UPDATE 15022020/518 President Donald Trump: de straatvechter, de dictator

Na zijn vrijspraak in de impeachment-procedure kiest Trump voor het gevecht 

In blog 517 heb ik geschreven dat ik rekening hou met de optie dat Trump ervoor zal kiezen de strijd voor de verkiezing van de volgende president in november niet aan te gaan. Hij zal zichzelf met een Presidentieel Besluit herbenoemen, vooralsnog voor een periode van vier jaar. Hij zal zich daarvoor verdedigen naar zijn achterban de Republikeinse parlementariërs, gouverneurs en politici dat hij de strijd niet aangaat met de democraten die hij omschreef als “kwaadwillig en gemeen”. De leider van het impeachment-onderzoek, Adam Schiff, noemde hij een “gemene en verschrikkelijke man”, die ook nog eens corrupt is. Ook de speaker in het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, noemde hij ‘verschrikkelijk’. De agenten van de FBI die eerder onderzoek naar hem deden waren ‘schofterig, oneerlijk en smerig’. Hun leidinggevenden zijn ‘tuig’ en een ‘gluiperd’. De enige Republikeinse senator die voor zijn impeachment heeft gestemd, met de aanklacht tegen ‘machtsmisbruik’, de ex-presidentskandidaat van de Republikeinen Mitt Romney, is en was een ‘mislukte’ presidentskandidaat, die een van de slechtste campagnes ooit heeft gevoerd. Trump betuigde, na zijn vrijspraak in de Senaat, spijt dat zijn familie deze ellende, deze nepzaak, heeft moeten doorstaan omwille van een paar kwaadaardige en zieke mensen. Hij beschimpt al deze mensen, ook al is hijzelf de grootste leugenaar en bedrieger, het deert hem kennelijk niet. In de State of the Union sprak hij optimistisch over de staat van de republiek, prees hij uitbundig (en in veel gevallen met overdreven cijfers) de prestaties van zijn regering van jaknikkers. Maar hij sprak niet over de toename van staatsschuld en over het gegeven dat veel Amerikanen op de pof leven. Hij verweet >130 volksvertegenwoordigers dat zij met hun socialistische plannen voor een zorgstelsel het land ‘bankroet’ zouden laten gaan en de medische zorg zouden ‘vernietigen’. Hij sprak niet over samenwerken in het Congres, maar moedigde de Democraten aan in de stemmen met wetsvoorstellen van de Republikeinen. De ‘geest van beschaving en samenwerking’ is ver zoek in Washington. 9 Democraten waren niet verschenen bij de State of the Union en een tiende verliet de zaal toen Trump de benoeming van een conservatieve rechter aan het Suprime Court prees. Wie Trump zegt, zegt tegelijkertijd ‘verslaan en winnen’. Of dat de Democraten zijn, Rusland, China of Europa maakt hem niets uit. Hij moet en zal zijn zin krijgen, tegen elke prijs. Trump is de eerste president die er geen misverstand over laat bestaan dat hij lak heeft aan ‘iedereen’, ook aan het land dat hij regeert. Wanneer hij spreekt over progressieve staten als Californië, New York of Baltimore, dan doet hij dat in termen van afschuw, zoals “vergeven van ongedierte”. De vraag die de journalist van dit artikel, Bas Blokker in het NRC, stelt is – terecht – wie dient het landsbelang? Dit artikel is door mij geschreven met onder meer citaten uit het NRC-artikel van 8/9 februari 2020. Daarvoor mijn dank. Trump bereidt het moment voor dat hij de absolute macht naar zich toetrekt. En hij zich niet langer hoeft te verantwoorden aan de volksvertegenwoordigers. Hij heeft er wel voor gezorgd dat een meerderheid in de Supreme Court zijn beleid steunt. Vrienden en bondgenoten heeft hij zolang hij er geld aan kan verdienen. Hij stelt harde eisen aan zijn ‘tegenpartijen’, tot ze zich onderwerpen aan zijn eisen. Doen ze dat niet dan krijgen ze de volle tegenwind. En wat is de positie van Rutte in dat proces?

Het coronavirus zal ook economisch gigantische gevolgen kunnen hebben

Dat staat op https://www.redactie24.be/news/27201/coronavirus-heeft-gigantische-economische-gevolgen-wereldwijd-dreigen-er-problemen-met-iphone-en-er-is-nog-meer Veel fabrieken in China zijn momenteel gesloten. Ze doen dat om te voorkomen dat het virus 2019-nCoV, nu ook bekend als COVID-19, zich niet verder kan verspreiden. Bij het sluiten van dit blog waren wereldwijd 69.275 mensen besmet, zijn er 1669 overleden en verkeren er 11.299 in een kritieke fase. In de hele wereld zijn er bedrijven afhankelijk van wat er in China gebeurt. Als die bedrijven nog lang dichtblijven, dan dreigen er grote economische gevolgen, niet alleen in China, maar ook elders in de wereld. De automobielsector is bijvoorbeeld erg afhankelijk van leveranties uit China. Als de fabrieken er niet snel openen, dan dreigen die ook zij stil te vallen. De voorraden zijn immers al laag. Het gevolg kan zijn dat er wereldwijd geen nieuwe auto’s meer gemaakt kunnen worden. Maar ook bij Apple kijken ze richting China. Zij hebben onderdelen nodig van twee fabrieken daar. Blijven die nog lang weg, dan komt onder meer de bevoorrading en ontwikkeling van nieuwe iPhones in gevaar. Ik maak daar enig voorbehoud bij. Maandag zijn veel bedrijven weer aan het werk gegaan. Weliswaar stijgt het aantal besmette personen in China met enkele duizenden per dag maar 50.000 besmette Chinezen maken toch maar 0,03% van de bevolking uit. Beleggers hebben hun mineurstemming laten vallen, ondanks dat dat er hier en daar beslist wel economische en financiële schade wordt geleden, die bij lange nog niet is in te schatten in en buiten China. Neem de cruiseschepen, Chinese toeristen die thuis blijven, fabrieken die leveringsproblemen krijgen. Beleggers laten zich daar niet door van de wijs brengen. Er is voldoende gratis geld in de markt om op de financiële markten te blijven kopen. Ook de hoop dat de Chinese centrale bank met verdere stimuleringsmaatregelen komt (meer geld in de markt gaat pompen) om de economische schade door het coronavirus te beperken, deed beleggers massaal in aandelen stappen. Het optimistische sentiment werd ook niet verstoord door het bericht dat ‘door het dieselschandaal en oplopende kosten voor de productie van elektrische auto’s de Duitse autofabrikant Daimler de slechtste prestatie in de afgelopen decennia heeft neergezet. Het moederconcern van Mercedes-Benz zag de €7,6 mrd winst uit 2018 vorig jaar goed ineenschrompelen tot €2,7 mrd. Daimler heeft sinds mei vorig jaar maar liefst vier winstwaarschuwingen afgegeven, onder meer vanwege de kosten die het maakt vanwege het schandaal met sjoemeldiesels uit het verleden. Ook maakt de fabrikant extra kosten om auto’s van de band te laten rollen die voldoen aan de nieuwe CO2-regelgeving in de Europese Unie. Het autoconcern snijdt ter compensatie van die kosten fors in het werknemersbestand. Duizenden banen verdwijnen de komende jaren, maakte Daimler al eerder bekend. Onder meer één op de tien managers moet op zoek naar ander emplooi.

