UPDATE 14112019/509 16-jarige Zweedse Greta Thunberg is TIME ‘Person of the Year 2019’

De 16-jarige klimaatactiviste Greta Thunberg is uitgeroepen tot TIME Person of the Year van 2019. Ze is de jongste persoon ooit die de titel heeft gekregen. De Zweedse is bekend geworden door haar spijbelacties voor het klimaat. “Van een spijbelend schoolmeisje tot een ontmoeting met de secretaris-generaal van de VN”, aldus TIME. Volgens het Amerikaanse blad vindt verandering zelden plaats zonder de kracht van individuen en heeft de “crisis van de aarde” haar individu gevonden in Thunberg. Daarbij heeft het tijdschrift ook haar inmiddels beroemde uitspraak: “How dare you (Hoe durf je)” Ze sprak deze woorden uit tijdens haar speech bij de VN-klimaattop. In een interview met TIME zegt Thunberg te hopen haar kleinkinderen later te kunnen vertellen dat “we alles hebben gedaan wat we konden”. “En dat we het voor hen en voor de volgende generaties hebben gedaan”. In augustus was het een jaar geleden dat Thunberg startte met haar schoolstaking. Gewapend met het bord met de tekst ‘Skolstrejk för klimatet‘ (‘Spijbelen voor het klimaat’) nam zij elke dag tot de parlementsverkiezingen plaats voor het Zweeds parlement. Wereldwijd volgden scholieren haar voorbeeld. Het blad benoemt sinds 1927 elk jaar een Persoon van het Jaar. (bron: nu.nl)

Briiten kiezen voor hun Brexit; Johnson grote winnaar van de verkiezingen

De Britse premier Johnson heeft een absolute meerderheid behaald bij de verkiezingen, de opkomst was 67,2%. De Conservatieven haalden 365 van de 650 zetels in het Lagerhuis, 47 meer dan in 2018. Oppositiepartij Labour lijdt een fors verlies en valt terug naar 203 zetels. Leider Corbyn zegt dat hij terugtreedt zodra zijn opvolger bekend is. Johnson heeft nu vrij baan om door te gaan met de Brexit. Hij heeft het vertrek uit de EU gepland voor 31 januari. Naar verwachting kijkt het nieuwe Lagerhuis nog voor volgende week vrijdag naar de nieuwe Brexitwet. Voor 31 december 2020 wil Johnson handelsverdragen afsluiten met de 27 EU-lidstaten. Normaal staat daar 5 jaar voor. Die tijd heeft hij echter niet. Er wordt alom aan getwijfeld of Johnson erin gaat slagen de verzelfstandiging van Groot-Brittannië binnen een redelijk tijdsbestek op orde te krijgen. Ik volg de ontwikkelingen kritisch.

Voorlopige handelsdeal VS en China

China heeft de geplande extra heffingen op Amerikaanse producten opgeschort. Daarmee voldoet Peking aan een van de afspraken die China en de Verenigde Staten vrijdag zijn overeengekomen in hun akkoord over een voorlopige handelsdeal. Het bericht waarin dit staat is te lezen op websites van diverse Chinese departementen en op staatsmedia. „China hoopt, op basis van gelijkheid en wederzijds respect, samen met de VS elkaars zorgen op te lossen en de stabiele ontwikkeling van de onderlinge economische en handelsrelaties te promoten”, aldus het statement. China en de VS sloten een zogenoemde ’fase 1-handelsdeal’, die de opmaat moet worden voor een breder handelsakkoord. Trump gaf aan dat onmiddellijk wordt begonnen met onderhandelingen over een ’fase 2-deal’. Volgens hem zullen sommige bestaande importheffingen op Chinese producten worden verlaagd. Andere tarieven blijven nog wel overeind. De Chinese viceminister van Handel, Wang Shouwen, verklaarde eerder dat de VS hebben beloofd om tarieven op Chinese goederen te schrappen. China gaat nu zijn aankopen van Amerikaanse energie, landbouwproducten, farmaceutische goederen en financiële diensten opvoeren. Daarnaast gaat China meer doen om intellectueel eigendom van bedrijven te beschermen en namaakartikelen te bestrijden. (bron: DFT)

Oliegiganten als Shell, BP en Chevron zien zichzelf als ‘sleutelfiguren’ in het Klimaatoverleg in Madrid

Op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/813/articles/1048763/1/1 schrijft Frank Straver over de invloed die fossiele bedrijven uitoefenen op de aanwezigen op de Klimaattop COP25 in Madrid. David Hone kijkt somber. “Zijn de tussendoelen van ‘Parijs’ nog te halen? Erg moeilijk.” Nee, hier is geen wetenschapper of politicus aan het woord. Hone is strateeg van oliegigant Shell. Een idee om de opwarming te remmen heeft hij wel. “Massale natuuraanplant.” Bomen kunnen broeikasgas opnemen, terwijl het gebruik van olie jarenlang kan doorgaan. De presentatie van de lobbyist Hone was exemplarisch. De fossiele industrie houdt er een druk schema op na in Madrid, waar de klimaattop. BP, Chevron, Shell en anderen stuurden lobbyisten naar Spanje. Die houden lezingen en praten met onderhandelaars. “Onbegrijpelijk”, zegt Laurie van der Burg, die namens de internationale milieukoepel ‘Friends of the Earth’ en Milieudefensie in Madrid is. De fossiele industrie krijgt, volgens haar ten onrechte, ruimte om zich tegen de onderhandeling aan te bemoeien. “Kick out de fossiele industrie”, bepleit haar milieukoepel. Dat is een realistisch toekomstbeeld, meent Van der Burg. Met de tabaks-lobby besloot de politiek immers ook niet meer te praten. “Oliebedrijven mogen hier de ‘natuur als oplossing’ promoten. Intussen breiden ze hun vervuilende activiteiten uit.” De komende vijf jaar investeert de olie- en gassector $1400 mrd in nieuwe boringen, bereken-den zeventien milieuorganisaties. De industriegroep IETA en de VN-luchtvaartkoepel ICAO zeggen alle reden te hebben om mee te doen in Madrid. Ze beschouwen zichzelf als sleutelfiguren in het overleg. De hele wereldeconomie draait immers op hun olie-, gas- en kerosineproducten, betogen ze. Dat de luchtvaartlobby erbij is, is nog het minst ongunstig, zegt Bas Eickhout, in Madrid delegatieleider van het Europees Parlement. “De luchtvaart valt niet onder het Parijs-akkoord. Dat ze hun mensen sturen levert misschien nog iets op.” Of dat de intentie is, trekt Eickhout ernstig in twijfel. Ook hij zegt dat vervuilende bedrijven te veel grip op de klimaattop hebben. “Dat zij de uitkomst mede beïnvloeden staat voor mij wel vast.” Of het zinvol en haalbaar is om alle fossiele lobbyisten te gaan weigeren, betwijfelt Eickhout. “Via delegaties van landen als Saudi-Arabië komt de fossiele invloed een klimaattop sowieso binnen.” Bovendien, zegt Eickhout, heeft hij nu de kans om een hartig woordje te spreken met de luchtvaartkoepel ICAO, die CO2-neutraal wil groeien door afkoop met certificaten. Toch zouden de VN er wijs aan doen om na te denken over strengere toelatingseisen voor fossiele lobbyisten bij klimaatconferenties, zegt Eickhout. Ook hij ziet parallellen met de tabakslobby. Mark van Baal, een activistische aandeelhouder die oliereuzen oproept tot verduurzaming, volgt de klimaattop vanuit Nederland. “Dat kunnen bedrijven die ‘Parijs’ negeren ook overwegen”, zegt hij: “Thuis blijven.” Of: gaan om te luisteren en leren. Van de oliereuzen heeft volgens hem slechts het Spaanse Repsol recht van spreken. Dat beloofde in Madrid als eerste oliereus om de eigen CO2-uitstoot in lijn met ‘Parijs’ te brengen. Uiteindelijk ook met compensatierechten. Juist omdat de handel in zulke klimaatrechten in Madrid de agenda domineert, hebben milieuorganisaties en waarnemers zorgen over de invloed van bedrijven. Shell, BP en Chevron pleitten op de VN-klimaattop samen voor grootscheepse compensatie dankzij de verhandelbare natuurcertificaten. Dat zou 30% van het Parijs-doel bereiken. Milieuacti-visten waren die suggestie beu. Demonstratief verlieten ze de zaal, met de handen over de oren. De realiteit is dat de CO2-uitstoot mondiaal gezien nog altijd blijft stijgen en een afname is nog niet in zicht. De realiteit is ook dat in Brazilië de ontbossing van het Amazo- ne-oerwoud – nog – niet is gestopt. Anderzijds kwam de Europese Unie deze week met hun Green Deal, waarin de aanplant van nieuwe bomen/bossen in Europa wordt voorgesteld. In ieder geval komt dat bij mij positief over. Maar dat de olie- en gasbedrijven een mondiale bebossing voorstellen opdat zij hun commerciële belangen kunnen beschermen is weer een heel andere zaak. Dat wij onze wereld duurzamer gaan maken, staat voor mij centraal in mijn visie op de toekomst. Dat betekent dat de VS, China, Saoedi-Arabië en Rusland, alsmede Shell, BP en Chevron hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Dat hele idee van de compensatierechten, werkt alleen maar in het voordeel van de grootste partijen.
In Madrid wilde de wereld deze week regels vastleggen over internationale CO2-handel

