UPDATE 15122018/457 Theresa May door 27 EU-regeringsleiders vernederd Brexit

Brexit

De bekendmaking van Downingstreet 10 over het uitstel van de stemming over het Brexit-akkoord met de EU is tot een nadere datum uitgesteld. Dat bericht sloeg in als een bom, in politiek Londen maar ook op het continent. Aandelenkoersen zakten daarna opnieuw weg in Europa. May maakt nu een tour langs haar EU-collega’s in de hoop om extra toezeggingen te krijgen. Ik vraag mij, op 11 december 2018, af of May niet met een ‘mission impossible’ bezig is en aan het einde van deze week met lege handen thuis komt. Ik verwacht dat de regeringsleiders haar uiterst vriendelijk zullen ontvangen maar haar geen enkele toezegging zullen doen. May startte haar Europese tour dinsdag met een ‘breakfast’ in de tuin van het Catshuis. Ze wist dat de deur dichtzat en er werd met Rutte ook niet onderhandelt, ondanks dat Nederland grote commerciële belangen heeft bij een soepel verlopend handelsverkeer van en naar Engeland. De Algemene Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar de gevolgen van een ‘harde Brexit’ voor ons land. De douane is daarop niet voorbereid: daarvoor zijn 900 extra douaniers nodig en er kunnen er op 29 maart maar 300 extra zijn, waarvan er maar 115 hun opleiding hebben afgerond. Het ontbreekt de douane aan voldoend getrainde mensen en middelen om importheffingen te kunnen innen. Dat gaat consequenties hebben voor im- en exportbedrijven en transportbedrijven. Het bedrijfsleven is op een harde Brexit onvoldoende voorbereid hetgeen kan leiden tot chaotische toestanden. Dat zo een uitslag voor het uittreden van de Britten uit de EU ons veel geld gaat kosten staat buiten twijfel. Later die dag sprak May met Angela Merkel in Berlijn en in Brussel met Juncker en Tusk. Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker waarschuwde er eerder al voor dat de overeenkomst- bijna 600 pagina’s lang, zeer technisch en juridisch bindend – niet opnieuw kan worden geopend voor onderhandelingen op een top van EU-leiders van 13 december. Hij zei echter wel dat elementen van de deal nog kunnen worden verduidelijkt. EU-voorzitter Donald Tusk, die de Donderdag-top zal voorzitten heeft ook uitgesloten dat er opnieuw wordt onderhandeld over de Brexit-deal. De Brexit-man van het Europees Parlement, Guy Verhofstadt, liet weten dat “er geen sprake van kan zijn om opnieuw te onderhandelen over de terugval.” Hij voegde eraan toe dat met de geannuleerde stemming in Londen “we opnieuw in een nieuwe puinhoop sprongen. “In Londen zei de woordvoerder van May dat de regering van plan is om de uitgestelde stemming in het Parlement tot 21 januari uit te stellen, mogelijk eerder als een deadline voor de regering ontstaat om het Parlement op de hoogte te stellen van de laatste Brexit-ontwikkelingen. Kennelijk voert May de druk op bij de EU en in het Britse Lagerhuis om op het allerlaatste moment een oplossing te forceren. Het enige waarmee haar tegenstanders haar plannen nog kunnen dwarsbomen is met een motie van afkeuring haar te dwingen af te treden. Volgens mij speelt ze een verloren wedstrijd en wordt ze via de achterdeur weggeleid. Dat schreef ik dinsdagavond op het moment dat premier May nog niet was teruggekeerd van haar bezoek aan Juncker en Tusk in Brussel. De druk vanuit haar eigen Conservatieve Partij neemt op haar Brexit-beleid toe. Terwijl May in den Haag, Berlijn en Brussel bedelde om een ‘wonder’ waarmee ze een meerderheid in het Lagerhuis zou kunnen winnen voor haar Brexit-deal, zaagden op hetzelfde moment tegenstanders van haar beleid de poten onder haar stoel weg. De benodigde 48 ‘letters of no confidence=brieven van wantrouwen’ waren binnen en het Lagerhuis besloot vanavond, 12 december 2018, te stemmen over de positie en het vertrouwen dat zij nog krijgt van de 317 Torries in een geheime stemming. Ook al zal zij nog 158 stemmen krijgen dan nog is het de vraag of haar kabinet stand houdt. Er is veel verzet bij de  Conservatieven, die May verwijten dat zij niet het Britse belang behartigt maar vooral haar eigen ego tracht te redden. “Theresa May speelt haar eigen hoofdrol in ‘Der Untergang’, ze zit in een bunker zonder uitgang”, maar of ze dat doorheeft: wellicht wel. Vanmorgen sprak May de wereld toe voor haar woning Downingstreet 10 dat zij zal doorzetten tot het bittere einde, want ze wil het Verenigd Koninkrijk niet in de steek laten: het land heeft mij nu, in deze moeilijke tijden, hard nodig. Ik laat mij vanavond niet wegsturen! Ook al sturen de Torries haar vanavond niet weg, er komt dan vrij zeker wel een motie van wantrouwen van de kant van de Labour-leider, Jeremy Corbijn. Voorlopig kijkt hij de kat nog uit de boom en wacht op het juiste moment om zoveel mogelijk gewin daaruit te halen. De verwachting is dat de 27 EU-leiders haar deze week weleen ‘cosmetische’ toezegging zullen meegeven, die inhoudelijkechter geen enkele wijziging in de Brexit-overeenkomst zal opleveren.De 27 EU-regeringsleiders voelen zich samen heel sterk, waarmee ze de Britten de condities hebben gedicteerd. Vanavond om tien uur exact weten we meer: komt aan haar lijden een einde? [nog net voor het debat deed May een uiterste poging haar niet naar huis te sturen en speelde in op het sentiment van de 317 Torries met de toezegging dat als ik mag blijven dan stap ik vrijwillig op in 2022] Ze leidt naar eigen zeggen ,,de partij niet meer de volgende verkiezingen in”. Er mogen volgens haar echter geen vervroegde verkiezingen komen. De volgende parlementsverkiezingen staan voor mei 2022 op de agenda. May heeft de confidence-vote overleefd met 200 van de 317 stemmen. 

