UPDATE 15-05-2021/582 Hoe ernstig is het geheugenverlies van de premier?

Ik kreeg vrij snel, nadat ik zaterdagavond blog 581 had gepost, reacties van lezers op mijn kanttekeningen bij de financieel/monetaire stand van zaken die ik had geschetst. Is de stand van zaken echt zo erg als ik had benoemd? We bevinden ons in een situatie die nooit eerder in de geschiedenis, voor zover ik weet, over een langere periode heeft plaatsgevonden anders dan b.v. in de Weimar Republiek, tijdens de wereldoorlogen en de laatste jaren in Argentinië en Venezuela. Maar nooit in de leidende Westerse landen. Om dienstbaar te zijn aan de neoliberale doelstellingen zijn de Fed, ECB, BoF, BoE en kleinere centrale banken overgegaan tot het scheppen van veel meer geld dan wat de economie nodig had en heeft, zelfs ook om de enorme verliezen te financieren als gevolg van de economische krimp (2020) en de corona-pandemie wereldwijd. Dat proces van de overstroming van geld waar geen vraag naar was, leidde tot steeds lagere rentetarieven, in ons land zelfs naar negatieve rentes op de kapitaalmarkt en geen tot negatieve rente op spaargeld van burgers. Banken kunnen bij centrale banken gratis geld lenen, maar wat veel erger is ze kunnen het niet uitzetten, anders dan bij korte termijn handelaren op de financiële markten en bij gokkers voor vrije cryptoproducten. Wat dat laatste betreft: neem de bitcoin, dat geen geld is (ondanks dat het een ‘coin’ = ‘munt’ wordt genoemd) en geen enkele waarde vertegenwoordigt, anders dan de prijs waartegen ze van eigenaar verwisselen. Op dit moment is dat $58.000, dat is ook de prijs van een kilo goud, maar de bitcoin heeft geen enkele waarde. Bij wijze van spreken ‘schone lucht heeft meer waarde dan een bitcoin’. De illusoire waarde van de bitcoin is dat de beschikbaarheid beperkt is, momenteel 18 miljoen stuks en in 2042 kan dat groeien naar max 21 miljoen. Maar neem een andere crypto, de dogecoin, die een half jaar geleden nog €0,002203 waard was en nu €0,4378. Ook de dogecoin heeft geen enkele waarde, maar toen Musk 3 maanden geleden de naam van deze crypto noemde, steeg de koers met 25000%. Als iemand een half jaar geleden voor €5000 in dogecoins had gekocht was hij een paar dagen geleden miljonair geworden toen de koers op 7 mei €0,5015 noteerde, met een belegging zonder enige onderliggende waarde. Betekent dat dat alle cryptoproducten geen waarde vertegenwoordigen? Dat is zeker niet het geval: er zijn zeker crypto’s die een bedrijf vertegenwoordigen, maar anderen worden verhandeld op basis van optimistische prognoses over toekomstige ontwikkelingen, waarvan niemand weet of die ooit ook zullen worden gerealiseerd. Maar wat trekt is de mogelijkheid om er snel rijk mee te worden, soms zelfs supersnel. Die kansen werden mogelijk toen het geld gratis werd en in grote hoeveelheden beschikbaar kwam doordat de (centrale) banken geld in overvloed beschikbaar stelden aan speculanten en gokkers. En toen kwamen de gokkers in beeld en maakten in betrekkelijk korte termijn enorme winsten. Deze situatie zal blijven voortbestaan zolang de overliquiditeiten op de markten blijven bestaan. Op dit moment kopen de centrale banken nog steeds tijd door alsmaar meer geld in de geldmarkten te pompen en ze laten weten daar niet mee te willen stoppen. Ondanks dat nu al geruime tijd de rentetarieven op de kapitaalmarkten wereldwijd blijven stijgen, in Nederland steeg deze week het 10-jarige geld uit het negatieve traject, maar de ECB heeft al laten weten in dat geval – mogelijk – grotere hoeveelheden staatsleningen op te gaan kopen, waardoor de overliquiditeit verder zal stijgen. Als U mij vraagt of dat verstandig zou zijn, zet ik daar grote vraagtekens bij. Het is een gezonde ontwikkeling als de vraag naar geld toeneemt de rente gaat stijgen. Maar ik zet daar wel een kanttekening bij: moet de rente ook gaan stijgen als de vraag naar kredieten ook voortkomt uit het financieren van verliezen (dus zonder direct rendement op te leveren) als gevolg van de wereldwijde lockdown-beleid van de corona-crisis. Het investeren in projecten van de toekomst, en die zijn er velen (duurzaamheid, milieu, ecologie en vele technische ontwikkelingen in quantum-computers, digitalisering, robotisering en als gevolg van Kunstmatige Intelligentie) waarbij ook veel aandacht zal moeten gegeven aan sociaal/maatschappelijke onderwerpen als arbeid, inkomen, opleiding, her- en omscholing, privacy, veiligheid, democratie en Europa, zal de komende jaren grote investeringen vergen, graag in een gezond monetair beleid. Zover zijn we echter nog lang niet, Onze politici kijken weg van de monetaire problemen en genieten van de lage rentetarieven en het vele waardeloze geld dat voor ze beschikbaar is. Maar toch komt er een moment dat de wind gaat draaien. Op welke manier en op welk tijdstip is een vraag die ik niet kan beantwoorden. Er zijn economen van de nieuwe stijl die geloven in onbeperkte hoeveelheden geld tegen geen of een extreem lage rente, ook voor arme landen met hoge staatsschulden, en een onbeperkte leencapaciteit, zonder dat dat een negatieve ontwikkeling van de inflatie in werking zal zetten. Van die lichting ben ik niet, ik geloof nog altijd in de werking van het prijspeil in relatie tot het geld dat in omloop is. Een natuurlijke ontwikkeling kan zijn dat op enig moment, binnenkort dan wel in de toekomst, er een enorme vernietiging gaat plaatsvinden en geld en bezittingen die overbodig zijn voor de opstart van een nieuwe lange golf van Kondratieff, stel rond 2035, die dan doorloopt tot 2100, worden vernietigd. Wat mij stoort is dat onze politieke en monetaire leiders die over deskundigheid op dit terrein zouden moeten beschikken dat met het Parlement en het volk zouden moeten delen. Maar enig vertrouwen dat dit gaat gebeuren heb ik niet, dan wel onze politici hebben die kennis niet dan wel de monetaire autoriteiten verkeren in een situatie waarin ze hopen, zonder al teveel schade aan te richten, kunnen ontsnappen uit de uitzichtloze situatie. Dat ons geld, dat waarde vertegenwoordigde in een kort tijdsbestek is omgezet naar fiat-geld, geld zonder waarde en waarover geen rente meer wordt vergoed, door niemand verantwoording wordt afgelegd. In feite is dat pure diefstal, maar ‘iedereen’ zwijgt daarover. Het gaat over de gevolgen van het monetaire beleid dat de laatste tien jaar is gevoerd en waarvoor Brussel een mandaat heeft afgegeven, maar Brussel, de regeringsleiders van de 19 eurolanden en het Europees Parlement hebben nooit onderhoud gepleegd over de gevolgen ervan voor ‘volk en vaderland’. En de machinerie in Frankfurt draait door.