Dat is net voor het sluiten van dit blog gelukt: weliswaar met een minimaal akkoord. Vrijdag zou de tiendaagse top zijn afgesloten maar tot zondagmorgen werd er nog overlegd over een gezamenlijke slotverklaring. Zaterdag is er nog tot diep in de nacht onderhandeld om tot overeenstemming te komen over een aanscherping van de wereldwijde klimaatplannen. De top, waarop 200 landen spreken over de uitwerking van de klimaatafspraken van Parijs van 2015, treedt officieel op 1 januari 2020 in werking. De voorzitter van deze klimaattop, de Chileense Carolina Schmidt, riep alle deelnemers op flexibel te zijn en te streven naar ambitieuze afspraken over CO2-reductie in het komende jaar. In Madrid maken vooral de Europese Unie en de landen die het meest kwetsbaar zijn voor klimaatverandering zich hard voor een aanscherping van toezeggingen, die eerder in Parijs werden gedaan, over het terugbrengen van de uitstoot van broeikasgassen. Landen als Brazilië en India, China, Koeweit, Saoedi-Arabië, Rusland, China en de VS staan tegenover de klimaatverdedigers, Zij willen vasthouden aan eerdere plannen en oude afspraken over de verkoop van emissierechten. Een veel gehoorde klacht van de kleinere, minder welvaarder en kwetsbaarder landen is dat 90% van de landen niet gehoord worden. Zij ageren tegen de dominantie van rijke landen op de Klimaattop. Bas Eickhout, als delegatieleider van het Europees Parlement aanwezig in Madrid, zei zaterdagavond in tv-programma Nieuwsuur dat het overleg vastzit. Landen proberen in bilaterale gesprekken nader tot akkoord te komen, maar Eickhout acht de kans reëel dat de top mislukt. Dat laatste gebeurde net niet, maar het slotakkoord van de top stelde teleur: het werd een minimaal akkoord, dat weinig voorstelt. “Na een hele lange nacht van onderhandelen lijkt het erop dat belangrijke onderdelen waar twee weken over is gepraat naar volgend jaar zijn doorgeschoven”, zegt NOS-redacteur Klimaat en Energie Heleen Ekker. Een van de hoofddoelen was het opstellen van regels voor de verhandeling van emissierechten tussen landen. Die discussie is niet afgerond. “Met name de EU is bang dat dit systeem tot dubbeltellingen en misbruik leidt, als hier geen heel strenge regels over worden afgesproken”, zegt Ekker. De afspraken daarover zijn doorgeschoven naar de klimaattop van volgend jaar in Glasgow. Die top wordt dan nog moeilijker dan die van Madrid. “Volgend jaar moeten alle landen van de wereld hun klimaatplannen aanscherpen”, zegt Ekker. “De uitstoot van broeikasgassen stijgt nog altijd. En volgens wetenschappers is het klimaat kwetsbaarder dan eerder werd gedacht. De hoop was dat iedereen zich daar dan volgend jaar volledig op zou kunnen concentreren. Maar nu er ook nog andere kwesties zijn doorgeschoven, maakt dat de top in Glasgow alleen nog maar ingewikkelder.” De milieubeschermingsorganisaties Greenpeace en Wereld Natuur Fonds (WNF) hebben forse kritiek op de uitkomst van de conferentie. Ze beschouwen de internationale inspanningen voor meer klimaatbescherming als onvoldoende en spreken van een diepe crisis. „Deze klimaatveranderingsconferentie was een aanval op het hart van het Akkoord van Parijs”, zegt een woordvoerder van Greenpeace. De onderhandelingen werden gegijzeld door de grootste vervuilers”, stelt het WNF in een verklaring. „Wat in Madrid ontbrak was de politieke wil om echt iets aan de klimaatverandering te doen.” GroenLinks Europarlementariër Bas Eickhout roept de EU op tot actie na het akkoord. „Het grote gat tussen het wereldwijde klimaatbeleid en de doelstelling van het Parijsakkoord is niet kleiner geworden. Dit moet gevolgen hebben voor de handelsgesprekken die de EU met de grootste dwarsliggers voert. Het gat tussen wat de wetenschap ons vertelt te doen en wat politici tot nu toe leveren op klimaattoppen is enorm.” (bron: NOS en DFT)

Op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/814/articles/1049465/6/1 schreef Frank Straver eerder over “Klimaatactie”, brullen jongeren op een zonnige binnenplaats van de VN-klimaattop. Ze trekken geen bekijks. Alle onderhandelaars zitten binnen, onder fel tl-licht. Die hebben wat te bespreken. Er ligt, na een week overleg, een eerste versie op tafel over hét hete hangijzer van de top: CO2-certificatenhandel. Oef, dat klinkt slaapverwekkend. Maar vergis je niet, zegt CO2-expert Sam van den Plas van Carbon Market Watch, een nongouvernementele organisatie. Wat wordt afgesproken over CO2-certificaten, is essentieel voor de uitvoering van het Parijse Klimaatakkoord. “Het kan de actie versnellen, of ondermijnen.” Dat zit zo: landen willen voor klimaatprojecten, zoals boomaanplant, CO2-certificaten aanmaken. Die kunnen ze aan elkaar verkopen. Zo kunnen landen die hun doelen niet halen certificaten van een ander land kopen. Zo’n systeem is niet nieuw. Al in 1998, bij het Kyoto-klimaatprotocol, tuigde de wereld een handel met CO2-certificaten op. Omdat de klimaatdoelen zwak waren, verzamelden landen simpel een hele berg. Er is een groot overschot. En, daar zit hem nu de crux in Madrid: wat te doen met al die opgespaarde CO2-certificaten? Er liggen er nog zeker 4 miljard van op de plank. Rusland en Oekraïne zwemmen er bijvoorbeeld in. Een vervuilend steenkolenland zoals Australië staat op zijn beurt te trappelen om ‘groen’ te worden door CO2-certificaten op te kopen. “Zulke invloedrijke landen willen de oude Kyoto-certificaten meenemen naar het nu in Madrid op te richten nieuwe handelssysteem. Dat legt een potentiële bom onder het Akkoord van Parijs”, zegt Van den Plas. Met Kyoto-certificaten kunnen landen hun vervuiling te simpel compenseren, zegt hij, zonder windmolens of zonnepanelen te plaatsen. De eerste onderhandelingsteksten sluiten dat risico onvoldoende uit, oordeelt Van den Plas. Vraag is: tot welke hoogte mogen landen hun binnenlandse CO2-uitstoot compenseren met ingekochte CO2-certificaten? Een topje, of een flinke portie? Onder een dikke palmboom op de klimaattop pakt Jos Cozijnsen, een autoriteit op het terrein van CO2-handel, wat zonnestralen mee. Hij komt net uit een volgepakte vergaderzaal. Hij vindt de kritiek op de plannen voor certificatenhandel ongefundeerd. Voor Nederland is het bijvoorbeeld handig om buitenlandse certificaten te kopen om aan het Urgenda-vonnis te voldoen, oppert hij. Verkopende Afrikaanse of Aziatische landen kunnen dan de opbrengst van die certificaten investeren in natuurbehoud. Andere kenners in Madrid, zeker in de milieubeweging, blijven sceptisch tegenover de beoogde CO2-certificatenafspraken. “Alleen een streng, nieuw systeem zonder oude certificaten kan het Parijs-akkoord vooruithelpen”, zegt Erika Lennon van natuurbeschermingsorganisatie Ciel. “Overtollige Kyoto-certificaten meenemen, maakt landen juist lui.” Landen moeten geen CO2-certificaten verhandelen maar ieder voor zich hun eigen emissies verlagen, twitterde ook Greta Thunberg. Cozijnsen, pleitbezorger van ‘effectieve marktmechanismen’, las het met kromme tenen. De oude Kyoto-certificaten versnipperen of de hele emissiehandel afblazen, is politiek onhaalbaar én onjuist denkt hij. Tegenover die oude certificaten staan immers ook altijd klimaatinvesteringen. Het is duidelijk: er zijn drie kampen en ook drie groepen belanghebbenden. De Nederlandse regering wil, om onder het Urgenda-vonnis uit te komen, CO2-certificaten kopen. Daarmee hoeven wij minder te verduurzamen en hoeven wij minder inspanningen te doen ons milieu en onze natuur te beschermen. Fout, het haalt de doelstellingen van Parijs onderuit. De tweede groep is die van de activisten van Greta Thunberg: CO2-certificaten helemaal niet introduceren. Het maakt politici van rijke landen lui om aan de slag te gaan voor het Klimaat. En dan de landen en bedrijven die hun CO2-uitstoot kunnen afkopen met geld. Zo worden mondiaal de problemen niet opgelost. En alle Kyoto-certificaten in de papierversnipperaar. Het is een slecht product dat het gezondmakingsproces alleen maar frustreert.

