UPDATE 19-06-2021/587 Corona nog niet voorbij, komt er een vierde golf?

Bij alles wat op mij afkomt door ontwikkelingen in de samenleving in ons land, in de EU en vanuit de wereld, krijg ik steeds meer twijfels of onze politieke leiders in het brede scala van problemen op velerlei gebieden van monetair, financieel, economisch naar onderwijs, cybercrime naar sociale dekking. Ik opteer al langer voor de vorming van een Kabinet van Nationale Eenheid met als premier Prof Dr Kim Putters met bewindslieden uit de wetenschap, ngo’s en de politiek, gekozen om hun deskundigheid.

In de media stond Nederland er beter voor dan in de rest van Europa. Het aantal faillissementen hier is lager dan elders en onze economie trekt sneller op. Verklaarbaar: waar in financieel zwakkere landen bedrijven die geen overlevingskans hebben omvallen zijn die hier massaal, met overheidssteun in leven gehouden. Wij noemen die zombiebedrijven, die in de komende jaar alsnog failliet zullen gaan. Alleen bedrijven die zich in sneltreintempo hebben omgebouwd, gaan door in de nieuwe economie. De zwakke gefinancierde landen, denk dan aan Zuid-Europa, hebben op termijn betere economische kansen. Die kunnen grote schoonmaak houden en opruimen wat niet meer past in de nieuwe economie met gelden, ook subsidies, uit het Europese Herstelfonds, terwijl wij een last blijven meesjouwen die wij uiteindelijk toch zullen moeten opruimen. Het fossiele tijdperk moet op zo kort mogelijke termijn worden afgebouwd.

Het demissionaire kabinet noemt het een reëel scenario dat in het najaar het coronavirus opnieuw kan opvlammen, mogelijk door nieuwe mutaties waartegen vaccins onvoldoende bescherming bieden. Dat schrijft minister De Jonge van VWS in een brief aan de Kamer. Het kabinet kan niet uitsluiten dat een nieuwe lockdown noodzakelijk zal zijn, hoewel “we alles zullen doen om dat te voorkomen”, aldus De Jonge. Een eventuele opleving moet zo snel mogelijk en lokaal worden bestreden. De testcapaciteit wordt tot februari 2022 op peil gehouden. Ook het bron- en contactonderzoek blijft deels overeind. (bron: NOS)

Informatie-ontwikkelingen

Het politieke deel van de formatie zit in een impasse, zegt informateur Hamer. Ze heeft de zes partijen die over zijn gevraagd om dit weekend onderling te bespreken hoe ze eruit kunnen komen. Hamer sprak voor het eerst met VVD, D66, CDA, PvdA, GL en CU tegelijk. Dat was een intensief gesprek, zei ze na afloop. De conclusie is dat nog altijd niet duidelijk is wie er verder kunnen onderhandelen over een nieuw kabinet. VVD en CDA willen niet met de PvdA én GroenLinks, die per se samen willen. D66 wil niet met de CU en die wil pas als er geen andere optie is. Het proces zit volgens Hamer niet vast op de inhoud. (bron: NOS) Dat er geen problemen tussen partijen zouden zijn over de inhoud van het regeringsprogramma voor de komende 4 jaar, tenzij wordt afgesproken dat alleen de hoofdlijnen worden vastgelegd. De komende dagen zullen spannend zijn, ook al vanwege de positie van het CDA.

Het ministerie van Volksgezondheid heeft de mondkapdeal ter waarde van 101 mln met Sywert van Lienden in april 2020 mondeling goedgekeurd. Na 10 maanden kwam de bevestiging op schrift. Het ministerie stelde de deal zelf voor en liet die met voorrang uitvoeren vanwege druk vanuit media en politiek. Dat zegt de ambtenaar die akkoord gaf tegen de NOS. Destijds was er een groot tekort aan mondkapjes. Verder wilde VWS problemen voorkomen met leveranciers en China, blijkt uit accountantsonderzoek. Van Lienden en zijn zakenpartners deden alsof ze niets aan de deal verdienden, maar streken ondertussen 28 mln op. (bron: NOS) Wat een amateuristisch bestuur van dit ministerie en de verantwoordelijke politici, over een opdracht van €101 mln, waaraan kennelijk geen condities zijn vastgelegd. Hoe gaat Rutte zich hier nu weer uit vrijpraten?

