees Parlement volgens de commissie ,,een sterkere stem’’ krijgen in besluitvorming over toekomstige EU-belastingwetgeving. Voor belastingzaken wordt het parlement nu geraadpleegd maar de lidstaten kunnen een advies negeren. De commissie heeft eerder ook bepleit het vetorecht om te zetten in meerderheidsbesluitvorming op bepaalde terreinen van het buitenlandbeleid, zoals mensenrechten, het instellen van sancties en civiele missies naar crisisgebieden. Nederland heeft zich tot nu toe geen voorstander getoond van het afschaffen van het vetorecht in de EU.

Günter Hannich, een Duitse vermogensadviseur, waarschuwt deze week voor een mega-ramp die eraan komt op https://www.gevestor-shop.de/CI-Crash-Investor-12-18-Mega-Crash-lange-LP/?wkz=CI1676&banner=Z8_C61474_M244301927680_HV&SYS=230&SCID=amFuYmxAbmtlc3RlaW4ubmw%3D&utm_source=4016638430&utm_medium=email&utm_campaign=244301927680_2019-01-17T17%3A00_%5BAV%5D+Newsletter+vom+16.01.2019

Ich muss es Ihnen heute so drastisch sagen, aber es ist jetzt ernst! Verdammt ernst! So ernst, dass bereits 2019 das gesamte System in Deutschland kollabieren (=instorten) kann. Wir warnen Sie heute, damit Sie noch rechtzeitig reagieren können. Wenn Sie sich jetzt schützen wollen, dann lesen Sie bitte aufmerksam weiter … Seit Monaten verdichtet sich die Beweislage … die Situation spitzt sich immer weiter zu … Alle Alarmstufen stehen auf ROT! Die Mainstream-Medien versuchen, die Bevölkerung so lange es geht ruhigzuhalten. Alles wird permanent unter den Teppich gekehrt … bis es irgendwann zu spät ist und das volle Ausmaß dieser mieseren Situation sichtbar wird! Immer wieder werden wir von Nachrichten-Magazinen erneut eingelullt alles sei doch gar nicht so schlimm!“ In Deutschland sei noch alles völlig in Ordnung!“. Die Wahrheit aber ist eine ganz andere. Und das wissen Sie genauso gut wie ich, wenn wir einmal ehrlich sind. Schon lange befinden wir uns auf einem wackeligen Gerüst ohne konstantes Fundament! Wer die Zeichen jetzt richtig liest, wird erkennen, dass es jetzt 5 vor 12ist. Wir stehen kurz vorm totalen Kollaps … Jetzt ist es höchste Zeit, sich zu retten und sich vor dem immer schneller anrauschenden Crash in Sicherheit zu bringen! Dieser Mega-Crash kommt mit Schallgeschwindigkeit auf uns zu! und es ist nur eine Frage der Zeit, bis die heimtückischen Gefahren-Bomben explodieren werden! Keiner wird dieses Unheil mehr aufhalten können … Alle Zeichen stehen jetzt auf höchster Alarmstufe! Jetzt warnt ein Mann vehement (=heftig) vor der nächsten großen Krise! Und dass es sich dabei nicht um irgendeine lächerliche Verschwörungstheorie handelt, werden Sie gleich noch verstehen. Dieser Mann ist eine Koryphäe. Man könnte ihn auch als Crash-Orakel bezeichnen, denn in der Vergangenheit hat er es nicht nur einmal bewiesen! Er hat die ganz großen Crashs vorhergesehen und frühzeitig gewarnt. Jahre und Monate im Voraus und das ist bewiesen! Er hat es schwarz auf weiß niedergeschrieben! Er hat es schon Jahre und Monate vorher erkannt, als viele andere noch gar nicht an ein kommendes Unheil gedacht haben! Ich werde es Ihnen gleich noch genau zeigen … Jetzt müssen Sie sich wappnen, denn jetzt kommt es nicht mehr nur zu einem „kleinen“ Crash wie in 2008! Nein!!! Jetzt kann es ganz schnell zu einem absoluten Mega-Crash kommen! Die Fakten dazu sind absolut erdrückend – und werden Ihren Magen in sich zusammenziehen lassen! Wir befinden uns jetzt aktuell in einer Situation, die zur höchsten Alarmstufe zählt! Einde citaat.

Politieke peiling de Hond

In de peiling van 20 januari zijn er enkele kleine verschuivingen: twee coalitiepartijen: het CDA en de CU verliezen ieder één zetel en die gaan naar het FvD en de SP.

Slotstand indices d.d.18 januari 2019; week 3: AEX 509,7; Bel20 3483,48; CAC40 4.875,93; DAX30 11.205,54; FTSE 100 6.968,33; SMI 9023,96; RTS (Rusland) 1176,42; DJIA 24.706,35; NY-Nasdaq 100 6.784,61; Nikkei 20.666,07; Hang Seng 27.090,81; All Ords 5.941,2; SSEC 2.596,01; €/$1,137249; BTC/USD $3.745,72; 1 troy ounce goud $1281,3; dat is €36.239,02 per kilo; 3 maands Euribor -0,308% (1 weeks -0,378%, 1 mnds -0,368%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,352%; 10 jaar VS 2,7703%; 10 jaar Belgische Staat 0,692%, 10 jaar Duitse Staat 0,254%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,16%, 10 jaar Japan 0,0089%; 10 jaar Italië 2,735%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,279.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.