May erkende maandag uiteindelijk dat een stemming, zoals was gepland voor dinsdag, zou betekenen dat ‘het akkoord met een behoorlijke marge zou worden afgewezen’. Britse media speculeerden al op een nederlaag die zo groot zou zijn dat je tot 1924 terug moest om vergelijkbare getallen te vinden. Het grote struikelpunt is wat in Londen en Belfast de ‘backstop’ wordt genoemd. Het gaat om de regeling die moet voorkomen dat er een harde grens met grenscontroles komt tussen Ierland (dat bij de EU hoort) en Noord-Ierland (dat deel uitmaakt van het Verenigd Koninkrijk). Die regeling wordt van kracht als er over twee jaar nog geen nieuwe afspraken zijn over de handelsrelatie tussen de EU en het VK. Dan komt er een ‘intern douanegebied’ tussen beide, waarin een beperkte vorm van vrij goederenverkeer zal plaatsvinden. De Britten vrezen dat die situatie oneindig kan blijven bestaan, waardoor de EU tot in lengte van dagen het Verenigd Koninkrijk regels kan blijven opleggen. De Noord-Ieren zit dwars dat Noord-Ierland op dat moment nét iets anders dan de rest van het Verenigd Koninkrijk zal worden behandeld. May zal deze week met haar Europese collega’s gaan overleggen welke aanvullende garanties er mogelijk zijn, die bepalen dat die backstop tijdelijk is. Een regeringswoordvoerder legde uit dat ze niet zozeer het bereikte akkoord wil openbreken, maar alleen de bijbehorende politieke tekst in de vorm van een addendum, een zogenaamd Ruttiaans inlegvel. May voert de druk op haar parlement  op. Er zijn maar weinig Lagerhuisleden die de EU willen verlaten zonder akkoord met de EU. “Zolang we geen akkoord hebben, groeit het risico op een Brexit zonder deal”, waarschuwde May maandag. Ze zei ook dat in dat scenario vooral de mensen die dat het minst kunnen verdragen, schade lijden. Die emotionele uitspraak is een premier vaneen wereldmacht onwaardig. Een verder uitstel betekent dat het proces waarmee het Verenigd Koninkrijk uit de EU treedt in een nog grotere chaos is beland. Niemand kan meer met zekerheid zeggen hoe het nu verder zal gaan,terwijl de datum waarop het moet gebeuren rap naderbij komt. De verklaring van May, maandag aan het eind van de middag in het Lagerhuis, was de uiteindelijke deconfiture van een wekenlange poging van de premier om haar parlement achter het compromisakkoord te krijgen dat zij met de EU uitonderhandelde. Dat zat vanaf het begin af aan al niet mee. De Noord-Ierse partij DUP, die haar minderheidsregering gedoogt, was van meet af aan tegen, Labour zag er evenmin iets in en een groot deel van Mays eigen conservatieve partij was ook tegen. Premier May is door de 27 regeringsleiders in Brussel bijeen met lege handen teruggestuurd naar Londen: dit is de deal en we gaan niet meer heronderhandelen. In de media las ik dit weekend dat May op de EU-top ‘bot heeft gevangen’. De 27 regeringsleiders wilden haar geen inlegvel, geen enkele verzekering en geen aanpassing van de Brexit-deal geven. In plaats daarvan werden eerder gemaakte afspraken geschrapt en ze voegden er nog strengere voorwaarden aan toe. Jean-Claude Juncker sprak deze week over ‘vaag en nevelig’. In feite werd May afgeserveerd als een volwaardige tegenspeler in de Brexit-onderhandelingen. Ze heeft zich niet kunnen profileren als een ‘Margaret Thatcher’ en dat zal ze ook nooit worden. Brussel eist nu van het Lagerhuis een volmondig ‘accord’. In hoeverre is dat blufpoker van de EU-regeringsleiders en de EC? Je kunt ook het spel te hoog spelen: Goliath tegen David. Maar daarvoor hebben de Britten dan wel een briljante ‘schaker’ nodig die in staat is de tegenpartij van het bord te spelen. May heeft die begaafdheden en intelligentie niet, dat is voor mij wel duidelijk. Ze heeft zich in Brussel zonder buit weg laten sturen. Een grotere vernedering was niet mogelijk voor haar. De Conservatieve Partij, de oudste democratische politieke partij die altijd macht nastreeft, mag haar dan hun vertrouwen hebben gegeven maar ze staan nu wel met lege handen want moeten de Britten met haar verder? Nee toch!! May heeft geen andere optie meer dan af te treden en de weg vrij te maken voor een nieuwe leider, met een frisse inzet Zo nodig moet er met de vuist op tafel worden geslagen om nieuwe openingen te kunnen forceren. Misschien is de enige optie, de EU te dreigen met een ‘hardebrexit’. Dat gaat een aantal EU-landen hard in de portemonnee raken en daar zullen ze wel gevoelig voor zijn. Wij, Nederlanders, kunnen ons afvragen ‘hoe  verder met de Brexit, als het Lagerhuis de deal niet goedkeurt. Hoe groot zullen de gevolgen zijn voor het Nederlandse bedrijfsleven en dan niet alleen de exporterende bedrijven, maar ook he  transport over de weg en het luchtverkeer. Veel vragen, weinig antwoorden.

Nederland anno 2018: Diep in de schulden, maar geen hulp

Nibud: 240.000 huishoudens zitten in ernstige betalingsproblemen, maar krijgen geen schuldhulpverlening in situaties waarbij de energie is afgesloten en/of de huur niet of met veel achterstand wordt betaald. De schuldhulpverlening in gemeenten is lang niet overal laagdrempelig. Lang niet alle huishoudens met grote betalingsachterstanden voeren een ordelijke administratie (zijn daartoe niet in staat) en kunnen daardoor ook de vragenlijsten niet invullen om in aanmerking te kunnen komen voor schuldhulp. Dat is een maatschappelijk probleem waarop gemeenten lang niet altijd adequaat inspelen. De eerste signalen die ontstaan zijn het niet betalen van de premie voor de WA-verzekering en van letselschadeverzekeringen. Daar ligt een taak voor verzekeraars en gemeentes. Ook banken, waar zwakke financiële huishoudens niet meer uit de rode cijfers komen (kan ook voortkomen uit verleende onverantwoorde kredieten), zouden moeten worden gesignaleerd, maar daar verzet de Wet op de Privacy zich tegen. Dat betekent dat huishoudens in problemen zelf bij instanties aan de bel moeten trekken. Maar die half miljoen burgers in de problemen moeten wel geholpen worden, maar door wie?

OESO

De economische groei in het gebied van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling laat een afzwakking zien, ook in de eurozone. De zwakkere groei in de eurozone hangt samen met vertragingen in Duitsland, Frankrijk en Italië. Ook in Groot-Brittannië is sprake van afzwakking, net als in Canada en de Verenigde Staten. Voor Japan wordt op een stabiel groeitempo gerekend, net als in China en India. In Brazilië en Rusland is ook een vertraging te zien. 

De Europese Centrale Bank stopt, zoals verwacht, definitief met het opkoopprogramma dat begin 2016 startte, maar houdt de huidige stand van zaken wel op peil. Dit betekent dat de centrale banken beschikbaar komende bedragen uit afgeloste leningen wel blijven herinvesteren in financiële markten.

De ECB zegt dit herinvesteringsbeleid ook voor langere tijd vol te blijven houden. De ECB koopt deze maand dus voor de laatste keer €15 miljard aan obligaties op. De bank zegt pas de balans af te bouwen als het renteniveau is verhoogd. Deze rentes blijven vooralsnog op het huidige lage niveau. Om geld te lenen bij de ECB betalen banken nog altijd slechts een rente van 0%. Als de financiële instellingen geld stallen bij de centrale bank, dan moet daar 0,4% rente voor betaald worden. Op zijn vroegst worden de rentes pas na de zomer van 2019 verhoogd, als het mandaat van Draghi afloopt. De ECB verlaagt de groeiverwachtingen voor de eurozone van 2% naar 1,9% voor dit jaar en voor volgend jaar van 1,8% naar 1,7%, vanwege de handelsspanningen en de onrust in de opkomende markten. De inflatieverwachting voor dit jaar is verhoogd van 1,7% naar 1,8%, terwijl die voor volgend jaar is verlaagd van 1,7% naar 1,6%. De ECB heeft als doelstelling de inflatie iets onder de 2% te krijgen op de middellange termijn. Centralebankpresident Mario Draghi zei in een toelichting een vertraging te zien van de Europese economie in de cijfers. Hij benadrukte dat er nog steeds flinke stimuleringsmaatregelen nodig zijn om de economie te ondersteunen. Met het opkoopprogramma heeft de centrale zo’n €2.600 mrd in de financiële markten gepompt, met als doel de inflatie in de eurozone aan te wakkeren en de economische groei te stimuleren. Zo kwam er meer geld terecht in het financiële systeem, waardoor de aandelenkoersen fors zijn gestegen. De lage rentes op spaarrekeningen, maar ook op hypotheken, zijn een direct gevolg geweest van al deze maatregelen. Marktkenners verwachten niet dat deze rentes snel gaan stijgen. [ik blijf bij mijn stelling dat de ECB per 1 januari 2019 de herinvestering van de opbrengsten van afgeloste leningen moet beëindigen, waardoor de rente kan gaan stijgen. De economische groei kan niet langer tegen elke prijs worden gestimuleerd]