Financieel/economische berichten

De prijs van aardgas is in Nederland in 13 jaar niet zo hoog geweest als op 18 juni 2021. Een megawattuur gas kostte €29,40. Handelaren denken dat de gasprijs op korte termijn boven de €30 per megawattuur gaat kosten. Vooral de lange periode van koude dit voorjaar heeft ertoe geleid dat er meer gas is verbruikt. De gasvoorraden zijn vrijwel op; ook daardoor loopt de prijs op. Voor komende winter wordt ook weer een gastekort verwacht. Vanuit Noorwegen en Rusland wordt minder gas geleverd. Mogelijk biedt de omstreden pijplijn tussen Rusland en Duitsland, de Nord Stream 2, soelaas. (bron: NOS) Dat het gasverbruik in de maanden april en mei boven de gemiddelden ligt is verklaarbaar. Maar waarom wordt gesteld dat voor de winter 2021/22 wederom een gastekort wordt verwacht, wordt niet onderbouwd. Leveren Rusland en Noorwegen ons uit tactische overwegingen minder gas om hun inkomsten te verhogen? Maar Rusland heeft er het grootste belang bij dat het Nord Stream2-project, dat over enkele maanden gas kan gaan afleveren. De Baltische pijpleiding is 1224 km lang en loopt door de Oostzee van het Russische Vyborg naar het Duitse Greifswald, met een jaarlijkse capaciteit van 55 miljard m3 gas.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Veel te strenge wet dupeert asielkinderen. In Trouw schrijft Jeannine Julen dat in 2019 verruimde het kabinet het kinderpardon verruimde omdat het vorige te rigide zou zijn. Kinderen die wel bij gemeenten in beeld waren en niet bij de IND moeten nu toch weg. Ondanks de verruiming van het kinderpardon procederen er nog ruim honderd in Nederland gewortelde kinderen tegen de afwijzing van een verblijfsvergunning. Maatschappelijke organisaties wijten dat aan veel te strikte regelgeving. Op dit moment dreigen er volgens hen minstens zes kinderen onterecht het land te worden uitgezet, terwijl het kabinet had afgesproken coulant te handelen in hun situaties. Dat aantal kan verder oplopen nu de rechter recentelijk een aantal keer de afwijzing van hun aanvraag gegrond heeft verklaard. Twee jaar terug oordeelde het kabinet na heel wat politiek getouwtrek dat het uit 2013 stammende kinderpardon te rigide was. Honderden asielkinderen die langer dan vijf jaar in Nederland woonden moesten met dat pardon aan een verblijfsvergunning worden geholpen. Maar de meeste aanvragen werden afgewezen omdat gezinnen volgens uitvoeringsinstantie IND in het verleden onvoldoende hadden meegewerkt aan hun vertrek. En dat was wel essentieel om een verblijfsvergunning te kunnen krijgen. Bij de verruiming van het pardon in 2019 maakte dit zogeheten meewerkcriterium daarom plaats voor het volgens het kabinet ruimhartigere beschikbaarheidscriterium. Voortaan was het voldoende als kinderen en hun ouders in ieder geval beschikbaar waren voor eventueel vertrek en dus in beeld waren bij het Rijk. Maar juist dit criterium speelt de zes kinderen parten. Allemaal wonen ze ruim vijf, soms zelfs tien jaar of langer in Nederland. Ze gaan naar school, zijn bekend bij het Centrum Jeugd en Gezin, bij de leerplichtambtenaar en sommigen wonen in gemeentelijke opvang, gefinancierd door het Rijk. Vier zijn ook bekend bij hun burgemeester. Maar de IND oordeelt dat dat onvoldoende is, omdat gezinnen in beeld moeten zijn geweest bij de IND zelf, het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (Coa), de Dienst Terugkeer en Vertrek of de vreemdelingenpolitie (AVIM). Opvallend, zegt oud-Kamerlid Joël Voordewind van coalitiepartij ChristenUnie. Want het kabinet sprak volgens hem bij de verruiming van het pardon af (niet op papier overigens) coulant te handelen als kinderen bekend zijn bij de gemeente. Uit cijfers van het ministerie van justitie en veiligheid van februari vorig jaar blijkt dat 43 van de in totaal 312 afgewezen gezinnen geen verblijfsvergunning kregen omdat ze volgens de IND niet in beeld waren bij het Rijk. Bij Defence for Children zijn nog eens 100 tot 150 asielkinderen bekend die zijn afgewezen om andere, volgens de organisatie strikte regels “die voorbijgaan aan het belang van de asielkinderen”. Ook zijn er kinderen die buiten beeld zijn verklaard en uiteindelijk toch een verblijfsvergunning kregen. Hulporganisaties als Stil Utrecht koesterden daarom de hoop dat meerdere afgewezen kinderen alsnog kunnen blijven. Maar een uitspraak van de rechter heeft die hoop afgelopen donderdag doen verdampen. De rechter oordeelde dat een gezin woonachtig in Huize Agnes, een gemeentelijke opvang in Utrecht, terecht is afgewezen door de IND. Journalist Stil, die het gezin bijstond, verwacht daarom niet dat de negen nog wachtende gezinnen die de organisatie begeleidt een gunstigere uitspraak wacht. De kinderen mogen hun hoger beroep hoogstwaarschijnlijk niet in Nederland afwachten. John van Tilborg, directeur van hulporganisatie Inlia, was in 2007 betrokken bij het generaal pardon waarbij 27.000 asielzoekers een verblijfsvergunning kregen. “Burgemeesters bevestigden toen dat deze mensen al die tijd in Nederland woonden. Nu het om kinderen gaat, de allerkwetsbaarsten, is het woord van de burgemeester ineens niets meer waard.” De staatssecretaris van justitie en veiligheid kon nog niet reageren.