Nederland staat in de top 10 van landen die economisch het meest worden getroffen door het nieuwe coronavirus https://www.welingelichtekringen.nl/economie/1527664/nederland-bij-10-economisch-meest-getroffen-landen-door-virus.html Volgens onderzoeksbureau Altares Dun & Bradstreet zijn er bijna duizend Nederlandse bedrijven die direct worden geraakt. Zij hebben filialen of dochterondernemingen in Chinese regio’s die door het virus zijn getroffen. Andere landen die hoog op de lijst staan zijn bijvoorbeeld de Verenigde Staten, Japan en Duitsland. Wereldwijd zijn er 49.000 bedrijven buiten China die opereren in de betreffende gebieden in het Aziatische land. De studie bevestigt nogmaals dat de virusuitbraak wereldwijd grote economische gevolgen heeft. Meer dan 5 miljoen bedrijven in de wereld zijn volgens Altares Dun & Bradstreet afhankelijk van Chinese leveranciers uit de regio’s. “Wuhan, de plaats waar het coronavirus uitbrak, is een belangrijke transporthub in China”, legt een woordvoerder van Altares Dun & Bradstreet uit. Volgens hem kunnen door de maatregelen die China treft om het coronavirus te beteugelen, bepaalde bevoorradingsketens stil komen te liggen. “Dit heeft desastreuze gevolgen voor een bedrijf en daarom is het essentieel dat organisaties de mogelijke impact goed in het vizier hebben.”