Nederlandse pensioenfondsen hadden eind september een gezamenlijk vermogen van€1.375.111 miljoen. Nooit eerder stond er zo veel geld op de balans van de gezamenlijke pensioenfondsen. Het recordvermogen is echter onvoldoende om de pensioenen aan te passen aan de inflatie, zo blijkt uit cijfers die De Nederlandsche Bank (DNB) publiceerde. Eind derde kwartaal was de gemiddelde beleidsdekkingsgraad van de fondsen 109%;pas ruim boven 110% mogen fondsen de pensioenen omhoog laten gaan,het zogeheten indexeren. Pensioenfondsen moeten op basis van de beleidsdekkingsgraad aan het eind van het jaarbesluiten of indexatie mogelijk is. Zowel in oktober als november zijn de omstandigheden op de financiële markten minder gunstig dus veel fondsen zullen de grens van 110% niet halen en kunnen dus niet indexeren. Uit de DNB-cijfers blijkt dat de pensioenfondsen die eind derde kwartaal een dekkingsgraad van minder dan 110% hadden, maar liefst 4,2 miljoen actieve deelnemers hebben. Actieve deelnemers zijnde werkenden die actief bijdragen aan het fonds via premiebetaling.Bij deze fondsen zitten grote fondsen als ABP, Zorg&Welzijn en PME. [ik herhaal nog maar weer eens dat het monetaire beleid van Draghi catastrofale gevolgen heeft voor de waarde van ons euro-geld zoals dat tot uiting komt in de waardedaling van de spaargelden en de lage rendementen die pensioenfondsen maken. Dat laatste wordt niet alleen veroorzaakt door de extreem lage rentes maar ook door de dalende aandelenkoersen wereldwijd en het beleid van DNB bij de vaststelling van de verrekenrente (de verwachte rente in de komende 40 jaar)]

Maar liefst 856.000 Nederlanders die in loondienst zijn,13%, bouwen daar geen pensioen op. Dat blijkt uit onderzoek dat het Centraal Bureau voor de Statistiek voor het ministerie van Sociale Zaken uitvoerde,op basis van cijfers uit 2016. Het aantal is veel groter dan gedacht.Bijna de helft van deze werknemers zonder pensioen, 40%, is in vaste dienst bij hun werkgever. De helft van hen is jonger dan 35 jaar. Een flink deel van de werknemers die geen pensioen opbouwt, werkt via een uitzendbureau. Uitzendkrachten hebben doorgaans pas na een dienstverband van een half jaar recht op pensioenopbouw, maar krijgen dat ook dan niet altijd, blijkt uit het onderzoek. In eerdere onderzoeken naar werknemers zonder pensioen werden zij en mensen meteen laag jaarinkomen niet meegenomen. Er werd altijd vanuit gegaan dat slechts zo’n 4% van de mensen in loondienst geen pensioen opbouwde. Dat blijken er dus veel meer te zijn. De werknemers die geen pensioen opbouwen, zijn naast jong ook vaak alleenstaand en eerste generatie-migrant. Ze verdienen minder dan modaal, hebben geen koophuis en werken op een tijdelijk contract, vaak in de commerciële dienstverlening. Het zijn veelal kleine (max. 10 werknemers) en jonge(minder dan 2 jaar geleden opgericht) bedrijven die geen pensioenregeling hebben voor hun personeel. De kosten, de administratieve rompslomp, gebrek aan vertrouwen in pensioenregelingen en onzekerheid over de stabiliteit van de regelgeving zijn redenen die bedrijven opgeven voor het niet-hebben van een pensioenregeling.

De schuld van alle landen in de wereld bedraagt momenteel $184 biljoen, omgerekend ongeveer €162 biljoen. De mondiale schuldenlast was nog nooit zo hoog, stelt het internationaal monetair fonds (IMF) dat het bedrag berekende. De wereldwijde schuld is ruim twee keer zo hoog als het mondiale bruto binnenlands product. Per aardbewoner bedraagt de schuld ruim 86.000 dollar. Dat is op zijn beurt meer dan 2,5 keer het gemiddelde jaarinkomen. De landen met de grootste schulden zijn de Verenigde Staten, China en Japan. Die drie landen zijn gezamenlijk goed voor de helft van de totale schuldenberg. [info om over na te denken hoe instabiel het financiële stelsel is door de concentratie van de schuld bij drie landen]

ING: economische groei gaat door, maar vlakt wel af

De Nederlandse economie zal volgend jaar met 2% groeien. Dat is de prognose van het Economisch Bureau van ING. Nagenoeg alle sectoren blijven volgens ING in de lift zitten, maar veelal in een lagere versnelling dan dit jaar. Enkele van de prognoses (data: 2017 – 2018 – 2019): economische groei 2.9 – 2.6 – 2.0; consumentenbestedingen 1.9 – 2.8 – 2.0; investeringen 6.1 – 4.6 – 3.2; consumenteninflatie 1.4 – 1.7 – 2.5; huizenverkopen 242.000 – 218.000 – 200.000. Volgens de kenners van de bank speelt met name de krapte op de arbeidsmarkt de productiegroei parten. Daarentegen kunnen werknemers naar verwachting een hogere loongroei tegemoet zien. [dat zou logisch zijn, maar vooralsnog is daar dit jaar weinig van terechtgekomen] Verder meldt de bank dat het vertrouwen van consumenten en producenten wat minder is in vergelijking met begin dit jaar. Ook zit de zogeheten exportportefeuille minder vol. Vooral buitenlandse kwesties als de brexit en de handelsspanningen tussen de VS en China zijn daar debet aan. Economen van ABN AMRO kwamen eerder met soortgelijke conclusies. Volgens ING heeft Nederland nog relatief weinig last van de handelsspanningen. De meeste beperkingen die worden opgelegd gaan vooralsnog aan Europa voorbij. Dat zal ook het geval zijn wanneer de Verenigde Staten de tarieven op Chinese producten verder opvoeren. [er is momenteel sprake van gesprekken tussen de VS en China, er is enig optimisme te bespeuren: zo gaat China de importheffing op Amerikaanse auto’s terugbrengen van 40% naar 15%] De aanstaande brexit heeft volgens de kenners al impact gehad op Nederland. De export van goederen naar het Verenigd Koninkrijk is de afgelopen twee jaar al minder hard gegroeid in vergelijking met andere bestemmingen. De kans op een no-dealbrexit, waarbij de Britten de EU zonder akkoord verlaten, acht ING klein, net als de kans op uitstel van de brexit. [ik waag me op dit moment nog niet aan een prognose, de wind kan nog meerdere kanten op gaan waaien, windstilte of storm] De aanstaande verhoging van de btw zullen winkeliers vrijwel geheel doorberekenen in de prijzen, aldus de bank. Dit zal een drukkend effect hebben op de verkopen. Verder besteedde ING aandacht aan de bouwsector. Als bekend is er sprake van een tekort aan vakmensen en bouwlocaties. Daardoor zal niet aan de beoogde huizenbouw kunnen worden voldaan.

(bron: nieuws.nl)

Economen van de Rabobank verwachten dat de economie minder zal groeien door de krapte op de arbeidsmarkt en doordat de export onder druk staat. Ze voorzien dat de groei afneemt van 2,6% dit jaar naar 1,9% in 2019 en 1,7% in 2020. Onder meer in de bouw en de techniek kunnen projecten niet doorgaan doordat er geen personeel beschikbaar is. De export groeit minder doordat in andere landen vergelijkbare problemen spelen. Het kabinet zou moeten investeren in duurzaamheid en productiviteit. De RABO pleit onder meer voor een belasting op CO2-uitstoot. De opbrengst zou ten goede moeten komen aan koopkrachtverbetering.