Corona berichten

Het kabinet stopt vanaf zaterdag 26 juni met de meeste coronaregels. Daarbij is de anderhalve meter leidend. “Alles wat op anderhalve meter kan, mag vanaf 26 juni weer”, zei demissionair premier op de coronapersconferentie vrijdagavond. Vanaf die dag is in supermarkten en andere winkels een mondkapje niet meer verplicht. In het ov en op middelbare scholen moet dat nog wel. Voor bezoek thuis, restaurants ,theaters, bioscopen en poppodia wordt het maximumaantal gasten losgelaten, mits afstand houden lukt. Werknemers mogen vanaf 26 juni voor de helft van de werktijd naar kantoor, met ook daar de 1,5 meter als voorwaarde. (bron: NOS)

Het RIVM zag in week 23 38% minder besmettingen dan in de week daarvoor. Daarmee houdt de dalende trend aan als het gaat om het aantal nieuwe coronagevallen. Op 19 juni werden nog maat 735 besmettingen gemeld door het RIVM. In een week daalde het aantal positieve tests per 100.000 Nederlanders van 84 naar 53. Eind april telde het RIVM in de leeftijdsgroep 18-24 jaar nog 500 besmettingen. Verder is het zogenoemde reproductiegetal nog altijd onder de 1. Wel zijn de verschillen tussen regio’s groot. Zo telt GGD-regio Gelderland-Zuid afgezet tegen het aantal inwoners bijna 3 keer zoveel positief geteste mensen als in Groningen. (bron: NOS)

Eyeliners

DNB: Overheid kan steun aan ondernemingen afbouwen

Groen Links en PvdA samen in het kabinet of in de oppositie? Als het CDA een stapje terzijde zet moet de VVD naar links opschuiven

CDA: flirten met links, regeren met rechts

Asielkinderen die een beroep deden op het verruimde kinderpardon, dreigen te worden uitgezet. Eerder zei het kabinet toe coulant te zullen zijn

