UPDATE 15-01-2022/616 Een rebels weekend?

Het World Economic Forum (WEF) en directeur Klaus Schwab zijn het mikpunt van complotdenkers. Maar wie en wat is het WEF eigenlijk en waar staan ze voor, vraagt Hans Nauta zich af in het Parool op https://krant.parool.nl/titles/hetparool/8317/publications/1457/articles/1515234/6/1 Het World Economic Forum is een non-profitorganisatie, opgericht in 1971 en gevestigd in Genève. Naar eigen zeggen brengt het forum de belangrijkste politieke, zakelijke, culturele en andere leiders samen om mondiale, regionale en industriële agenda’s vorm te geven. De organisatie gelooft dat het zo voor positieve verandering kan zorgen. Het WEF wil publiek-private samenwerkingen stimuleren en ondersteunt ook de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. Naast de jaarvergadering in het Zwitserse Davos organiseert het forum bijeenkomsten in China en de Verenigde Arabische Emiraten. Op uitnodiging kunnen bedrijven tegen betaling lid worden. In 2019 bedroeg de omzet van het WEF volgens het jaarverslag omgerekend €330 mln. Er landen deze maand geen helikopters in de sneeuw van het Zwitserse bergdorp Davos, zoals in januari 2020, toen de Amerikaanse president Donald Trump het World Economic Forum WEF bezocht. Oprichter en directeur Klaus Schwab (83), een Duitse econoom en ingenieur, heeft zijn nieuwjaarsreceptie voor politici, denkers, wetenschappers, bedrijven en maatschappelijke organisaties opnieuw moeten uitstellen vanwege corona. In 2020 had Schwab nog 3.000 gasten. Zij kwamen om te netwerken en de toestand in de wereld te bespreken. Kort daarna kreeg Europa met Covid-19 te maken. Wel komt het WEF met een rapport over de risico’s voor de wereld. De 17de editie van het Global Risks Report brengt de spanningen in kaart die voortvloeien uit de coronacrisis, kondigt het WEF aan. Verder gaat het over thema’s als de klimaatcrisis, cyberkwetsbaarheden en de concurrentiestrijd in de ruimte. De editie van 2021 ging over de toenemende ongelijkheid en het gebrek aan perspectief voor jongeren als gevolg van de coronacrisis. De pandemie zorgt voor boosheid tegen beleidsmakers en politici, schreef Schwab al in zijn boek Covid-19: the Great Reset, dat halverwege 2020 verscheen. Mensen zullen ontevreden zijn met het beleid van hun overheid. De onzekerheid die de pandemie veroorzaakt, kan tot felle demonstraties leiden, schreef Schwab, en die sociale onrust kan nog jaren duren. Ook vertelde hij dat mensen tijdens epidemieën in de voorbije eeuwen altijd geruchten en valse informatie hebben verspreid en op zoek gingen naar een zondebok. Inmiddels is het WEF zelf het mikpunt geworden van complotdenkers. De term ‘Great Reset’ staat bij sommige twitteraars en demonstranten symbool voor kwade opzet. Machthebbers en miljardairs zouden de pandemie misbruiken voor eigen gewin, met medewerking van het WEF. Op sociale media wordt Schwab neergezet als een kwade genius. Op een bewerkte foto staat hij afgebeeld als poppenspeler die premier Mark Rutte bestuurt. Anonieme accounts vergelijken hem met Darth Vader uit Star Wars of Dr. No uit de gelijknamige James Bondfilm. In de Tweede Kamer stelde Forum voor Democratie vragen over het WEF, omdat daar Nederlandse kabinetsleden te gast zijn geweest. “Waarom loopt de premier al jaren ostentatief rond met een WEF-tas,” vroeg FvD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen schriftelijk aan demissionair premier Rutte. “De minister-president gebruikt deze tas voor het meenemen van zijn spullen naar zijn werk,” was het antwoord vorige maand. Kamerlid Gideon van Meijeren van FvD zei in de Tweede Kamer dat het World Economic Forum ‘er openlijk voor pleit om de coronacrisis te misbruiken om een totalitaire controlestaat uit te rollen’. En hij zegt dat Schwab er in zijn boek The Great Reset voor pleit om nationale democratieën te vervangen door een globale technocratie. In het boek van Schwab is dat pleidooi echter niet terug te vinden. Hij schrijft dat de positie van de overheid wordt versterkt tijdens de pandemie, alleen al door de maatregelen tegen de verspreiding van corona. Verder zegt hij voor internationale samenwerking te zijn als dat helpt om wereldwijde problemen zoals klimaatverandering aan te pakken. Ook pleit Schwab in The Great Reset nadrukkelijk voor investeringen in een groene, duurzame economie, net als voor een socialer beleid dat voor minder ongelijkheid moet zorgen. ‘De ontnuchterende waarheid is dat de helden van de acute Covid-19-crisis, degenen die op eigen risico de zieken verzorgden en de economie lieten draaien, tot de slechtst betaalde professionals horen,’ schrijft hij. Dat moet veranderen, vindt Schwab, want een verpleegster is waardevoller voor de maatschappij dan een flitshandelaar op de beurs. In zijn boek zegt Schwab over The Great Reset lessen te willen trekken uit eerdere pandemieën. ‘De geschiedenis heeft geleerd dat een epidemie de grote herstarter van de economie en de sociale structuur van een land is. Waarom zou dat nu anders zijn?’ Op het moment van schrijven zag Schwab vooral rampspoed om zich heen. Er was nog geen vaccin, de werkloosheid was hoog, het vliegverkeer was ontregeld en economen vreesden een faillissementsgolf. Hij wilde identificeren wat er mogelijk verandert door corona en doet ook suggesties aan beleidsmakers en bedrijven. Hoe kunnen zij ondanks alle problemen op termijn bijdragen aan een betere wereld? Schwab heeft veel interesse in technologie en het bedrijfsleven en hij verwacht dat bestaande trends op het gebied van digitalisering en automatisering zullen versnellen. Als hij over de technologische ontwikkelingen schrijft, meldt hij in zijn boek ook de kritiek van privacydeskundigen die voor een surveillancemaatschappij vrezen. Vorige maand zei het Nederlandse kabinet dat het WEF een platform biedt voor de uitwisseling van ideeën en kennis over actuele onderwerpen. Het programma The Great Reset Initiative van het WEF richt zich op de coronacrisis en de nasleep ervan. Het kabinet zegt deze inzet van het WEF te steunen. Concrete aanwijzingen dat het WEF snode plannen heeft, zijn er niet. Gezien zijn volle adressenboekje en zijn prominente gasten heeft Schwab een zekere invloed op politici. Of die groter is dan de invloed van lobbyisten in Den Haag of Brussel, is niet bekend. Ook organisaties zoals het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank organiseren kennissessies voor beleidsmakers en andere geïnteresseerden over actuele thema’s. Waarom komen politici dan ook nog naar Davos? Dat is deels omdat er veel invloedrijke mensen komen. De jaarvergadering biedt naast paneldiscussies ook de mogelijkheid tot één-op-één gesprekken. Notulen worden er niet gemaakt en door de geslotenheid heeft het evenement altijd iets schimmigs gehouden. (bron: Parool) Bij iedere jaarlijkse Nieuwjaarsreceptie in Davos, wordt gedemonstreerd tegen de samenkomst van de ‘machtigste en rijkste mensen’ op de wereld, die daar zijn om te netwerken, een woord dat verhult dat het ook kan gaan om belangenbehartiging, versteviging van het neoliberalisme en bescherming van financiële belangen. Waarover wordt gesproken in achterkamertjes komt nooit naar buiten. Dat is een feit, maar hoe schadelijk die gesprekken zijn voor het welzijn van de wereld blijft ‘schimmig’. De intentie van de Duitse oprichter en directeur Klaus Schwab komt bij mij goed over, maar of die doelen in Davos worden besproken en bereikt is onduidelijk. Voor hetzelfde geld discussiëren de uitgenodigde gasten, waarvoor bedrijven flink in de buidel moeten tasten, over bescherming van hun eigen belangen, verdienmodellen en fossiele productiemodellen en niet over de toekomst van de aarde en sociaal/maatschappelijke belangen voor komende generaties.