Lange tijd waren beleggingsexperts niet meer zo verdeeld over hun visie voor het komend jaar als nu. Waar sommigen menen dat de sterke daling van de aandelenkoersen in de afgelopen maanden volop kansen biedt, zijn anderen voorzichtig of zelfs ronduit somber. Opmerkelijk optimistisch is Goldman Sachs. De Amerikaanse/Joodse zakenbank verwacht weliswaar dat het volgend jaar zeker in de VS iets minder zal gaan, maar volgens haar is het einde van de jarenlange economische groei niet in zicht. Ze deelt de zorgen dat bedrijfswinsten hun piek hebben bereikt zodoende niet en meent dat de sterk gedaalde aandelenwaarderingen volop ruimte bieden voor positieve verrassingen. Hoofdstrateeg Lukas Daalder van vermogensbeheerder BlackRock Nederland is voorzichtiger en verwacht een licht positief rendement voor Europese en Amerikaanse aandelen. „De Amerikaanse economie zit in een late fase van de cyclus, maar nog niet tegen een recessie aan. Aandelen zijn bovendien veel goedkoper geworden. Dat biedt kansen, zeker ook voor aandelen uit opkomende landen die profiteren van Chinese stimuleringsmaatregelen.” Hij waarschuwt wel voor het gevaar van een recessie van de VS in 2020. „Mochten analisten de komende maanden tot het inzicht komen dat deze eraan komt, dan zal de negatieve impact op de beurzen groot zijn.” JP Morgan heeft zijn posities in aandelen recent afgebouwd en is hierin voor het eerst in jaren onderwogen. „Wij voorzien voor de wereldeconomie een terugval naar de trendmatige groei van tegen de 3,5%, maar het zou ook een stuk minder kunnen worden door bijvoorbeeld een escalatie van de handelsoorlog. Bedenk dat niet alleen China maar ook Europa een wapenstilstand met de VS heeft gesloten”, aldus beleggingsstrateeg Vincent Juvyns. Hij doet geen uitspraak over de kans op een recessie in 2020. „Economen zijn sowieso slecht in het voorspellen van een recessie. Wel voorzie ik voor dat jaar een verdere economische verslechtering. Ook in de VS, onder meer door het grotendeels wegvallen van de impact van belastingverlagingen en de verslechtering van de huizenmarkt door de hogere hypotheek-rentes.” Het minst enthousiast is hij over Europese aandelen. „De onzekerheid rond de Brexit blijft voortduren en kost economische groei. Ik zie betere kansen in de VS. Dat Amerikanen veel meer aandelen hebben dan Europeanen, zorgt voor stabiliteit. Bovendien zijn Amerikaanse bedrijven over het geheel genomen winstgevender. Eveneens interessant zijn Chinese aandelen. Historisch gezien zijn deze nu goedkoop en dankzij overheidsmaatregelen kan de groeivertraging beperkt blijven.” Nog veel somberder is Paul Tudor Jones, die een fortuin verdiende aan de crash van 1987. De hedgefondsmanager rekent op een stevige terugval van de aandelenkoersen in 2019 vanwege de toenemende kredietrisico’s. Oprichter Jack Bogle van Vanguard, de grootste aanbieder van passieve beleggingsfondsen ter wereld, waarschuwt dat de financiële markten risico’s zoals de Brexit en de instabiele Amerikaanse regering nog onvoldoende inprijzen. Ik heb van al deze prognoses kennis genomen, ik heb vooralsnog geen positieve verwachtingen voor de aandelenkoersen: Trump en May zijn leiders zonder visie en Merkel blijft op haar plaats zitten zonder nog enige macht. (bron DFT)

In China mogen geen bepaalde types iPhones van Apple meer verkocht worden

Een rechter in China heeft de import en verkoop van bepaalde types iPhones van Apple verboden, meldt de Amerikaanse chipmaker Qualcomm. De twee concerns zijn al geruime tijd verwikkeld in een ruzie over patenten. Qualcomm spande daarom onlangs een rechtszaak tegen Apple in China aan wegens inbreuk op patentrechten. Qualcomm beschuldigt Apple ervan zijn technologie te gebruiken voor iPhones, zonder daar genoeg voor te betalen. Apple vindt juist dat de chipgigant misbruik maakt van zijn dominante positie op de markt om hoge royalty’s te vragen. Qualcomm noemt de beslissing van de Chinese rechter tegenover zakenzender CNBC een ,,bevestiging van het ruime patentportfolio” van de chipmaker. Apple schildert de juridische acties van Qualcomm af als een ,,wanhopige poging van een bedrijf dat wereldwijd wordt onderzocht door toezichthouders”. De technologiebedrijf vechten hun vete wereldwijd uit. Zo vocht Apple onlangs vier patenten van Qualcomm bij het Amerikaanse octrooi- en merkenbureau aan. Ook in Duitsland staat een proces om patenten gepland.

Klimaatbeleid

Tijdens de VN-klimaat topconferentie,de zogeheten Conference of the Parties COP24 in Katowice, hebben deze week 450 pensioenfondsen uit de hele Westerse wereld aan de bel getrokken bij de politieke leiders, daar bijeen, dat zonder klimaatacties de wereldeconomie in een diepe crisis terecht kan komen. In Trouw schrijft Frank Straver daar deze week over: ijsberen,eilanden en poolkappen worden bedreigd, maar de economische stabiliteit komt ook sterk onder druk te staan als het Klimaatakkoord van Parijs (2015) niet wordt uitgevoerd. Geld blijven pompen in vuile steenkool en olie is een heilloze weg met op termijn het verlies van belegde vermogenswaarden. De CO2-bubbel, die eenmaal uiteengespat,het instorten van de fossiele industrie inluidt, kan erger uitpakken dan de bankencrisis van 2008. [ik zou liever refereren aan de grote economische en financiële ineenstorting met de crash van 24 oktober 1929, genoemd Zwarte Donderdag, die wereldwijd catastrofale gevolgen had en gold als directe oorzaak van de crisis in de dertiger jaren (totdat de Tweede Wereldoorlog uitbrak). Er wordt momenteel door (zogenaamde)deskundigen aangegeven dat mogelijk met een afwaardering van de aandelenkoersen in de VS met 20% er weer een frisse herstart kan worden gemaakt. Daar heb ik zo mijn twijfels over. Ik denk veeleer aan een correctie van tussen de 40% tot 60%, als we het monetaire systeem ook weer een gedegen fundament willen geven. Op de hoogte- en dieptepunten van de beurscrisis in de periode 1929-1932 verloor de DJIA 89% van zijn waarde. Pas in 1954 steeg de DJIA weer over de top van 1929, 26 jaar later dus, daar zat wel een enorme kapitaalvernietiging in van WO2] De institutionele beleggers in Katowice, waaronder IFM Investors, de pensioenfondsen Calstrs en ABP en de verzekeraars Aviva, Axa en Zurich, vertegenwoordigden een vermogen van $32.000 mrd. Zij deden een frisse wind waaien door het conferentiegebouw, nadat Rusland,Koeweit, Saoedi-Arabië en de VS hadden geweigerd het IPCC-rapport van de VN hadden geweigerd aan te nemen. Het bleef bij ‘kennisnemen van’. Een klein Trump-team kwam nog met een rapport dat de hele industriële revolutie te danken is aan steenkool en olie. Ik ontken dat niet, maar de enorme schade die fossiele energie heeft veroorzaakt aan de aarde, het klimaat en milieu is zo dramatisch ernstig dat wij daaraan een einde moeten maken. En dat is al zichtbaar in de verliezen die olieplatforms en kolencentrales maken.We moeten overschakelen op wind- water- bodem- en zonne-energie. Daar ligt de toekomst. Maar de politiek maakt terugtrekkende bewegingen inde uitvoering van de geformuleerde doelstellingen. Het IPCC berekent nu dat de stijging van de temperatuur niet daalt naar 2% en daaronder, maar stijgt richting de 3%. 20.000 burgers worden in Katowice verwacht om daarvoor aandacht te vragen. Kijkt de politiek weg voor de ingrijpende maatregelen die nodig zijn op de korte en langere termijn om ontwikkelingen niet uit de hand te laten lopen. De klimaatconferentie in Polen heeft tot wereldwijde afspraken geleid waarmee landen het Klimaatakkoord van Parijs moeten uitvoeren. De klimaatconferentie in Polen heeft moeizaam geleid tot nadere afspraken over het uitvoeren van het Klimaatakkoord van Parijs. Na een lange slotfase is in Katowice uiteindelijk toch een eindtekst vastgesteld. Een van de hoofdpunten is dat landen meer werk maken van het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen. Vooral Brazilië lag tot frustratie van de andere delegaties lang dwars over de emissierechten. Dat onderdeel is nu doorgeschoven naar volgend jaar. De EU en Nederland zijn tevreden over de uitkomst. “Diplomatie is de kunst van het haalbare. Dit is nu het maximale”, zeggen ze. [de vraag is alleen of dat een voldoende haalt ……NEE dus: het behaalde resultaat is ver onder de maat. Het klimaat heeft een gevoelige nederlaag geleden]