In het vorige blog schreef ik onder meer dat Rutte zal moeten aantonen dat zijn faalangst om door de mand te vallen met zijn bestuursstijl (door vooraf alles dicht te timmeren) verleden tijd is en dat juist hij de leider is die ons volk voor zal gaan naar de toekomst voor onze jongeren. Die bekwaamheden mist hij en het is te hopen dat hij er niet in slaagt het volk en de Kamer van het tegendeel te overtuigen. Europa heeft nieuwe leiders nodig en geen omgeschoolde afgedankte. Hij is een premier die geen afstand kan nemen van het Haagse en Brusselse pluche. Hij wil nog 4 jaar door, ook al worden er vaardigheden gevraagd waarover hij niet beschikt. Hij is geen multi-tasker, geen oplosser van complexe opdrachten en geen leider met visie. Hij wordt nog op het paard gehouden door een achterban die wil behouden wat ze hebben en wars zijn van veranderingen, zeker als die een onzekere toekomst schetsen. Ik doe een stap van 8 jaar terug, naar begin september 2013 toen Rutte op 3 september in de Rode Hoed zijn H.J. Schoo-lezing uitsprak. Zijn uitspraken van toen en het commentaar erop (in cursief) kun je nu in een andere context plaatsen. “Heersende opinies zeiden de journalist H.J. Schoo niet zoveel. Laat ik daarom vandaag in die geest beginnen en allereerst de olifant die daar in de hoek staat een hand geven. U hebt hem vast ook zien staan. ‘VISIE, staat er in hoofdletters op. Ik kwam dat woord in de aanloop naar deze avond regelmatig tegen in allerlei verwachtingsvolle voorbeschouwingen. En ik zeg u meteen: ik geloof niet in alomvattende blauwdrukken waarmee maatschappelijke problemen in één klap op te lossen zouden zijn. Daar word ik als liberaal altijd een beetje wantrouwend van. Een land, een samenleving past niet in een mal.” “Voor mij geen visie als format hoe het allemaal precies moet, of waar we over 25 jaar achter de komma uit moeten komen, maar wel als perspectief voor mensen.” Er was met veel verwachting uitgekeken naar Ruttes speech. Het wordt hem door sommigen verweten te weinig visie te tonen in tijden van crisis. Politiek verslaggever Joost Vullings, van de NOS, had zelf geen grote verwachtingen van de speech, zei hij op Radio 1. “En die verwachtingen zijn helemaal uitgekomen”. Volgens Vullings heeft Rutte niks nieuws gezegd. “Als het regeerakkoord wordt uitgevoerd, dan komt alles goed, was eigenlijk vooral de boodschap.” Hij kon ook niet veel anders, denkt Vullings, omdat hij daar stond als premier en niet als VVD’er. “Als hij op de lezing een VVD-visie had uitgedragen, dan had Diederik Samsom meteen aan de lijn gehangen. Dus de marges waren klein.” Dat hij geen visie heeft is geen probleem voor hem, want ‘ik geloof niet in alomvattende blauwdrukken waarmee maatschappelijke problemen in één klap op te lossen zouden zijn’. Het zal niemand verbazen dat de liberaal Mark Rutte niet in blauwdrukken gelooft, want dat is niets voor liberalen. Met de handigheid van een goochelaar ontwijkt hij zo het ‘VISIE probleem’. Hij geeft eerst een absurde definitie van het begrip visie – een ‘alomvattende blauwdruk van de oplossing’ – om vervolgens te zeggen dat hij daar niets in ziet. Oplettende lezers hebben de drogredenen al herkend. Het zette meteen de toon voor de rest van het verhaal: Nederland wordt weliswaar geconfronteerd met problemen, maar als we ons maar aanpassen komt het goed. Hij onderbouwt zijn verhaal met foute vergelijkingen en halve waarheden. Maar ik geef toe, hij sprak bekwaam, zonder van papier te lezen. Mij heeft de kritiek dat Rutte geen visie zou hebben altijd verbaasd, want die heeft hij wel degelijk. Zijn visie op Nederland is dat een kleine overheid (‘compact en sterk’) ruimte moet bieden aan een maatschappij met zelfstandige burgers die niet de hulp van de staat inroepen voor elk probleem. Een optimistische visie, want als we goed innoveren kan Nederland de problemen waar zij mee geconfronteerd wordt goed aan. Een groot deel van de lezing was dan ook een lofzang op innoverende burgers, bedrijven en steden. De inspiratie voor zijn visie komt uit de jaren tachtig, ‘mijn vormende jaren,’ zoals hij het zei. Hij verwijst daarbij naar een rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau dat verscheen in 1983 “De nadagen van de verzorgingsstaat.”‘ Het SCP’, aldus Rutte, ‘signaleerde hoe de verzorgingsstaat groot was geworden in het kielzog van een snel groeiende economie’. Achter het masker van optimisme schuilt een conservatief denker, die weet dat we onze positie in de wereld alleen kunnen behouden ten koste van veel bloed, zweet en tranen. Er zijn geen ‘quick fixes’ zegt hij een keer als het over de economische crisis gaat. Het kunstmatige geluk van de verzorgingsstaat maakt ons zwak en afhankelijk. Wat de verwijzing naar de crisis van de jaren tachtig, ook laat zien is dat Rutte de huidige crisis wil oplossen met een recept dat dertig jaar geleden heeft gewerkt. Het probleem is dat dat een totaal andere crisis was die werd gekenmerkt door hoge inflatie, lonen en werkloosheid. Loonmatiging en bezuinigingen werkten toen wel. Sociaaldemocraten en liberalen hebben in de jaren negentig de verzorgingsstaat eendrachtig hervormd en geprivatiseerd. Maar Mark Rutte is blijkbaar nog steeds bezig met het oplossen van een crisis uit de jaren tachtig. De wereld van Mark Rutte is overzichtelijk. We moeten ons aanpassen anders lopen we vast, we moeten daadkracht tonen, geen besluiteloosheid, we moeten kiezen, niet aarzelen. Het is de zwart-wit wereld uit sprookjes. Ook de eurocrisis beschrijft hij in moraliserende termen. Nederland en Duitsland zijn ‘goed’ want zij hebben tijdig hervormd en de Zuid-Europeanen zijn zelf verantwoordelijk zijn voor hun problemen omdat zij zich niet hebben aangepast. Dit is echter onwaar omdat tot 2008 iedereen vol lof was over deze landen. Zij hadden een bloeiende economie en hun staatsschuld was zelfs veel lager dan gemiddeld. Totdat bleek dat het anders was en dat de invoering van de euro misschien toch niet zo’n goed idee was geweest. Banken, waaronder ook onze banken, kwamen in de problemen omdat ze onverantwoord grote risico’s hadden genomen en er op speculeerden dat de overheid ze wel zou helpen. En dat heeft de overheid gedaan. Daardoor zijn de schulden opgelopen. Maar dat verhaal vertelt Rutte niet. Hij vertelt liever het sprookje van de Krekel en de Mier. De Krekels zijn de Zuid-Europeanen die die meer geld uitgeven dan ze verdienen en de Mieren zijn wij en de Duitsers. Dit is het verklaring van Europese politici voor de schuldencrisis in 2010, en dit is de reden waarom de crisis nog steeds niet is opgelost. Het is nergens op gebaseerd en staat daarom een echte oplossing in de weg. Want nu het winter is moet de Mier de Krekel redden, maar daar heeft de Mier helemaal geen zin in.