Frontberichten

Slechts vijf miljoen Italianen betalen het overgrote deel van de collectieve lasten. ‘Dit gaat zo niet langer’, zegt econoom Francesco Vecchi, schrijft Pauline Valkenet. In Italië wonen veel mensen die niet werken en dus geen inkomstenbelasting betalen, en ook miljoenen mensen die wél werken maar zo weinig opgeven dat ze nauwelijks belasting betalen. Daartegenover staat een groep werkenden met een modaal tot hoog inkomen die wél de volle mep betaalt. Deze vijf miljoen Italianen op een totale bevolking van 60 miljoen trekken in feite de kar voor iedereen. Dat stoort tv-journalist en econoom Francesco Vecchi (38). Hij schreef er onlangs een boek over: Gli scrocconi, De uitvreters. Vecchi zegt: “Dit gaat zo niet langer. De sociale onrechtvaardigheid is te groot.” Slechts vijf miljoen Italianen die het overgrote deel van de collectieve lasten betalen. Wie zijn dat? “Dat is de groep mensen waartoe ik behoor: Italianen met een bij de belastingdienst bekend inkomen van tussen de 35.000 en de 100.000 euro. Zij dragen veel inkomstenbelasting af – gemiddeld €18.000 – en daar profiteren alle anderen van.” Naast de in totaal circa 20 miljoen 65-plussers en kinderen bestempelt u 35 miljoen Italianen als ‘scrocconi’. Wanneer vindt u iemand een uitvreter? “Scrocconi zijn mensen die op andermans zakken teren, die niet hun aandeel in onze collectieve lasten betalen. Ik ben uitgegaan van onze gezondheidszorg. Die kost ons jaarlijks ongeveer €1800 per inwoner. Tot de uitvreters reken ik iedereen die minder dan dat bedrag aan belasting betaalt en dat zijn er dus 35 miljoen.” Veel Italianen zijn brutale belastingontduikers, dat is bekend, maar zijn er dan zó veel die zó weinig opgeven? “Helaas wel. Zzp’ende schoonheidsspecialistes geven niet meer dan €6500 per jaar op. De gemiddelde kapper beweert een maandinkomen van €1091 te hebben. Eigenaren van discotheken geven €18.000 op. In ons land wonen 23 miljoen mensen die zo weinig opgeven dat ze gemiddeld maar €780 per jaar inkomstenbelasting betalen. Deze groep scrocconi is enorm. “Hoe dat kan? Onze overheid heeft geen scherp beeld van wie wat verdient en wie wat bezit. Dat komt vooral doordat geen enkele politieke partij – uit angst dat hun kiezers weglopen – de belastingdienst voldoende personeel en middelen wil geven om voldoende te controleren en de zwarte inkomens boven tafel te krijgen.” Ook de mensen die te vroeg met pensioen gaan, noemt u klaplopers. De pensioengerechtigde leeftijd is 67, maar u schrijft dat bijna niemand die haalt. “Italianen gaan nu gemiddeld op hun 62ste met pensioen. Ontstellend veel mensen maken gebruik van de oneindige reeks uitzonderingen: ze hebben zwaar werk gedaan, zijn jong begonnen, zijn vrouw et cetera. Ook jong gepensioneerden vind ik scrocconi omdat zij niet voldoende pensioenpremie hebben betaald om hun eigen broek op te houden. Er zijn zo’n 4 miljoen gepensioneerden die hooguit tien jaar premie hebben betaald. Wie onderhoudt hen? Juist, de vijf miljoen sukkels.” “Wij mogen ook klagen over het feit dat onze overheid niet precies weet wie wat verdient en wat hun vermogen is. Want daardoor weet de staat ook niet wie daadwerkelijk steun nodig heeft, en hoeveel. Een wirwar van overheidsinstanties – het rijk, de regio, de gemeente, pensioenuitkeringsinstantie INPS – keert steun uit in de vorm van huursubsidie, kinderbijslag en het burgerinkomen dat de Vijfsterrenbeweging heeft ingevoerd aan burgers die beweren arm te zijn; maar harde bewijzen ontbreken. De verschillende instanties weten bovendien niet van elkaar hoeveel geld ze aan welke personen uitkeren. Alles bij elkaar lijkt het om 130 miljard euro te gaan – het precieze getal is niet eens bekend. Wie betaalt dat? Jawel, die harde kern van Italianen die tussen de 35.000 en 100.000 verdienen en daarom zelf nooit voor steun of toeslagen in aanmerking komen.” Gaat de nieuwe premier Draghi, een partijloze technocraat, hier iets aan veranderen? Wat zou hij moeten doen? “De kwestie is complex en de problemen zijn verschillend van aard. Maar er kan veel worden rechtgetrokken met digitalisering. Denk aan elektronische facturen en betalingen. En als de overheidscomputers en databanken onderling goed met elkaar gaan communiceren, krijgt het rijk eindelijk een helder beeld van wie werkt en wie niet, wie er warmpjes bijzit en wie juist niet. Dan kan de enorme belastingontduiking zichtbaar worden, en aangepakt worden. Ik heb goede hoop dat de regering Draghi hier grote stappen in gaat zetten. We horen de kar immers met z’n allen te trekken. Gelukkig is de technologie op de hand van de vijf miljoen Italianen die geen uitvreters zijn.”