Aan de 5 Klimaattafels in Nederland loopt de druk op nu over een week het Klimaatoverleg, met Ed Nijpels (voorzitter), Kees Vendrik(Elektriciteit), Diederik Samsom (Gebouwde omgeving), Manon Janssen(Industrie), Pieter van Geel (Landbouw en landgebruik), Annemieke Nijhof (Mobiliteit) en de directeur-generaal van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, met uitgewerkte voorstellen moet komen. Hans de Boer,voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW, zegt dat de overheidsbedrijven moet helpen om hun CO2-uitstoot aan te pakken in plaats vaneen algemene heffing op de uitstoot van het broeikasgas op te leggen.Zo’n heffing is namelijk slecht voor het investeringsklimaat en kan bedrijven wegjagen uit Nederland. Een minimumprijs per ton CO2-uitstoot is geen slecht idee, maar alleen als het minimaal op Europees niveau gebeurt. ,,Je moet zekerheid bieden aan investeerders”, legt hij uit. De Boer wijst er verder op dat Nederland slechts 0,4% van de CO2 wereldwijd uit Nederland komt en dat wat we hier doen dus maar beperkt effect heeft. ,,We moeten een balans vinden tussen de welvaart binnen de landsgrenzen en de aanpak van de wereldwijde klimaatproblematiek.” Om die reden moeten we ons ook niet blindstaren op de beoogde doelen. Het kan zijn dat een techniek in 2030 nog niet betaalbaar is, maar vijf jaar later wel, legt hij uit.De kritiek dat burgers nu vooral dreigen op te draaien voor de energietransitie wijst hij van de hand. ,,Als bedrijven vertrekken ener banen verdwijnen, betalen de burgers ook.” [deze uitspraak toont geen visie. Werkgevers doen er goed aan te investeren voor de lange termijn en dat kost geld, momenteel heel erg goedkoop geld bij een ECB-rente van 0%, en misschien moeten daar nu verliezen voor worden genomen, maar dat zijn ondernemersrisico’s] D66 heeft deze week laten weten dat zij opteren voor een CO2 tax voor zowel de de energiecentrales als de industrie. Als komende week de voorstellen van het Klimaatoverleg worden gepresenteerd dan gaat in eerste instantie de Tweede Kamer erover debatteren om de politieke keuzes te maken over ‘de sterkste schouders die de zwaarste lasten moeten gaan dragen’ en in welke mate worden de lasten van de energietransitie voor burgers (van fossiele brandstof naar duurzamer voor hoofdzakelijk verwarming en vervoer) betaalbaar worden gehouden. Daarna gaan het CPB en het Planbureau voor de Leefomgeving de plannen doorrekenen. Dat zal in het voorjaar 2019 zijn.

Het rijden op benzine en diesel zal duurder worden, veel duurder

Hans Wiegel aan het woord in de Telegraaf over waarmee het Klimaatoverleg gaat komen, maar eerst even over hoe Nederlandse automobilisten denken over de aanschaf van een elektrische auto. Deze week werd duidelijk dat ondanks alle moeite van de overheid Nederlanders nog zeer weinig gebruik lijken te maken van elektrisch vervoer. Dat blijkt uit de nieuwe Elektrisch Rijden Monitor van de ANWB, die elk jaar kijkt naar de ontwikkelingen op het gebied van elektrisch rijden. Hoewel 37% van de Nederlanders interesse heeft in elektrisch rijden, hebben de meesten het benodigde budget er niet voor over. Zij vinden de prijs van €20.000 en meer voor een elektrische auto te hoog. Elektrische auto’s zijn vaak meer dan €10.000 duurder dan een vergelijkbare brandstofauto. Ook zijn mensen onzeker of er wel genoeg oplaadpunten zijn om de accu onderweg te kunnen opladen, en of de levensduur van de accu lang genoeg is. Volgens de ANWB zijn er dit jaar wel meer laadplekken gekomen. De actieradius – het bereik van een auto met een volle accu – is ook wat groter geworden. Die is voor een e-auto van minder dan €50.000 opgelopen van 221 naar 270 kilometer.

De overheid is bezig met het ontwikkelen van een nieuw beleid om uiteindelijk te komen tot vervoer zonder schadelijke uitstoot, ofwel zero-emissie mobiliteit. Ook veel autofabrikanten zetten hierop in en werken aan innovaties op dat gebied. Toch is het aantal Nederlandse consumenten dat binnen twee jaar een elektrische auto wil kopen maar heel licht gestegen: van 3% in 2017 naar 4% in 2018. Dat komt neer op 400.000 Nederlanders. Maar dat gaat veranderen, als de politiek zijn zin krijgt. Er is een rapport uitgelekt, waarin staat dat we in 2030 (over een jaar of tien dus) alleen nog maar een stekkerauto kunnen kopen. Dat rapport is besproken in het zogeheten Klimaatoverleg. Hoe willen zij dat doen? Over een jaar of twee al (in 2021) krijgen de mensen die zo’n auto zonder uitstoot kopen 6000 euro kado! Veel geld, maar dat soort auto’s zijn duur. Maar een paar dagen terug verscheen een rapport met het oordeel: „Weggegooid geld.” Een tweede cadeau dat wordt beloofd is dat tot 2025 de mensen met een elektrische auto geen motorrijtuigen belasting hoeven te betalen. Dat klinkt mooi. Voorzichtig: het is nog niet officieel. Wees er dus niet zeker van. Waar het geld, dat voor de subsidies en de belastingverlagingen nodig is, vandaan gaat komen, kunnen we raden. Ik doe een gok: het rijden op benzine en diesel zal duurder worden. Veel duurder. Ook even met de voeten op de grond. Die stroom moet ergens vandaan komen. Uit elektriciteitscentrales die die stroom maken uit gas of kolen. Die leveren ook CO₂ op! Alleen import uit kerncentrales in Frankrijk doet dat niet. Hoe komt die stroom nu in die auto’s? Via laadpalen. Daarvan moeten er heel veel komen. In 2030 moeten er meer dan 1,8 miljoen laadpalen staan. Je hebt als elektrisch autorijder zo’n paal nodig. Je kunt trouwens met zo’n elektro-auto niet, zoals beloofd 400 kilometer, maar misschien slechts de helft rijden! Dan is de accu leeg en moet je bij zo’n laadpaal zijn. Die moet dan in de buurt zijn. Je kunt niet, als bij een benzineauto waarvan de brandstof op is, uit een tank achterin nog even bijvullen tot aan het komende gebouw waar je brandstof, koffie, bloemen, happen, enzovoort, kunt kopen. Als je geluk hebt en je vindt zo’n elektrische laadpaal dan heb je grote kans dat die al in gebruik is door een andere klant. Die is daar wel een tijdje mee bezig. Een elektrische rijder die ik onlangs sprak, vertelde mij – toen hij stond te wachten totdat hij aan de beurt zou zijn – dat zoiets misschien wel een klein uur of langer zou duren. Hij vertelde mij ook dat je daar soms voor nop staat te wachten omdat de bestuurder van de auto, die aan de tap stond, intussen in een koffieshop of ergens anders zijn vertier zoekt. Die noemde hij een „laadpaalklever.” Zo’n figuur die het geen bal uitmaakt, dat hij andere rijders met een naar stroom hunkerende automobiel geen kans geeft. Daar moet iets aan gebeuren, zei mijn passant, die van de zenuwen en ergernis maar een shaggie ging draaien. Je moet toch wat. Er komt hulp, las ik kortgeleden, schrijft Hans Wiegel in zijn column. De Vereniging Elektrische Rijders (VER), waarvan ik niet wist dat ze bestond, en de energiebedrijven, zijn in actie gekomen. Maarten van Biezen van de VER heeft iets gevonden: „Om mensen te motiveren hun auto na het opladen te verplaatsen, is een bescheiden opslag van een kwartje per uur denk ik genoeg.” Een beste man die Van Biezen. Een opslag van een kwartje? Waar kun je dan je auto kwijt? Waar is een lege parkeerplaats te vinden waar betaald parkeren waar dan ook veel duurder is. We zijn een rustig volk. Maar het moet niet te gek worden. De realiteit is dat een parkeerplaats van een oplaadstation gratis is zolang de elektrische auto er staat en er is geen regel dat de chauffeur verplicht is, als de accu is opgeladen, de auto te verplaatsen. Er zijn slimmeriken die hun auto daar expres laten staan om parkeerkosten van betaald parkeren te voorkomen. Juist voor de mensen, die een bescheiden inkomen hebben en een niet te dure auto, wordt het spannend. Die zijn de klos. Daar komen ook in ons land de Gele Hesjes aan. Volgende week donderdag gaat de Tweede Kamer met kerstvakantie. Zo’n vier weken maar liefst. Een dag later – 21 december – is de uitkomst van het Klimaatoverleg gepland. Daar is vast over nagedacht. Den Haag wordt steeds zenuwachtiger. Schuiven ze de boel tot na de wintervakantie op? Regeren is vaak vooruit schuiven, mag je hopen.