Een beschouwing over wat de sociaal/maatschappelijke gevolgen zijn van het gevoerde beleid van de kabinetten Rutte. Rick Vrouwenvelder. schreef daarover op 18 juni 2020 in het Parool: Rutte I begon al met bezuinigingen op de zorg en sociale zekerheid. Omhoog krabbelend uit de vorige economische crisis leek het de VVD een goed moment om mensen die minder te besteden hebben nog een extra duw naar beneden te geven. De VVD stelde voor het basispakket van zorgverzekeraars te verkleinen en het eigen risico juist te verhogen. Goed, het waren moeilijke tijden. Het gedoogakkoord met de PVV willen we allemaal vergeten. Het kabinet viel en we kunnen een en ander vergeven. Rutte II was razendsnel gevormd met Samsom (PvdA). Nederland kon door met bezuinigen. Meerdere plannen voor kwaliteitsverbetering in de zorg kregen van de VVD een stem tegen. Een bijna miljoen keer ondertekende volkspetitie ‘Red de zorg’ was volgens het kabinet niet interessant. Het inkrimpen van verpleeghuizen en langdurige zorg daarentegen wel. Na vijf jaar bezuinigingen meldde het CBS een forse toename in het aantal daklozen en zelfdodingen. Enfin, welvarend Nederland was tevreden, de economie draaide weer, op naar Rutte III. Na meer bezuinigingen luidden ziekenhuizen, verpleegkundigen en huisartsen de noodklok. Het ontstane tekort aan zorgpersoneel probeerden enkele partijen nog te redden met een arbeidsmarktakkoord, maar dat ging niet door: de afschaffing van de dividendbelasting moest waarschijnlijk ergens van worden betaald. Nu wil ik, Rick Vrouwenvelder, de zorg niet heilig verklaren, maar de VVD deelt wel vaker klappen uit aan de volksgezondheid. Een aardige middelvinger naar de 12.000 mensen die in Nederland jaarlijks sterven aan ongezonde lucht. Dit is een CV waarop niemand trots kan zijn, behalve Mark Rutte zelf dan.
Informatie-ontwikkelingen

VVD-leider Rutte zei in Nieuwsuur dat hij het vertrouwen van de Kamer wil terugwinnen, maar dat hij “niet opeens allerlei dingen anders” gaat doen. “Ik ben trots op de afgelopen tien jaar.” Rutte wil een nieuw overheidsorgaan in het leven roepen, dat moet kijken of de besluiten van de politiek uitvoerbaar zijn. Mensen kunnen daar aan de bel trekken als ze in de knel komen. Rutte vindt ook dat er een Kamerdebat moet komen voordat er wordt ‘gepolderd’. Verder moet het volgens hem makkelijker worden om als burger je recht te halen tegenover de overheid door rechtspraak toegankelijker te maken. Demissionair premier en VVD-leider Rutte heeft binnenkort een persoonlijk geprek met CDA-Kamerlid Omtzigt. “Ik heb onlangs sms-contact met hem gehad en hij is bereid tot een gesprek”, zei hij in Nieuwsuur. Hij wil vooral weten waar de boosheid zit bij Omtzigt, die al een tijd ziek thuiszit. “Maar hij moet eerst nog wat verder herstellen voordat het gesprek kan plaatsvinden”, voegt Rutte toe. Omtzigt meldt dat hij altijd bereid is tot een gesprek, maar dat dat nu niet lukt. Hij zegt dat het herstel langzamer gaat dan gehoopt door de “aanhoudende stroom zaken rond mijn persoon”.