Algemeen

De eerste corona-persconferentie van het duo Rutte/Kuipers was geen onverdeeld succes. Nog altijd is de boodschap ‘er is nog veel onduidelijk, er zijn nog steeds grote onzekerheden, maar we zetten stapjes voorwaarts, kijken over 2 weken over hoe we verder gaan en zullen gaan onderzoek of en hoe we ondernemers, die zwaar getroffen zijn door de lockdowns, kunnen helpen’. Daar schiet het volk en veel MKB’ers weinig mee op. De burgemeesters mogen zelf besluiten hoe ze de regels gaan handhaven. Dat wordt dus een chaos als de voetbalstafions weer open gaan voor publiek, als de culturele sector de deuren weer openzet en de horeca weer open gaat, onder het recht van demonstreren. Onduidelijk werd waarom Rutte c.s., als enig Europees land, een strenger beleid voert. In de grenslanden lachen ze in hun vuistje ………………… die domme Rutte, die zegt het altijd beter te weten dan de rest in Brussel, staat voor schut. Kuipers maakte geen sterke entree. De veranderde presentatie met grafieken op de achtergrond, gaf niet meer duidelijkheid, over de ernst van omikron. Hij handhaafde zijn standpunt dat omikron een corona-virus is met griepachtige heel milde verschijnselen, zoals spierpijn, keelpijn, een hoest, een beetje darmproblemen en algehele malaise (longarts Paul Bresser (OLVG) maar geen typische corona-ziekteverschijnselen. Op de IC ligt momenteel niemand met omikron. Maar we moeten ons laten blijven vaccineren en boosteren, want dat beperkt de besmettingen. Dat laatste is maar helemaal de vraag als omikron helemaal geen corona maar een griep virus is. Kuipers gaat uit van de mogelijkheid dat binnenkort het aantal omikron besmettingen stijgt naar 80.000 per dag. Dat zouden er 2.400.000 per maand zijn. En dan zou het gaan om besmettingen die geregistreerd worden als gevolg van een positieve test. Maar hoeveel mensen laten zich niet testen voor een loopneus, wat niesen, een hoest en een wat ongemakkelijk gevoel? In november schatte het RIVM dat op 40%. Momenteel kan dat nog wel hoger zijn, want steeds meer mensen zijn niet langer bereid aan de poppenkast van de deskundigen en politici mee te werken. Er zijn 12,4 miljoen volledig gevaccineerd en er zijn 3,5 miljoen personen geboosterd. Als die geprikte personen beschermd zouden worden dan kan het aantal besmettingen niet tot die extreme hoogte stijgen. Mijn stelling is dat de minister een gemanipuleerde voorstelling van zaken geeft, dat de vaccins en de booster geen enkele bescherming tegen omikron geeft en zeker niet als een booster maar 10 weken bescherming geeft. Hoe groot is de schade voor de volksgezondheid door omikron: nu en in de toekomst: verwaarloosbaar. Hoeveel mensen worden opgenomen in een ziekenhuis en sterven eraan. Een klein aantal in relatie tot de 500 doden in totaal, die er iedere dag overlijden. Kan er een capaciteitsprobleem in de ziekenhuizen e/o de IC? Kan, maar ik verwacht het niet. Kan er een verstoring in de samenleving ontstaan als iedereen die een loopneus krijgt, gaat niesen of vermoeid wordt met alle familieleden 5 of 10 dagen in quarantaine moet, ja dan ontstaat er een complete chaos. Dan vallen functies uit. Ik vrees dat medische mondkapjes niet de oplossing zullen zijn dat te voorkomen. Het is ook heel onduidelijk waarom het ministerie van VWS overeenkomsten heeft gesloten met laboratoria voor het doen van PCR-analyses. Het aantal PCR-coronatests dat de GGD’s per dag kunnen doen stijgt daardoor van 106.500 naar 175.000. De verwachting is dat over twee weken 200.000 mensen per dag zich bij de GGD willen laten testen. Nu gaan er per dag zo’n 100.000 mensen naar de teststraat. Het ophogen van de analysecapaciteit kost voor 3 maanden maximaal €252 mln. Één test analyseren kost de overheid €41. Dat bedrag is lager dan de €50 die betaald wordt onder de eerder afgesloten contracten. Voor omikron met zijn griepachtige verschijnselen zijn helemaal geen PCR-test nodig, waarom dan zo’n investering? Voor de statistieken? Als de helft van de mensen zich in de toekomst nog maar laat testen zijn die registraties ook van nul of gener waarde. Ook laat minister Kuipers de Tweede Kamer weten dat de druk op de IC’s is teruggelopen, waardoor ziekenhuizen weer kunnen beginnen met uitgestelde zorg in te plannen. Dat is mogelijk omdat de ziekenhuizen nu uit fase 2d zijn, dat is het laatste stadium voor ‘code zwart’ waarbij er sprake is van een tekort aan IC-bedden. In welke relatie moet ik dat zien tot de mededeling van minister Kuipers dat het aantal coronabesmettingen in de komende tijd waarschijnlijk nog veel verder toe kan nemen. Dat kan volgens hem leiden tot ontwrichting en uitval van belangrijke sectoren. Nu worden per dag ruim 30.000 nieuwe besmettingen gemeld. Premier Rutte zegt dat het er met deze versoepelingen en maatregelen zo’n 80.000 per dag kunnen worden. Voor de goede orde 80.000 geregistreerde besmettingen met omikron per dag, dat kunnen er in werkelijkheid misschien wel 130.000 per dag zijn.

Het kabinet heeft nu niet alleen coronakritiek te duchten van burgers en ondernemers, maar ook van bestuurders. De provincie Overijssel noemt de lockdown niet langer verantwoord” en spreekt in een brief aan het kabinet, net als de provincie Utrecht en een aantal gemeenten, begrip uit voor winkeliers die hun zaak toch openen. Daar wil het kabinet absoluut niet in meegaan, liet Dilan Yesilgöz (VVD) weten. De minister van Justitie kan niet overal politie laten rondlopen, zei ze, maar een eigenhandige opening is niet de bedoeling. Hoe ze dat wil voorkomen, zei ze niet. Veel is onzeker, maar het NRC hoorde dat het OMT in zijn overleg concludeerde geen bezwaar te hebben tegen een heropening van het hoger onderwijs en sport. Winkelen op afspraak zou ook weer moeten kunnen. Cultuur en de horeca zouden in het OMT-advies daarentegen gesloten blijven. De afgelopen weken viel in Den Haag al twijfel te horen over de persconferentie-formule: de naleving van regels stijgt amper en de technische toelichting van Jaap van Dissel beviel ook niet goed. Het kabinet mag de rekening van alle ambitieuze plannen volgens het CPB dan bij de volgende generatie leggen, in de media roert vooral een andere generatie zich over het akkoord van Rutte IV: de ouderen. De AOW stijgt in het akkoord namelijk niet mee met het minimumloon. Dat is „verkeerd, onnodig en seniorenonvriendelijk”, volgens de ouderenafdelingen van de VVD, D66 en CDA (CU heeft niet zo’n afdeling) in een brandbrief aan hun eigen fracties. Toch lijkt het onwaarschijnlijk dat het kabinet alsnog toegeeft: dat zou zo’n €3 mrd kosten. (bron: NRC) Burgemeesters ageren tegen het lockdown-beleid dat nog werd afgekondigd door de op VWS verdwenen minister (zit nu op Volkshuisvesting). Het volk stelt eisen en de getroffen ondernemers, met het water tot aan de lippen, nemen het initiatief in eigen hand door burgerlijke ongehoorzaamheid. Zij zien geen uitweg dan hun deuren weer te gaan openen. Ondernemers in de grensstreken zien hun klanten over de grens hun inkopen doen, terwijl zij dreigen te verzuipen. Voor ‘iedereen’ is het inmiddels wel duidelijk dat omikron zich gedraagt als een mild virus met griep-achtige verschijnselen. Daar liggen mensen niet wakker van. We moeten ons erop voorbereiden dat de verwachte toename van het aantal besmettingen de samenleving kan gaan ontregelen. Als het aantal geregistreerde en niet-geregistreerde besmettingen zou gaan stijgen naar een miljoen per maand, zouden wel een 250.000 mensen zich voor 7 dagen kunnen ziek melden wegens griep. Dan vallen er gaten in de zorg, het onderwijs, de politie, het vervoer en het openbaar bestuur. Het is maar zeer de vraag of vaccineren en boosteren dat proces kan afremmen. Op dit moment worden de 12, 3 miljoen gevaccineerden en geboosterden ook besmet met omikron. De vaccins en de boosterprik zouden bescherming bieden tegen corona, niet tegen een griepvirus. Vandaar dat heel Europa, op ons land na, geen lockdown heeft afgekondigd, ook omdat de bezetting van corona-patiënten in de ziekenhuizen (incl de IC) daalt. Daarom is het OMT niet de geëigende partij om de regering daarover te adviseren. Gezien de problematiek van de burgerlijke ongehoorzaamheid, de plicht van het lokale bestuur om het beleid van de regering te handhaven en de penibele financiële situatie waarin getroffen ondernemers zich bevinden, is dit een zaak voor de ministeries van Economische- en Sociale Zaken, Financiën, Armoedebeleid en Justitie. Ze moeten het geschonden vertrouwen in de overheid herstellen en het lockdown beleid toetsen of het enige invloed heeft gehad op de extreme stijgingen van de besmettingen met omikron. Het volk weet het antwoord daarop allang. De regering is nu aan zet.