Overwegingen

Irene van Staveren, columniste bij Trouw, stelt de vraag ‘de economie weer kapot bezuinigen’? De coronasteun is nog niet eens afgelopen of demissionair minister van financiën en lijsstrekker van het CDA Wopke Hoekstra heeft de mond vol over bezuinigen, met als metafoor het huishoudboekje dat moet kloppen. Het lijkt heel verstandige taal die metafoor: de broekriem aantrekken en niet op de pof verder leven. Maar is die metafoor wel terecht? Herinnert u het zich nog, toen bij de vorige crisis er al snel bezuinigd werd en de economie maar niet wilde aantrekken? Het heeft daardoor in ons land drie jaar langer geduurd voor we deze financiële crisis te boven waren in vergelijking met andere landen die er net zo hard door getroffen waren, zoals de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Zweden. Daar heeft ING-hoofdeconoom Marieke Blom in 2016 een inzichtelijk rapport over geschreven. En met die kennis zouden we vandaag ons voordeel kunnen doen. Niet bezuinigen dus zolang de economie nog niet hersteld is van de klap. Maar die stelling bestrijd ik. Onze economie herstelt zich sneller dan verwacht, dat is juist, maar de vraag moet zijn: welke economie? De economie van gisteren, die draaide op fossiele energie; aan de inrichting van de economie van morgen en overmorgen moeten we nog beginnen na te denken. Hoe gaat een volgend kabinet dat aanpakken? En wat wordt de basis daarvoor: ‘het neoliberale beleid van gisteren voortzetten’? Dat is verleden tijd. Terug naar de metafoor van het huishoudboekje van de staat. Die klopt niet, want overheden kunnen, mits ze verstandig economisch beleid voeren, prima een flinke schuldenlast aan. Bedrijven en huishoudens kunnen failliet gaan maar landen niet. Dat is omdat er altijd groeipotentieel is en landen allerlei waardevols binnen de grenzen hebben, van natuurlijke hulpbronnen tot menselijk kapitaal en ondernemerschap. Zolang landen een lage inflatie en rentestand hebben is een hoge staatsschuld geen probleem, zelfs niet als die hoger is dan het bruto nationaal product. Dat laat Japan zien, dat jarenlang een schuld had die veel hoger was dan wat het jaarlijks verdiende. Als Japan die schuld snel had willen halveren door bezuinigingen en lastenverzwaringen zou het land nog langer in een recessie blijven hangen. Gelukkig hebben de Japanners dat niet gedaan, mede omdat de centrale bank veel schulden heeft opgekocht. En de tijd doet de rest: met economische groei wordt de schuld als percentage van het bnp vanzelf ieder jaar iets lager. Ook onze centrale bank DNB heeft al heel wat coronaschulden opgekocht en ik stel voor dat dat opkopen ook na het stoppen van de hulppakketten doorgaat. Ten eerste is de staatsschuld als percentage van het bnp bij ons lang zo hoog niet als in veel andere landen, omdat we de afgelopen jaren heel veel schuld afgelost hebben. Ten tweede hebben we de overheid hard nodig voor de energietransitie. Daarvoor zijn grote infrastructurele uitgaven nodig en financiering van onderzoek naar alternatieve energiebronnen zoals waterstof, getijdenstroom, aardwarmte en flexibele zonnepanelen op zee. Ten derde blijkt uit onderzoek dat groene investeringen doorgaans meer banen opleveren dan bruine investeringen (in fossiele sectoren). Op die manier kunnen we een win-winsituatie creëren: de overheid als aanjager van de energietransitie en netto meer banen. Daarmee genereren we het herstel van de coronacrisis. En we groeien vervolgens de schulden uit door een toename in de belastinginkomsten van al die nieuwe bedrijvigheid. De VS, Engeland en Zweden hadden dat tien jaar geleden al door. Laten wij nu alsjeblieft niet eigenwijs zijn en de economie wederom kapot bezuinigen. We hebben heel hard een nieuwe metafoor nodig voor de overheidsfinanciën. Welke politicus durft? (bron: Trouw) Het is voor mij een sterk gekleurde beschouwing ‘de positie van de economie in onze samenleving’. Economie is slechts de resultante van het gevoerde monetaire en politieke beleid. De stelling dat een stijgende staatsschuld geen probleem is bij een lage inflatie en rente is op de korte termijn te verdedigen, maar de langere termijn moeten volgende generaties de schulden terugbetalen van voorgaande en dan rijst de vraag welke waarden en infrastructuur ze daarvoor overdragen. Op de middellange termijn is ‘fossiele energie’ al waardeloos geworden, evenals de goederen en diensten, die daaraan gekoppeld zijn. De toekomst ziet er veel ingewikkelder uit dan dat de columniste schetst. We staan aan de vooravond van een enorme uitdaging: de bouw en inrichting van de samenleving voor komende generaties: de verduurzaming (klimaat, milieu, natuur, biodiversiteit) door