Stikstof en PFAS remmen de economische groei stevig af

Stikstof- en de Pfas-crisis raken de Nederlandse economie harder dan economen tot voor kort hadden voorspeld. Op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/814/articles/1049465/3/2  schrijft Jeannine Julen dat de stikstof- en Pfas-problematiek een hogere tol van de economie eisen dan eerder werd gedacht, zeggen economen van ABN Amro in een gepubliceerde prognose. Tot een paar weken terug hield de bank rekening met een economische groei van 1,2% in 2020. Maar de recente milieuperikelen snoepen wat van die groei af en leiden tot een prognose van 0,9%. “Dat de stikstofcrisis ons groei gaat kosten, zagen we vooral in de bouwsector”, legt senior econoom Nico Klene uit. “Maar ook in andere sectoren kan het effect hebben.” Eerst was het vooral de handelsoorlog tussen China en de Verenigde Staten die de Nederlandse groei drukte. Dat het kabinet volgend jaar meer geld gaat uittrekken om Nederlanders tot besteden aan te zetten, stemde Klene juist positief en maakte dat hij zijn prognose naar boven wilde bijstellen. Hetzelfde gold voor het feit dat bedrijven in het derde kwartaal beter draaiden dan verwacht. Maar de actuele milieukwesties en vooral het effect daarvan op de bouw gooien roet in het eten. De bouw gaat van 4% groei dit jaar naar 2% krimp volgend jaar. Voor Klene reden genoeg om zijn voorspelling aan te passen. En die prognose van 0,9% kan volgens hem zelfs lager uitvallen. “Het is geen voorspelling van ons, maar ik sluit het niet uit. We weten nu namelijk nog niet hoe groot het effect is van de stikstofcrisis op andere sectoren.” Het is inmiddels al ruim een half jaar geleden dat de Raad van State het Nederlandse stikstofbeleid afschoot. Voor bouwbedrijven, maar ook voor boeren betekent dat sindsdien vergunningaanvragen spaak lopen of geplande werkzaamheden niet doorgaan als er bij een project te veel stikstof vrijkomt in de nabijheid van kwetsbare natuur. Niet lang na de uitspraak van de Raad van State werd het ‘tijdelijk handelingskader’ voor Pfas van kracht. Deze maatregel van minister Stientje van Veldhoven van milieu en wonen zorgde er volgens bouwbedrijven, baggeraars en andere gravers voor dat in bijna elk schepje grond volgens de geldende nomen te veel van de giftige stoffenreeks Pfas werd aangetroffen. Al de bouwers en gravers klaagden dat hun werkzaamheden stilvielen. In de prognose van ABN Amro klinkt het (nog onduidelijke) effect van de twee milieukwesties op andere sectoren dan de bouw al wel goed door. Neem de industrie: leveranciers van bouwmaterialen, gereedschappen en materieel zoals tractoren, graafmachines en hijskranen. Nu bouwbedrijven minder van deze producten bestellen, remt dat ook de groei van de producenten daarvan. Extra wrang, want die werden al geraakt door de handelsoorlog. Sectoreconomen voorspellen dan ook een krimp van 1,5% voor de industrie. Ook in de transport staan vrachtwagens vaker stil nu onder meer bouwbedrijven en baggeraars minder van hun diensten gebruikmaken. De sector blijft groeien, maar met een ½% volgend jaar is dat aanzienlijk minder dan de 1,5% van dit jaar.

Projectontwikkelaars kampen met woningbouwprojecten die door stilgevallen bouwwerkzaamheden peperduur worden. En de boeren kampen vooral met onzekerheid. Voor hen is nog onduidelijk wat de kabinetsmaatregelen teweegbrengen die ze uit de stikstofcrisis moeten helpen. Dus blijft nog even de vinger op de knip. ABN Amro noemt de maatregelen van het kabinet om de werkzaamheden op gang te krijgen ‘grillig’ en ‘reactief’. “Het is begrijpelijk dat wordt ingegrepen, maar het grillig aanpassen van de regels maakt ondernemers onzeker”, schrijven de economen in hun prognose. De economische gevolgen van het milieu-, stikstof- en Pfas beleid, in de vorm van dalende activiteiten, komt niet als een verrassing. Natuurlijk zal dat zijn neerslag vinden in de economische groei verwachtingen. De cijfers die hier nu worden gegeven zijn indicatief, want de exacte omvang van de terugval is nu nog niet in beeld. Dat zal zeker nog wel een aantal maanden duren. Deze ontwikkeling zal gevolgen hebben voor het verdienvermogen van de bedrijven, zal de werkeloosheid weer gaan toenemen en zal de bereidheid van ondernemingen de lonen opnieuw tot >3% te verhogen discutabel worden. De Nederlandsche Bank wil dat de lonen verder worden verhoogd, om de uitgaven van de consumenten omhoog te krijgen, maar of dat ook het geval wordt is maar de vraag. Gezien de grote onzekerheden kunnen burgers er ook voor kiezen hun schulden af te lossen dan wel wat geld opzij te leggen voor moeilijkere tijden.