Einde belastingontwijking ten einde voor Amerikaanse multinationals

De regering moet op zoek naar nieuwe manieren om Amerikaanse multinationals naar Nederland te lokken. Daarvoor pleit werkgeversorganisatie VNO-NCW in een reactie op wetgeving van EU-richtlijnen die belastingontwijking tegen moet gaan. De lobbyclub is bang dat Amerikaanse bedrijven Nederland voortaan links laten liggen nu populaire ontwijkingsroutes worden aangepakt. Volgens VNO-NCW wordt Nederland veel harder geraakt door de Europese richtlijn tegen belastingontwijking dan andere landen. De richtlijn – ATAD 2 in vakjargon – moet het onmogelijk maken voor multinationals om te profiteren van verschillen in definities in belastingwetgeving tussen Europese en derde landen. Op die manier hoeven bedrijven vaak geen belasting te betalen in het ene land, terwijl het andere land hen eveneens vrijstelling geeft. Nederland kende jarenlang één van de populairste varianten van dit gebrek aan aansluiting van nationale belastingwetten. Via de zogeheten cv/bv-structuur wisten vooral Amerikaanse multinationals jarenlang wereldwijd behaalde winst vrijwel onbelast via Nederland weg te sluizen. Volgens de Nederlandse belastingdienst is er in die gevallen geen sprake van een heffingsrecht, terwijl de Amerikanen menen dat het juist Nederland was die belasting zou moeten heffen. De winsten komen terecht in een fiscaal niemandsland, waardoor de constructie ook wel ‘spaarpot-op-zee’ wordt genoemd. Vorig jaar berichtte het dagblad Trouw uitgebreid over de manier waarop de Amerikaanse schoenen- en kledingfabrikant Nike van de constructie gebruik maakt. VNO-NCW stelt dat dergelijke ­situaties ‘nagenoeg nooit verdedigbaar zijn’, maar tekent daar direct bij aan dat ‘de cv/bv-structuur er wel voor heeft gezorgd dat veel Amerikaanse bedrijven met reële economische activiteiten zich juist in Nederland hebben gevestigd’. Uit een eerdere studie van het ministerie van Financiën bleek dat er zo’n 77.600 Nederlandse banen gekoppeld zouden zijn aan bedrijven die gebruik maken van de cv/bv-structuur. De helft daarvan zou vrij makkelijk over te hevelen zijn naar andere landen, als de bedrijven besluiten dat het voordeliger is zich elders te vestigen. VNO-NCW zegt signalen te hebben dat Amerikaanse bedrijven nu al minder bereid zijn om in Nederland te investeren. Dit ondanks de maatregelen die het kabinet al heeft genomen om Nederland aantrekkelijker te maken voor bedrijven, onder andere door een flinke verlaging van het tarief van de winstbelasting. De werkgeversorganisatie zegt ‘grote twijfels’ te hebben dat die maatregelen opwegen tegen het afsnijden van de populaire ontwijkingsroute, en vreest dat het banenverlies nog veel groter kan worden: in totaal zouden er 300.000 tot 450.000 banen ­gelinkt zijn aan Amerikaanse bedrijven in Nederland. VNO-NCW pleit voor een onderzoek door het kabinet – ‘op zo kort mogelijke termijn’ – naar de belangrijkste afwegingen voor Amerikaanse bedrijven om zich al dan niet in Nederland te vestigen. Dan gaat het zowel om nieuwe belastingmaatregelen specifiek gericht op het aantrekken van die bedrijven, maar bijvoorbeeld ook versterking van internationaal onderwijs. Dat onderzoek zou uitgevoerd moeten worden door het Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA) van het ministerie van economische zaken, dat nu al wereldwijd probeert bedrijven over te halen zich in Nederland te vestigen. Die club kwam vorig zomer nog onder vuur, toen bleek dat het aan het Israëlische chemieconcern ICL had beloofd een belastingtarief van 5% te kunnen regelen als het zich in Nederland zou vestigen. (bron: Trouw)

Schande voor het inlegvel van Nederland bij het (migratie) Pact van Marrakesh

In het 34 pagina’s tellende akkoord, dat voluit het ‘Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration’ heet, staan richtlijnen over een ordelijke en veilige migratie. Die zijn overigens niet bindend. Het document, dat migratiestromen in betere banen moet leiden, is omstreden: veel landen hebben er al intern over gesteggeld en/of hebben laten weten dat ze het akkoord niet steunen. Zo doen Australië, Oostenrijk, Bulgarije, Polen, Hongarije, Tsjechië, Israël, Chili en de Verenigde Staten niet mee. In het Belgische kabinet ontstond zaterdag heibel doordat één van de vier coalitiepartijen tegen het pact bleef, maar de premier aankondigde wel te zullen steunen. Op de conferentie waren meer dan 150 landen vertegenwoordigd. 151 landen keurden het Pact goed, waaronder Nederland, zij het met een stemverklaring waarin wordt benadrukt dat de overeenkomst geen juridische gevolgen mag hebben. Op 19 december tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (VN) wordt het Pact officieel omgezet in een resolutie. Staatssecretaris Mark Harbers werd door het Nederlandse kabinet met een missie naar de VN-conferentie in Marrakesh gestuurd. Hij moest steun zoeken voor een gezamenlijk ‘inlegvel’ bij het migratiepact: een zogenaamde explanation of position (EOP). Vooral rijke Westerse landen maken zich zorgen om de juridische gevolgen die het pact zou hebben voor het migratiebeleid van landen. In Nederland werd wegens de zorgen van met name de rechtse partijen besloten een inlegvel aan het pact toe te voegen. Daarin moest worden benadrukt dat het document écht niet bindend is, iets wat ook al letterlijk in de tekst van het pact staat. Nederland vindt dat je het migratievraagstuk internationaal moet aanpakken. En Duitsland vindt ook dat illegale migratie moet worden gestopt.” Anders benaderd is het een noodzaak om migranten toe te laten voor een opleiding op de arbeidsmarkt. De toon over migratie is op de VN-conferentie, in tegenstelling tot wat sommige tegenstanders beweren, niet alleen maar zalvend en positief, stelt de staatssecretaris vast. ,,Er worden genoeg kritische noten gekraakt. Ik hoor nu ook Afrikaanse landen praten over de onwenselijkheid van mensensmokkel, dat dat echt gestopt moet worden. Vroeger maakten alleen Europese landen zich daar echt druk over. Dus dat is positief.” De bijdrage van Nederland aan de conferentie was volgens Harbers tweeledig. Ten eerste het lobbywerk voor de stemverklaring, ten tweede het helpen van anderen bij het vormgeven van een goed migratiebeleid. [als dat beleid dat dan maar wel dienstbaar is aan de Europese voornemens voor migratie] ,,Dat is volgens ons ook waar het migratiepact voor is bedoeld. Met legale migratie, mits goed geregeld, is niets mis. Maar illegale migratie, daar is niks leuks aan. Migranten die worden opgelicht door mensensmokkelaars, die ver van huis stranden, uiteindelijk het beloofde land nooit bereiken. Het zou heel goed zijn als daar een eind aan komt.” [maar dat is wel een vertekend beeld, want er komen ook veel migranten in Europa aan die hier wel op zoek gaan naar werken hier. Hoe hoe plaats Harbers dan zijn beleid met het Kinderpardon (kinderen die veelal hier al tien jaar zijn, Nederlands spreken en op school hebben gezeten)]