verlaging van de CO2-uitstoot, maar ook over de sociaal/maatschappelijke gevolgen van robotisering, werken met algoritmen, digitalisering van de samenleving onder meer de gevolgen van de quantum-computer, bestrijding van cyber-criminaliteit, arbeid, opleiding, her- en omscholing, privacy, veiligheid, internet of things en de beheersing van de macht van data. Dat wordt een enorme complex project, omdat over veel zaken afstemming zal moeten plaatsvinden met Europese partners, maar ook op wereldniveau. Daarbij gaat de columniste uit van het succes van het huidige monetaire beleid. Dat is voorbarig. In de afgelopen 4500 jaar is nog nooit uitgetest of het ruilmiddel, geld, ook houdbaar is als aan geld zijn onderliggende waarde is ontnomen, zoals het monetaire beleid de afgelopen jaren werd gevoerd en nog steeds. Ik doel dan op de hoeveelheden (vrijwel gratis) geld waarmee de geld- en kapitaalmarkten zijn overvoerd en de extreem (nooit eerder zo lage) rentetarieven. De gedachte daarachter is dat er ruim voldoende goedkoop geld voorhanden moet zijn voor overheden en ondernemingen om te investeren. Dat zou een stimulans kunnen zijn, maar die vraag naar geld om te investeren is er nog niet, waardoor die geldinjecties veel te vroeg zijn doorgevoerd en nog altijd voortduren. Overigens is het maar zeer de vraag of het economisch beleid wel tot het mandaat van de centrale banken behoort. Ik zeg nee, dat behoort toe aan de politiek, zo was het en zo moet dat blijven. Bankiers moeten niet meer hebben dan een dienende functie in de maatschappij. Dat onze regeringsleiders in 2016 het initiatief van Mario Draghi te starten met het opkopen van staatsobligaties werd door Brussel voor kennisgeving aangenomen. Ondanks de frequente oproepen van de praeses van de Europese Centrale Bank aan de politieke leiders van de 19 eurolanden om te gaan investeren in de toekomst, bleef het veel te stil. Nee, wat nog veel erger was Nederland besloot om met de overschotten op de begroting de staatsschulden terug te gaan betalen. Investeren in de toekomst ‘nooit van gehoord’, ondanks de CO2-uitstoot, de stikstof, de pfas, de belasting van ons milieu, de industrialisering van de veeteelt en het daarmee gepaard gaande dierenleed. Er werd een enkele reparatie uitgevoerd, veelal zonder de kern van het probleem aan te pakken. Resumé, de projecten waren er wel degelijk maar onze politici, die de macht in handen hadden, kozen toen nog niet voor de afbouw van onze industrie gedreven door fossiele brandstoffen. Maar de berg geld bleef maar stijgen. De columniste is daar onvoldoende kritisch over. De stand van vandaag is dat wereldwijd schulden worden aangegaan om de verliezen als gevolg van de economische krimp en de corona-pandemie (lockdowns). Daardoor worden volgende generaties opgezadeld met enorme schulden, waarmee geen investeringen (voor de toekomst) hebben plaatsgevonden. Wat betreft Japan wordt de lezers maar een kant van de medaille getoond. De Bank of Japan (BoJ) is als eerste centrale bank begonnen met het opkopen van staatspapier en later ook van aandelen. Die staatsobligaties werden gekocht van de pensioenreserves. Daarmee werd een zwalkende economie overeind gehouden. Dat geld kwam in hoofdzaak van de pensioenfondsen, die dat beheerden. Ze kregen er geld voor terug, geld waarover ze van de (centrale) bank(en) geen rente meer kregen vergoed. De Japanse werknemers hadden voor hun oude dag gespaard, maar ze centrale bank nam die opgebouwde reserves over en betaalde daar geen cent meer meer over. Daardoor vond een gigantisch ontwaardingsproces plaats, waarvan nooit iemand verantwoording aflegde. In feite pure diefstal. Ditzelfde proces vindt ook in Nederland plaats. Door de rentetarieven (laag tot negatief) van de ECB betalen banken geen rente meer, anders dan €1 per jaar voor €100.000 spaar- en pensioengeld (DGS tot €100.000 per bank dan wel een conglomeratie van financiële instellingen). Dat betekent dat de waarde van de opgebrachte pensioenpremies ieder jaar daalt. In feite hebben de centrale banken, buiten hun mandaat om, al ons geld omgezet van geld, dat werd gedekt door onderliggende waarden, in geld waarvan de waarde wordt bepaald door het prijspeil. Niet alleen de bitcoin heeft geen enkele waarde, anders dan een illusie, ook onze euro’s en andere munten hebben geen fysieke waarde meer, maar een handelswaarde. Een prijs waartegen dollars tegen euro’s en ponden verhandeld worden. De vraag die aan de orde moet komen is wat is de waarde van geld, als ruilmiddel, nog als geld gratis is geworden. De economie kan herstellen doordat ons geld haar waarde wordt ontnomen door de monetaire autoriteiten.