De economische groei in ons land zakt in

Vanuit het buitenland komt economische tegenwind, zoals een milde recessie in de VS. Niet alleen CO2 maar ook stikstof- en PFAS-problemen drukken op de economische groei, meldt https://www.telegraaf.nl/financieel/1777681497/rabo-nederlandse-groei-zakt-in-door-lagere-investeringen Dat blijkt uit nieuwe ramingen van Rabobank, die deze week werden gepubliceerd. Dit jaar komt de economische groei naar verwachting uit op 1,7%. In 2020 zwakt dat af naar 1,2%, in 2021 naar 0,8%. Een belangrijke reden dat de groei vertraagt, zijn lagere investeringen. „Voor bedrijven is er minder reden om op korte termijn uit te breiden. Vooral de op export georiënteerde industrie merkt de malaise in de mondiale economie”, schrijft Ester Barendregt, hoofd Nederlandse economie bij de RABO, in de ramingen. Maar ook de overheid investeert minder. Dat komt onder meer door de problemen rond stikstof-emissie en met PFAS vervuilde grond. Rabo-econoom Nic Vrieselaar: „De overheid investeert bijvoorbeeld veel in infrastructurele projecten. Die zijn lastiger te realiseren. En er worden naar verwachting fors minder nieuwbouwhuizen opgeleverd.” De bouw begint hierdoor te haperen, en dat effect breidt zich uit, bijvoorbeeld door minder vraag naar machines en bouwmaterialen. Vrieselaar: „Maar de stikstofnor-men zijn niet het enige dat de bouw dwars zit. De bouw liep al tegen zijn grenzen aan lang voordat iemand wist wat PFAS is. Denk aan het tekort aan bouwpersoneel en het beperkte aantal bouwlocaties, waardoor het aantal bouwvergunningen begin dit jaar al omlaag begonnen te duiken.” Het lijkt opvallend dat de overheidsinvesteringen teruglopen, omdat Den Haag juist zegt meer te willen investeren. In augustus werd juist bekend dat de regering werkt aan een investeringsfonds, mogelijk wel €50 miljard groot, om te investeren in infrastructuur en wetenschappelijk onderzoek. Maar het gaat nog wel even duren voordat we dat terug zien in de cijfers, denkt Vrieselaar: „Dat fonds is niet geregeld voor Prinsjesdag 2020. Er zal in de coalitie ook heel wat gesteggeld worden waar het aan uit mag worden gegeven. Voordat projecten van start gaan, ben je nog weer jaren verder.” De komende twee jaar komt de groei vooral door consumptie van de overheid en huishoudens. Daar ziet Vrieselaar wel een lichtpuntje. „Het aantal werkenden met een vast contract is voor het eerst sinds lange tijd gestegen. In het derde kwartaal had 62,1% van de werkenden een vast contract, tegenover 60,7% vorig jaar. Die extra zekerheid kan ervoor zorgen dat mensen toch een nieuwe auto kopen of verhuizen.” De vertragende groei in ons land staat niet op zichzelf, Rabobank verwacht dat de wereldeconomie in 2020 en 2021 terugvalt tot 2,9%, van 3% dit jaar. Dat is het laagste groeitempo sinds de financiële crisis. Het komt volgens hoofd internationale economie bij Rabobank Hugo Erken door verzwakking van de wereldhandel en van de industrie. Voor de VS verwacht Rabobank zelfs een milde recessie. Zo neemt de vacaturegraad in de VS af, wat in het verleden vaak een voorbode van economische krimp was. Wat opvalt is dat de prognoses voor de economische groei volgend jaar van de RABO-economen afwijken van die van de collega’s van de ABN Amro. De ABN Amro indiceert 0,9%, de RABO 1,22 en de ING 1,5%. Veel hangt af of er nog dit jaar een eerste handelsdeal komt tussen de VS en China. Trump wil dat graag maar wil weinig wisselgeld inzetten, China wil van de sancties en invoer-heffingen af. De vraag is of partijen elkaar nog vinden voor de jaarwisseling? Dit beeld wordt ondersteund door Christine Lagarde, die in haar eerste persconferentie na de bestuursvergadering van de ECB van 12 december aankondigde dat ‘de economische groei in de EU in 2020 gaat dalen en dat de inflatie aantrekt’. Voor de lezers van dit blog is deze uitspraak van de voorzitter van de ECB geen nieuws. Ik verkondig dit al maanden.

FED en ECB maken pas op de plaats

Voor zowel de Federal Reserve als voor de Europese Centrale Bank (ECB) is er geen aanleiding om iets aan het beleid te veranderen. Het economische beeld is sinds de vorige vergaderingen niet materieel verslechterd en beide centrale banken zijn recentelijk nog tot verdere verruiming overgegaan. Voor beide centrale banken geldt dat de bedreigingen voor de economische groei en de inflatie niet zijn verdwenen. Er is nog steeds geen handelsdeal tussen de Verenigde Staten en China, de Brexit is nog niet geregeld en de dreiging van meer protectionisme hangt nog in de lucht. Maar de Federal Reserve heeft na drie renteverlagingen op rij de lat hoog gelegd voor verdere stappen. Recent verklaarde FED-voorzitter Jerome Powell nog dat het huidige beleid ‘waarschijnlijk passend blijft’. De economie groeit en de werkeloosheid staat op een laag nivo. De rente bleef ongewijzigd met de uitspraak dat de rente in 2020 niet zal worden verhoogd. Analisten zien wel beren op de weg. Bill Diviney van ABN Amro wijst erop dat de zwakke industriële sector de dienstensector begint te besmetten. ‘Uiteindelijk zal dit de consumentenbestedingen in het nieuwe jaar aantasten.’ Hij verwacht daarom dat de FED in het eerste kwartaal de rente nog eens zal verlagen. James Knightley van ING verwacht vanwege het onzekere verkie-zingsjaar nog twee renteverlagingen en Philip Marey van Rabobank, die een recessie in de VS voorziet, denkt dat de FED helemaal naar nul zal gaan in 2020. De Europese Centrale Bank (ECB) heeft zoals verwacht niet getornd aan de rentetarieven. Christine Lagarde maakte bij haar eerste rentebesluit als centralebankpresident pas op de plaats. In september kondigde haar voorganger Mario Draghi al een groot pakket stimuleringsmaat-regelen aan. De Française staat sinds 1 november aan het roer van de ECB. Voor nu blijft de herfinancieringsrente op 0%. Dat betekent dat banken gratis geld kunnen lenen bij de ECB. De depositorente blijft gehandhaafd op min 0,5%. Daardoor moeten banken betalen om geld bij de ECB te stallen. De rentetarieven blijven op de huidige, lage niveaus totdat de inflatie in de buurt van de 2% komt, herhaalde de bank. De ECB voorspelt verder dat de inflatie in de eurozone, de stijging van consumentenprijzen, in 2022 licht zal stijgen naar 1,6%. De economische groei zal stabiliseren rond 1,4% over drie jaar, een naar verwachting even grote groei als in 2021. Deze voorspellingen doet de centrale bank donderdag bij de eerste persconferentie van ECB-president Christine Lagarde. Zij nam begin vorige maand het stokje over van Mario Draghi. Het is de eerste keer dat de centrale bank voorspellingen voor 2022 doet. De verwachtingen zijn iets veranderd ten opzichte van september. Toen ging de Europese Centrale Bank voor dit jaar nog uit van een economische groei van 1,1%. Dit is inmiddels bijgesteld naar 1,2% groei. De voorspelling voor volgend jaar is bijgesteld van 1,2% naar 1,1%. Lagarde vertelde in de toelichting dat er nog steeds stimuleringsmaat-regelen nodig zijn. De renteniveaus van de ECB staan nog steeds historisch laag en sinds een aantal maanden koopt de centrale bank ook weer obligaties op. Verder zal de aandacht uitgaan naar de strategische evaluatie van de monetaire strategie, die officieel werd aange-kondigd. Vanaf volgend jaar begint de herziening. De resultaten daarvan worden eind volgend jaar verwacht. Sommige analisten denken dat nog voor de herijking zal zijn afgerond, de ECB al in actie zal moeten komen, met name omdat de centrale bank de groei te optimistisch heeft ingeschat. Nick Kounis van ABN Amro verwacht dat de ECB in maart de rente met nog eens tien basispunten verlagen en het opkoopprogramma zal worden uitgebreid. Elwin de Groot van Rabobank verwacht nog drie renteverlagingen van 10 basispunten komend jaar. (bronnen: FD en nu.nl)