Milieudefensie roept 29 bedrijven in Nederland op om binnen 3 maanden met een concreet en haalbaar klimaatplan te komen. Doen ze dat niet, dan dreigt de organisatie naar de rechter te stappen. Het gaat om grote bedrijven als KLM, Tata Steel en Schiphol, maar ook om hun financiers. Milieudefensie wil dat ze aangeven hoe ze voor 2030 minimaal 45% minder CO2 uitstoten. “Zeker de grootste vervuilers moeten een eerste stap zetten”, zegt de milieuorganisatie. Milieudefensie won vorig jaar een zaak tegen Shell. De rechter bepaalde dat het concern op korte termijn meer moet doen om de CO2-uitstoot te verminderen. (bron: NOS) Hopelijk bereikt Milieudefensie met dit initiatief dan 4 jaar Rutte-beleid.

In 2021 zijn flink minder huizen van eigenaar verwisseld dan in 2020. Het waren er vorig jaar ruim 140.000, tegen 172.000 het jaar ervoor. Dat blijkt uit cijfers van makelaarsvereniging NVM. Het duurde gemiddeld 23 dagen voor een woning werd verkocht en bij 80% van de verkochte huizen werd meer dan de vraagprijs betaald. Gemiddeld werd er €438.000 voor een woning betaald, 20% meer dan in 2020. Eind december stonden slechts 15.600 woningen te koop, het laagste aantal sinds 1995. “De woningmarkt zit op een dieptepunt. De boel zit gewoon op slot”, zegt de NVM, die de oplossing ziet in nieuwbouw. (bron: NOS) En minister Hugo de Jonge, de man achter het gevoerde coronabeleid, moet dat gigantische probleem op heel korte termijn gaan oplossen. Dat gaat nooit lukken, daar spelen veel te veel belangen en belangetjes een rol, ook vanuit buiten Nederland.

Kabinet Rutte IV

De eerste peiling van Maurice de Hond na het aantreden van het kabinet laat zien, dat met name de VVD in de afgelopen tijd achteruit is gegaan. Stond de VVD eind november nog op 32 zetels, inmiddels zijn het er 25. Daarmee verliest de VVD 9 zetels ten opzichte van de verkiezingen van 2021 en is daarmee de grootste verliezer geworden. Het CDA staat op 8 zetels verlies. D66, die ook op verlies stond, is langzamerhand iets aan het opkrabbelen en staat nu op 5 zetels verlies. Dat zal samenhangen met het feit dat de meeste kiezers D66 de winnaar vinden van de formatie en dat een deel van de weggelopen D66-kiezers tijdens de formatie, weer teruggekomen zijn.  In totaal verliezen de drie grootste regeringspartijen 22 zetels wint ChristenUnie er 1. (bron: peil.nl)

Het vertrouwen in het nieuwe kabinet is extreem laag. 3 op de 10 kiezers hebben tamelijk (27%) tot heel veel (2%) vertrouwen, terwijl 2/3 niet zo veel (40%) tot helemaal geen (25%) vertrouwen heeft, blijkt uit onderzoek dat I&O Research deed voor de NOS. Alleen van de VVD-stemmers ziet een meerderheid het zitten in Rutte IV. Bij alle andere partijen, ook de overige 3 coalitiepartijen, hebben de kiezers weinig tot geen vertrouwen. De ondervraagden vinden dat het kabinet de woningnood met voorrang moet aanpakken,gevolgd door de zorg, het klimaat en de coronacrisis. Relatief weinig vertrouwen in Rutte IV hebben: kiezers van FvD, PVV, BBB, SP, JA 21, SGP, Denk, BIJ1, PvdA, GL, PvdD; niet-gevaccineerden (4% wel, 94% niet, 3% weet niet); mensen met een minimum (12% wel, 83% niet) en beneden modale inkomen (22% wel, 73% geen vertrouwen); lager opgeleiden (wel: 24%, niet: 70%); werklozen, arbeidsongeschikten (75% geen vertrouwen); Nederlanders met een migratieachtergrond (17% wel, 74% niet, 8% weet niet) en nwoners van het noorden van het land (22% wel, 70% niet, 8% weet niet). Er is relatief weinig verschil naar leeftijd, sekse en stedelijkheid. Bij alle partijen, behalve de VVD, is de groep die weinig tot geen vertrouwen heeft het grootst. 2/3 van alle kiezers is het eens met de stelling dat dit het laatste kabinet zou moeten zijn met Mark Rutte als premier. Volgens I&O Research zijn er 2 redenen waarom dit kabinet weinig vertrouwen krijgt. Mensen die ver weg staan van de coalitiepartijen zijn het inhoudelijk niet met de plannen eens: kiezers van PVV, Forum voor Democratie, BBB of SP zouden wezenlijk andere keuzes maken, bijvoorbeeld met betrekking tot klimaat, veiligheid, vluchtelingen, woningbouw en armoede. Kiezers die dichter bij het kabinet staan zijn vooral sceptisch: ‘eerst zien, dan geloven’. Zij twijfelen of dit kabinet het echt anders gaat doen dan het vorige, dat immers dezelfde samenstelling had. Het onderzoek laat zien dat het vertrouwen het geringst is onder niet-gevaccineerden (94%), mensen met een minimuminkomen, werklozen en arbeidsongeschikten en Nederlanders met een migratieachtergrond. Maar ook beneden-modale inkomens, lager opgeleiden en inwoners van het noorden van het land hebben bovengemiddeld weinig vertrouwen in Rutte IV. Gevraagd naar de onderwerpen die het kabinet met voorrang moet aanpakken wordt de woningmarkt het vaakst genoemd, gevolgd door de gezond-heidszorg en het klimaat. De stiks tofcrisis staat niet in de top-10. Kiezers zijn positief over het aanstellen van aparte ministers voor grote vraagstukken als wonen, klimaat, stikstof en armoede. Maar er is weinig vertrouwen dat het nieuwe kabinet de grootste crises van dit moment daadwerkelijk gaat oplossen. Bij geen enkel onderwerp denkt een meerderheid dat Rutte IV het probleem in kwestie effectief zal bestrijden. Het meest geldt dat nog voor de coronacrisis; bij dat onderwerp heeft ‘slechts’ ruim 1/3 (39%) hier vertrouwen in. Het minste vertrouwen is er in het onderwerp gasboringen en herstel in Groningen (11%) en de vluchtelingenproblematiek (10%). (bron: NOS) Het komt niet als een verrassing, na het desastreuze beleid van Rutte III. Dat kabinet heeft er een chaos van gemaakt: regeren zonder visie. Positief is dat dat nu eindelijk is doorgedrongen tot grote lagen van de bevolking. Maar het maakt ook duidelijk dat Mark Rutte (VVD) niet in de spiegel heeft durven kijken, voordat hij besloot te gaan voor Rutte IV. Met nieuw elan, amehoela = geen sprake van, waar moet hij dat vandaan halen. Hij is geen leider, bezieler, voorganger. Hij is niet meer dan een ‘klusjesman’ die hier en daar wat opgelopen schade herstelt. Hij is niet de architect van de nieuwe samenleving voor komende generaties. Hij gaat proberen problemen op te lossen en de rekening daarvan te laten betalen door komende generaties. Hij is geen rentmeester, hij behartigt de belangen van de fossiele energie generatie. Hij betaalde aan een Amerikaanse belegger voor de sluiting van een kolencentrale op de Maasvlakte meer dan de belegger bij de aankoop ervoor had betaald. Dat is Rutte ten voeten uit. En dat hij daarvoor nog drie partijen heeft kunnen bewegen mee te doen, tekent de desolate toestand van de politiek. Mijn zorg is dat de bewindslieden van VVD-huize de opdracht hebben gekregen de transitie van fossiel naar duurzaam, en de opbouw van de samenleving voor volgende generaties te traineren en het beschermen van bestaande vermogens en volgende generaties belasten met de kosten van de af- en opbouw van onze maatschappij.