De politieke crisis in Duitsland raakt landen wereldwijd

Nu Duitsland in een politieke crisis verkeert, dreigt het gebrek aan leiderschap op het wereldtoneel alleen maar langer te gaan duren. Europa dreigt achterop te raken. ‘Duitsland is de olifant in de kamer.’ https://www.parool.nl/wereld/de-politieke-crisis-in-duitsland-raakt-landen-wereldwijd~b41bee26/ Al voordat Angela Merkel’s gekozen opvolger deze week de Duitse politiek in een diepere chaos duwde door aan te kondigen dat ze het toch niét doet, waren er klachten over het gebrek aan Duits leiderschap in Europa. Het ontbrak Merkel aan visie, luidde al tijden de kritiek in binnen- en buitenland. De vrouw die 14 jaar lang bondskanselier was, vermeed ieder risico. Haar land had de handen nog vol aan het loskomen van de geschiedenis en was niet in staat een doorslaggevende rol te spelen in het verdedigen van het multilateralisme. Ook niet toen Donald Trump op het punt stond dat geloof in samenwerkende bondgenoten op te blazen. Die zorgen zullen dit weekend alleen maar meer voor het voetlicht worden gebracht. Tijdens de jaarlijkse Veiligheidsconferentie in München – het politieke equivalent van het Wereld Economisch Forum in Davos – ontmoeten analisten en diplomaten van over de hele wereld elkaar om te praten over internationale veiligheidsuitdagingen. Het is veelzeggend dat de stilstaande en ideologisch gespleten Duitse regering nauwelijks een rol van betekenis speelt op de agenda. En dat dertig jaar na de hereniging van oost en west. Merkel komt zelf niet eens naar München. De Duitse kwestie zal niettemin een hoofdonderwerp zijn voor de wereldleiders aan tafel. “Duitsland is de olifant in de kamer,” zegt directeur Jan Techau van het Duitse Marshallplanfonds in Berlijn. “Vandaag de dag denkt iedereen weer aan Duitsland en zijn leiderschap op het gebied van veiligheid. Het ontslag van Merkel’s beoogde opvolger Annegret Kramp-Karrenbauer (AKK) zal alleen maar meer vragen opwerpen over welke kant Duitsland op gaat. Die onzekerheid betekent dat het land de komende maanden vooral naar binnen toe zal zijn gekeerd. De verlamming waar bondgenoten in de Europese Unie en Washington zich zo aan ergeren, zal nog langer duren. De Duitse elite ziet heus wel in dat de problemen zich alleen maar verder opstapelen. Een klein maar levendig groepje experts op het gebied van buitenlandpolitiek erkent al langer dat er behoefte is aan meer strategisch denken, een sterkere eurozone en investeringen in belangrijke technologieën en groene economie. Het gezelschap heeft oog voor de uitdagingen – van klimaatverandering en Russische inmenging tot de technologische oorlog tussen China en de VS – waardoor Europa riskeert achterop te raken. Maar zelfs terwijl China, Rusland en het Amerika van Trump als roofdieren om Europa heen draaien – of het nu om Oekraïne, Huawei of handel gaat – ontbreekt het aan politiek leiderschap dat zich laat vertalen in beleid waar Duitse kiezers achter staan. “Er is geen gevoel van urgentie in Duitsland,” zegt Techau. “China, Rusland, de situatie met Trump, alleen dat kleine groepje strategen heeft het op de radar.” Een van de redenen daarvoor is dat het goed gaat in Duitsland. Voor de meeste mensen, vooral in het van oudsher dominante westen, is Merkel’s termijn een periode geweest van stabiliteit en welvaartsgroei. “Een terughoudende status quo in de samenleving ondersteunt een terughoudende status quo in de regering,” zegt Timothy Garton Ash, hoogleraar Europese geschiedenis aan de Universiteit van Oxford. De laatste paar jaar is een angst voor de toekomst binnengeslopen, zegt Garton Ash, maar die heeft zich vertaald in een sentiment van ‘laten we genieten van wat we hebben’. Ideeën om te veranderen zijn moeilijk te verkopen aan mensen die in de decennia na de Tweede Wereldoorlog juist door terughoudendheid rijk en invloedrijk zijn geworden, vult Jan Techau aan. “Duitsland is rijk en machtig geworden, heeft zich herenigd en kreeg zijn soevereiniteit terug. En nu verwachten de landen die ons al die jaren onder de duim wilden houden opeens leiderschap. Dat pikken de Duitsers niet.” Duitsland heeft zich traditioneel altijd reactief en pragmatisch opgesteld, zegt hoogleraar politieke economie in Berlijn Henrik Enderlein. “We zijn eigenlijk aan het slaapwandelen. Ondanks de val van de Muur en de eenwording zijn we nog altijd niet hersteld van het idee ‘als we maar lang genoeg wachten, komt vanzelf alles goed’.” Duitsland is bovendien nog helemaal niet klaar om ‘economisch te lijden om er politiek beter van te worden’, zegt Christian Odendahl, als econoom verbonden aan het Berlijnse Centrum voor Europese Hervorming. “Maar toch is het wel veranderd in een land dat zich economisch onzeker voelt over de toekomst.” Die onzekerheid komt voor een deel door het gegeven dat Duitsland meer dan andere landen afhankelijk is van export naar en investeringen in China. Dat heeft invloed op tal van beleidsterreinen – van Huawei tot Hongkong – en zorgt ervoor dat Berlijn uiterst voorzichtig is en liever niet al te veel risico’s neemt. Merkel’s neiging om risico’s uit de weg te gaan is een van de redenen dat het contact is verwaterd met de Franse president Emmanuel Macron. Die heeft strategische visies over Europa te over en zou ze maar wat graag uitvoeren. De twee zijn het niet vaak eens, en ze kunnen het ook al niet goed met elkaar vinden. Dat maakt de richting die de Europese Unie na de Brexit op moet gaan nog veel ingewikkelder. Toen Donald Trump tot president werd verkozen in de Verenigde Staten, verwachtte eigenlijk iedereen dat Merkel voorop zou gaan in het verdedigen van het op regels gebaseerde multilateralisme waar Duitsland en Europa zoveel aan hebben gehad. “Toen Trump werd beëdigd zagen we in Angela Merkel de nieuwe leider van het Westen. Wie zou dat nu nog zeggen?” vraagt directeur van de Noord-Atlantische Raad Anna Wieslander. “Het is een teken dat Duitsland de verkeerde kant op is gegaan,” besluit ze. “Duitsland is een verenigende leider, terwijl Frankrijk alleen verstorend werkt. Maar Merkel geeft niet thuis.” © The New York Times. Vertaling: David van Unen Een artikel waar veel herkenningsaspecten in zitten. Ik plaats hier en daar toch wel enige kanttekeningen bij. Op de eerste plaats vraag ik mij af of de VS van Trump nu zo rouwig zijn dat de kracht van Europa is weggezakt en er nog geen aanwijzingen zijn dat de verdeeldheid in de EU zal omslaan in een krachtdadig beleid. Ik vrees dat Trump zich volledig gaat inzetten Europa bij de VS in te lijven. Dat lijken nu nog illusies, maar de tijd dringt en een sterke leider is nog niet in beeld. Het grote probleem is Merkel geworden. Na tien jaar bondskanselier had ze al moeten gaan investeren in haar opvolging, binnen Duitsland zelf maar ook Europees en mondiaal. Toen ze enkele maanden geleden fysieke problemen kreeg, trillen bij officiële gelegenheden, had ze zich moeten terugtrekken. Maar dat kon niet want er was geen opvolger in de coulissen, die als een Europese leider zou kunnen doorschuiven. Nu zit Duitsland in de problemen: politiek en economisch. In feite verkeert de Duitse economie in dan wel tegen een recessie aan. Daarvoor zijn meerdere redenen voor aan te wijzen. Het verdienmodel is teveel afhankelijk van het buitenland, onder andere China. De diesel-testen van Duitse auto’s gaven een veel te optimistische voorstelling van zaken over de milieu-gevolgen van de uitstoot. Dat kost veel imago- en financiële schade. Duitsland is te weinig voorbereid op de inrichting van de toekomst. De oosterburen doen nu aan potverteren, maar daar komt een einde aan en niemand neemt op dit moment de regie over van Merkel. Trump zal Europa en Duitsland de helpende hand niet toesteken zonder dat daarvoor een hoge prijs wordt betaald. Europa is op dit moment afhankelijk van de politieke en financieel/economische ontwikkelingen. Elders in dit blog staat dat de economische groei in het laatste kwartaal van 2019 in de eurozone is gedaald tot 0,1%. Verwaarloosbaar voor het gemiddelde van de 19 eurolanden. Dat betekent dat er plussende en minnende landen zijn: Finland -0,4%; Italië -0,3%; Frankrijk 0,1% en Duitsland 0,0%; Nederland 0,4%; Hongarije 1,0%; Litouwen 1,3% en Roemenië 1,5%. Voor de macht van Europa is het van het grootste belang dat er snel een krachtige persoon in beeld komt, die orde op zaken gaat stellen. Op dit moment zie ik dat wensbeeld nog niet. Ik vrees eerder dat Europa verder afglijdt op meerdere vlakken met alle mogelijke gevolgen van dien. De economie van de eurozone is in het vierde kwartaal met 0,1% gegroeid ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Dat meldt het Europees statistiekbureau Eurostat op basis van een voorlopig cijfer. Bij een eerdere raming was de groei van het bruto binnenlands product (bbp) ook al op die stand uitgekomen. Wat opvalt is dat de drie grootste economische West-Europese landen, Duitsland, Frankrijk en Italië zonder economische groei, worden ‘gered’ door drie Oost-Europese landen met een groei >1%, waardoor de eurozone nog net boven de 0,0 grens scoort. In vergelijking met een jaar eerder groeide de economie van de eurozone met 0,9%. Voor de gehele Europese Unie meldde Eurostat een groei van 0,1% op kwartaalbasis en 1,2% in vergelijking met een jaar eerder. De werkgelegenheid in de eurozone ging met 0,3% vooruit. In de gehele EU bedroeg die stijging 0,2%. (bron: iex) De Nederlandse economie is volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek vorig jaar met 1,7% gegroeid. Dat is het laagste cijfer sinds 2014. In 2018 was de groei nog 2,6%. De bouw groeide met 4,7% het hardst, ondanks de stikstof- en PFAS-crisis. Sinds mei 2019 worden er minder vergunningen verleend, maar er waren nog genoeg lopende projecten. De groei was wel minder dan in de voorgaande jaren. De consumentenuitgaven namen vorig jaar 1,4% toe. In de twee jaar ervoor was dat nog ruim 2%. Bedrijven investeerden 5,3% meer en de export steeg met 2,6%. (bron: NOS) Ik verwacht niet dat wij erin slagen de ontwikkelingen van 2019 vast te houden. De bouw zal verder in omvang afnemen, als gevolg van milieumaatregelen, vertraging in de afgifte van bouwvergunningen en door de hoge prijzen voor bouwland door de gemeenten. Of wij blijven plussen met onze export zal afhangen van de gevolgen van de COVID-19 en de inzakkende mondiale handelsomzetten onder meer als gevolg van de handelsoorlogen van Trump.