Ouders die in de toeslagenaffaire ten onrechte als fraudeur zijn bestempeld, zeggen dat ze nog steeds diep in de problemen zitten en dat er veel misgaat bij de schade-afhandeling. Ze deden 10 mei 2021 hun verhaal in de Kamer. Veel gedupeerden maakten duidelijk dat ze het vertrouwen in de overheid kwijt zijn en dat ze erkenning, dat ze geen fraudeur zijn, net zo belangrijk vinden als hun compensatiegelden. De laatste tijd kregen duizenden mensen onterecht weer een afwijzing, omdat niet direct bewezen kon worden dat ze toeslag hebben gekregen. Ook hebben veel gedupeerden hun dossier niet gekregen. (bron: NOS) Onbegrijpelijk dat Rutte van Omtzigt wil horen waar die boosheid bij hem vandaan komt. Als hij daar zelf geen invulling aan kan geven, schort het hem aan inzichten van de psychische schade die hij heeft toegebracht aan Omtzigt, Leijten en Lodders. Bij de een misschien meer dan bij de ander, maar het toont aan dat het de premier schort aan sociale vaardigheid. Ik hoop dat Omtzigt Rutte alle hoeken van de Catshuis laat zien zodat het dan tot Rutte moet doordringen dat de schade die dat proces heeft teweeggebracht bij de tienduizenden slachtoffers en hun, mogelijk wel 100.000 beschadigde kinderen van de kinderopvangtoeslag en de wijze waarop de drie Kamerleden, die daaraan hebben gewerkt, zijn tegengewerkt, niet kan afgedaan met een ‘sorry, sorry, sorry’. Oprotten en nooit meer in de politiek terugkomen. Maar in zijn kielzog kunnen dan ook Hoekstra, Koolmees en van Nieuwenhuijzen op een zijspoor worden gezet. Rutte heeft een enorme plaat voor zijn kop, door aan te nemen dat hij gewoon verder kan gaan met regeren. Stevo Akkerman schreef een interessante column met als titel De zoek-het-maar-uit-samenleving van Rutte, is met een opgeleukte bestuurscultuur niet van de baan: https://www.trouw.nl/opinie/de-zoek-het-maar-uit-samenleving-van-rutte-is-met-een-opgeleukte-bestuurscultuur-niet-van-de-baan~b1e4a8ef/ en Wilma Kieskamp schrijft op https://www.trouw.nl/politiek/wie-goed-oplet-ziet-hoekstra-heeft-de-vertrouwenskwestie-met-rutte-achter-zich-gelaten~b8f41093/ over toenaderingen op het persoonlijke vlak van Wopke Hoekstra met Mark Rutte in de Kamer en vraagt zich af of de fractievoorzitter van het CDA een draai voorbereid van het CDA om zich zeker te stellen van een nieuwe ministerspost. Maar de vraag blijft dan wat wordt de positie van Pieter Omtzigt als hij de nieuwe fractievoorzitter wordt en welke koers gaat de CDA-fractie dan varen? Moeilijk daar al een reactie op te geven want de vraag is, wat gaat er gebeuren met het CDA als de fractie en de partij gaan scheuren? Mijn opinie op dit moment is dat Hoekstra de loozer zal zijn en Omtzigt zal gaan bij volgende verkiezingen voor 30 zetels.

Hamer wil nu echt inhoudelijk verder met de formatie, zei ze op haar eerste persconferentie. Ze heeft drie weken de tijd voor een nationaal herstelplan dat voldoende steun krijgt in de Kamer. De vraag is wel of ze gaat sturen op inhoud, waarvoor Rutte voldoende bekwaam is zo een herstelplan uit te voeren. Maar dan wordt het de vraag of D66, de PvdA en Groenlinks daarmee kunnen leven. Ik denk nog steeds dat in feite het vormen van een nieuw kabinet mogelijk als het Bestuur van de VVD haar cordon rondom de onschendbaarheid van hun politieke leider wordt afgebouwd. Ik denk dat het VVD met Klaas Dijkhoff snel tot overeenstemming zal kunnen komen over het herstelplan en een regering. Voor mij blijft Rutte een blokkade om dit land te regeren.

Mark Rutte te optimistisch over toekomst Nederlandse economie’ De cijfers van de EU geven een minder rooskleurig beeld. Dit jaar heeft Nederland zelfs de laagste groei van de 27 EU-lidstaten. Voor 2022 prognosticeert de EU voor Nederland een economische groei onder het EU-gemiddelde, schrijft de Telegraaf. Typisch het beleid van Rutte. Een veel te optimistische kijk op de werkelijkheid en daaraan gekoppelde voorstellingen van zaken. Het woord ‘realiteit’ komt in zijn vocabulaire niet voor. Waar het ook over gaat: klimaat, milieu, natuur biodiversiteit, het corona-dossier en de samenleving voor generaties van morgen en overmorgen, het ontbeerde hem steeds weer aan visie. Angela Merkel stapt dit najaar, na 16 jaar bondskanselierschap, op. Ze wordt door een deel van de jongeren verweten dat ze de problemen, die zijn veroorzaakt door fossiel-energie, gaat oplossen door ze te laten betalen door volgende generaties, net als de Klimaattafels van Rutte doen. Dat noemen we pragmatisch handelen. Geen van de regeringsleiders durven het aan het opruimen van de chaos door gebruik van fossiele brandstoffen te laten betalen door de generatie, die daarvan optimaal hebben geprofiteerd, maar hen te vrijwaren van de opruimkosten en die door te schuiven naar ‘later’. Merkel heeft ook goede zaken geregeld in Duitsland en in Europa, maar haar daden werden altijd beperkt door haar en de doelstellingen van haar partij, de CDU. Zo werkt de democratie nu eenmaal. Dat werkt ook zo met Rutte. Hij heeft tien jaar geregeerd door zijn ‘achterban’ te vriend te houden en hen te verwennen met douceurtjes. Denk maar aan zijn dividendbelasting voorstel, Nederland Belastingparadijs en de subsidies die nog altijd richting de klimaatvervuilers gaan en wat hem betreft blijft die geldstroom nog vier jaar doorgaan. Neem ook de hulp in de vorm van gratis geld dat nu inmiddels al meer dan een jaar richting de ondernemers gaat, die getroffen zijn door de lockdown als gevolg van de corona-pandemie wereldwijd. Ik ben daar in een bepaalde vorm niet op tegen, maar niet als Sinterklaas met €100 mrd, naar ik inschat, die terugbetaald moeten worden door komende generaties. Ja, wij waren een rijk land en ja, we konden ons wat permitteren, maar niet op de wijze waarop Rutte, Hoekstra en Koolmees dat vorm hebben gegeven. Ik noem deze drie namen omdat ik in hen ‘lakeien van het neoliberalisme’ zie. Even een verduidelijking: een lakei is een ‘slaafse dienaar’ (fig van Daele), het neoliberalisme is een samentrekking van ‘neo = nieuw’ en ‘liberalisme = vrijheid’. Volgens Wikipedia is het een stroming binnen het liberalisme waarin de overheid de rol heeft van schepper en handhaver van markten en concurrentie, met de nadruk op het maximaliseren van individuele vrijheid. Deze visie op de overheid onderscheidt het van het oude ‘klassieke’ liberalisme, dat de overheid een minimale rol in het economisch verkeer toebedeelt, en van het sociale of prograssieve liberalisme, dat de overheid wil inzetten als rem op de ongewenste sociale effecten van de markteconomie. Het neoliberalisme legt sterke nadruk op marktwerking en vrijhandel en het terugdringen van de invloed van vakbonden, staatsbedrijven en andere collectieve voorzieningen. In het hedendaagse spraakgebruik wordt met de term neoliberalisme meestal gedoeld op de wereldwijde trend sinds de 1960er jaren om de invloed van commerciële bedrijven te vergroten ten koste van staatsbedrijven, door middel van privatisering en als gevolg van de werking van de globalisering. Sinds het midden van de 18e eeuw, toen de Schotse filosoof Adam Smith het begrip vrije markten introduceerde is er een koppeling ontstaan met het kapitalisme. Mede door Karl Marx (1818-1883), een Duitse denker in (politieke) filosofie, economie, sociologie en journalistiek, en Friedrich Engels (1820-1895), een Duitse industrieel, sociaal wetenschapper, auteur, politiek theoreticus, filosoof en stichter van de marxistische theorie samen met Karl Marx, werd het economische model ‘kapitalisme’ negatief in beeld gebracht. Mede door dat negatieve imago in de tweede helft van de vorige eeuw, werd het begrip ‘neoliberalisme’ gecreëerd, met een positieve uitstraling maar met dezelfde negatieve inhoud. Niet dat ik een Marxist ben, ik zie wel de positieve kanten van de vrije markt, maar zeker niet in de context waarin het zich heeft ontwikkelt, mede ook omdat de centrale banken hun monetair beleid in dienst hebben gesteld van de neoliberale doelstellingen. Ik zie een dwangbeeld ontstaan, die kan leiden naar een totale ineenstorting van ons financieel/monetaire systeem als gevolg van het in grote hoeveelheden gratis geld pompen in de kapitaalmarkten en bij de banken hetgeen leidt tot extreme koersstijgingen/verstoringen op de vrije markten van cryptoproducten.