Staatssecretaris Snel nog voor de Kerst naar de Kamer voor toelichting

Tweede Kamerleden van CDA en SP zijn kwaad over de dossiers die een aantal ouders, die verdacht werden van fraude met kinderopvangtoeslag, heeft gekregen. Volgens SP-Kamerlid Leijten zijn er zeker tien ouders die multomappen hebben gekregen met een paar volledig zwartgelakte rapporten. Ze noemt dat treiterij van de bovenste plank. De delen van de dossiers die wel leesbaar zijn, geven volgens Leijten, geen antwoord op de vraag waarom ze als fraudeur worden gezien. Volgens staatssecretaris Snel staan er onder de lak gegevens van anderen. “De eigen informatie is wel leesbaar”. Ouders die slachtoffer zijn van de ontspoorde fraudejacht van de Belastingdienst, mogen hun dossier inzien. Enkele ouders hebben hun dossier inmiddels ontvangen, maar op Twitter is te zien dat grote delen zijn weggelakt. SP-Kamerlid Renske Leijten deelde deze beelden van het dossier dat een van de ouders ontving. “Sprakeloos”, schrijft ze op Twitter. Enkele weken geleden organiseerde Leijten een protestactie. Met een aantal gedupeerde ouders ging ze naar de Belastingdienst om inzage in hun dossier te eisen. De ouders zijn boos omdat ze onterecht hun toeslagen kwijtraakten. Ze moeten forse bedragen aan eerder ontvangen toeslagen terugbetalen. De bedragen lopen op van tienduizenden euro’s tot soms wel meer dan €100.000. Al jaren vechten ze voor hun gelijk. Staatssecretaris Snel gaf uiteindelijk toe dat de ouders hun dossier thuisgestuurd moesten krijgen, nadat ze dit hadden aangevraagd bij de Belastingtelefoon of bij hun eigen belastingkantoor. Dat is inmiddels gebeurd, maar nu blijkt dat de dossiers amper leesbaar zijn omdat grote delen zijn zwartgelakt. De fiscus is niet bepaald blij met de commotie, die is ontstaan. “Schandalig zoals dit nu gaat”, reageert een woordvoerder van de Belastingdienst. Volgens hem wordt een verkeerde voorstelling van zaken gegeven en is alleen privacygevoelige informatie weggelakt die volgens de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) niet met derden mag worden gedeeld. “Het gaat dan om gegevens van anderen. De eigen informatie is wel leesbaar.” Fatma is één van de mensen die ten onrechte werden beschuldigd van gesjoemel met de kinderopvangtoeslag. SP-Kamerlid Leijten reageert woedend. Dit is een volledig weggelakt rapport. Stuur het de ouders dan gewoon niet”, twittert ze. CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt betitelt deze uitleg eveneens als onzin. “Dit gaat verder dan BSN-nummers en zo. Iedere burger heeft recht op zijn dossier en zeker wanneer de overheid je beschuldigt van fraude, mag je weten waarom. Dat kregen ze jaren niet te zien.” Volgens Omtzigt zou het goed zijn als een onafhankelijke derde een dossier mag inzien om te checken of de Belastingdienst niet overmatig lakt.

Er komt toch een debat met staatssecretaris Snel (Financiën) voor de kerst. Coalitie en GroenLinks willen volgende week toch wel met hem praten over de zwartgelakte dossiers die gedupeerde toeslagouders deze week kregen. SP’er Leijten vroeg al een spoeddebat voor de volgende dag aan, maar daar wilden de coalitie en GroenLinks niet aan. Op een verzoek voor een debat komende week, kwam vanuit de coalitie ook geen reactie. Maar nadat zij een aantal dossiers van de ouders hebben ingezien, draaiden coalitie en GroenLinks alsnog. VVD wil, nadat de staatssecretaris vragen over de lakdossiers heeft beantwoord. Het CDA wil dat ook, om te voorkomen dat ook na de kerst nog zulke dossiers worden gestuurd. Ook D66, de partij van Snel, ChristenUnie en GroenLinks steunen nu de debatoproep, net als de rest van de Kamer. (bronnen: NOS, nu.nl, DFT) Daarbij komt nog bij dat de fiscus al veel langer de wet negeerde, schrijft Trouw onder de kop “opzet en grove schuld”. De uitspraak van staatssecretaris aan de Tweede Kamer dat de Belasting-dienst zich al sinds 2016 aan de wet hield in de toeslagenaffaire kinderopvang, blijken niet het geval te zijn. En wat de hoogste baas van de Belastingdienst, directeur-generaal Jaap Uijlenbroek beloofde aan de Nationale Ombudsman blijkt ook niet te zijn nagekomen Het wordt zo langzamerhand een kwetsbaar dossier voor het parlement, de Belastingdienst en staatssecretaris Snel. De bewindsman kan niet meer komen met ‘we wisten het niet, we hebben te goeder trouw gehandeld’. Het lijkt er sterk op dat de ambtenaren, voor hen belastende passages hebben zwartgelakt, om te voorkomen dat ze binnenkort voor de Rechter zich daarover moeten verantwoorden. En dat dekt snel nog steeds af? Hier moet een derde onafhankelijke partij, zoals het CDA voorstelt, mee gaan kijken of al datgene wat is weggelakt ook verdedigbaar is. De slachtoffers hebben recht op de waarheid.

De Nationale ombudsman heropent per direct een onderzoek naar het verstrekken van foutieve informatie door de Belastingdienst over dwangbevelen voor met name ondernemers. Dat heeft de Nationale ombudsman, Reinier van Zutphen, in een brief aan staatssecretaris Menno Snel van Financiën laten weten. In 2018 kreeg de ombudsman signalen dat de fiscus te hoge dwangbevelkosten in rekening zou brengen aan met name ondernemers. Deze dwangbevelkosten zijn gekoppeld aan de hoogte van de belastingaanslag. Maar bij een vermindering van de belastingaanslag zou de Belastingdienst de dwangbevelkosten niet automatisch verlagen. Daardoor zouden ondernemers soms duizenden euro’s te veel betalen. De ombudsman kaartte de kwestie aan bij de fiscus en begon een onderzoek. Op basis van de informatie die de Belastingdienst toen leverde, beëindigde de ombudsman in oktober 2018 het onderzoek. Afgelopen week liet de Belastingdienst de ombudsman weten dat de indertijd verstrekte informatie niet klopte. Snel meldde dit eind vorige maand ook aan de Tweede Kamer. In een reactie zegt het ministerie van Financiën dat niet duidelijk is om hoeveel geld het gemiddeld gaat. „Vaak gaat dat om kleine bedragen, maar voor een groep kan het om grotere bedragen gaan.” Om daar meer duidelijkheid over te krijgen, is verder onderzoek nodig. De fiscus heeft inmiddels „beheersmaatregelen” getroffen, maar het proces is nog steeds niet op orde. Het ministerie meldt dat het binnenkort de Kamer gaat informeren over de manier waarop fouten uit het verleden zullen worden hersteld. Ook de ombudsman zou van deze ontwikkelingen op de hoogte worden gehouden. (bron: https://www.telegraaf.nl/financieel/17844955/belastingdienst-weer-de-fout-in-ondernemers-de-dupe) Niet alleen de Tweede Kamer, rechters, burgers maar ook de Nationale Ombudsman werd door de Belastingdienst relevante informatie onthouden. Snel wordt steeds ongeloofwaardiger. Hij heeft nog een maand van de Tweede Kamer gekregen om te laten zien waartoe hij in staat is. Als Politiek den Haag geloofwaardig wil blijven zal er nu “Snel” orde op zaken moeten worden gesteld bij de Belastingdienst. In januari moeten er knopen worden doorgehakt. Het is daar nog steeds een zootje.

Hoe kan dit nu, waarom steekt de overheid hier geen stokje voor?

Nederlandse banken, verzekeraars en pensioenfondsen blijken nog steeds te investeren in nieuwe kolencentrales. ING, ABP, Nationale-Nederlanden, PGGM en Aegon zijn (in die volgorde) de grootste boosdoeners. Schiet lekker op zo! Ik ben echt niet zo’n linkiewinkie, die zich enorm druk maakt over het klimaat en het zielig vind als Amsterdam wordt opgeslokt door de zee. Het idee dat er maatregelen moeten worden genomen lijkt mij prima. Maar het begint mij te storen wanneer er maatregelen worden genomen die geen zoden aan de dijk zetten. Al dat alarmistische gedram gericht op hoe schuldig ik mij als consument wel niet zou moeten voelen en wat ik kan doen om mijn steentje bij te dragen, leg ik vrij makkelijk naast me neer. Om de simpele reden dat het echt geen ene donder uitmaakt of ik vlees eet, lang douche en de verwarming de hele dag laat loeien. Het probleem ligt overduidelijk bij grote industriële bedrijven, die verrekt weinig zin hebben om aan hun eigen concurrentiepositie te gaan zitten zagen, en al helemaal niet als de rest niet meedoet. En wat we ook keer op keer weer zien is dat landen met een belangrijke ‘concurrentiepositie’ in een politieke dimensie daar nóg minder zin in hebben dan indu-striële bedrijven. Kort gezegd heb je dus als groen consumentje in Nederland de minst mogelijke impact op het terugdringen van CO2, op Afrikaanse burgers na dan. En nou blijkt dus ook nog dat zo’n beetje iedereen die in Nederland werkt, indirect meebetaalt (in de vorm van beleggingen en dergelijke) aan nieuwe kolencentrales. Al dat ‘consumin-deren’, zebrapaden blokkeren voor aandacht, gemekker over warmtepompen en fietsen naar je werk is dus tenietgedaan en ook nog eens met (indirect) je eigen geld. En wat zegt een bank als ING, die iets minder dan €1 mrd per jaar pompt in bedrijven die kolencentrales bouwen? “Ja maar we investeren ook het meest in hernieuwbare energie.” Oh nou dan is het niet erg. Allemaal ophef om niets. (Bron: dds)