Hoe toekomstige generaties worden geconfronteerd met Artificiële en Kunstmatige Intelligentie

In het Parool op https://www.parool.nl/columns-opinie/de-vraag-of-ai-de-beste-oplossing-is-wordt-nauwelijks-gesteld~b8befdf9/ vraagt Rudy van Belkom, in ‘het hoogste woord’, aandacht voor de gevolgen van artificiële intelligentie (AI). Daarbij stelt hij aan de orde of Kunstmatige intelligentie (KI) juist meer autonomie of meer afhankelijkheid gaat opleveren. Het gaat in de toekomst niet alleen om de prestaties van de technologieën en de beschikbaarheid van de middelen maar ook over strategische belangen en maatschappelijke acceptatie. Het is goed dat in het Strategisch Actieplan voor AI (SAPAI) wordt uitgegaan van economische en maatschappelijke kansen, maar er is nog onvoldoende aandacht voor de gevolgen van deze automatiseringsdrang. De vraag is namelijk of KI de mens gaat ondersteunen dan wel gaat vervangen? Nemen robots het werk over van het personeel dan wel is de mens in staat de baas te blijven in het arbeidsproces? Al eerder heb ik al eens gesteld dat het intelligentie niveau van robots dat van de gemiddelde mens zal overstijgen. Daarbij komt dat robots 7/7 24/24 kunnen produceren en alleen maar technische ondersteuning nodig hebben. Dat maakt de factor arbeid goedkoper. Er is nu €19 mln zwaartekracht subsidie beschikbaar voor een project dat moet bijdragen aan het samenbrengen van menselijke en artificiële intelligentie. Maar uiteindelijk zal de top van het menselijke IQ worden gekoppeld aan die van de KI. Met de komst van nieuwe generaties zullen andere normen en waarden ontstaan. Begrippen als transparantie en uitlegbaarheid zijn daardoor aan verandering onderhevig. Misschien gaan we wel accepteren dat AI vooringenomen is. De uitdaging zit dan meer in het eerlijk verdelen van oneerlijkheid. Wat we hierbij niet moeten vergeten is dat AI als zodanig niet goed of slecht is, het gaat erom hoe de technologie door mensen wordt ingezet. De vraag is dus wat voor samenleving we willen zijn, gegeven alle technologische ontwikkelingen. De maatschappij zal hoe dan ook fundamenteel veranderen. AI kan ons helpen het juiste pad te vinden. We moeten alleen nog wel uitvinden waar we dan precies heen willen. Ik vrees dat de mens die wedloop gaat verliezen. Wij in Europa kunnen niet bepalen hoe sociaal/maatschappelijk meewegen in de wijze waarop KI een plaats krijgt in de financieel/economische krachtenspel. Er zijn twee andere krachten die dat mede gaan bepalen: China en de VS.

De Belastingdienst heeft de voorlopige belastingteruggave van 124.000 mensen stopgezet

Die beslissing is in januari gevallen. Veel mensen hoorden pas dat zij het geld niet meer kregen toen het eigenlijk zou moeten worden overgemaakt. Door het besluit lopen mensen vaak honderden euro’s per maand mis. In duizenden gevallen is de beslissing ook nog eens onterecht, zo schrijft RTL. De stopzetting is het gevolg van een nieuw regel die de belastingdienst heeft ingevoerd. De dienst wil minder risico’s lopen bij het terugvorderen van ten onrechte uitgekeerde bedragen. Wie geld terugkrijgt van de Belastingdienst, bijvoorbeeld vanwege hypotheekrenteaftrek of betaalde partneralimentatie, kan ervoor kiezen dat maandelijks te laten uitkeren. Op basis van gegevens uit eerdere jaren krijg je dan een bedrag. Als er het jaar erop aangifte wordt gedaan, wordt dit al uitgekeerde bedrag verrekend. Als regels of omstandigheden zijn veranderd, moet je het uitgekeerde bedrag terugbetalen of krijg je extra. De Belastingdienst kiest er dus nu voor om bij mensen van wie ze vermoeden dat het uitgekeerde bedrag later weer terugbetaald moet worden, al pro-actief stop te zetten. Dat doet de fiscus dit jaar in veel meer gevallen dan in voorgaande jaren. (bron: meerdere media waaronder DFT)

Huiseigenaren en woningcorporaties zijn meer geld kwijt dan verwacht aan het verduurzamen van woningen