Financieel/economische berichten

Voor het achtste jaar op rij heeft warenhuisketen HEMA verlies geleden. Met €215 mln was het verlies in 2020 een van de grootste in de historie van het warenhuis. Alleen in 2018 werd er vanwege afschrijvingen een groter verlies geschreven (van €233 mln). Vanwege de coronapandemie waren winkels afgelopen jaar periodes gesloten of mochten minder mensen tegelijk naar binnen. De omzet daalde maar met 15% en zakte terug tot het niveau van 2014. HEMA werd begin dit jaar overgenomen door de familie Van Eerd, eigenaar van Jumbo, en een investeringsmaatschappij. Saskia Ega Reparaz wordt de nieuwe topvrouw. (bron: NOS)

Het Zwitserse parlement gaat onderzoek doen naar de financiële miljardendebacles bij Credit Suisse rond de investeerder Archegos en financieringsmaatschappij Greensill Capital. Dat meldde de krant SonntagsZeitung. Volgens een parlementslid van de sociaaldemocraten vinden er maandag en dinsdag hoorzittingen plaats van een speciale economische commissie. „Het is de beurt van politici om te kijken naar de kwestie Credit Suisse”, zei hij tegen SonntagsZeitung. Er zal onder meer worden gekeken of het toezicht op de bank verscherpt moet worden. Credit Suisse wilde geen commentaar geven. Vanwege het beursschandaal rond Archegos en de ondergang van de financieringsmaatschappij Greensill leed Credit Suisse miljardenverliezen. Verschillende topbestuurders bij de bank hebben het veld moeten ruimen en er loopt inmiddels een rechtszaak tegen het concern wegens de debacles. Topman Thomas Gottstein heeft gezegd dat de zaken grote ongerustheid hebben veroorzaakt onder de aandeelhouders en andere belanghebbenden bij Credit Suisse. (bron: DFT)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Honderden mensen zijn in de problemen geraakt door foute beoordelingen van arbeidsongeschiktheid door het UWV. Hun dossiers waren terechtgekomen op een verkeerde afdeling en daarna volgden fouten bij een herbeoordeling. 175 gedupeerden hebben zich gemeld, maar de totale groep telt 2100 mensen, die tussen 2006 en 2010 een WIA-uitkering kregen. Door de fouten raakten zij in sociale en financiële problemen. UWV betreurt de gang van zaken en zegt dat mensen onnodig in de problemen zijn geraakt. Een speciaal team is bezig de gedupeerden te helpen en compensatie te bieden, zegt de uitkeringsinstantie.

Corona berichten

Van een aantal landen en gebieden is het reisadvies veranderd van code rood naar geel, meldde het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Dat betekent dat reizen naar deze plekken niet langer sterk wordt afgeraden. Buitenlandse Zaken benadrukt dat het niet zo is dat reizigers uit Nederland in deze landen en gebieden geen enkel risico lopen. Mensen moeten goed op de hoogte blijven van de plaatselijke corona-ontwikkelingen, zegt het ministerie. Reizen naar resterende Europese landen worden vooralsnog sterk afgeraden. Naar een select aantal landen, Finland, Ierland, Malta, Portugal (inclusief de Azoren en Madeira), De Noord-Egeïsche eilanden, Zuid-Egeïsche eilanden, Ionische eilanden, De Balearen en Canarische eilanden, Aruba, Curaçao en Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius, Rwanda en Thailand kunnen we vanaf 15 mei zijn er geen strikte verboden meer om daar op vacantie te gaan. Het is niet zonder corona-risico’s en extra kosten waarmee rekening gehouden moet worden, is de waarschuwing. Volg de ontwikkelingen op https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-buitenlandse-zaken/het-werk-van-bz-in-de-praktijk/weblogs/2021/reizen-naar-het-buitenland-vanaf-15-mei (bron: meerdere media)

De Wereldgezondheidsorganisatie is bezorgd over de Indiase variant van het coronavirus. Het lijkt erop dat deze besmettelijker is dan de ‘gewone’ en de Britse variant. De Indiase mutatie heeft geleid tot een enorme stijging van het aantal besmettingen en doden in India. Per dag komen er 4000 doden bij.

Tot zondag 10.00 uur zijn bij het RIVM 4494 coronabesmettingen gemeld. Gemiddeld blijft het aantal positieve tests afnemen. In de ziekenhuizen nam de bezetting wat af. Er liggen nu 2152 covidpatiënten in het ziekenhuis, van wie 686 op de IC, meldt het LCPS. (bron: nu/RIVM/LCPS)

De koepelorganisatie voor GGD’s wil dat een nieuw kabinet honderden miljoenen extra uittrekt voor publieke gezondheid. Dat geld moet ertoe leiden dat Nederland in de toekomst beter is voorbereid op infectieziekten. Dat zegt coronamanager Nicolette Rigter van GGD GHOR Nederland in Nieuwsuur. Volgens haar moeten bij de GGD’s meer mensen worden aangenomen die verstand hebben van infectieziekten. Ook zou er een crisisorganisatie moeten komen tussen het ministerie van Volksgezondheid en de regionale GGD’s. Rigter wil €600 mln extra voor de preventie van infectieziekten. (bron: NOS) Ik begrijp dat de GGD’s beter ingericht willen worden voor nieuwe infectieziekten dan ze waren voor corona. Maar eens in de hoeveel tijd krijgen we te maken met een pandemie en hoe bereiden wij ons daarop voor? Dat geldt ook voor de vitologen.