Trouw publiceerde in de weekededitie een opiniërend artikel van Bob G. Goulooze, communicatie- en cultuurexpert, en was directeur communicatie bij het Nederlandse betalingsverkeer Currence, de merkeigenaar van iDEAL, iDIN, Incassomachtigingen en Acceptgiro. Over Currence wordt gesteld dat zij een Nederlandse organisatie zijn, die verantwoordelijk is voor nationale collectieve betaalproducten en het faciliteren van marktwerking en transparantie met behoud van de kwaliteit en veiligheid van het betalingsverkeer in Nederland. Hij stelt in zijn beschouwing dat de bitcoin het betaalmiddel is van de toekomst. Het is interessant dat hij spreekt over het betaalmiddel bitcoin, dat vrijwel nergens in de wereld een wettig betaalmiddel is. Het woord ‘coin’, dat staat voor geld, in ‘bitcoin, komt in zijn betoog niet voor. Met stijgende verbazing las ik het artikel over CPB-directeur Hasekamp (Trouw, 12 juni). Zijn gebrekkige argumentatie om bitcoin te verbieden vormt het bewijs dat de cryptomunt op de goede weg is om uit te groeien tot een van ‘s werelds vooraanstaande valuta. In blog 586 citeerde ik tekst uit dat artikel Het kabinet moet de bitcoin en andere cryptomunten verbieden, stelt de directeur van de onafhankelijke regeringsadviseur Pieter Hasekamp, directeur het Centraal Planbureau (CPB). De voorman van de rekenmeesters verwacht dat een crash van de cryptovaluta’s onvermijdelijk is en vindt daarom dat Nederland daarom zo snel mogelijk moet ingrijpen. Voor beleggers én overheden geldt: wie als laatste in beweging komt, is de klos. Nederland moet nu de bitcoin in de ban doen”, schrijft Hasekamp in een essay in het Financieele Dagblad. Het CPB geldt als een belangrijk adviseur van het kabinet, waarvan Hasekamp sinds maart 2020 directeur is. De waarschuwing past in een reeks van alarmsignalen afgelopen dagen. Het Basel Comité riep deze week centrale banken ook al op hun buffers fors te versterken als zij cryptomunten bezitten of verhandelen.Nadat de financiële wereld bitcoin in haar eerste fase negeerde en vervolgens ridiculiseerde, zijn we nu in de fase waarin de cryptomunt wordt bestreden. Want bitcoin vormt een serieus alternatief voor inflatoire valuta als de dollar en euro. Bitcoin zal zeker weer eens crashen. De waarde zal echter niet terugvallen tot nul. De beweeglijkheid van bitcoin verdwijnt zodra het maximale aantal van 21 miljoen is bereikt. In de volgende fase zal bitcoin één van de belangrijke internationale valuta zijn. Goulooze deponeert stellingen, die hij niet onderbouwt: de bitcoin valt niet terug naar nul, de beweeglijkheid verdwijnt in 20412 als het maximale aantal van 21 miljoen is bereikt, in ‘de volgende fase’ zal de bitcoin één van de belangrijkste valuta zijn’. Waarop doelt hij met ‘de volgende fase’ en herwaardeert hij het ‘betaalmiddel’ naar een ‘valuta’. Hasekamp’s ‘visie’ wordt ingegeven door de banken die hun greep op het internationale betalingsverkeer dreigen te verliezen. Zij doen alles om hun dominante positie te bestendigen. Banken lachen om allerlei financiële dienstverleners die ook wat willen in het betalingsverkeer: uiteindelijk moet er altijd een bank aan te pas komen. Maar bitcoin zorgt dat die rol van de banken verdwijnt. Daarover wordt gediscussieerd, maar het streven van de ECB is wel om een functionerend betalingssysteem achter de hand te hebben als de banken die functie niet meer kunnen uitvoeren. De voorkeur gaat niet uit naar een blockchain-model, die mogelijk niet past in opdracht als Toezichthouder van financiële transacties. Banken wijzen op het ontbreken van toezicht. Alle toezicht heeft de ineenstorting van de financiële sector niet voorkomen. Het gevolg: de diepste depressie sinds mensenheugenis. Autocratische landen als China, die hun burgers monitoren en ze in een keurslijf dwingen, bannen bitcoin. Vreemde uitspraak dat het Toezicht de ineenstorting van de financiële sector niet heeft voorkomen. Dus de financiële sector is al ingestort en we zitten nu in de diepste depressie sinds mensenheugenis. Laten we dan uitgaan van een periode van 90 jaar. Ik ben van mening dat de crash van 1929-1932 en de economische crisis van de Dertiger Jaaren voor de mensen veel meer voelbaar was dan de huidige. Ik stel wel dat we in een monetaire crisis verkeren door het al jaren 24/24 en 7/7 laten draaien van de geldpersen op maximale snelheid, waardoor de rente is gedaald naar een extreem laag tarief. Als banken al in een precaire situatie verkeren worden die door de centrale banken in leven gehouden. Ik verwacht wel dat er een moment komt dat er een enorme vernietiging van ons geld gaat plaatsvinden, maar ik verwacht dat die ontwikkeling op gang komt door de stijgende inflatie. Er bestaat behoefte aan digitale valuta. Zo wilde Facebook, met steun van grote financiële partijen, de libra introduceren. Stevig lobbywerk van de ‘oude instituties’ voorkwam dat. Toch komt Facebook met een nieuw initiatief, de diem. Dergelijke disintermediatie (= financiële diensten leveren zonder tussenkomst van tussenpersonen, zoals