Het AD schrijft dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft toegegeven dat het de kosten voor de verduurzaming van woningen te laag te hebben ingeschat, maar zegt in een reactie nog achter de berekening te staan. Het planbureau berekende vorig jaar wat de kosten zijn van de maatregelen in het Klimaatakkoord. Onderdeel van het akkoord zijn de kosten voor de vergroening van Nederlandse woningen. Uit de berekeningen van het PBL bleek dat woningcorporaties honderden miljoenen kwijt zouden zijn aan maatregelen, zoals verbeterde isolatie van woningen en huizen van het gas afhalen. Het AD schrijft nu dat deze berekeningen niet kloppen. “Maar van een kostbare rekenfout is geen sprake, de kosten blijven binnen de bandbreedte”, zegt PBL-onderzoeker Nico Hoogervorst in een reactie tegen NRC. Het dagblad schreef onder meer dat PBL geen rekening heeft gehouden met de extra kosten die aannemers in rekening brengen voor winst en risico, maar in een toelichting schrijft PBL dat het planbureau dat wel heeft gedaan. Het planbureau zou ook bepaalde kosten voor architecten, constructeurs en installatieadviseurs, die geplande renovaties moeten voorzien van klimaatmaatregelen, niet mee hebben genomen. Dat klopt ook niet volgens het planbureau. “Door het PBL zijn bijvoorbeeld de kosten die de woningcorporaties toch al maken bij een renovatie, zoals het tijdelijk verhuizen van mensen en het plaatsen van steigers, niet meegenomen.” Daarnaast schrijft het dagblad dat het rentepercentage aan corporaties voor verduurzaming te laag ingeschat zijn, maar ook dat nuanceert het planbureau. PBL zegt in een reactie dat het om een verschil in een rekenmethode gaat. Wooncorporatiekoepel Aedes laat tegenover het AD weten dat de vergroeningskosten zo’n 40% tot 50% hoger liggen dan het planbureau vorig jaar berekende, maar dat klopt volgens het PBL niet. Aedes berekende dit volgens PBL vanuit een geheel anders perspectief. De nationale kosten staan niet gelijk aan kosten voor woningeigenaren, waar Aedes het over heeft, schrijft het planbureau. “Als we deze kosten op basis van actuele gegevens en inzichten opnieuw zouden berekenen, verwachten we dat de nationale kosten slechts enkele procenten hoger zullen uitkomen”, aldus het PBL. Een vreemde en onbegrijpelijke reactie als het Planbureau voor de Leefomgeving zegt dat ze de kosten voor de verduurzaming van woningen te laag te hebben ingeschat en tegelijk stelt dat ze achter hun berekeningen blijven staan. Dat kan natuurlijk niet, zeker niet omdat de Wooncorporatiekoepel stelt dat de kosten van de verduurzaming van de ‘sociale’ huurwoningen 40% tot 50% hoger uitvallen omdat met allerlei bijkomende kosten geen dan wel te laag zijn ingeschat. Die verschillen zijn dusdanig groot dat daar grondig onderzoek naar moet plaatsvinden. Ook in de 2e Kamer worden kritische geluiden gehoord. PBL heeft naar mijn mening de plank fors misgeslagen door te verwijzen naar hun rekenmodellen. (bron: nu.nl)

Comprehensive Economic and Trade Agreement

Het CETA-akkoordis een vrijhandelsverdrag dat in 2017 is afgesloten door de EU en Canada. Het verdrag bevat bijna zestienhonderd pagina’s en heeft het vergemakkelijken van de handel tussen Europa en Canada als voornaamste doel. Om dit te bereiken werd een groot aantal bestaande handelsbarrières opgeheven. CETA betreft een gemengd handelsakkoord: het kan pas in werking treden na goedkeuring door de parlementen van alle 27 lidstaten. Omdat dit erg lang kan duren – zo buigt het Nederlandse parlement zich bijna drie jaar na invoering pas over de kwestie – is een groot deel van CETA sinds 21 september 2017 al in werking. CETA wordt gezien als de kleinere versie van TTIP, het mislukte en minstens zo omstreden handelsverdrag tussen de VS en de EU. Vrijhandelsverdragen zoals TTIP en CETA leiden tot discussie omdat ze van grote invloed zijn op tal van sectoren en velden. Zo bevat het vrijhandelsakkoord tussen de EU en Canada afspraken over samenwerking en afschaffing van tarieven, maar ook over databescherming en juridische kwesties. Dit maakt het tot een allesomvattend akkoord dat veel verschillende individuen, bedrijven en overheden raakt. De Tweede Kamer besprak deze week het controversiële CETA-handelsverdrag tussen Canada en de Europese Unie (EU). Inmiddels zijn parlementen van dertien lidstaten akkoord gegaan. Naast Nederland moeten nog dertien andere landen groen licht geven. Het akkoord is al goedgekeurd door het kabinet en het Europees Parlement, maar de Tweede en Eerste Kamer moeten zich nog buigen over de kwestie. Zo kan Nederland straks de eerste lidstaat zijn die tegen CETA stemt en daarmee mogelijk een stokje steken voor invoering ervan. Voorstanders van het CETA-akkoord, VVD, CDA en D66, zijn met name te spreken over de economische mogelijkheden die het vrijhandelsverdrag biedt. Zo zou het voor meer werkgelegenheid en economische groei kunnen zorgen en verbetert het de mobiliteit tussen de EU en Canada. Tegenstanders van CETA wijzen vooral op de macht die het grote bedrijven geeft. Zo biedt het bedrijven de mogelijkheid om via de rechter overheidsbeslissingen terug te draaien die hun investeringen ondermijnen. Ook biedt het Europese bedrijven de mogelijkheid om diensten aan te bieden op Canada’s van oudsher gesloten publieke sector. Sommige Canadezen vrezen bijvoorbeeld dat Europese waterbedrijven hierdoor de macht overnemen over hun openbare watersysteem. Daarnaast waarschuwen tegenstanders voor het gevaar van sommige producten die door verdere vrijhandel makkelijker in Europa geïmporteerd worden. In Canadees vlees zitten bijvoorbeeld veel groeihormonen. De coalitiepartij CU heeft van minister voor Buitenlandse Handel afgedwongen dat zijn met toezeggingen komt die tegemoetkomen aan hun eisen. Wat nog mee kan spelen is de vrees dat Amerikaanse bedrijven middels hun vestigingen in Canada juridische geschillen met Europa zouden kunnen uitvechten buiten de rechtspraak van de 27 EU-lidstaten om, en zo overheidsbesluiten kunnen terugdraaien, die hun belangen schaden. Dit is recentelijk ook gebeurd in Pakistan. Pakistan moet twee mijnbouwbedrijven betalen, heeft het arbitragehof van de Wereldbank bepaald, schreef Trouw op 2 december 2019. Antofagasta PLC uit Chili en Barrick Gold Corporation uit Canada krijgen $5,9 mrd voor een project dat Pakistan nooit heeft goedgekeurd en dat nooit is uitgevoerd. Ze eisten daarom schadevergoeding. De bedrijven wonnen de zaak voor een arbitragerechtbank van de Wereldbank; die bank is opgericht om ontwikkelingslanden te helpen. De Amerikaanse top-econoom Jeffrey Sachs heeft felle kritiek. Pakistan wordt beroofd, vindt hij, en er is geen eerlijk spel gespeeld. De zaak gaat terug tot 1993, toen de Amerikaanse mijnbouwer BHP een joint venture sloot met de ontwikkelingsautoriteit van de Pakistaanse provincie Balochistan. Het idee was om naar goud en koper te zoeken en, als dat succesvol was, een mijnbouwlicentie aan te vragen. Het project kwam nooit van de grond. Het Pakistaanse Hooggerechtshof stelde in 2013 vast dat de ontwikkelingsautoriteit de mijnbouwwet had overtreden. Er was geen transparante aanbesteding geweest en de autoriteit was niet bevoegd om zo’n vergaand contract te sluiten. De voorzitter ervan leefde boven zijn stand, aldus het hof, wat duidt op corruptie. De schadevergoeding bedraagt bijna 2% van het bruto binnenlands product van Pakistan, dat financiële steun krijgt van het Internationaal Monetair Fonds, een zusterorganisatie van de Wereldbank. “Het is ruim tweemaal zoveel als Pakistan uitgeeft aan gezondheidszorg voor 200 miljoen mensen, in een land waar 7% van de kinderen voor hun vijftiende verjaardag sterft”, schrijft Sachs, professor aan de Columbia University. Sachs is ook betrokken bij de duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN. Bij internationale investeringsrechtbanken kunnen bedrijven, buiten de reguliere rechtbank om, een zaak beginnen tegen landen die hun belangen zouden schaden. In dit geval achtte het Hooggerechtshof van Pakistan het mijnbouwproject in strijd met de Pakistaanse wet. Daarop stapten de mijnbouwbedrijven naar de arbitragerechtbank van de Wereldbank, het International Center for the Settlement of Investment Disputes. Drie rechters gaven de mijnbouwers alsnog gelijk. Antofagasta kreeg het contract in 2006 in handen voor $167 mln en verkocht de helft aan mede-eiser Barrick Gold Corporation. De investeringsrechtbank bepaalde de waarde van het project nu op $4 mrd. De schadevergoeding is gebaseerd op de winsten die de mijnbouwers hadden gemaakt als het niet-bestaande project was doorgegaan. Volgens de investeringsrechtbank hadden de mijnbouwers recht op een gebied van 1000 vierkante kilometer, ook al verbiedt de Pakistaanse wet licenties voor zulke grote oppervlaktes, zegt Sachs. Ook stelt de investeringsrechtbank eenzijdig vast dat de mijnbouwers vijftien jaar lang belastingvoordelen zouden genieten. Daarbij komen nog rente met terugwerkende kracht en juridische kosten. In totaal $5,9 mrd. Investeringsrechtbanken liggen vaker onder vuur, ook in verband met CETA, het handelsverdrag tussen de Europese Unie en Canada dat het Nederlandse parlement nog moet ratificeren. Het idee achter investeerdersbescherming is dat bedrijven niet de dupe worden van grillige overheden. De EU zegt dat de investeringsrechtbank van CETA is gemoderniseerd: de arbitragecommissie is transparanter en er komt een mogelijkheid om in beroep te gaan. Maar ook dan blijft de vraag waarom grootbedrijven zich buiten de wet kunnen stellen. Maurice de Hond heeft de achterban van politieke partijen geënquêteerd hoe zij denken over CETA. Allen: voor 32%, tegen 38%, geen mening 30%; VVD: 59-13-28; CDA: 53-19-28; D66: 66-10-24. Partijen waarvan een meerderheid van de achterban tegen CETA is: FvD 64%, SP 58%, PvdD 54%, GL 51%.