Eyeliners

Economisch herstel in Europa loopt achter bij de VS, maar het steunpakket van de VS is 2,1x zo groot: $1900 mrd tegen €750 mrd van de EU.

Voorspelling Coface: economische groei Nederland 2021: 3,5%.

De ziekenhuizen liggen nog vol, maar stijgen niet verder. De LCPS meldt dat er op 12 mei 205 nieuwe coronapatiënten op de verpleegafdelingen van ziekenhuizen opgenomen, 4 minder dan een dag eerder. Op IC’s werden 35 nieuwe patiënten opgenomen, de meesten lagen al in het ziekenhuis. Het waren er 5 minder dan een dag eerder. Voor de vijfde nacht op rij zijn er beschietingen over en weer tussen Israël en Hamas in de Gazastrook. De Arabische nieuwszender Al Jazeera en persbureau AP melden zeker tien doden in Gaza-Stad na een Israëlische aanval.

Minister Hoekstra kan niet langer zeggen dat we een zo rijk land zijn dat we voor 10 tot 30-jarige leningen geen rente hoeven te betalen, maar rente ontvangen van de beleggers, die ons geld willen lenen. Deze week is ook het 10-jarig Nederlandse geld zijn status ‘gratis’ geld kwijtgeraakt doordat de rente op de kapitaalmarkt verder is opgelopen.

Tjeenk Willink gaat af en Hamers stapt in en heeft een verkenningsopdracht tot uiterlijk 6 juni.

Frontberichten

De opdracht was dat de nieuwe Rutte moet overtuigen, zonder de oude Rutte af te danken. Die opdracht is mislukt. Rutte kwam maandag niet met radicale nieuwe ideeën, maar omarmde eindelijk kleine veranderingen. Het is de vraag of dat voldoende is om staande te blijven. Is Mark Rutte erin geslaagd zichzelf te herscheppen? Na het interview bij Nieuwsuur maandagavond moet de conclusie luiden: nog niet echt. De wijzigingen die Rutte voorstelde zijn eerder correcties van politieke gewoontes die langzamerhand uitgroeiden tot politieke problemen, schrijft Wendelmoet Boersema in Trouw. Vooraf waren de verwachtingen hooggespannen. Aangezwengeld door de demissionair premier zelf, die weken geleden de parlementaire pers al een uiteenzetting van zijn ‘radicale ideeën’ beloofde. Ideeën over een nieuwe bestuurscultuur, en reflecties over zijn eigen rol daarin. Die reflecties bleken vooral te bestaan uit een herhaling van zetten. Rutte is op veel zaken uit zijn premierschap trots, maar hij heeft ‘fouten’ gemaakt. Fouten die Kamerleden meermalen als leugens zagen. “Ik lieg niet”, herhaalde Rutte, “en het is ook geen handigheidje. Ik zal er alles aan moeten doen om de grote irritatie hierover te voorkomen.” Hij wil dit onder meer doen door bij kwesties zich ‘scherper’ af te vragen, of hij wel ‘alle details’ van de zaak kent, of hoorde te kennen. “Dat doe ik ook vaak, maar het is een paar keer niet goed gegaan.” De radicale ideeën waren sinds de motie van wantrouwen door een groot deel van de Kamer in Ruttes hoofd gerijpt. Geen nieuwe ideeën, wel voorstellen die nu eindelijk door de demissionair premier worden omarmd. En die eerder gezien kunnen worden als correcties op gewoontes van de kabinetten onder Rutte, die de afgelopen jaren in toenemende mate het openbare, politieke debat smoorden. De ‘radicale ideeën’ ontstonden pas bij Rutte in de periode dat de formatie vastliep en de mogelijke coalitiepartners zwaar ontstemd waren over het ‘functie elders’ van Pieter Omtzigt. Hij moest toen wel met iets substantieels komen, om zijn politieke hachje te redden en zo een vierde kabinet Rutte – al is het alleen maar in theorie – mogelijk te maken. Rutte zelf hield het vuurtje brandende, door er in het debat met de Tweede Kamer over de vrijgegeven ministerraadsnotulen nog eens op terug te komen. Ook informateur Herman Tjeenk Willink zei bij de presentatie van zijn eindverslag eind april nieuwsgierig te zijn naar Ruttes oplossingen. Tjeenk Willink noemde Rutte ‘onderdeel van de problematische bestuurscultuur’ maar hij kon volgens hem ook ‘deel van de oplossing’ worden. Tjeenk Willink gaf alvast een flinke voorzet voor een andere bestuurscultuur, met meer dualisme (macht en tegenmacht) tussen kabinet en Tweede Kamer. De formatieveteraan hamert al decennialang op het belang van dualisme. Het wekelijkse coalitieoverleg noemde Tjeenk Willink een slecht voorbeeld van de oude bestuurscultuur, omdat zo ‘het collegiale overleg in de ministerraad wordt uitgehold’. Het schrappen van het coalitieoverleg kan een belangrijk gebaar zijn, maar er zal meer moeten gebeuren om de cultuur weg te nemen waarin ‘een Kamerlid van de coalitie niet kritischer hoort te zijn dan een lid van de oppositie’, zoals VVD-minister Cora van Nieuwenhuizen het volgens de vrijgegeven ministerraadnotulen omschreef. Rutte beaamde dat destijds, al zei hij daar onlangs in het debat over de notulen niet trots op te zijn. Kritiek was er ook op de plek waar Rutte uiteindelijk zijn ideeën ontvouwde, ook al zat hij er naar eigen zeggen als voorman van de grootste partij, en niet als demissionair premier namens het kabinet. Sommige Kamerleden hadden liever gezien dat hij eerst naar de Kamer was gekomen, ter bevordering van het geschonden vertrouwen. Ook de timing was ongelukkig, nu op dezelfde avond Kamerleden spraken met ouders uit het toeslagenschandaal, zo reageerde onder anderen Kamerlid Sylvana Simons van Bij1 op Twitter. (bron: Trouw)