banken) doet banken huiveren. Bill Gates zei in de jaren negentig ‘We need banking, not banks’. Blockchain zorgt voor vertrouwen, veiligheid en transparantie, iets wat banken vaak ontberen. De vraag is hoe groot het vermogen moet zijn om wereldwijd blockchain draaiende te houden. Om dat met fossiele energie draaiende te houden is geen reele optie, dat zal dus met een duurzame variant moeten gaan gebeuren. Hasekamp is de boer die riep dat de koeien zure melk zouden geven als de zojuist geïntroduceerde trein met 30 kilometer per uur langs zou razen. Hasekamp wil vooruit door in de achteruitkijkspiegel te kijken, omdat zijn ‘visionaire’ voorruit beslagen is. Een bitcoinverbod is onuitvoerbaar. In de VS zijn diverse cryptobeurzen actief, grote beleggers als Blackrock en J.P. Morgan hebben bitcoin-posities ingenomen en onlangs kreeg Bitonic gelijk van de rechter in haar klacht tegen DNB. Verboden en repressie zijn tekenen van tanende invloed. Verbieden is alleen mogelijk als het gehele internet wordt afgesloten. Maar dan zou wereldwijd de economie in elkaar storten. De intrinsieke waarde van papiergeld dat wordt bijgedrukt, leidt tot enorme inflatie. Dat zullen we binnenkort gaan meemaken. En dan is een vlucht in ouderwets goud of bitcoin vanzelfsprekend. Er zijn veel vraagtekens te zetten bij de uitspraken en stellingen die Bob Goulooze hier neerzet. Hier spreekt iemand die werkzaam is geweest in het technische traject van uitvoeren van betaalopdrachten. Zijn kijk op de transities die momenteel plaatsvinden op monetair gebied en de afgeleide daarvan in de bankensector en op de financiële markten zijn beperkt. Hij gaat ervan uit dat betaalopdrachten geld is, maar geld is een ruilmiddel, dat schaars en gevraagd moet zijn, een waarde moet hebben en waarvoor een rente moet worden vergoed dan wel betaald. Aan geen van deze voorwaarden voldoet de bitcoin niet, behalve dan dat na 2042 er geen nieuwe bitcoins meer worden gemined. Het maximum aantal bitcoins over 20 jaar zal 21 miljoen bedragen en dat is volstrekt onvoldoende om als één van de belangrijkste wereldvaluta’s te kunnen functioneren, tenzij de verrekenprijs van een waardeloze bitcoin wordt verhoogd naar bijvoorbeeld het huidige prijspeil van een miljoen of miljard dollars. Ik zie wel, na de ineenstorting van het huidige monetaire en financiële stelsel, een andere structuur, misschien wel op digitale basis maar de vraag van mij blijft ‘vertegenwoordigt geld dan nog een waarde of wordt dat een waardeloos fictief product, dat in overvloed beschikbaar wordt gesteld en dat niets meer kost. Armen en rijken bestaan niet meer, schulden en bezittingen verdwijnen, sparen voor de oude dag, voor opleiding van je kinderen, een huis, dat is dan verleden tijd. En alleen goud en andere edele metalen vertegenwoordigen dan nog waarde. De nieuwe tijd heet dan UTOPIA.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 18 juni 2021, week 24: AEX 719,63; Bel 20 4.137,78; CAC40 6.569,16; DAX 15.448,04; FTSE 100 7.017,47; SMI 11.941,25; RTS (Rusland) 1.646,72; SXXP (Stoxx Europe) 452,05; DJIA 33.290,08; NY-Nasdaq 100 14.049,58; Nikkei 28.964,08; Hang Seng 28.762,58; All Ords 7.624,30; SSEC 3.525,10; €/$1.1862; BTC/USD $34.114,80; 1 troy ounce goud $1.763,80, dat is €47.770,38 per kilo; 3 maands Euribor -0,544%; 1 weeks -0,56%; 1 mnds -0,548%; 10 jaar Duitse Staat -0,207%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,233%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,083%; 10 jaar Japan 0,0551%; 10 jaar Belgische Staat 0,124%; 10 jaar Franse Staat 0,154%; 10 jaar Spanje 0,449%; 10 jaar VK 0,754%; Italië 0,871%; 10 jaar VS 1,4812%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,754.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden flat tot licht hoger, de rentetarieven stegen opnieuw. De goudprijs daalde. De euro verloor waarde t/o de dollar. De bitcoin en andere crypto’s verloren waarde. Oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen voor het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van de lockdown als gevolg van de corona-pandemie bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden, ondanks de stijging van de inflatie. Ook in de eurozone steeg in mei de inflatie naar 2% en riep DNB op de lonen te verhogen. De 3e coronagolf lijkt in Europa over zijn hoogtepunt heen te zijn, het aantal besmettingen neemt af en de druk op de ziekenhuizen daalt. Dat is in ieder geval goed nieuws als we de teugels niet te vroeg laten vieren. In het VK zijn de besmettingen met de Indiase variant sterk toegenomen. Ook in Portugal stijgen de Deltabesmettingen weer. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland 0,006%; Duitsland 0,247%; Nederland 0,34%; Japan 0,6709%; Frankrijk 0,914%; VK 1,207%; Spanje 1,404%; Canada 1,8262%; Italië 1,844%; VS 2,0475%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,594%; Zwitserland -0,571%; Frankrijk -0,507%; Nederland -0,502%; Denemarken -0,438%; België -0,424%; Spanje -0,235%; Japan -0,1046%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.