Cyanide, cyaankali en Zyklon B

Rijkswaterstaat blijkt al jarenlang een oogje dicht te knijpen als het om de uitstoot van giftige stoffen door staalfabrikant Tata Steel gaat. Europese richtlijnen werden wel héél erg als richtlijn gezien, met alle gevolgen van dien. Nu denkt u waarschijnlijk, net als ik, dat die normen er vast niet voor niets zijn? Klopt! Want het gaat hier namelijk (onder andere) om de afvalstof genaamd cyanide, ook wel bekend als het zeer giftige hoofdbestanddeel voor cyaankali of Zyklon B (waterstofcyanide). Dit wordt in véél hogere mate uitgestoten door Tata Steel dan dat het Europees Milieuagentschap acceptabel vindt. Het bedrijf blijkt dat spul gewoon in zee te dumpen, met goedkeuring van Rijkswaterstaat! Waarom Rijkswaterstaat met die normen veel soepeler is voor Tata Steel? Omdat de staalproducent in 2010 al zei de normen niet te kunnen halen. En niet alleen Rijkswaterstaat rekte het begrip ‘richtlijn’ gewoon op, ook diverse andere toezichthouders (inclusief de provincie!) maakten zich daar schuldig aan. Diverse zware metalen en andere giftige rotzooi heeft dus jarenlang onopgemerkt gedumpt. En dan is de vraag natuurlijk of die EU-richtlijnen te streng zijn, of Rijkswaterstaat en de provincie gewoon te laks zijn geweest en of Tata Steel in al die jaren geprobeerd heeft de uitstoot alsnog te gaan verminderen. Nou het lijkt er sterk op dat Tata Steel zo lang mogelijk door is blijven gaan met uitstoten en pas recent omlaag is gegaan qua hoeveelheden. Rijkswaterstaat en de provincie wekken sterk de indruk dat het geld dat Tata Steel oplevert belangrijker werd gevonden dan het milieu en de mensen. En EU-richtlijnen lijken helemaal niet zo gek te zijn, want Tata Steel is al jarenlang Europees koploper qua uitstoot van cyanide. (bron: dds)

De Amerikaanse overheid heeft jaren een veel te rooskleurig beeld geschetst van de oorlog in Afghanistan

Dat staat volgens The Washington Post in een rapport van een overheidsinstituut dat honderden betrokken hoge ambtenaren, generaals en diplomaten interviewde. De VS viel Afghanistan binnen na de aanslagen van 9/11. De Taliban werden snel verjaagd, maar niet verslagen. Tot op heden zijn tienduizenden Afghanen en 2400 Amerikaanse militairen omgekomen. Veel betrokkenen zeggen dat de regering snel wist dat de oorlog niet te winnen was. Om mensen te misleiden, zou onder meer negatieve informatie zijn verhuld. (bron: NOS) Dit laatste is heel ernstig. Want er zijn dus veel meer slachtoffers gevallen en geld uitgegeven dan noodzakelijk is geweest. A confidential trove of government documents obtained by The Washington Post reveals that senior U.S. officials failed to tell the truth about the war in Afghanistan throughout the 18-year campaign, making rosy pronouncements they knew to be false and hiding unmistakable evidence the war had become unwinnable. The documents were generated by a federal project examining the root failures of the longest armed conflict in U.S. history. They include more than 2,000 pages of previously unpublished notes of interviews with people who played a direct role in the war, from generals and diplomats to aid workers and Afghan officials. Since 2001, more than 775,000 U.S. troops have deployed to Afghanistan, many repeatedly. Of those, 2,300 died there and 20,589 were wounded in action, according to Defense Department figures. Since 2001, the Defense Department, State Department and U.S. Agency for International Development have spent or appropriated between $934 billion and $978 billion, according to an inflation-adjusted estimate calculated by Neta Crawford, a political science professor and co-director of the Costs of War Project at Brown University. Those figures do not include money spent by other agencies such as the CIA and the Department of Veterans Affairs, which is responsible for medical care for wounded veterans. (bron: Washington Post) De Amerikanen gaven aan de oorlog in Afghanistan $1,000,000,000,000 uit en wat hebben ze ermee bereikt. Ook eerder in Vietman, speelde zich een vrijwel indentiek proces af. Ze beginnen een oorlog, hebben geen idee waaraan ze beginnen, spelen oorlogje met veel wapengekletter maar zonder visie en enig resultaat. Uiteindelijk trekken ze hun troepen terug, zonder resultaat en zijn massa’s geld kwijt en veel doden en gewonden aan beide zijden. Dit gaat dus ook in Afghanistan gebeuren. Wat mij stoorde was Nederlandse generaals lieten weten dat we daar heel goed werk hebben gedaan en nog doen. Maar de vraag is ‘hebben we het hogere doel bereikt, wat ons voor ogen werd gesteld door de Amerikanen’? De Amerikanen zeggen nu: nee.

Trump teruggefloten door federale rechter

Een federale rechter in Texas heeft de regering Trump verboden geld van het bouwfonds van Defensie te gebruiken voor de grensmuur met Mexico. Dat betekent dat de regering $3,6 mrd ergens anders vandaan moet halen. De Amerikaanse president zou dit defensiegeld alleen mogen gebruiken voor een noodgeval, oordeelde de rechter. In dit geval is daar geen sprake van. De uitspraak betekent een flinke tegenslag voor president Donald Trump. De president had beloofd dat er minstens 725 kilometer muur klaar zou zijn tegen dat tijd dat de nieuwe Amerikaanse presidentsverkiezingen beginnen, in november 2020. De grensmuur was een van zijn beloftes tijdens de vorige verkiezingen. Waarnemend minister van Binnenlandse Veiligheid Chad Wolf zei tijdens een persconferentie eind november dat er inmiddels 135 kilometer muur af is. Zo’n 250 kilometer van de grensmuur is in aanbouw. Trump heeft nog wel andere potjes geld om uit te putten. Het Amerikaanse Hooggerechtshof oordeelde in juli nog dat Trump $2,5 mrd van een Pentagon-fonds tegen drugs mocht gebruiken voor de bouw van de muur. (bron • RTLZ )

500.000 huishoudens >1 miljoen mensen leven onder de armoedegrens

Hoewel het goed gaat met de economie, moesten ruim een half miljoen Nederlandse huishoudens in 2018 rondkomen van een inkomen waarmee je in Nederland arm bent. Dat komt neer op 7,9% van alle Nederlandse huishoudens. Uit de nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) over armoede blijkt verder dat 232 duizend huishoudens al minstens vier jaar in armoede leven, ofwel 3,3% van alle huishoudens. Het is voor het eerst sinds het einde van de crisis dat dit percentage niet is toegenomen. Op verzoek van het CBS heeft het Planbureau ook voor de komende jaren een prognose afgegeven. De verwachting is dat het aantal huishoudens dat in armoede leeft dit jaar daalt naar 7,4% en in 2020 naar 6,6%. De grenzen die het CBS hanteerde voor een laag inkomen in 2018 (netto bedragen per maand):

  • 1060 (alleenstaande)
  • 1600 (eenoudergezin met twee minderjarige kinderen)
  • 1460 (een paar)
  • 2000 (een paar met twee minderjarige kinderen)

Met name huishoudens waarvan de hoofdkostwinner een bijstandsuitkering kreeg, een arbeidsongeschiktheids- of werkloosheidsuitkering, lopen risico op armoede. Driekwart van de huishoudens met een bijstandsuitkering had in 2018 een laag inkomen; bijna de helft heeft dat al vier jaar. Van alle huishoudens met een werknemer als kostwinner had 2% een laag inkomen. Het risico op langdurige armoede is bij hen een stuk lager: 0,4%. Bij zzp-huishoudens ligt dat percentage juist weer hoger: één op de 10 heeft een laag inkomen, 2% heeft dat al langdurig.