VS slaat terug en verhoogt heffingen op Europese vliegtuigen

De Verenigde Staten hebben de importheffingen op Europese vliegtuigen verhoogd van 10% naar 15%, meldde de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger USTR. De heffingenverhoging maakt deel uit van een pakket aan tegenmaatregelen die de Amerikanen hebben genomen vanwege de illegale staatssteun die de Europese Unie jarenlang aan vliegtuigbouwer Airbus verleende. De wereldhandelsorganisatie (WTO) besloot in oktober dat de VS in zijn recht stond om tegenmaatregelen te nemen vanwege de Europese staatssteun. Airbus laat in een reactie weten dat de heffingenverhoging niet het door de Amerikanen beoogde effect zal hebben en vooral Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen zal raken, die al met een tekort aan vliegtuigen kampen. “Zij zullen uiteindelijk die heffingen betalen”, aldus Airbus. De twee machtsblokken zijn al zeker vijftien jaar in conflict over steunprogramma’s aan vliegtuigbouwers Airbus en Boeing. Ook dat laatste bedrijf ontving namelijk illegale steun, maar dan van de Amerikanen. Handelsvertegenwoordiger USTR heeft ook enkele aanpassingen gedaan aan heffingen op Europese goederen als Franse kaas, Schotse whisky en olijven. Zo werd de heffing op pruimensap verlaagd. Het grootste deel van de heffingen op Europese producten is gelijk gebleven, op 25%.

Koopkracht werkenden stijgt dit jaar

De lonen zijn in tien jaar tijd niet zo hard gestegen als in januari. Doordat de prijzen tegelijkertijd veel minder hard omhoog gaan, houden werkenden per saldo meer geld over om uit te geven. Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft berekend dat de lonen afgelopen maand in het bedrijfsleven stegen met 3,4%. Over heel 2019 stegen die lonen met 2,4%. Verder is de inflatie gezakt en zijn er dit jaar geen belastingverhogingen die in de prijzen doorwerken en vooral elektriciteit is goedkoper geworden. Het CBS denkt daarom dat de koopkracht van de meeste werkenden dit jaar stijgt. (bron: NOS) Hier wordt een gemanipuleerde voorstelling van zaken gegeven. Voor wat betreft de energieheffing is die voor stroom heel licht gedaald met 0,09 cent per kWh dat is 0,009%, en voor stroom gestegen met 3, 99 cent, dat is een stijging met 13,6%. In geld uitgedrukt is de stijging van de heffing voor gas dus aanzienlijk hoger dan het dalinkje van stroom. Wat betekent de stijging van de verwachte koopkracht voor de samenleving? Er zijn 9 miljoen werkenden, die full-time werken dan wel enkele uren in de week, en 3,3 miljoen gepensioneerden. De inkomsten van gepensioneerden zullen niet tot slechts incidenteel stijgen (AOW), meestal minder dan de inflatie. Die gaan er dus eerder in koopkracht op achteruit dan dat zij profiteren van de stijging van het inkomen van de werkenden. Maar ook daar moet je kritisch naar kijken want huishoudens worden wel degelijk geconfronteerd met stijgende kosten, voor de zorgverzekering, energie (gas, water en waterschapslasten), benzine, huur, en gemeentelijke lasten. Nee, zo positief als de rekenmeesters van het CBS het schetsen, is de realiteit niet.