De kabinetsplannen leiden tot een verslechtering van overheidsfinanciën en vergroten de financiële lasten voor toekomstige generaties fors. Dat blijkt uit de doorrekening van het Centraal Planbureau (CPB), zij verwachten dat de staatsschuld stijgt tot 56% van het bbp in 2025. Op de lange termijn kan het zelfs tot 92% oplopen. Ook is de arbeidsmarkt krap waardoor mogelijk niet alle kabinetsplannen in deze regeerperiode kunnen worden uitgevoerd. Het CPB zegt dat het om een inschatting gaat omdat niet alle maatregelen zijn uitgewerkt. De effecten kunnen daardoor uiteindelijk anders uitvallen.

Er komt in de doorberekening een verschil van inzicht naar voren tussen het CPB en het nieuwe kabinet, dat gevolgen heeft voor de staatsschuld op de lange termijn. In het coalitieakkoord zijn verschillende uitgaven aangemerkt als incidenteel. Het gaat onder meer om fondsen voor volkshuisvesting en klimaat. Het idee is dat daar een bepaalde tijd geld voor wordt uitgetrokken, en daarna niet meer. Deze incidentele uitgaven drukken dan ook minder zwaar op de staatsschuld. Het CPB gaat niet mee in de stelling van het kabinet Rutte IV, dat een aantal grote niet structureel van aard zijn en dan ook niet hoeven te worden verantwoord in de begroting. Bij klimaat bijvoorbeeld is geld uitgetrokken tot 2030, maar de klimaatdoelstellingen lopen door in de decennia daarna. “Uit het verleden weten we dat beleid dat incidenteel wordt ingezet maar naar de aard structureel is, in de praktijk vaak niet meer wordt afgeschaft”, schrijft het CPB. Als deze bedragen inderdaad niet incidenteel blijken te zijn, dan kan de staatsschuld op de zeer lange termijn enorm oplopen tot 92% van het bbp in 2060, berekende het CPB.

Dat betekent dus dat de lasten vooral terechtkomen bij toekomstige generaties. Daartegenover staat wel dat de positieve effecten van de uitgaven aan onderwijs, klimaat en milieu ook terechtkomen bij die generaties, schrijft het CPB. Hoe groot die baten precies zijn is onduidelijk. Het CPB neemt de langetermijneffecten van investeringen in bijvoorbeeld onderwijs niet mee in de modellen, omdat dat effect volgens het planbureau te moeilijk te meten is. Het nieuwe kabinet maakte vorige maand bekend tientallen miljarden uit te trekken voor onder meer klimaat, stikstof, defensie en lerarensalarissen. De kinderopvang wordt nagenoeg gratis voor werkenden en er moeten honderdduizenden woningen worden gebouwd.

Het CPB houdt er rekening mee dat niet alle gepresenteerde plannen in deze kabinetsperiode uitgevoerd kunnen worden, omdat er niet genoeg mensen zijn. De arbeidsmarkt is historisch krap, er zijn meer vacatures dan werklozen. De werkloosheid daalt verder, verwacht het CPB, omdat de werkgelegenheid in het onderwijs en bij de overheid toeneemt. De werkloosheid komt volgens de doorrekening in 2025 0,8% lager uit dan voor deze plannen. In 2025 zullen er door de kabinetsplannen 100.000 extra banen zijn bij de overheid, en 18.000 extra in de zorg. Het kabinet trekt 3 miljard euro uit voor lagere en middeninkomens. Dat zorgt ervoor dat de koopkracht volgens het CPB voor veel huishoudens ongeveer gelijk blijft, en voor lagere inkomens wat meer toeneemt dan voor hogere inkomens. Zonder het nieuwe beleid zou de koopkracht juist afnemen, onder meer vanwege de inflatie. Voor de groep gepensioneerden blijft de koopkracht ondanks de aangekondigde plannen negatief. Zij gaan er zo’n 0,4% op achteruit, omdat wordt verwacht dat de pensioenen beperkt aan de inflatiecijfers worden aangepast, schrijft het CPB. De plannen om de groeiende zorguitgaven in de toekomst te beperken, die door de oppositie ‘bezuinigingen’ werden genoemd, zijn in deze doorrekening niet volledig ingeboekt. Volgens het CPB zijn die plannen nog niet genoeg uitgewerkt. Na negen maanden ligt er een regeerakkoord op tafel, maar een berekening van de budgettaire gevolgen en economische effecten ontbreekt nog. Toch valt uit het akkoord af te leiden dat de coalitie de komende jaren aan verschillende knoppen wil draaien voor een positief koopkrachtplaatje. Aan de ene kant wil de coalitie de lasten verlichten. Voor de lage- en middeninkomens, werkenden en gezinnen wordt gezorgd voor een lastenverlichting van €3 mrd. Maar als naat het totaalplaatje wordt gekeken voor de komende jaren zien burgers alsnog een lastenverzwaring van €1,8 mrd tegemoet. Het huidige regeringsbeleid heeft namelijk ook nog invloed op de toekomstige berekeningen. Hoe de beoogde lastenverlichting precies wordt ingevuld, is nog niet bekend. Dat kan bijvoorbeeld door het verlagen van het belastingtarief van de eerste schijf in de inkomstenbelasting of een verhoging van de arbeidskorting. De kosten voor de kinderopvang worden in ieder geval lager: de vergoeding voor werkende ouders gaat naar 95% en zal op lange termijn zelfs volledig worden vergoed. En uiteindelijk willen de vier partijen alle toeslagen afschaffen. Daarmee lijkt een les uit het kinderopvangschandaal te zijn getrokken. En aan de andere kant wil de coalitie werken lonender maken door het minimumuurloon op basis van de 36-urige werkweek stapsgewijs te verhogen met 7,5%. Concreet betekent dat een stapsgewijze verhoging van €10,91 (in 2021) naar €11,73. De uitkeringen stijgen mee, maar dat geldt niet voor de AOW. Om toch ook de ouderen te compenseren, wordt een hogere ouderenkorting voorgesteld. Een soort koopkrachtreparatie. Kinderopvangtoeslag is een van de grootste toeslagen en geeft dus ook de grootste problemen als er iets misgaat. En dat hebben we ook gezien, stelt Leontine Treur, senior-econoom bij Rabobank. “Mensen moeten grip hebben op hun financiën, dus het is beter om een hoger loon te krijgen, lagere belastingdruk en minder toeslagen. Want dat is allemaal administratieve rompslomp. Het verhogen van het wettelijk minimumloon gebeurt alleen niet voor 2024, blijkt uit het financiële overzicht van de plannen. Daar wordt pas in 2024 geld voor vrijgemaakt. Vakbond FNV is ontevreden over de voorgestelde verhoging, omdat eerder over hogere bedragen werd gesproken. “Onze inzet was een serieuze verhoging van het minimumloon naar €14 per uur. Dan is een verhoging met €0,80 in vier jaar tijd veel te weinig.” Toch wijst econoom Treur ook op de positieve kanten van de verhoging, vooral omdat het minimumloon straks wordt gebaseerd op een 36-urige werkweek. “Het loon per uur wordt dus gelijk getrokken. Want nu is het brutoloon per maand €1.701, maar niet in alle sectoren is een 36-urige werkweek de norm. Dan moet je voor hetzelfde minimumloon 38 uur of 40 uur werken, zoals in de horeca en detailhandel.” En die mensen krijgen er volgens Treur toch wel ongeveer €1,10 bij. “Dat gaat een grote groep mensen aan en ook werknemers boven het minimumloon zullen meeprofiteren. Want als je door de verhoging net zo veel als de teamleider gaat verdienen, zal ook de teamleider een hoger salaris moeten krijgen voor zijn functie.” Wat wel als een tegenvaller kan worden gezien, is de versnelde afbouw van de zelfstandigenaftrek met €650 per jaar. De coalitie wil zelfstandigen compenseren door de arbeidskorting te verhogen. “De afbouw was al bekend, maar het was eerst in stappen van €360. Hoewel het goed is om de fiscale verschillen tussen werknemers en zzp’ers te verkleinen, is dat voor zzp’ers zelf natuurlijk wel een tegenvaller, vooral als zij door corona minder kunnen verdienen”, zegt Treur. De coalitie wil ook rekening houden met de torenhoge inflatie: in december 5,7%. In de laatste 40 jaar was de inflatie niet zo hoog als nu. Want als de lonen niet meestijgen met de prijsstijgingen, hebben mensen minder besteedbaar inkomen. Het nieuwe kabinet belooft dat jaarlijks te toetsen. Wat de gevolgen zijn van het regeerakkoord voor de koopkracht, dat moet nog worden berekend. Waarschijnlijk zal de Tweede Kamer aan het Nibud vragen om de koopkrachtgevolgen te berekenen. “Het regeerakkoord bevat een veelbelovende aanzet. Maar om het goed door te kunnen rekenen, moeten we bijvoorbeeld eerst weten hoe de verhoging van het minimumloon in de praktijk in zijn werk gaat en hoe lang het duurt voordat dit uiteindelijk is gerealiseerd”, laat het Nibud weten. Naar verwachting zal het Centraal Planbureau de economische effecten doorberekenen zodra de zogenoemde startnota is voorgesteld. Die volgt zodra het nieuwe kabinet is beëdigd en de financiële afspraken uit het coalitieakkoord worden toegelicht. (bron: NOS) De doorrekening laat geen ander licht op de plannen van Rutte IV zien, dan al bekend waren. Er gaan grote schulden worden gemaakt, die als de rente gaat stijgen onbetaalbaar worden voor komende generaties. Het is ook maar de vraag waar dat geld naartoe gaat en hoe rendabel de investeringen zullen zijn op onderwijs, klimaat, milieu, zorg, woningen en veiligheid. Rutte kennende, gaat dat geld niet naar de brede samenleving maar naar het grote bedrijfsleven. Het CPB stelt de aanname dat pensioenen in de komende jaren niet voor iedereen voor inflatie zullen worden geïndexeerd. Mijn aanname is dat er van indexatie geen sprake zal zijn, eerder van verlaging van de pensioenuitkeringen, in ieder geval zolang de ECB haar huidige rentebeleid blijft uitvoeren. Terecht zegt het volk tegen Rutte IV, eerst zien dan geloven. Daar weten de slachtoffers van de aardbevingen in Groningen en de toeslagaffaires alles van. Het wemelt van toezeggingen, van ontwikkelingen toetsen, van aannames over wat ze ‘later’ van plan zijn, zo van wij zijn van plan het allemaal beter te gaan doen, vertrouw ons maar. Maar dat vertrouwen moet eerst worden waargemaakt. Rutte praat als Brugman, maar daarmee overleeft hij niet: daden, daden, daden. Zijn eerste test was hoe verder met de lockdown? Die gingen verder dan de minister van Justitie eerder voor mogelijk hield: vanaf 15 januari mogen niet-essentiële winkels op afspraak weer open, net als de kappers en andere contactberoepen. Het hoger onderwijs en mbo’s mogen weer fysiek les geven. Ook de sportscholen gaan weer open. De cultuursector en horeca zouden dichtblijven. Deze besluiten zijn in lijn met de OMT-adviezen. Slaagt het kabinet erin de horeca en de cultuursector te overtuigen van de juistheid van het advies van het OMT? Het OMT adviseert op basis van aannames (medische ontwikkelingen die mogelijk zijn) en spreken zich niet uit over de enorme maatschappelijke schade die het veroorzaakt. Hier is geen draagvlak voor in de samenleving en ik verwacht burgerlijke onlusten, ook al worden duurdere mondkapjes verplicht gesteld.