Niet alle huishoudens met een laag inkomen leven per definitie in armoede. Zo’n 120 duizend huishoudens hebben een vermogensbuffer, bijvoorbeeld spaargeld, waarmee ze toch in hun basisbehoeften kunnen voorzien. Het aantal huishoudens met een laag inkomen, zonder vermogensbuffer, komt daarmee op 464.000. Dat is 6,2% van alle Nederlandse huishoudens. Huishoudens met een niet-westerse afkomst lopen een groter risico op armoede dan Nederlandse huishoudens. Van de eerste groep had een kwart in 2018 een laag inkomen. Onder huishoudens met een Nederlandse hoofdkostwinner was dat ruim 5%. Bij niet-westerse huishoudens houdt de armoede bovendien ook vaker langdurig aan. Meer dan een kwart van de huishoudens met een Marokkaanse migratieachtergrond leeft in armoede. Uit de CBS-cijfers blijkt verder dat het merendeel van de vluchtelingenhuishoudens een bijstandsuitkering krijgt. Met name huishoudens die een Syrische of Eritrese kostwinner hebben, lopen een hoog risico op armoede. Het aantal minderjarige kinderen dat vorig jaar in armoede leefde, is met 264.000 gelijk aan 2017. Wel leven minder kinderen al vier jaar in armoede: 103.000 in 2018 ten opzichte van bijna 108.000 in 2017. Vooral kinderen in eenoudergezinnen lopen risico om in armoede te leven. In Rotterdam wonen naar verhouding de meeste kinderen in een gezin met een laag inkomen. Ook in Amsterdam, Den Haag, Delfzijl en Heerlen lopen relatief veel kinderen risico op armoede. (bron: RTLZ)

De armste gezinnen profiteren niet van de economische groei

De armste gezinnen, met een inkomen voor alleenstaanden van €1060 en voor een gezin met 2 kinderen van €2000, hebben de afgelopen drie jaar niet geprofiteerd van de economische groei. Dat blijkt uit cijfers van het CBS. Het aantal huishoudens met een laag inkomen schommelt al drie jaar tussen 570.000 en 600.000. Met name arme gezinnen die naar Nederland zijn gevlucht, merken niets van het economisch herstel omdat vluchtelingen moeilijk werk vinden. De gemeente met de meeste kinderen die in armoede leven is Rotterdam: bijna 1 op de 5.Dat is twee keer zo hoog als het landelijk gemiddelde. (bron: NOS)

>1 miljoen mensen hebben geen baat gehad van de economische groei

Op 1 januari 2018 telde Nederland 7,9 miljoen huishoudens. Gemiddeld bestaat een huishouden uit 2,1 personen. Het gaat hier om zogenoemde particuliere huishoudens. Deze huishoudens worden gevormd door personen die alleen of samen in een woonruimte wonen en zelf in hun dagelijkse behoeften kunnen voorzien. Bijna 8% van de Nederlandse huishoudens, 632.000 huishoudens had vorig jaar ondanks de ecocnomische groei een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Daarmee bleef het armoederisico voor het derde jaar op rij onveranderd, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Voor het eerst sinds het einde van de economische crisis is het aandeel huishoudens met een langdurig armoederisico niet verder gestegen. In 2018 moest, net als in 2017, 3,3% van de huishoudens, 260.000 in omvang, het al ten minste vier jaar stellen met een laag inkomen. Volgens hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen is de armoede wel toegenomen bij de 55-plussers. „Zij zijn tijdens de economische crisis hun baan kwijt-geraakt, in de WW beland en daarna in de bijstand. Dan zit je op een gegeven moment onder de armoedegrens. Ook bij de 70-plussers is sprake van een lichte stijging, omdat de pensioenen niet zijn geïndexeerd.” De lage-inkomensgrens staat voor een vast koopkracht-bedrag en wordt alleen gecorrigeerd voor de prijsontwikkeling. In 2018 lag de grens voor een alleenstaande op netto €1060 per maand. Voor een paar was dat €1460, en met twee minderjarige kinderen €2000. Staatssecrataris Van Ark (Sociale Zaken en Werkgele-genheid) spreekt van een bizar, schrijnend en complex probleem. „Het armoedeprobleem heeft veel diverse oorzaken en concentreert zich bij bepaalde groepen. Daar kunnen we beleid op maken. We moeten in ieder geval werk aantrekkelijker maken, dat is de beste buffer tegen armoede.” Het Centraal Planbureau verwacht dat het aandeel huishoudens onder de lage-inkomensgrens dit jaar daalt tot 7,4% en in 2020 tot 6,6%. (bron: DFT) Hoe je het wendt of keert het blijft een grote groep huishoudens, bestaande met >1 miljoen mensen, die niet hebben geprofiteerd van de hogere welvaart. Dat moet het kabinet zich wel aantrekken en oplossen.

 

Wapenhandel neemt toe

De wereldwijde handel in wapens en militaire diensten is vorig jaar met 4,6% gestegen, naar bijna €380 mrd. Dat concludeert het Zweedse onderzoeksinstituut SIPRI. Volgens het instituut groeien vooral Amerikaanse bedrijven. Voor het eerst bestaat de hele top vijf uit bedrijven uit de VS. Dat komt vermoedelijk doordat president Trump nieuwe wapenprogramma’s aankondigde in 2017. Rusland staat in de lijst op de tweede plaats, gevolgd door Groot-Brittannië. Turkse wapenbedrijven groeiden vorig jaar het hardst, met 22%. (bron: NOS)

Bedrijven haken af bij het plaatsen van zonnepanelen

Bedrijven zijn veel geld kwijt aan het verzekeren van zonnepanelen en besluiten daarom vaker om ze maar niet te installeren. Verzekeraars hebben de premies verhoogd vanwege de kans op brand,schrijft het Financieele Dagblad. Dit jaar zijn er 23 branden geweest die te maken hadden met zonnepanelen, zegt branchevereniging Holland Solar. Volgens het Verbond van Verzekeraars zijn de ongelukken het gevolg van ondeskundige aanleg van de panelen. Soms is de premie verdubbeld. Holland Solar vindt dat niet proportioneel. Het is voor sommige bedrijven nu niet meer rendabel om zonnepanelen aan te leggen. (bron: NOS)

Een VVD-probleem?

Premier Rutte heeft van 2006 tot 2010 een reiskostenvergoeding gekregen toen hij fractieleider van de VVD was in de Tweede Kamer. Hij gebruikte echter vaak een fractie-auto met chauffeur. De huidige VVD-leider Dijkhoff besloot deze week zijn reiskostenvergoeding van €4900 per jaar stop te zetten, omdat hij de fractie-auto gebruikt. Rutte zegt dat hij het geld bij nader inzien had moeten weigeren, maar hij wil het bedrag van zo’n €20.000 niet terugbetalen. Volgens de premier vond “iedereen” het destijds een goed idee Kamerleden zo’n vergoeding te geven om eindeloos declareren te stoppen. (bron: NOS) Nee, Rutte, die 20 mille moeten terug in de staatskas of geef het desnoods aan het Leger des Heils, maar declareer dat dan niet als een fiscale gift, die je in mindering kunt brengen bij je aangifte IB. Geef een goed voorbeeld aan je eigen partijleider. De VVD heeft dat nodig. De partij verloor in de peiling van de Hond 3 zetels verloren.

Oekraïne krijgt geld van het IMF om de economie te stimuleren Volodymyr Zelenski heeft daags voor zijn ontmoeting met Poetin goed nieuws gekregen van het IMF. Het fonds leent zijn land de komende drie jaar in totaal $5,5 mrd. De Oekraïense president kreeg daarvoor een akkoord in een telefoongesprek met IMF-directeur Kristalina Georgiëva. Zelenski zei in een verklaring dat zijn regering het geld zal gebruiken om de groei van de Oekraïense economie te stimuleren. Die maakte in 2014 een vrije val, toen De Krim werd geannexeerd door Rusland. Sindsdien is de groei op jaarbasis telkens twee tot drie%punt toegenomen. De lening is bedoeld als internationaal signaal, aldus Georgiëva.