Energieprijzen gaan fors stijgen in 2019

Op basis van de nieuwe tarieven van de drie grootste energieleveranciers wordt duidelijk dat de totale energierekening voor een meerpersoonshuishouden per 1 januari 2019 stijgt met gemiddeld € 327,-. Dit is een stijging van in totaal 17% ten opzichte van het afgelopen half jaar. Deze stijging wordt vooral veroorzaakt door forse toenames in de leveringstarieven voor gas en stroom, veroorzaakt door gestegen olieprijzen, hogere CO2 lasten en een gestegen prijs voor certificaten voor groene stroom en de stijgende energiebelastingen op gas. Sinds 2014 zijn de kosten in de vorm van energiebelastingen en de Opslag Duurzame Energie (ODE) zelfs met 68% gestegen. Dit blijkt uit een onderzoek van online consumentenadviseur Pricewise gebaseerd op de tariefstijgingen van de drie grootste energieleveranciers Nuon, Essent en Eneco. Pricewise: “Het gehele jaar zagen wij al dat de inkoopprijzen voor gas en stroom fors stegen en daarmee ook de prijzen voor de vaste tarieven. Het was dus onvermijdelijk dat de variabele tarieven zouden volgen in januari. Al is dit wel een aanzienlijk hoge stijging van de gehele energierekening. Daarnaast is het vooral opvallend dat er redelijk grote verschillen zijn tussen de stijgingen van de drie grootste energieleveranciers.” Daarover zegt CDA fractievoorzitter Buma: die stijging was al ingecalculeerd in de becijfering van de koopkrachtplaatjes die ket kabinet op Prinsjesdag presenteerde. Ik geloof er niets van dat de koopkracht door lastenverhogingen van de centrale, provinciale en lokale overheden, de zorg, de energie, contributies ed de koopkracht niet aantast, ondanks de verlaging van het IB-tarief en de verhoging van de BTW. Fractievoorzitter Gert-Jan Seghers van de CU beloofde dat de energieprijzen niet verder verhoogd gaan worden door de voorstellen van het Klimaatoverleg. Zo nodig wordt de energieheffing verlaagd.

BTW verhoging voert Jumbo nu al doorberekenen

Supermarkt Jumbo is bezig nu al de prijzen van duizenden producten te verhogen. „Het lijkt erop dat Jumbo in aanloop naar de btw-verhoging van 6% naar 9% per 1 januari aanstaande de prijzen alvast naar boven aanpast”, zegt mede-eigenaar Thijs van der Tuin van prijsdataleverancier IPVdata, die dagelijks de prijzen in de supermarkten scant.

Volgens gegevens van IPVdata heeft Jumbo de afgelopen drie weken de prijzen van 5103 producten verhoogd, terwijl daarvoor in vergelijkbare perioden de prijzen van niet meer dan 1000 artikelen naar boven werden aangepast. Zo steeg de prijs van bijvoorbeeld Jumbo-producten als biologische yoghurt met 5,3%, van eierkoeken met 5%, van gesneden champignons met 5,1% en van Kip Ceasar met 4,2%. Volgens hem is het prijsbeleid bij Albert Heijn redelijk stabiel. Ook ziet Van der Tuin meer verhogingen bij supermarkt Hoogvliet en licht meer bij Deka en Dirk. De prijzen in supermarkten worden dagelijks aangepast, aan veranderingen in kostprijs, ontwikkelingen in de markt of door prijswijzigingen bij de concurrentie. Maar bij Jumbo worden nu vijf keer zo veel artikelen als normaal duurder. Volgens Jumbo is er echter weinig aan de hand. „Prijzen van producten zijn altijd aan veranderingen onderhevig”, zegt een woordvoerster. Op de vraag waarom er nu ineens zoveel producten duurder zijn geworden, terwijl bijvoorbeeld uit de gegevens van IPVdata blijkt dat de prijzen bij concurrent Albert Heijn weinig veranderen, antwoordt ze dat „je soms periodiek meer prijzen aanpast.”

Volgens haar worden prijswijzigingen echter nooit stiekem doorgevoerd. „Wij communiceren hierover op het schap.” Klanten kunnen bij Jumbo altijd rekenen op de laagsteprijsgarantie, zegt de woordvoerster. Maar welke dat is, is lastig vast te stellen omdat Jumbo, in tegenstelling tot Albert Heijn, niet in alle winkels dezelfde prijs voor een artikel rekent. Sommige producten zijn in Eindhoven soms wel de helft goedkoper dan bijvoorbeeld in de Randstad of in Groningen, berekende vakblad Distrifood. Albert Heijn zegt pas volgend jaar zijn prijzen aan te passen. „We zijn bezig met de voorbereidingen voor de btw-aanpassing en nog niet met de verhoging van prijzen, dat doen we pas als de verhoging echt ingaat vanaf 2 januari.”

De toezeggingen aan de Gele Hesjes kosten veel geld en wie gaat dat betalen

De Franse president Macron heeft de populistische Italiaanse regering munitie gegeven door zelf de begrotingsbroekriem te laten vieren. Rome is in een loopgravenoorlog met Brussel verwikkeld over de eigen begroting. Dat Macron in antwoord op de gele hesjes het Franse begrotingstekort laat oplopen, leidt bij de Italianen dan ook tot een brede grijns. Een duidelijk signaal van Emmanuel Macron, die bewust de regels uit het stabiliteitspact schendt om de gele hesjescrisis te beteugelen en daarvoor €10 tot €11 miljard rondstrooit. De Europese Commissie durfde het deze week niet aan om Frankrijk op de vingers te tikken. Recent zijn alle begrotingen voor volgend jaar beoordeeld. Tegen de Italianen gaat de Commissie waarschijnlijk een buitensporig tekortprocedure opstarten omdat het de begrotingsregels schendt, maar voor Frankrijk komt het volgende weegmoment pas volgend jaar wanneer de Commissie met de voorjaarsramingen komt. Door de Franse ommezwaai wordt het echter moeilijker om de strenge lijn ten opzichte van Italië vol te houden. Het begrotingstekort van Frankrijk zou volgend jaar 2,8% bedragen, onder de magische grens van 3%. In die raming is wel rekening gehouden met een (te) optimistisch groeicijfer van 1,7%. In de entourage van de president wordt er rekening mee gehouden dat het tekort oploopt tot 3,6%. De Franse plannen zijn duur. Het minimumloon wordt in 2019 met €100 per maand verhoogd. Vooral deze maatregel moest de gele hesjes tevreden stellen. Hun woede ontstond over een verhoging van de ecotaks op brandstof, maar inmiddels ligt er een hele eisenlijst, waaronder een verhoging van de ‘smic’. De president schroeft in een keer een premie voor lage inkomens op met €80, iets dat hij geleidelijk had willen doen. Het verminderen van sociale heffingen levert nog eens €20 op. De werkgever hoeft er niet voor op te draaien, de schatkist kost het tussen de €900 mln en €2 mrd.  Daarnaast wil Macron de inkomsten uit overuren belastingvrij maken. Ook de werkgever betaalt er geen sociale heffingen over. Totale kosten: €3 mrd. Dan moet er nog minimaal €1,5 mrd worden uitgetrokken voor het terugdraaien van een belastingverhoging op pensioenen tot €2000. Het staatshoofd nodigde werkgevers uit een belastingvrije eindejaarspremie uit te reiken aan hun personeel, waarvan de kosten maximaal €500 mln bedragen. Door het opheffen van de ecotaks voor 2019 loopt Macron nog eens €4 mrd mis. Daar komt nog bij dat de hele gele hesjescrisis negatieve gevolgen heeft voor de groei. Mocht Brussel de Fransen nog weer eens respijt geven, dan doemt er wel een nieuw probleem op. Het staatshoofd zei in zijn toespraak dat hij nog steeds van plan is het pensioenstelsel en de ww te hervormen, maar dat wordt na deze affaire een zware kluif. Diplomaten in Brussel volgen de Franse dadendrang met argusogen. Ook in het Europees Parlement stuit hij op scepsis. De PvdA wil dat het land gewoon de regels van het stabiliteits- en groeipact uit blijft voeren. [dat kan de PvdA wel willen, maar het is de vraag of dat, gegeven de huidige onrust onder de werknemers in Frankrijk (een mogelijke revolutie) een realistische stellingname is]

De Amerikaanse Senaat is opstandig

De Senaat wil dat er geen militaire hulp meer gaat naar de door Saudi-Arabië geleide coalitie voor de oorlog in Jemen. Een motie daarover werd aangenomen met 56 stemmen voor en 41 tegen. Dat is een tegenvaller voor president Trump,die de resolutie met klem had ontraden. Daarnaast sprak de Senaat unaniem uit dat de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman achter de moord op Khashoggi zit, de journalist die in oktober werd gedood in het Saudische consulaat in Istanbul.Trump trekt dat in twijfel. Als ook het Huis van Afgevaardigden de resolutie aanneemt, zal Trump mogelijk gebruik maken van zijn vetorecht. Het gezichtsverlies van de Amerikaanse president in de Arabische wereld zal hierdoor groot zijn.