Corona, omikron, lockdown

De quarantaineregels worden versoepeld. Wie minimaal een week geleden een boosterprik heeft gehad, hoeft niet meer in quarantaine na contact met iemand die besmet is. Dat geldt ook voor mensen die onlangs corona hebben gehad. Volgens Rutte zijn er veel onzekerheden en kan daarom nog niet alles open. Zo moeten de horeca en de cultuursector dicht blijven. unst en cultuur mag wel weer beoefend worden. Winkels, sportclubs, muziekscholen en contactberoepen als kappers, schoonheidssalons, dekswerkers kunnen wel weer gedeeltelijk aan de slag. Wel geldt er een mondkapjesplicht en de 1,5m-regel. Ook het hoger onderwijs en mbo mogen weer aan de studie. Het kabinet adviseert om voortaan een medisch mondkapje te dragen. Dat houdt in dat mondkapjes van stof afgeraden worden. Verder geldt het advies een mondkapje te dragen op alle plaatsen waar geen 1,5 meter afstand gehouden kan worden. Dat geldt bijvoorbeeld voor het werk en drukke openbare plaatsen buiten, zoals de winkelstraat en in het openbaar vervoer. Ook in het onderwijs is een mondkapje vaker verplicht. Op mbo-scholen, hogescholen en universiteiten moeten mensen er nu ook een op als ze in het lokaal staan of zitten. Tijdens het sporten mag het mondkapje af. (bron: NOS) Een reactie elders in dit blog.

In het huidige verspreidingstempo raakt zeker de helft van de Europeanen binnen 6 tot 8 weken besmet met de omikronvariant van het coronavirus. Dat zegt WHO-chef van Europa Hans Kluge op basis van voorspellingen. In de eerste week van januari werden meer dan 7 miljoen nieuwe besmettingen vastgesteld op het Europese continent. Kluge spreekt van een ongekend aantal. Recent verzamelde data bevestigen dat de omikron-variant fors besmettelijker is dan eerdere varianten van het coronavirus. Kluge wijst erop dat er nog steeds meer onderzoek nodig is om de omikron-variant beter te begrijpen. Spanje is in een vergevorderd stadium met het ontwikkelen van een nieuw monitoringssysteem voor het coronavirus, waarin de ziekte voortaan niet meer als pandemie, maar als endemische ziekte (een constant aantal zieken) zal worden gezien. Het land zal het virus gaan volgen als een gewone griep. Het betekent dat niet elke besmetting hoeft te worden geregistreerd en dat mensen met symptomen zich niet per se hoeven te laten testen. Volgens premier Sánchez is de overgang naar het nieuwe systeem mogelijk, omdat het aantal sterfgevallen ten opzichte van het aantal besmettingen sinds het begin van de pandemie enorm is gedaald. (bron: NOS) Enkele kanttekeningen: de waarnemingen van de WHO worden overal vastgesteld. De besmettingen zijn veel groter dan bij ‘delta’ maar minder ziektemakend. Als er bij 30.000 dagelijkse geregistreerde besmettingen in Nederland, maar ruim 100 mensen in het ziekenhuis worden opgenomen en 10 op de IC, is de dreiging van corona, zoals tijdens de alfa-variant, voorbij. Als we daarbij nog 20.000 besmette personen optellen, die zich niet hebben laten testen omdat de ziekteverschijnselen slechts het niveau hebben van een verkoudheid of een griepje, is het aantal zieken 0,2%. Verder zou omikron nog wel een zege kunnen zijn, want alle besmette personen beschikken dan over natuurlijke antistoffen en bij 75% bereiken wij groepsimuniteit en is het grote gevaar van corona geweken en kan de samenleving weer overgaan tot de orde van de dag. Althans zo verliep dat proces van de Spaanse Griep (1918/19). Voor de farmaceutische bedrijven die de vaccins en boosters en aanverwante artikelen leveren het einde van een aantrekkelijk verdienmodel. Spanje is het eerste Europese land die de nauwelijks ziektemakende omikron-variant herkent en er gevolgen aan verbindt. De vraag is nu hoe onze medische deskundigen hierop gaan reageren? We moeten uiteraard wel alert zijn op het moment dat er een nieuwe gevaarlijke corona-variant zich gaat verspreiden, maar voor nu zeg ik “ook horeca en culturele instellingen weer open”. Maar er dreigt wel een enorme ontwrichting van de samenleving door de milde griepachtige ziekteverschijnselen, waarvan mensen, stel een weekje, zich ziek melden. Als dat gigantische vormen aan gaat nemen kunnen functies in de samenleving verminderen, denk dan aan de zorg, het openbaar vervoer, de politie en het onderwijs. Maar maanden gaat dat niet duren. Mogelijk is corona dan voorbij.

Kamerleden zijn verbolgen over het feit dat VVD-minister Yesilgöz van Justitie deze week niet duidelijk wilde zeggen dat de coronaregels moeten worden gehandhaafd door het lokale bestuur. .Zowel de PvdA als D66 noemt het een onverstandig signaal. Ook haar eigen partij eiste toelichting van de minister. Yesilgöz gaf antwoord op vragen of ze een andere aanpak heeft dan haar voorganger Grapperhaus. Die kreeg wel eens kritiek dat er weinig controle op naleving van de regels was. Op de nadrukkelijke vraag over het handhaven gaf Yesilgöz antwoord dat er gehandhaafd kan worden, maar dat mensen zelf de verantwoordelijkheid hebben. Een aantal winkelketens is vandaag ook open voor mensen zonder afspraak. De winkels doen dat in de gemeenten waar niet wordt gehandhaafd. Het gaat onder meer om vestigingen van Ziengs, Scapino, Shoeby en Score. Het steekt de ketens dat ze geen omzet hebben terwijl Nederlanders wel in het buitenland winkelen. Naar schatting gaan honderden horecazaken in het hele land hebben 15 januari uit protest tegen de coronamaatregelen hun deuren geopend. Op veel plekken wordt dat gedoogd door de gemeenten. De vier grote steden hadden gezegd dat ze zouden handhaven. Desondanks gingen in Utrecht en aantal horecazaken open. Ze moesten om 13.00 uur sluiten van de gemeente. In 15 gemeenten in het zuiden van Limburg mogen cultuurinstellingen en de horeca open zijn. Vrijdag gebeurde dat al in Valkenburg.