Slowaakse boeren komen in opstand tegen een grondmaffia

Op https://www.nrc.nl/nieuws/2020/02/04/slowaakse-boeren-pikken-het-niet-langer-de-oligarchen-liquideren-ons-a3989243 een lang verhaal over wantoestanden in Slowakije over landbouwmagnaten en financiële groepen die verknoopt zijn met de politieke macht. De boeren pikken het niet langer. Ze hebben een politieke partij opgericht die deze maand deelneemt aan de parlementsverkiezingen. Boer Cenkner woont hier al vijftien jaar, maar zijn boerderij is nog steeds een onafgewerkte aaneenschakeling van rommelige bijgebouwen: voorin leven de mensen, achterin de varkens, kippen en konijnen. Op de muur langs de straatkant heeft hij een foto aangebracht van het gloriemoment van de opstandige landbouwers: met meer dan honderd tractoren en machines doorkruisten ze het land om in hoofdstad Bratislava hun woede te tonen. Die woede richt zich op wat zij een ‘moderne maffia’ noemen. Zij gebruiken volgens Cenkner hun invloed om grond te ontfutselen van kleine boeren en de bijbehorende EU-fondsen op te strijken. Een van de doelen van die Europese landbouwsubsidies is ‘inkomenssteun’ verschaffen aan boeren die anders moeilijk zouden kunnen overleven. Vele kleine boeren maken er ook op die manier gebruik van. Maar betalingen van meer dan €200 per hectare maken het tegelijk een lucratief systeem voor grote bedrijven. In Slowakije wordt volgens statistieken van de Europese Commissie, 94% van de subsidies – goed voor €400 mln per jaar – opgedweild door 18% van de landbouwbedrijven die subsidie aanvragen, dat zijn eveneens de grootste bedrijven. „Sommige bedrijven dienen gewoon valse aanvragen in”, zegt Cenkner. Andere ‘groten’ maken kleine boeren het leven zuur om zelf meer in de pot te kunnen graaien. Neem nu Cenkner zelf. Hij pacht zijn grond van verschillende eigenaren – de Slowaakse grond is om historische redenen uiterst versplinterd, vaak is het zelfs onduidelijk wie precies de eigenaar is. Door die juridische vaagheid kunnen malafide bedrijven claims leggen op land dat iemand anders al bewerkt – en dus ook op de bijbehorende subsidies. Dat is exact wat een lokale grootgrondbezitter deed met zijn land, zegt Cenkner. Zolang de traag werkende overheidsinstanties geen beslissing nemen over die ‘kruisende’ claims, heeft hij geen toegang tot €10.000 aan subsidies die hij zelf aanvroeg voor hetzelfde land. „Dat betekent dat ik geen geld heb voor meststoffen of zaaigoed. Ze drijven me naar een faillissement.” Zodra een landbouwer failliet is, liggen zijn percelen voor het oprapen. „Zo liquideren de oligarchen ons.” Volgens Cenkner krijgen ze daarbij hulp van politici en ambtenaren. Sinds hij die boodschap openlijk verkondigt, vond hij al een kat zonder hoofd op zijn motorkap en probeerden onbekenden hem al tweemaal van de weg te rijden. Het zijn praktijken die Slowaken tot voor kort met de Italiaanse maffia associeerden, vertelt Andrej Ban, journalist bij dagblad Denník N. Toen hij na de moord op onderzoeksjournalist Jan Kuciak in 2018 vanuit hoofdstad Bratislava naar het oosten van het land trok, verwachtte hij daar de Zuid-Italiaanse ’Ndrangheta aan te treffen. Leden van dat misdaadsyndicaat waren het opzienbarendste doelwit van Kuciaks onafgewerkte onderzoek naar fraude op het platteland. „Maar lokale boeren zeiden: focus niet op de Italianen met hun Ferrari’s, wij hebben andere problemen.” Zij wezen naar ex-volksvertegenwoordigster Lubica Roskova, het regionale boegbeeld van de links-populistische regeringspartij Smer-SD. Roskova – ‘de gravin’ – had een reputatie als efficiënt fondsenwerver en netwerker. „Haar familie is een soort clan”, zegt Ban. „Ieder lid heeft een positie in de administratie, de politie, het gerecht. Zelf werkte ze als psychologe die politiemannen moest doorlichten. Wanneer een agent gepakt werd met smeergeld, bepaalde zij mee of hij kon blijven werken.” Ban vlooide uit hoe ze landbouwsubsidies kreeg voor gronden waarvan ze eigenaar noch gebruiker was. „Subsidie-aanvragen gebeuren één keer per jaar”, schrijft hij in een boek over het dossier. „Als je de juiste persoon kent in de afdeling van het kantoor in [districtshoofdstad] Michalovce, kan die je laten weten op welke percelen niemand subsidies aanvraagt. Bingo! Want dan kun je in alle stilte zelf subsidies aanvragen.” Bewijzen dat je het land in bezit hebt of pacht, is niet nodig. Je moet er alleen op werken. In de praktijk, zeggen Ban en Cenkner, volstaat het om een ploeg door de grond te trekken voor de controledienst luchtfoto’s maakt. Op een aantal van Roskova’s percelen, gebeurde zelfs dat niet: ze kreeg subsidies voor een vliegveld, parkeerplaatsen en een stuk industriegebied. In 2017 al stelde het subsidieagentschap onregelmatigheden vast in haar aanvragen. Het nieuws deed toen weinig stof opwaaien. Nadat Ban de zaak-Roskova in 2018 onder de aandacht had gebracht, werd ze uit de partij gezet en aangeklaagd voor fraude met EU-subsidies. Het subsidieagentschap eiste ongeveer €200.000 terug. Dat de hamer pas onlangs neerkwam, voedde beschuldigingen dat Roskova haar invloed gebruikt moet hebben om controles en straffen te ontwijken. Dat klopt niet, zegt ze in een reactie: „Ik heb nooit mijn invloed gebruikt om mijzelf of mijn zaken te bevoordelen.” Verder wil ze geen commentaar leveren zolang het onderzoek loopt. Het subsidieagentschap antwoordde niet op vragen, maar verklaarde eerder dat er „geen systematische fouten” gemaakt zijn in de procedures. Dat evident frauduleuze aanvragen oorspronkelijk door het controlesysteem glipten, zou hebben gelegen aan de verouderde database van het instituut dat de satellietfoto’s verifieert. De commissie voor begrotingscontrole van het Europees Parlement ging, in vergaderingen met de Slowaakse autoriteiten, uitgebreid op de zaak in. „We hadden veel vragen”, zegt de Duitse oud-Europarlementariër Ingeborg Grässle (CDU), die tot vorig jaar voorzitter was van de commissie. „Ondanks verschillende pogingen hebben ze die niet bevredigend beantwoord.” Landbouwsubsidies voor een parkeerterrein: het is lachwekkend, maar het is niet de belangrijkste steen des aanstoots voor Roskova’s tegenstanders. Haar vrienden waren volgens hen ook betrokken in de praktijken die boer Cenkners bloed doen koken: het indienen van ‘kruisende’ claims om gronden en subsidies te bemachtigen. Hij vertelt over een conflict tussen een boer uit een nabijgelegen gehucht en een zakenpartner van Roskova, die in Slowaakse media beschreven wordt als haar handlanger. De zakenpartner, een ex-politieagent, wilde tarwe oogsten die de boer naar eigen zeggen gezaaid had. Nadat de boer achter geraakt was met betalingen bij het nationale landfonds – dat percelen beheert waarvan de eigenaar onbekend is – had dat fonds zijn pachtland overgeheveld naar de ex-politieagent. Volgens de boer gebeurde dat zonder zijn medeweten. De nieuwe gebruiker had meteen subsidies aangevraagd en kwam, met behulp van een privébeveiligingsfirma, ook de oogst opeisen. Toen de boer dat probeerde te verhinderen, kwam het tot een drie dagen durende veldslag waarin bijlen, knuppels en jeeps ingezet werden. „Scènes als uit een film van Tarantino”, schrijft Ban in zijn boek. Cenkner was erbij, zegt hij, en zag hoe twee mensen van het veiligheidsbedrijf de boer vasthielden, terwijl een derde hem sloeg. „De hele tijd stonden drie politiewagens op een kilometer afstand. En toen ik er zelf tussenkwam, kreeg ik een klap met een telescopische wapenstok.” De verhalen van de betrokken partijen lopen sterk uiteen. Er zijn tegengestelde verklaringen over de procedure bij het landfonds, over wie gezaaid heeft, over wie geweld gebruikte en over de vermeende banden tussen de ex-agent en Roskova. Maar dat het subsidiesysteem een ongelijke oorlog om land aanzwengelt tussen groten en kleintjes, staat volgens Frantisek Oravec buiten kijf. We spreken de medeoprichter van de boerenpartij in zijn ommuurde compound bij het dorpje Gynov. Binnen de omheining zien we een kudde koeien met hun kalfjes, graansilo’s en een flinke verzameling landbouwwerktuigen. Met 2.200 hectare land is Oravec geen kleine boer, maar ook hij werd onder druk gezet. „Ik kreeg bezoek van een financiële groep die zei dat ik land moest afstaan.” Ze dienden een claim in op zijn grond en zijn subsidies. Ook hij kreeg naar eigen zeggen klappen van security-mensen. „Nadat ze in andere sectoren alles opgekocht hadden, heeft dat soort groepen zich ook op de landbouw gestort”, zegt Oravec. „Door die rotsubsidies.” Hij klaagde het bedrijf aan, maar dat beschuldigde hem van betrokkenheid in een reeks andere zaken waar Oravec naar eigen zeggen niets mee te maken had. De juridische strijd is eindeloos. „Tot 2015 had ik het nummer van één advocaat”, zegt hij terwijl hij alle juridische adviseurs in zijn telefoonboek toont: „Nu zijn het er tachtig.” In september oordeelde de Slowaakse recherche dat Oravec alvast op één punt gelijk had: ze vervolgde zijn tegenstanders voor het indienen van frauduleuze subsidieaanvragen op zijn land. Een persoonlijke overwinning”, zegt Oravec, „maar kleinere boeren maken geen kans”. De boerenpartij bezit screenshots van sms-gesprekken waarin ambtenaren van het subsidieagentschap om smeergeld lijken te vragen om aanvragen tijdig af te handelen. De Standaard kon de screenshots bekijken, maar de echtheid ervan niet verifiëren. Het subsidieagentschap heeft de aantijgingen van omkoping steeds ontkend. Volgens zijn directeur wordt dankzij nieuwe wetgeving nu sneller over subsidiebetwistingen beslist. Oravec is schamper: „Ik wacht al jaren op mijn geld.” Het zijn bekende problemen met meerdere Oost-Europese EU-lidstaten. De EC van Juncker heeft daar niets van gemaakt. Het werd in zijn regeerperiode alleen maar erger. In feite is dat corruptie, de wijze waarop regeringsleiders betrokken waren en zijn in het bevoordelen van grootgrondbezitter bij de toewijzing van landbouwsubsidies van de EU. In feite een groot schandaal.

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 14 feb 2020; week 7: AEX 629,23; Bel20 4.185,44; CAC40 6.069,35; DAX30 13.744,21; FTSE 100 7.409,13; SMI 11.128,81; RTS (Rusland) 1534,89; DJIA 29.398,08; NY-Nasdaq 100 9.623,58; Nikkei 23.687,59; Hang Seng 27.815,60; All Ords 7.227,10; SSEC 2.917,01; €/$1,083; BTC/USD $9.867,43; 1 troy ounce goud $1583,60, dat is €46.968,09 per kilo; 3 maands Euribor -0,413%; 1 weeks -0,509%; 1 mnds -0,48%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,324% 10 jaar VS 1,5746%; 10 jaar Belgische Staat -0,185%; 10 jaar Duitse Staat -0,409%; Franse Staat -0,168%; VK 0,633%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,68%; 10 jaar Japan -0,0371%; Spanje 0,29%; 10 jaar Italië 0,909%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,636.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden hoger op onduidelijke gronden (mogelijke de ruime liquiditeiten). De bitcoin daalde weer <$10.000. De goudprijs steeg, rentetarieven noteerden weer wat lager (behalve in Japan en in het VK). Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,35%; Nederland 0,09%; Duitsland 0,108%; Japan 0,3844%; Frankrijk 0,617%; GB 1,089%; Spanje 1,122%; Canada 1,4706%; VS 2,0283%; Italië 1,922%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,75%; Duitsland -0,643%; Denemarken -0,582%; Nederland -0,598%; Frankrijk -0,49%; België -0,502%; Japan -0,133%; Spanje -0,22%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.