Heeft Mark Rutte zijn visitekaartje op 10 mei (de dag dat 81 jaar geleden de Duitsers ons land binnenvielen) bij Nieuwsuur afgegeven voor een nieuwe termijn van vier jaar premierschap? De nieuwe Rutte kwam niet in beeld, hij poetste de oude Rutte wat op, niets spectaculairs. Hij bleef de politicus die hij de laatste tien jaar was en is daar trots op. Hij heeft naar eer en geweten geregeerd. Nou ja, hij lijdt aan geheugenverlies, hij ontkent wel eens zaken, hij geeft wel eens een gechargeerde voorstelling van zaken maar echt nooit onoirbaar. Nou ja, ‘Omtzigt, andere functie’ heeft een andere lading gekregen door de media. Maar hij gaat het Kamerlid dat allemaal uitleggen hoe dat kon gebeuren en hij wil van Omtzigt horen waarom hij zo boos is. Hij kan volstaan met een ‘mea culpa’ maar dan wel in de context van al die zwartgelakte documenten die naar de slachtoffers van de kinderopvangtoeslag (30,000 gedupeerden en 100.000 kinderen) en naar de Kamerleden werden gestuurd om de waarheid te verdoezelen. Over het door hem gewenste leiderschap heb ik hem horen zeggen dat de corona-crisis opgelost moet worden. Geen woord over de grote uitdagingen die voor ons liggen en met daadkracht aangepakt moeten gaan worden. Rutte is niet de leider die de samenleving voor de volgende generatie gaat inrichten en dat moet de Tweede Kamer hem duidelijk maken.

Overwegingen

Het blijft een heikel onderwerp. De stijgende prijzen op de wereldmarkt, waarover de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN, de FAO, aan de bel trekt. Niet alleen door de corona-pandemie, maar ook door de stijgende prijzen van oliën, gran, zuivel en suiker, zijn het afgelopen jaar sterk gestegen. In 2020 verkeerden 155 miljoen mensen in 55 landen of gebieden verkeerden in een voedselcrisis. Momenteel verstoort corona de verbouw van rijst omdat veel buitenlandse arbeiders die op de rijstvelden werkten naar huis zijn vertrokken. De export van rijst door India staat sterk onder druk. Kijkend naar de inflatie in Europa zien wij een ander beeld: stijgende prijzen voor goederen en diensten als gevolg van de lockdown maatregelen van corona. Ik heb daar een maand geleden op gerwezen toen kappers weer open mochten een een corona-toeslag in rekening gingen brengen. Maar alles wordt inmiddels duurder: eten en drinken. Ik kocht een huishoudelijk borsteltje. Voor corona betaalde ik daar €1,45 voor, deze week €3,25. Toen ik de verkoopster daarop attendeerde kreeg ik te horen ‘dat waren nog voor-coronaprijzen’. De prijzen van groenten en fruit zijn ook duurder dan andere jaren, maar daar kan ook het frisse weer debet aan zijn. Voor een pond asperges betaalde ik €6. De Hollandse aardbeien op de markt waren duurder dan de Spaanse bij de supermarkt. Algemeen is de stemming wel dat de inflatie stijgt en sterker dan wenselijk is. De vraag is alleen wanneer gaat de rem erop? De overheid kan in dat proces van de vrije markt niet ingrijpen want de ondernemers die zwaar zijn getroffen door de corona-crisis moeten op een of andere manier de verliezen toch weer terugverdienen. Wordt vervolgd.

De inflatie in Europa stijgt dit jaar, volgens de gegevens van Eurostat. In de 27 landen van de Europese Unie steeg de inflatie van 0,1% in december naar 1,7% in maart, in de 19 landen van de eurolanden noteerde de inflatie +0,3% naar 1,3% in maart en 1,6% in april. In Nederland: december 0,9%, maart 1,9% en april 1,8%. Deze ontwikkelingen liggen nog binnen de normen. In de VS was het woensdag even schrikken: de inflatie explodeerde daar naar de sterkste stijging sinds 2009. In de VS zijn de prijzen de laatste maanden geëxplodeerd. In april stegen prijzen met 0,8%, waardoor de Amerikaanse inflatie op jaarbasis uitkwam op 4,2%. Tot nu toe heeft de Fed, de Amerikaanse centrale bank, telkens gezegd de rente niet voor 2024 te verhogen. Maar analisten denken dat de Fed toch eerder in actie zal moeten komen als dit zo voortduurt. Janet Yellen, de huidige minister van Financiën en de oud-President van de Fed, sprak eerder ook al in deze trant, maar verzachtte die uitspraak toen de financiële markten onverwacht heftig reageerden. Op voorhand hadden analisten rekening gehouden met een inflatie van 0,2% in april. Voor de kerninflatie was 0,3% voorzien. Dat werd 0,9%. Dit is het hoogste inflatiecijfer sinds september 2009. De kerninflatie (zonder energie- en voedselprijzen) is zelfs niet meer zo hoog geweest sinds 1981. Vooral tweedehandsauto’s werden in april duurder. De prijzen daarvan stegen met 10%. Nieuwe auto’s werden 0,5% duurder. Ook vakanties werden flink duurder: 0,9%. De prijzen voor grondstoffen stegen met 1,1%. Voedingsmiddelen werden 0,4% duurder en energie daalde in prijs. James Knightley, hoofdeconoom van ING, denkt dat in mei de inflatie verder zal oplopen tot 4,5% op jaarbasis. Maar in het derde kwartaal zal de inflatiedruk afnemen. ‘De Fed denkt dat de inflatie uiteindelijk weer stabiliseert rond de 2%’. De huidige inflatie is een tijdelijk verschijnsel, waardoor het rentewapen niet hoeft te worden ingezet. De gestegen prijzen voor grondstoffen en halffabrikaten zijn de belangrijkste oorzaak. Maar de hoge inflatie wordt ook veroorzaakt door het stimuleringsprogramma van president Biden. Het aanbod kan de vraag niet bijbenen, waardoor druk op de prijzen ontstaat. Daarnaast zijn veel ouders gedwongen thuis te blijven omdat kinderen niet naar school kunnen. Daardoor dreigen ook tekorten op de arbeidsmarkten. De DJIA en de obligatiekoersen daalden na de bekendmaking van de inflatie-data als gevolg van een stijgende rente. De dollar steeg licht t/o de euro. (bron: VK) Ik heb zo mijn twijfels over de daling van de inflatie in het 3e kwartaal naar het gewenste niveau van 2%. Centrale banken willen dat wel heel graag om de rente laag te kunnen houden, maar er zijn 2 bewegingen die dat gewenste proces negatief kunnen beïnvloeden. Op de eerste plaats zijn dat de gestegen grondstoffenprijzen, wereldwijd en op de tweede plaats de wereldwijde gevolgen van de corona-pandemie. Niet alleen de kosten van de zorg, ziekenhuizen, verzorging, testen en vaccinaties, maar vooral de grote verliezen van steunoperaties door overheden en dalende/weggevallen bedrijfsinkomsten en stijgende schulden. Dat zal zeker gaan leiden tot stijgende prijzen voor geleverde goederen en diensten van ondernemingen in de zwaar getroffen bedrijfssectoren. En die ontwikkeling is binnen enkele maanden niet ten einde.

Twee argumenten waarom Mark Rutte niet de geschikte premier is om dit land op te bouwen en in te richten voor de volgende generatie. Rutte zei dat hij concrete voornemens klaar had liggen over zijn nieuwe bestuursstijl (zonder zijn oude af te danken), die hij 10 mei bij Nieuwsuur aan het volk wilde presenteren. Hij koos dus voor de optie via de kiezers te communiceren met het Parlement, waarom? Hij verwacht met zijn vaardigheid van spreken het volk te kunnen overtuigen van zijn stijl van leiderschap, wat hem, achteraf bezien, in 10 jaar tijd en 3 kabinetten Rutte, niet is gelukt, voordat hij zijn nieuwe bestuursstijl in de Kamer gaat verdedigen. De nieuwe Rutte kwam niet in beeld, hij poetste de oude Rutte wat op, niets spectaculairs. Hij bleef de politicus die hij de laatste tien jaar was en is daar trots op. Hij heeft naar eer en geweten geregeerd. Nou ja, hij vergeet wel eens wat, hij ontkent wel eens zaken, hij geeft wel eens een gechargeerde voorstelling van zaken maar echt nooit iets onoirbaars. Nou ja, ‘Omtzigt, andere functie’ heeft een andere lading gekregen door de media, niet door hem. Maar hij gaat het Kamerlid dat allemaal uitleggen hoe dat kon gebeuren. Hij kan volstaan met een ‘mea culpa’ maar dan wel in de context van al die zwartgelakte documenten die naar de slachtoffers van de kinderopvangtoeslag (30,000 gedupeerden met 100.000 kinderen) en naar de Kamerleden werden gestuurd om de waarheid te verdoezelen. Over het door hem gewenste leiderschap heb ik hem horen zeggen dat hij de corona-crisis gaat oplossen. Geen woord over de grote uitdagingen die voor ons liggen en met daadkracht aangepakt moeten gaan worden. Rutte is niet de leider die de samenleving voor de volgende generatie gaat opbouwen en inrichten. Hij zal moeten aantonen dat zijn faalangst om door de mand te vallen met zijn bestuursstijl (door vooraf alles dicht te timmeren) verleden tijd is en dat juist hij de leider is die ons volk voor zal gaan naar de toekomst voor onze jongeren. Die bekwaamheden mist hij en het is te hopen dat hij er niet in slaagt het volk en de Kamer van het tegendeel te overtuigen. Europa heeft nieuwe leiders nodig en geen omgeschoolde afgedankte. Hij is een premier die geen afstand kan nemen van het Haagse en Brusselse pluche. Rutte heeft al 10 jaar achter de rug en wil nu nog bewijzen dat hij het in de komende 4 jaar of misschien wel 8 jaar, nog beter het land kan besturen dan hij het heeft gedaan, ook al worden er vaardigheden van hem gevraagd waarover hij niet beschikt. Hij is geen multi-tasker, die complexe projecten kan aansturen, hij is geen leider met een visie op de wereld van morgen en overmorgen. Hij wordt nog op het paard gehouden door een achterban die wil behouden wat ze hebben en wars zijn van veranderingen, zeker als die een onzekere toekomst schetsen. Wat hij 12 mei in de Kamer heeft gepresenteerd aan radicale veranderingen is niet meer dan zijn oude bestuursstijl op onderdelen vernieuwen, maar niets radicaals. Zijn voordracht in de Kamer was een herhaling van zetten. Vernieuwingen, die hij eerder in de steigers had gezet zijn alweer als sneeuw voor de zon verdwenen. Alles blijft bij het oude, alleen in een nieuw jasje en dat is te weinig, gezien de grote uitdagingen waarmee wij en onze nakomelingen geconfronteerd gaan worden.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 14 mei 2021, week 19: AEX 703,33; Bel 20 4.066,49; CAC40 6.385,14; DAX 15.416,64; FTSE 100 7.043,61; SMI 11.120,77; RTS (Rusland) 1.548,93; SXXP (Stoxx Europe) 442,53; DJIA 34.382,13; NY-Nasdaq 100 13.393,11; Nikkei 28.084,47; Hang Seng 28.017,26; All Ords 7.239,40; SSEC 3.490,38; €/$1.215; BTC/USD $49.263,50; 1 troy ounce goud $1.843,90, dat is €48.789,71 per kilo; 3 maands Euribor -0,549%; 1 weeks -0,567%; 1 mnds -0,561%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,149%; 10 jaar Duitse Staat -0,124%; 10 jarig Nederlandse Staat 0,036%; 10 jaar Japan 0,0796%; 10 jaar Franse Staat 0,2%; 10 jaar Belgische Staat 0,239%; 10 jaar Spanje 0,589%; 10 jaar VK 0,869%; Italië 1,079%; 10 jaar VS 1,6403%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,739.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden daalden, terwijl de rente blijft stijgen: 10 jaar Nederland loeg om van ‘negatief’ naar ‘positief’. De dollar noteerde flat. De bitcoin daalde $10.000, na een kritische opmerking van Elon Musk. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, gedeeltelijke verlenging van de lockdown, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen voor de werkgelegenheid en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van tegenvallende dalingen corona-besmettingen en nog altijd overlaste ziekenhuizen, bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden, ondanks stijgende rentetarieven en de sterke stijging van de inflatie in de VS. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland 0,09%; Duitsland 0,436%; Nederland 0,527%; Japan 0,6491%; Frankrijk 1,059%; VK 1,41%; Spanje 1,553%; Italië 2,077%; Canada 2,1683%; VS 2,3659%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,537%; Duitsland -0,517%; Frankrijk -0,445%; Nederland -0,415%; Denemarken -0,391%; België -0,36%; Spanje -0,129%; Japan -0,1014%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.