Tom Kieft schreef in het Parool deze week onder meer: Ofschoon de vaccins volgens experts hun werk doen, wordt gevreesd dat de hoge besmettingsaantallen met wat vertraging alsnog tot meer ziekenhuisopnames zullen leiden. Tegelijkertijd is er steeds meer bewijs dat de omikron-variant, hoewel besmettelijker, minder dodelijk is dan delta. De pikzwarte prognoses van het OMT, waarop de maatregelen sinds half december zijn gebaseerd, lijken niet uit te komen. Dat kan niet zonder gevolgen blijven, vindt Louis Kroes, hoogleraar klinische virologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum. De ‘better safe than sorry’-aanpak die hier wordt gehanteerd, is volgens hem met de nieuwe data over omikron onhoudbaar. Kroes: “De overbelaste zorg is altijd het dreigbeeld geweest. Bij de invoer van de nieuwe maatregelen werden de bekende woorden gebruikt: een tsunami van zieken, een apocalyps voor de zorg. Nu dat doemscenario van de baan is, moeten daar consequenties aan worden verbonden. Ik zeg niet: schrap alle maatregelen, maar hef in elk geval de maatregelen op de sport op – en mogelijk ook op de horeca. Desnoods, uit voorzorg, eerst met een 2G-beleid.” (bron: Parool) De virologen die 2 jaar lang het beleid van dit land hebben bepaald op basis van hun medische adviezen over de bestrijding van het corona-virus, trachten hun ‘macht’ te continueren. Ik ga de discussie niet aan of omikron een griep-virus is of een corona-virus met het milde ziektebeeld van griep. Ik bestrijd wel dat de vaccins en de boosterprik geen enkele bescherming bieden tegen besmetting met omikron. Die aanname van de deskundige virologen wordt niet door actuele data ondersteund. Ik krijg steeds meer de indruk dat onze ‘medische deskundigen’ onder invloed staan van het verdienmodel van de commerciële bedrijven die de vaccins, boosters en corona-pillen produceren.

Financieel/economische Berichten

We hebben in het afgelopen jaar zo’n €9 mrd aan spaargeld zien ‘verdampen’ door de aanhoudend lage rente afgezet tegen de gestegen inflatie. Dat heeft Geld.nl, een vergelijkingssite voor verzekeringen en financiële producten, becijferd. Voor de berekening keken ze naar de totale waarde van de vrij opneembare spaartegoeden op basis van cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB) en rekende de vergelijker de gemiddelde rente op spaarrekeningen over 2021 uit. “Doordat de spaarrentes het afgelopen jaar historisch laag waren, leverden Nederlandse spaarders na aftrek van de inflatie ruim €9 mrd in op de waarde van hun spaargeld”. De inflatie kwam in 2021 uit op gemiddeld 2,7%, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) eerder. De vrij opneembare spaartegoeden kwamen volgens de vergelijkingssite uit op zo’n €340 mrd. “En de gemiddelde rente was 0,05%. Dat betekent dat Nederlanders €170 mln kregen aan rente.” Door de inflatie zou dat spaargeld dan weer €9,18 mrd minder waard zijn geworden. Spaargeld wordt door de inflatie in theorie altijd minder waard, maar een dergelijk hoge inflatie bij de historisch lage rente is een zeldzaamheid. (bron: NU) Spaargeld wordt alleen minder waard als de rente lager is dan de inflatie en eventueel betaalde vermogensrendementsheffing aan de fiscus. En daar telt de scherp gestegen inflatie in de laatste 5 maanden (gemiddeld 4%).

Het leven in de Verenigde Staten, de grootste economie van de wereld, is in december in doorsnee 7% duurder geworden op jaarbasis. Dat betekent de snelste stijging van de inflatie in 40 jaar. De almaar oplopende geldontwaarding komt niet als een verrassing. Economen hielden in doorsnee daarmee rekening. De Amerikaanse centralebankenkoepel Federal Reserve heeft eerder al aangegeven de rente eerder en sneller te gaan verhogen. Het inflatiecijfer is belangrijk bij de beleidsbeslissingen. De hoge inflatie houdt onder meer verband met de herstart van de economie na de coronacrisis, die nog altijd voor tekorten zorgt van bepaalde materialen. Ook speelt de sterk gestegen prijs van energie een belangrijke rol. In november was nog sprake van een inflatie van 6,8%. Op maandbasis steeg de inflatie met 0,5%. Dat was iets hoger dan de 0,4% die alom werd verwacht, maar minder dan de 0,8% in november. Maar ook de gestegen prijzen van tweedehands auto’s en huisvesting zorgen voor een oplopende inflatie. Daarnaast hebben bedrijven te kampen met stijgende loonkosten vanwege het personeelsgebrek. Om personeel te lokken worden bijvoorbeeld hogere lonen en bonussen geboden door werkgevers. Die kosten samen met de hogere prijzen voor onderdelen spelen eveneens een rol omdat die worden doorberekend aan afnemers. Naar verwachting gaat de FED nu in maart de rente verhogen en komen er later dit jaar nog meer renteverhogingen. Powell heeft gezegd dat hij wel verwacht dat de inflatiedruk dit jaar zal gaan afzwakken omdat de problemen bij de toelevering en transport van goederen en grondstoffen zouden moeten verminderen. De FED heeft een inflatiedoelstelling van 2%, maar Powell heeft al aangegeven dat die doelstelling dit jaar nog niet zal worden bereikt. Het Witte Huis liet in een verklaring weten dat er “vooruitgang” wordt geboekt bij het aanpakken van de inflatie. In de verklaring stelt president Joe Biden dat de prijsstijgingen van voedsel en energie minder hard gaan dan eerder. “Maar tegelijkertijd is er nog veel werk te doen want de prijsstijgingen zijn nog te sterk waardoor de budgetten van huishoudens onder druk staan”, aldus Biden. De hoge inflatie ondermijnt zijn populariteit omdat de koopkracht van huishoudens wordt geraakt. (bron: Nieuws.nl) Voor de Senaatscommissie stelde Jerome Powell dat de FED nu moet ingrijpen om de inflatie te beteugelen. Een renteverhoging maakt het lenen van geld door bedrijven en consumenten duurder, waardoor de koopkracht daalt, maar de inflatie afneemt en de werkloosheid stijgt, verwachten de centrale bankiers. Omdat het inflatiecijfer wordt gerelateerd aan die van 12 maanden eerder, verdwijnen na een jaar de prijsstijgingen uit beeld. Daarom zou relateren aan 24 maanden eerder een realistischer beeld geven. Het alternatief zou zijn dat inflatoire cijfers zouden omslaan in deflatoire. Buiten beeld worden gehouden door de centrale bankiers en de politieke leiders de stijgende kosten voor de samenleving van de verduurzaming in de komende decennia. Die zullen een constante opgaande druk veroorzaken op het prijspeil.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

In Groningen is geprotesteerd tegen de plannen om meer gas te winnen. In een fakkeloptocht om respect te eisen van politiek Den Haag voor de provincie Groningen liepen volgens de gemeente 8000 tot 10.000 mensen mee. Ze voelen zich niet serieus genomen door Den Haag. Het vorige kabinet maakte op de valreep bekend dat er dit jaar mogelijk dubbel zoveel gas moet worden gewonnen als gepland. Ook de gang van zaken rond de aanvraag van subsidie voor de verbetering van woningen leidde tot verontwaardiging. Mensen stonden er deze week uren voor in de rij en de subsidiepot was snel leeg. (bron: NOS)

De beslissing van het demissionaire kabinet van december om vijf gemeenten aan te wijzen die noodopvang moesten verzorgen voor asielzoekers, had geen juridische basis. Dat schreef staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asielzaken Rutte III, VVD) 10 januari 2022, de dag het kabinet-Rutte IV werd beëdigd en dat zij afscheid neemt als bewindspersoon – aan de Tweede Kamer in antwoord op vragen van het onafhankelijke Kamerlid Pieter Omtzigt. Het gebruik van de term aanwijzing is ingegeven door de acute noodsituatie waarvan sprake was”, schrijft Broekers-Knol. „Het betreft geen aanwijzing in juridische zin en de brieven hebben dan ook geen publiekrechtelijk rechtsgevolg.” De situatie in december was dat er snel een geschikte opvangplek moest worden gevonden voor tweeduizend mensen. Broekers-Knol wilde een „crisisnoodopvang in tenten en gymzalen” voorkomen, schrijft ze. (bron: NRC) Een onbetrouwbare overheid, die de Rechtstaat aan zijn laars lapt en die gebruikt om zijn problemen op te lossen. Kennelijk wilde premier Rutte daar de VVD’er Eric van der Burg, de opvolger van Brokers-Knol niet mee opzadelen.

Het Kifid heeft een belangwekkende uitspraak gedaan over de bescherming van privacy: banken en andere financiële instellingen mogen een onbewerkte kopie van een identiteitsbewijs eisen van een klant voor identificatie of verificatie van de identiteit. Maar het opslaan van onbewerkte identiteitsbewijzen mag niet. Dat heeft het financieel klachtinstituut bepaald, na een klacht van een klant van ABN Amro. Zij had haar burgerservicenummer afgeplakt en op voor- en achterzijde plakband met de tekst ABN Amro geplakt. De bank accepteerde dit niet en vroeg om een scan of kopie van een onbewerkt identiteitsbewijs. Vanuit privacyrichtlijn AVG volgt echter dat bedrijven aan ’minimale gegevensverwerking’ moeten doen. De Wwft schrijft niet voor dat de pasfoto moet worden opgeslagen en ook mag een onbewerkte kopie niet zomaar worden bewaard. Om misbruik van de gegevens te voorkomen moet de bank dus zelf wel een bewerkte kopie opslaan, waarop de foto onleesbaar is en een watermerk is toegevoegd. (bron: DFT) Worden de banken nu gedwongen alle onbewerkte opgeslagen ID-bewijzen te vernietigen en op welke wijze moet het BSN-nummer worden beschermd?

Corona Data

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 9 januari 2022 17.531, 1.213 aantal opgenomen mensen in het ziekenhuis plus 462 op de IC; maandag 29.107, 1.102, 386; dinsdag 32.149, 1.057, 375; woensdag 33.436 (storing), 1.002, 358; donderdag 35.521, 954, 335; vrijdag 31.963, 898, 322 en 36.308, 906 en 312 op zaterdag. In de afgelopen 7 dagen werden 216.015 besmettingen geregistreerd, liep het aantal corona-patiënten in ziekenhuizen (geen IC) terug van 1.073 naar 906 en op de IC van 397 naar 312.

Bij het RIVM zijn in week 1/2022 bijna 202.000 nieuwe positieve tests gemeld. Dat is 77% meer dan de week ervoor. Vorige week was er nog een stijging van 35%. Sinds de omikron-variant in Nederland de overhand kreeg, gaat de stijging van het aantal besmettingen steeds sneller. De meeste positieve tests waren bij 15- tot en met 29-jarigen. 44% van alle besmettingen was in deze groep. In de ziekenhuizen werden 888 nieuwe coronapatiënten opgenomen, 7% minder dan de week ervoor. Vorige week was de daling 15%. De IC-opnames daalden sneller: van 152 naar 112.

Voordat het OMT donderdag met een nieuw advies kwam en de nieuwe regering met een reactie daarop schreef ik: stop met de voorstelling van zaken dat de omikron-variant en de 30 duizend besmetting die dagelijks worden geregistreerd door het RIVM, rampzalig zouden zijn voor het Nederlandse volk en dat het volk daartegen beschermd moet worden met boosters en door winkels, horeca, (sport)scholen, culturele instellingen en kappers te sluiten. Het was de grootst mogelijke onvermogen van het demissionaire kabinet bij hun vertrek de lockdown niet in te trekken. Geen enkel Europees land heeft Nederland gevolgd met een lockdown. En de Belgen lachen zich een hoedje. Maar er zijn ego’s die niet mogen worden aangetast. De omikron-variant is geen corona-virus. De alfa-variant was ernstig, die heeft ook mij besmet, ik heb 6 dagen op een gesloten COVID-19 afdeling gelegen (geen IC) en daarna 4 maanden thuis gerevalideerd. Daar zijn nog altijd slachtoffers van met long-covid. De delta-variant stelde nog maar weinig voor, slechts 1,5% kwam in een ziekenhuis terecht. Er werden in het najaar van 2021 dagelijks ca 25.000 besmettingen geregistreerd, maar in november liet het RIVM weten dat zij aannamen dat 40% van de besmette mensen zich niet lieten testen (vanwege de onbeduidende ziekteverschijnselen) waardoor het aantal besmette personen in die periode misschien wel 35.000 bedroeg. Het ene deel van het volk stond in de rij voor een vaccinatie dan wel een booster, een ander deel deed eind 2021 niet meer mee aan de corona-poppenkast. In feite pleegden zij formeel burgerlijke ongehoorzaamheid. Zij werden de wappies, een geuzennaam, voor al diegenen die de lijn van de medische deskundigen en een meerderheid van de politici niet volgden. Het aantal corona-doden is maar beperkt in relatie tot die van mensen met kanker en hart- en bloedvaten. Er stierven in 2020, volgens het CBS, 168.678 personen (50% mannen, 50% vrouwen), waarvan volgens het RIVM slechts 10.000 corona-gerelateerd. In acht genomen de oversterfte in de afgelopen maanden stel dat er nu dagelijks 500 mensen sterven, waarvan volgens een recente opgave van het RIVM tussen de 8 en 15 aan corona. Dat is gemiddeld <3%, hoe bedreigend is corona dan nog voor de volksgezondheid? Voor de Kerst werd omikron dominant. Met de vreselijkste verhalen kwam dit virus vanuit Zuid-Afrika onze kant op. Na 14 dagen viel het nogal mee: weliswaar is omikron zeer besmettelijk, maar het ziektemakende effect is verwaarloosbaar: loopneus, niesen, lichte hoofdpijn, lichte verhoging en wat vermoeidheid. Gewoon een griepje: met een kruik naar bed en met een uitgeperste citroen uitzieken en binnen een week ben je weer het mannetje/vrouwtje. Ik heb misschien al 40 keer griep gehad en ik ben er op mijn 86ste nog steeds. Ik heb mij niet laten vaccineren en boosteren, want ik heb de beste antistoffen die er zijn: de natuurlijke van de besmetting. Ik stel dat omikron helemaal geen corona-virus is, wel een uit dezelfde stam W1N1 komt, en voor 99,8% van de bevolking geen enkel gevaar vormt. Ik ga er namelijk vanuit dat een groot deel van mensen die besmet worden zich niet meer laten testen, die doen aan die moderne gekkigheid niet meer mee. Achteraf wordt omikron misschien wel gezien als een zegen, want met hele milde ziekteverschijnselen krijgen een miljoen mensen per maand natuurlijke antistoffen waardoor hun weerstand wordt versterkt. De lockdown moet deze week worden afgeschaft om ons in Europa niet nog belachelijker te maken. We moeten wel realistisch blijven op het ontstaan van nieuwe corona-varianten met ernstige ziekteverschijnselen. Want je weet het nooit met dit virus. Corona confronteerde ons land bijna 2 jaar geleden behalve met de alfa-variant ook met een logistiek probleem als gevolg van de bezuinigingen die, in 10 jaar Rutte, in de zorg werden doorgevoerd, ook in de thuiszorg. We hadden onvoldoende IC-bedden om patiënten die van de operatiekamer kwamen uit te laten slapen. Daar lagen corona-zieken en die kregen voorrang. De chirurgen en de OK-assistenten stonden klaar, de operatiekamers waren leeg, maar de zieke patiënten, buiten corona, die dringend moesten worden behandeld werden op een wachtlijst gezet. Zo had het kabinet Rutte III dat, in al haar wijsheid, besloten. Het lijkt erop dat in Spanje omikron is ontmaskerd als een gewoon griepvirus met een extreem aantal besmettingen. Daarmee zullen we moeten leven, maar echt gevaarlijk lijkt het helemaal niet. Corona is veel te lang een een/tweetje geweest tussen het OMT/RIVM en Rutte/de Jonge, waarbij financieel/economische en sociaal/maatschappelijke gevolgen buiten spel bleven. Dat verzuim moet het kabinet Rutte III worden aangerekend. De getroffen ondernemers moeten snel van hun wintercollecties af om een financieel debacle te voorkomen. Op zich is het consumenten niet kwalijk te nemen dat ze in België gaan winkelen en naar de kapper gaan. Mijn oproep aan het OMT en het nieuwe kabinet is: zet de oogkleppen af en kijk met een realistische blik naar de getroffen samenleving. Het volk moet zijn democratische stem terugkrijgen.

Eyeliners

Zijn we te voorzichtig met omikron? Het antwoord is ja

De inflatie in de VS steeg in december met 7%

Omikron nog amper zichtbaar in ziekenhuiscijfers

Minder 80++ gestorven dan verwacht

Psychische schade dreigt bij studenten

Omikron als de redding uit de pandemie

Persvrijheid onder druk in Griekenland

Machtspolitiek tussen de NAVO en Poetin over gas en Oekraïne

Antwerpen leefde enorm op dankzij de invasie van Nederlanders

Zitten we al in de staart van de pandemie?

2G is met omikron veel minder veilig dan het zou zijn geweest met delta

Omikron trekt zich weinig aan van immuniteit van natuurlijke en kunstmatige antistoffen

testen, testen, testen maar hoe lang nog voor een simpel griepje?

Frontberichten

Politieke stuurloosheid, te midden van een pandemie, geopolitieke spanningen, een klimaatcrisis en groeiende ongelijkheid, bijvoorbeeld op de woon- of arbeidsmarkt: je wenst het niemand toe. Toch heeft de Nederlandse burger 299 dagen moeten kijken naar een slepende kabinetsformatie, de langste ooit in Nederland. Je kunt zeggen: eind goed, al goed. Afgelopen maandag werden de leden van het kabinet-Rutte IV beëdigd. De nieuwe ploeg moet zich bewijzen, de problemen zijn onverminderd groot, maar Nederland wordt in ieder geval weer geregeerd. Moedig voorwaarts. En toch is ook een blik in de achteruitkijkspiegel nog steeds hard nodig. Is dat wel zo? Moeten we juist niet het verleden snel achter ons laten. Liggen de uitdagingen juist niet in de toekomst? Deze formatie was hoe dan ook te lang: in plaats van vier jaar heeft dit kabinet iets meer dan drie jaar om te bewijzen wat het kan. Dat betekent dat de coalitiepartijen al over twee jaar, in de aanloop naar de volgende verkiezingen, weer in de campagnestand staan – en met een grote boog om broodnodige, maar heikele beslissingen gaan lopen. Tenminste: als het kabinet niet tussentijds valt. Daar komt bij dat de tijd tussen de stembusgang en het formatieresultaat heel groot is: vormt het nieuwe kabinet nog wel een goede weerspiegeling van de kiezersgunst? (bron: NRC) Hier worden terechte vragen gesteld. Hoe krachtig gaat de premier met visie zijn team aansturen? Toont hij leiderschap of blijft hij de lakei van het neoliberale gedachtengoed. De problemen waarvoor zijn kabinet staat zijn complex en vergen veel stuurmanskunst. Daarbij zijn ze kostbaar en het geld wil Rutte c.s doorschuiven naar volgende generaties. De grote vraag is op welke wijze de afrekening gaat verlopen van het gevoerde monetair/financiële beleid in de Westerse wereld. Die toekomst is vaag en onzeker en Rutte heeft de regie al 10 jaar gevoerd en de chaos die hij overdraagt aan Rutte IV is groot en kostbaar.

Overwegingen

Voor de corona-persconferentie van vrijdagavond 14 januari 2022 heeft de premier, één-op-één, gesprekken gevoerd met ministers die direct betrokken zijn bij de uitvoering van het corona-beleid van dit kabinet. Financiën, Economische- en Sociale Zaken, Justitie, Armoedebeleid en mogelijk ook Biza. Terecht want de sociaal/maatschappelijke en financieel/economische gevolgen nemen grotere vormen aan. Maar in de persconferentie kwamen maar 2 onderwerpen aan de orde: de burgemeesters bepalen zelf op welke wijze zij uitvoering geven aan het beleid en we gaan onderzoeken op welke aanvullende wijze er financiële steun kan worden gegeven aan ondernemers waar het water tot aan de lippen staat. De sociaal/maatschappelijke problemen waren kennelijk niet dringend genoeg dan wel doorkruisten het beleid van VWS, dan wel de premier wilde daar nog geen invulling aan geven. Maar hoe het ook zij, Rutte heeft het centrale gezag uit handen gegeven en een blijk van medeleven te willen geven aan al degenen die zich verzetten tegen zijn beleid. Maar dat veroorzaakt wel rechtsongelijkheid. Wat hier wel mag, mag elders niet. Het is de vraag of slachtoffers dat allemaal begrijpen en accepteren. Ik sluit helemaal niet uit dat linkse burgemeesters de regels anders toepassen dan die van de VVD en het CDA.

Mijn vertrouwen in het aangekondigde beleid van minister Kuipers is terughoudend. De adviezen van het OMT mogen niet meer leidinggevend zijn. De deskundigen hebben de wijsheid niet in pacht en sturen op basis van aannames en daaraan gekoppelde adviezen. En 3 tot 4 weken later evalueren wij wel weer op basis van de dan voorliggende data. Dat heeft een zig-zag beleid opgeleverd, waar het volk geen vertrouwen meer in heeft. Iedereen moest zich dubbel laten vaccineren om er 6 maanden later achter te komen dat de vaccins geen zekerheid verschaffen tegen besmetting van de delta-variant. Toen moest iedereen zich in ijltempo laten boosteren en dit jaar opnieuw nog 2x (volgens minister de Jonge) omdat de werking maar 10 weken werkzaam is. En we moeten blijven prikken ondanks dat omikron slechts griepachtige verschijnselen geeft, waarvoor besmette personen nauwelijks nog naar het ziekenhuis moeten. Een deel van het volk blijft voor een boosterprik in de rij staan. Ik ben geen viroloog, maar als ik naar het verloop van de Spaanse Griep kijk, die na 2 jaar (1918/1919) het punt van groepsimuniteit bereikte en vrij snel daarna wegzakte in de vergetelheid. Ook de informatie over het corona-virus en de bijwerkingen roept vragen bij burgers op. Neem de zorgen van zwangere vrouwen vanwege de klachten die ze kregen: niks aan de hand, geen zorgen over maken. Nu hoor ik dit weekend in een talkshow een virologe zeggen dat er wel degelijke serieuze klachten zijn van zwangere vrouwen. En dan de hormoonontregelingen bij meisjes en vrouwen, waarnaar geen onderzoek werd ingesteld naar een mogelijke relatie met de pil. Het bleef bij ‘menstruatie veranderingen verdwijnen vanzelf na verloop van tijd, bij één wat korter, bij de ander wat langer’. Er is ook geen enkele wetenschappelijke studie over bijwerkingen van de vaccins en boosters op de kortere, middenlange en lange termijn. Waar komt de oversterfte vandaan en wat is er waar dat ouderen niet door vaccins worden beschermd?

©2022 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 14 jan 2022, week 22/1: AEX 783,53; Bel 20 4.245,85; CAC40 7.143,00; DAX 15.883,24; FTSE 100 7.542,95; SMI 12.525,63; RTS (Rusland) 1.485,86; SXXP (Stoxx Europe) 481,16; DJIA 35.911,81; NY-Nasdaq 100 15.611,59; Nikkei 28.124,28; Hang Seng 24.366,72; All Ords 7.717,10; SSEC 3.521,26; €/$1.1413; BTC/USD (Bitcoin) $43.500,30; troy ounce goud $1.818,10, dat is €51.164,14 per kilo; 3 maands Euribor -0,568%; 1 weeks -0,574%; 1 mnds -0,565%; 10 jaar Duitse Staat -0,054%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,039%; 10 jarig Nederlandse Staat 0,046%; 10 jaar Japan 0,1456%; 10 jaar Belgische Staat 0,257%; 10 jaar Franse Staat 0,328%; 10 jaar Spanje 0,632%; 10 jaar VK 1,066%; Italië 1,27%; 10 jaar VS 1,7522%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,919.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen daalden deze weeklicht. De rentetarieven noteerden flat. De euro t/o de dollar steeg. De bitcoin trok weer aan. Het aantal corona-besmettingen steeg enorm, maar de ziekteverschijnselen zijn mild. De centrale banken lijken hun grip op de rentestijgingen kwijt te raken. De inflatie in de VS steeg in december naar 7%, de grootste stijging sinds 1982. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen stegen de tarieven: Zwitserland 0,067%; Duitsland 0,241%; Nederland 0,343%; Japan 0,7205%; Frankrijk 0,936%; VK 1,243%; Spanje 1,407%; Canada 2,0008%; VS 2,0935%; Italië 2,071%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,476%; Duitsland -0,375%; Nederland -0,273%; België -0,304%; Frankrijk -0,163%; Denemarken -0,152%; Spanje -0,089%; Japan -0,018%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.