Maurice de Hond: VVD, D66 en CDA verliezen 13 zetels dit jaar

Dit weekend verscheen de laatste politieke peiling van dit jaar. De grootste verliezers dit jaar zijn drie coalitiepartijen: de beide liberale partijen VVD en D66 verliezen 5 zetels en het CDA 3. Daarmee daalde de meerderheid van 76 zetels naar een minderheid van 65. De grote winnaars zijn DENK en de PVV met vier zetels en GL met drie. De Staatscommissie Parlementair Stelsel kwam deze week met haar aanbevelingen in het rapport “Lage drempels, hoge dijken”, waarin een groot aantal voorstellen worden gedaan voor een beter functioneren van ons staatkundig functioneren en het verlies van vertrouwen in de politiek door een derde van de kiezers. Naar aanleiding daarvan heeft Maurice de Hond zijn panel een aantal vragen gesteld. De uitslag van de enquête is: 63% herkent dat en wil er actie wordt ondernomen voor het meer betrekken van de brede onderlaag in onze samenleving bij het politieke beleid dat wordt gevoerd, 9% heeft geen mening, 14% ziet het nut ervan niet in en 14% zegt het wel te herkennen maar geen actie verwacht.

mr. dr.h.c.mult Herman Tjeenk Willink, lid van de PvdA

Mr. dr.h.c.mult. Herman Diederik Tjeenk Willink (1942), is een Nederlands voormalig politicus en ex-topambtenaar, was van 1987-1997 senator en van 1991-1997 voorzitter van de Eerste Kamer. In 1994, 2010 en in 2017 was hij informateur bij de kabinetsformatie. Van 1997 tot 2012 was hij vice-president van de Raad van State. Sinds december 2012 is Tjeenk Willink minister van Staat. Hij is een generatiegenoot van mij. Ik deel zijn zorgen over de verontrusting over de democratische rechtsstaat, het fundament van onze samenleving zoals hij het verwoord heeft in zijn boek Groter denken, kleiner doen, dat nu in de boekhandel ligt voor €15,00. Hij zegt “We hebben het de afgelopen decennia verwaarloosd.” Het gaat volgens hem om de spelregels die aangeven hoe de overheid met ons omgaat en hoe wij met elkaar omgaan. “We hebben er te weinig aandacht besteed, omdat we de democratie zien als iets vanzelfsprekends. Maar het evenwicht is wankel. Een stevig fundament kan verrotten als je er niet naar omkijkt.” In dit boek roept Tjeenk Willink op de feiten onder ogen te zien en actie te ondernemen. Hij spreekt daarbij de politiek aan, maar ook burgers, professionals en rechters. “Zij moeten zelf weer hun ruimte opeisen en heroveren. Want dat zal niet vanzelf gaan.” De eerste exemplaren van zijn boek reikte hij daarom uit aan een huisarts en een rechter. “Om ze te bemoedigen. Ik heb geprobeerd aan te geven hoe het komt dat zij in deze situatie zitten en wat ze eraan kunnen doen. Niet omdat ik de hoop in de politiek heb opgegeven, maar omdat de politiek het niet alleen kan.” In Nieuwsuur zegt huisarts Toosje Valkenburg dat zij blij is met de oproep van Tjeenk Willink. Ze is betrokken bij de actiegroep ‘Het roer moet om’: huisartsen die er genoeg van hebben dat ze 40% van hun tijd kwijt zijn aan het invullen van formulieren. Ze willen met hun vak bezig zijn en niet met declaraties. “We hebben het gevoel dat er steeds meer regels komen, omdat er te weinig vertrouwen is in professionals. Daar ligt een grote frustratie”, zegt Valkenburg. “Er wordt wel naar ons geluisterd, maar er wordt te weinig gedaan. En als er al iets bedacht wordt, wordt er te weinig tijd genomen om het goed in te voeren.” Ook een groep rechters liet recent een tegengeluid horen. Ze hebben zich verenigd onder de naam ‘Tegenlicht’ en zijn uiterst bezorgd over de omstandigheden waaronder ze moeten werken. Ze vrezen voor de toekomst van de rechtspraak. De groep stuurde vorige maand een brandbrief aan de Tweede Kamer. “Er is sprake van een ‘verbestuurlijking’ van de rechterlijke macht”, zegt rechter Petra van der Veen, die bij ‘Tegenlicht’ is aangesloten. “De sturing op cijfers en financiering is enorm en dat heeft een grote invloed op de praktijk van je werk. Daarom is het echt nodig dat mensen die recht spreken van zich laten horen en tegenspraak bieden.” [ik stel dat dit probleem het gevolg is van het feit dat wij bestuurd worden door technocraten, mensen die zijn opgeleid om in systemen te denken, waarbij sociale en maatschappelijke gevolgen worden genegeerd. Ik heb deze week bij de gemeente aan de bel getrokken over een wijziging van de parkeertijd bij betaald parkeren in de openbare ruimte waarbij voorbij is gegaan aan de gevolgen die dat heeft voor ouderen, die nog wel met de auto boodschappen doen in het stadscentrum, maar minder mobiel meer zijn. En dan hebben onze lokale bestuurders de mond vol over aandacht voor (alleenstaande) ouderen die nog op zichzelf wonen en als gevolg daarvan vereenzamen] Tjeenk Willink hoopt op een revolutie, maar die kan volgens hem ook klein beginnen. Wel staat het voor hem vast dat het moet komen vanuit de samenleving: van dit soort actiegroepen van rechters en huisartsen en burgerinitiatieven waarbij mensen zelf dingen opzetten en regelen. [doelt hij hier ook op de Gele Hesjes-beweging] Want de politiek houdt zich volgens hem te veel bezig met afzonderlijke maatregelen en te weinig met het geheel. De publieke dienstverlening lijdt onder de bezuinigingsdrift en de alsmaar uitdijende regelgeving. “De overheid functioneert niet goed. We hadden de afgelopen dertig jaar de pretentie dat de overheid efficiënt zou gaan werken, als een bedrijf. Maar dat blijkt niet te werken.” Ik steun Tjeenk Willink in zijn oproep.

© 2018 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 14 december 2018; week 50: AEX 506,53; Bel20 3384,29; CAC40 4.853,7; DAX30 10.865,77; FTSE 100 6.845,17; SMI 8.713.68; RTS (Rusland) 1116,5; DJIA 24.100,51; NY-Nasdaq 100 6.594,96; Nikkei 21.374,83; Hang Seng 26.094,79; All Ords 5.678,8; SSEC 2.583,74; €/$1,130947; BTC/USD $3194,73; 1 troy ounce goud $1238,10; dat is €35.172,44 per kilo; 3 maands Euribor -0,311% (1 weeks -0,378%, 1 mnds -0,368%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,41%; 10 jaar VS 2,8944%; 10 jaar Belgische Staat 0,742%, 10 jaar Duitse Staat 0,255%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,15%, 10 jaar Japan 0,0298%; 10 jaar Italië 2,972%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,259.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.