In Parijs kwamen maandag de Oekraïense president Volodymyr Zelenski en zijn Russische collega Vladimir Poetin bijeen. Ze bespreken de oorlog in Oost-Oekraïne in het bijzijn van de Franse president Emanuel Macron en de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Bovenaan de lijst met onderwerpen stonden de oorlog in Oost-Oekraïne, waar rebellen, gesteund door het Russische leger, vechten voor het behoud van hun zelf uitgeroepen volksrepublieken Donetsk (DNR) en Loehansk (LNR). Het gewapende conflict heeft in zes jaar ruim 13.000 levens gekost. De Russische president had eerder weinig trek in een gesprek met zijn Oekraïense collega. Het Kremlin bleef voorwaarde op voorwaarde stellen aan een gesprek. De belangrijkste: beide kampen in Oekraïne moesten zich op drie punten langs de bestandslijn in Oost-Oekraïne, overeengekomen op basis van het zogeheten Minsk-akkoord uit 2015, terugtrekken. Dat is inmiddels gebeurd. Nationalistische Oekraïners liepen de afgelopen weken te hoop tegen Zelenski, die ze beschuldigen van ‘overgave’ aan Poetin. Ze zijn als de dood dat hun nieuwe president – sinds zijn aantreden flink in de populariteitspeilingen gekelderd – verregaande compromissen zou sluiten met Poetin. “Alle troefkaarten zijn in handen van Poetin,” zei Vladimir Frolov, een Russische analyticus van buitenlandse betrekkingen, deze week tegen The Moscow Times. Immers, Zelenski heeft al ingestemd met de belangrijkste Russische voorwaarden: gedeeltelijke autonomie voor de volksrepublieken en amnestie voor rebellen die door Kiev worden gezocht. Zelenski zal op zijn beurt pas verkiezingen in de volksrepublieken Donetsk en Loehansk toestaan als Oekraïne zijn controle heeft teruggekregen over de grens van de opstandige regio’s. Maar dat zal wel weer moeilijk zijn voor Poetin, aldus Andrej Kortoenov, directeur van de Russische Internationale zakenraad, een aan het Kremlin gelieerde denktank. Logisch, want op die manier kan Rusland die verkiezingen beïnvloeden. Daar komt bij dat de tafelpartners in Parijs al hadden laten doorschemeren de westerse visie op Rusland misschien wel te willen bijstellen. “Macron heeft Poetin een drukmiddel in handen gegeven door vooraf al te openlijk te stellen dat hij koste wat kost de relatie met Rusland wil verbeteren. Hij wil zelfs met Moskou samenwerken om Europese veiligheid te garanderen zonder Amerikaanse steun,” zei Frolov tegen The Moscow Times. (bron: Parool) Zo zie je maar weer dat ‘tijd heelt wonden’. Wie weet wat er nog voortkomt uit een nieuwe vriendschap?

Rusland en Oekraïne leggen de wapens neer

Zij zijn het op een top in Parijs eens geworden over een volledig staakt-het-vuren in het oosten van Oekraïne. De landen nemen meteen maatregelen, zodat de wapenstilstand nog voor het einde van het jaar ingaat. Naast Poetin en Zelensky zaten ook Merkel en Macron aan tafel. .De vier leiders van de landen waren na het treffen tevreden. Er was tot gisteren al ruim drie jaar niet meer gesproken over het conflict. Verder sloten de Oekraïense president Zelensky en zijn Russische ambtgenoot Poetin bij hun eerste ontmoeting een akkoord over een grote gevangenenruil. Over de status van Donetsk (DNR) en Loehansk (LNR) wordt in 2020 verder onderhandelt. (bron: NOS)

ABN Amro in de etalage door lage beursnotering?

Zuid-Europese banken zijn helemaal niet zo kwetsbaar als na de crisis nog wordt gedacht. Sterker: ze gaan misschien wel op overnamepad in Nederland en Duitsland, voorspellen beleggingsexperts Olaf van den Heuvel en Hendrik Jan Tuch van Aegon. Ook ABN Amro, ruim tien jaar geleden nog aan stukken gescheurd door RBS, Fortis en Santander, lijkt niet veilig.In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, staan grote banken in Spanje en Italië er relatief goed voor. Zij maken goede rendementen op hun beleggingen in lokale obligaties, waarvan de rentes relatief hoog zijn. Doordat hun balansen sterk verbeterd zijn en geld zeker nog een paar jaar goedkoop blijft, zullen zij op zoek gaan naar overnamemogelijkheden”, aldus beleggingsstrateeg Van den Heuvel. Hij denkt dat schaalvergroting zeker na de oprichting van een Europese bankenunie van de grond zal komen. „Door de aanstelling van Lagarde als president van de Europese Centrale Bank is de kans aanmerkelijk groter geworden dat de bankenunie er binnen twee jaar daadwerkelijk komt. Terwijl haar voorganger Draghi zijn eigen beleid voerde, is Lagarde meer consensusgedreven.” Rentespecialist Tuch voegt daaraan toe dat hoewel de verwachte consolidatieslag vooral een binnenlandse aangelegenheid zou kunnen worden, overnames van Noord-Europese banken bepaald niet uit te sluiten zijn. „Ik denk onder meer aan Deutsche Bank en Nordea. Maar ook ABN Amro is kwetsbaar vanwege zijn relatief lage beurswaardering, hoewel het meerderheidsbelang van de Nederlandse staat in de bank een struikelblok kan vormen.” (bron: DFT)

Winstwaarschuwing voor DSM

Volgens beurshuis Baader Bank zal de speciaalchemiesector als geheel volgend jaar te maken kunnen krijgen met prijsdalingen. Het koersdoel voor DSM werd wel verhoogd, maar dit is volgens Baader vanwege recente overnames. De kenners zeggen de ‘bolt-on’ overnamestrategie van DSM te verwelkomen. De winstgroei van speciaalchemieconcern DSM kan volgend jaar lager uitvallen. Daarvoor waarschuwen kenners van Baader. Ze wijzen op de lagere capaciteit die de volumes in de voedingstak in de weg kunnen zitten. Ook wisselkoerseffecten pakken mogelijk negatief uit voor de winst. (bron: DFT)

Payvision

Een dochteronderneming van ING duikt op in een onderzoek naar fraude met de verkoop van speculatieve beleggingsproducten. Dat schrijft de website voor onderzoeksjournalistiek Follow the Money. Het gaat om het betalingsplatform Payvision, waarin ING een meerderheidsbelang van 75% heeft. Payvision werd in 2019 genoemd in klachten van gedupeerden van de fraude bij het Openbaar Ministerie en de financieel toezichthouders AFM en ESMA. Zij stelden dat hen op frauduleuze manier binaire opties werden aangeboden, waarbij wordt gegokt op de stijging of waarde van een beleggingsproduct. Bij het wegsluizen van €100 mln zou Payvision een rol hebben gespeeld. Uit een door de Duitse politie afgetapt telefoongesprek zou blijken dat de oprichter van Payvision nauw contact had met één van de twee hoofdverdachten in de fraudezaak. Die twee hoofdverdachten zijn begin dit jaar opgepakt. Na die arrestatie stopte Payvision met zakendoen met de twee verdachten.

©2019 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 06 dec 2019; week 49: AEX 602,86; Bel20 3936,1; CAC40 5.919,02; DAX30 13.282,72; FTSE 100 7.353,44; SMI 10.438,3; RTS (Rusland) 1501,42; DJIA 28.135,38; NY-Nasdaq 100 8.487,71; Nikkei 24.023,1; Hang Seng 27.687,76; All Ords 6.844,6; SSEC 2.967,68; €/$1,112; BTC/USD $7.235,511; 1 troy ounce goud $1475,7, dat is €42.671,90 per kilo; 3 maands Euribor -0,4%; 1 weeks -0,491%; 1 mnds -0,467%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,136%; 10 jaar VS 1,8819%; 10 jaar Belgische Staat 0,007%; 10 jaar Duitse Staat -0,262%; Franse Staat 0,033; VK 0,751%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,57%; 10 jaar Japan -0,0331%; Spanje 0,434%; 10 jaar Italië 1,187%. Een liter E5 hier aan de pomp €1,629. De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden variabel. De AEX steeg door de 600. De goudprijs noteerde stabiel, vrijwel alle rentetarieven noteerden hoger. De bitcoin bleef aangeboden. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven, soms fors: Zwitserland -0,23%; Duitsland 0,222%; Nederland 0,252%; Japan 0,4215%; Frankrijk 0,806%; GB 1,329%; Spanje 1,296%; Canada 1,745%; VS 2,3046%; Italië 2,349%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,7%; Duitsland -0,524%; Denemarken -0,47%; Nederland -0,479%; Frankrijk -0,355%; België -0,37%; Japan -0,1398%; Spanje -0,098%.

Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink.