UPDATE 14/15-11 2020/556 Staan de VS voor een staatsgreep?

Timothy Snyder, hoogleraar geschiedenis aan de Amerikaanse Yale-universiteit, houdt daar ernstig rekening mee, schrijft de weekendeditie van het Parool. Hij heeft genoeg gezien: ‘Er is een coup in de maak,’ schreef Snyder in een essay in The Boston Globe. ‘En het aantal medestanders neemt niet af, maar toe.’ Er zijn (ex-)partijgenoten die de president via de media van repliek dienen, maar ze vormen een minderheid onder de Republikeinen. Kopstukken als Lindsey Graham (‘Als we deze strijd niet voeren, wordt er nooit meer een Republikein president’) en Mitch McConnell (‘De president heeft het volste recht de verkiezingsuitslag aan te vechten’), leggen Trump geen strobreed in de weg. Minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo, die als hoogste diplomaat van de regering wereldwijd democratie predikt, evenmin. “We werken mee aan een transitie naar nog eens vier jaar Trump,” zei hij. Minister van Justitie William Barr gelastte zijn staf en officieren van justitie in de staten deze week zeer grondig onderzoek te doen naar de grootschalige fraude die Trump de winst zou hebben gekost, hoewel autoriteiten daar nergens bewijs voor hebben gevonden. Alleen Trump twitterde dat er was gefraudeerd met 2,7 miljoen van zijn stemmen, alleen harde feiten ontbreken. Denkend aan zijn achterban, ontsloeg Trump minister van Defensie Mark Esper. Hij verving hem en functionarissen op sleutelposities in het departement door loyalisten. Zulke personeelswisselingen passen niet bij een president die van plan is over minder dan zeventig dagen afstand te doen van de macht. Het Witte Huis heeft departementen echter ook opgedragen hun begrotingen gereed te maken voor presentatie door de regering-Trump in februari volgend jaar. Meewerken met het transitieteam van Biden is hen, volgens The Washington Post, op straffe van ontslag verboden. Voor Snyder zijn de implicaties glashelder: ‘Wat Trump hier probeert te doen, heeft een naam: coup d’état. Het lijkt misschien slecht georganiseerd, maar kansloos is het zeker niet.’ Het gevoel dat de president met vuur speelt, wordt niettemin breed gedragen. Maar of het zo’n vaart zal lopen? Veel academici verwachten dat het democratische proces dat Trump nu met voeten treedt, hem vroeg of laat de pas zal afsnijden. Terwijl de Trump-campagne deze week het ene na het andere kort geding verloor, laat zijn fanatieke aanhang zich met elke boze tweet zand in de ogen strooien. Zolang Trump geen sjoege geeft, is Biden’s presidentschap voor velen besmet, terecht of niet. Het Cybersecurity and Infrastructure Security Agency benadrukte nog maar eens dat de verkiezingen ‘de veiligste uit de Amerikaanse geschiedenis’ waren. Geen bewijs van weggemaakte of dubbele stemmen, om nog maar te zwijgen over signalen van buitenlandse inmenging. Richard Pildes, hoogleraar constitutioneel recht aan de Universiteit van New York, in The Guardian: ‘De ironie – of tragedie – is dat we onder extreem moeilijke omstandigheden vlekkeloos verlopen verkiezingen hebben kunnen houden. Toch is een aanzienlijk deel van de 70 miljoen aanhangers van de president ervan overtuigd dat het proces oneerlijk is verlopen.’ Zolang Trump doorzet en de Republikeinse partij met hem meebeweegt, werkt Joe Biden op halve kracht. Formaliteiten zoals de zitting van het kiescollege op 14 december en zijn inauguratie van 20 januari, worden zo ineens onaangenaam spannend. Is daarmee sprake van een staatsgreep? vroeg weekblad The New Yorker aan een tiental mastodonten in Washington? De gezaghebbende neoconservatieve denker Bill Kristol in dat artikel: “Dit is een beetje coup vermenigvuldigd met een hoop oplichterij en boven alles een totale en roekeloze minachting van een gezonde democratie.”

Nadat ik blog 555 had gepost heb ik later nog een toelichting over de verkiezingsfraude, waarover Trump al weken heeft gesproken, toegevoegd. Hij doelt daarmee op het feit dat met poststemmen en vervroegd stemmen mensen, die zijn overleden tussen de datum waarop is bepaald welke inwoners stemgerechtigd waren (en dus een stemoproep hebben ontvangen) en de datum van de verkiezingen, 3 november een stem hebben kunnen uitbrengen. Eenzelfde mogelijkheid gaat zich ook in Nederland volgend jaar maart voordoen. Trump heeft gelijk als hij stelt dat er overledenen een stem op Biden hebben kunnen uitbrengen die als legaal is behandeld. Hij is van oordeel dat dat illegale stemmen zijn, die uit de tellingen moeten worden verwijderd. Maar om hoeveel stemmen gaat dat? Dan wel dat er hele nieuwe verkiezingen moeten worden uitgeschreven, want hij blijft maar roepen dat hij de grote winnaar van de verkiezingen is. Ik acht dit niet realistisch. Inmiddels heeft de Republikeinse oud-president George Bush Joe Biden al gefeliciteerd. Zijn vrouw Melanie heeft al gezegd dat Donald geen goede verliezer is. Duidelijk is geworden dat een deel van de stemmen voor Biden afkomstig is van stemmers, die van huis uit Republikein zijn, maar die Trump niet opnieuw vier jaar in het Witte Huis wilden. Trump geniet nog steeds steun van de harde kern van Republikeinse senatoren, maar anderen twijfelen openlijk. Binnen de Trump Administration is het onrustig: in de VS is het hoofd van de afdeling verkiezingsfraude van het ministerie van Justitie opgestapt. Het vertrek van Richard Pilger komt volgens media in de VS na een interne oproep van minister Barr om “substantiële beschuldigingen” van fraude te onderzoeken. “Nu ik weet wat het nieuwe beleid is en wat de gevolgen daarvan zijn, moet ik helaas mijn ontslag aanbieden”, schrijft Pilger. President Trump beweert dat er op grote schaal is gefraudeerd met stemmen en het tellen daarvan. Minister van Justitie Barr stelt niet dat er daadwerkelijk is gesjoemeld, maar spoort zijn ambtenaren aan de onderste steen boven te krijgen. Inmiddels reageren de beurzen alsof de victorie al binnen is. Trump kan nog lang het beleid van Biden saboteren dan wel onmogelijk maken, dus welke gevolgen dat zal hebben voor de economie, de werkloosheid en de corona-pandemie, leert de toekomst. Het is veel te vroeg om nu al te anticiperen op een snel herstel van de economie, want pas over 2 maanden is bekend wie de 4 zetels, die nog onbezet zijn in de Senaat, gaan innemen. Momenteel is de stand 48-48. De Republikeinse leider in de Senaat, Mitch McConell blijkt Trump voorlopig steunen. Tegen het protocol in wil de regering-Trump nog altijd niet meewerken aan de voorbereiding op Bidens eerste termijn, die in principe na zijn inauguratie op 20 januari aanvangt. Het is na de verkiezing van een Amerikaanse president gebruikelijk dat communicatie van buitenaf via het ministerie van Buitenlandse Zaken loopt. Onder auspiciën van Trumps minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo zou het ministerie, volgens CNN berichten, voor Biden achterhouden en worden felicitaties uit het buitenland niet aan hem doorgespeeld. Veel wereldleiders, zoals de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Canadese premier Justin Trudeau, hebben een eigen lijntje met de Democraat gelegd, maar anderen geven de voorkeur aan de formele manier. Zo mogelijk nog ingrijpender is dat Biden, volgens CNN, van het ministerie ook nog niet mag meeluisteren met inlichtingenbriefings die op het departement worden gegeven. De vrees is dat Biden daardoor straks niet van de hoed en de rand weet als hij op 20 januari aan zijn eerste termijn als president begint. Pompeo ontkent dat de regering-Trump het democratische proces moedwillig aan het verstoren is. “Wij werken gewoon mee aan een machtsoverdracht,” zei hij tegen journalisten. Met een stalen gezicht. “Wel een machtsoverdracht naar een tweede termijn van president Donald Trump.” (bron: Parool) Hier een tweed van Donald J. Trump van 12 november: REPORT: DOMINION DELETED 2.7 MILLION TRUMP VOTES NATIONWIDE. DATA ANALYSIS FINDS 221,000 PENNSYLVANIA VOTES SWITCHED FROM PRESIDENT TRUMP TO BIDEN. 941,000 TRUMP VOTES DELETED. STATES USING DOMINION VOTING SYSTEMS SWITCHED 435,000 VOTES FROM TRUMP TO BIDEN.”

Langzaam vallen de decors en verlaten de ja-knikkers het zinkende schip. China heeft Biden gefeliciteerd. Maar nog erger zijn eigen Administration zagen nu de poten onder zijn presidentiële stoel. Trump blijft vechten tegen zijn ondergang met alle middelen die hem nog ter beschikking staan. Hij verbrandt al zijn schepen achter zich en daarmee creëert hij chaos. Maar dat zal hem (g)een zorg zijn. Uiteindelijk zal hij, als hij de democratische protocollen uitvoert, moeten accepteren dat hij de verkiezingen heeft verloren en hem een heel onzekere toekomst wacht met een aantal rechtszaken. Kan de vernedering nog groter zijn? De organisaties die verantwoordelijk zijn voor het eerlijke verloop van de Amerikaanse verkiezingen zeggen dat er geen bewijs is voor fraude. Ze schrijven in een gezamenlijke verklaring dat dit de veiligste verkiezingen ooit waren. “Hoewel er ongegronde claims worden gedaan over onze verkiezingen en er desinformatie wordt verspreid, kunnen we u verzekeren dat we het uiterste vertrouwen hebben in de veiligheid en integriteit van onze verkiezingen. U zou dat ook moeten hebben”, staat op de overheidswebsite van de Cybersecurity & Infrastructure Security Agency (CISA). Persbureau Reuters meldt dat CISA met deze conclusie komt op het moment dat het hoofd ervan verwacht te worden ontslagen door president Trump. Het Witte Huis zou zich ergeren aan een campagne tegen desinformatie van het agentschap: onder het kopje Rumor Control worden onjuiste beweringen over de verkiezingen ontkracht. Volgens Reuters heeft Christopher Krebs aan drie medewerkers verteld dat hij zijn ontslag verwacht, nadat eerder deze week al de tweede man van CISA werd gedwongen op te stappen. (bron: NOS) Ik denk dat het voor Trump helemaal niet belangrijk is of hij erin slaagt een enorme verkiezingsfraude van 2,7 miljoen stemmen aan te tonen, zo hij er al in zou slagen voldoende rechtbanken achter zich te krijgen, maar dat hij daarmee voor zijn achterban het klimaat schept voor een staatsgreep en zich daarna uitroept tot een dictator voor het leven. Veel meer gematigde Republikeinse politici twijfelen over het handelen van hun president want aan alleen de die-hards heeft hij onvoldoende steun voor zijn droombeeld van alleenheerser. De VS, maar ook de hele wereld houden hun hart vast, want democratische waarden kunnen met één pennenstreek van tafel zijn. Een dergelijk proces heeft zich 85 jaar geleden ook al eens afgespeeld in Duitsland met de opkomst van Adolf Hitler als de leider van de Nazi-beweging. We kennen die afloop. Ik hou mijn hart vast. Voortschrijdend inzicht toont twee scenario’s. Beiden gaan uit ervan dat de beëdiging als de 46ste president op 20 januari 2021 niet zal plaatsvinden. Trump zelf zal zich uitroepen tot de winnaar van de verkiezingen, omdat hij, heeft hij zichzelf wijsgemaakt, de winnaar is omdat er 2,7 miljoen stemmen van hem zijn gestolen. Dat gedrag past bij het denken van een super-populist, die heeft nog een missie uit te voeren en hij laat zich nooit leiden door tegenslag. In het eerste scenario gaat hij zijn achterban aanzetten de komende weken in meerdere steden ‘rallys for Trump’ te houden, waar burgerlijke onlusten en agressie plaatsvindt. Trump roept zijn mensen niet tot de orde, maar roept de noodtoestand uit met als argument dat er een burgeroorlog dreigt en dat hij de enige is die zijn achterban tot rust kan brengen door zich te profileren als hun President. Daarmee is hij in staat de grondwet even buitenspel te zetten om te voorkomen dat grootschalige onlusten grote financieel/economische schade kan toebrengen aan de overheden, het bedrijfsleven en de financiële markten. Hij zet het verkiezingsprotocol stop tot nader order. In het tweede scenario gaat hij ervan uit dat gevestigde orde niet in staat is de grootschalige fraude vast te stellen, ook al omdat rechtbanken daartoe niet in staat zijn. Dan rest hem niets anders dan zelf de regie te voeren. Hij roept zichzelf uit tot de grote winnaar van de verkiezingen en roept de noodtoestand uit. Hij zet -zogenaamd tijdelijk – het parlement buitenspel. Zijn achterban hemelt hun Leider, Donald J. Trump, op en viert feest, de andere helft van het land in ‘ongeloof over de staatsgreep’ achterlatend. De Republikeinse partij kijkt toe en vraagt zich af of zij kunnen blijven toekijken. Misschien kan het Hooggerechtshof nog beslissen uitspraken te doen waardoor de Republikeinen Trump toch nog de winnaar wordt. Dat zou kunnen als deelstaten met een dubbele winnaar komen doordat het parlement met andere kiesmannen komt dan de uitslag van de verkiezingen aangeeft. Dan kan het Hooggerechtshof (7 republikeinen, 3 democraten) besluiten, als het Congres daar niet uitkomt, die kiesmannen van de betrokken deelstaten niet mee te laten stemmen. Daardoor zou Trump toch nog de verkiezing einnen. Maar dit is wel een technische optie en willen de Republikeinen dat wel. De wereld kijkt toe en vraagt zich af hoe sterk de Amerikaanse democratie is. Deze beide scenario’s gaan ervan uit dat Trump zijn nederlaag niet accepteert. Ik herken in zijn handelen veel terug van wat de geschiedenis beschrijft over hetgeen zich 85 jaar leden in Duitsland afspeelde. Alleen Trump krijgt nooit meer dan een minderheid van het Amerikaanse volk achter zich. Dat weet hij en daarom blijft de vraag of hij op het moment suprême zijn dromen doorzet of dat hij er toch voor kiest de aftocht te blazen. Maar dan blijft voor hem de vernedering van de verliezer en de vraag of hij dat ooit kan accepteren? Zal hij achtervolgd gaan worden door de hyena’s die hem met rechtszaken zullen gaan bestoken. Trump verkeert in de moeilijkste periode uit zijn leven, altijd is hij erin geslaagd het tij te keren zodat hij zijn rug recht kon blijven houden. Hij was de godfather die altijd weer overleefde, maar zou hem dat nu weer lukken? Hij zou ook voor het profiel kunnen kiezen van een martelaar, zodat zijn volk hem als een held zou herinneren.

De Amerikaanse president Trump heeft gezegd dat zijn regering niet tot een lockdown zal besluiten. Volgens hem is dat niet nodig en is het middel erger dan de kwaal. Trump verwacht dat er in april 2021 voor alle Amerikanen een vaccin is. Hij zei er niet bij waar hij die bewering op baseert. Tot nu toe is er nog geen enkel vaccin op de markt gekomen, al meldt fabrikant Pfizer grote vooruitgang. Het aantal nieuwe besmettingen bereikte een record van 183.000 per dag, er zijn meer dan 250.000 aan corona overledenen geregistreerd en er zijn ruim een miljoen besmette Amerikanen waarvan er nog 67.000 (een record) in een ziekenhuis liggen. (bron: NOS)

Het Witte Huis stuurt de gelukwensen die ze hebben ontvangen van regeringsleiders uit de hele wereld, geadresseerd aan de ‘Gekozen President’ Joe Biden, niet naar hem door. Hij heeft ook nog geen ruimte in het Witte Huis toegewezen gekregen vanwaar hij zijn zaken kan regelen die verband houden met de machtsoverdracht die gepland staat voor 20 januari 2021

Trump is staatsgevaarlijk en in staat de democratie volledig buitenspel te zetten. Hij blijft volhouden dat grootschalige fraude hem vorige week de overwinning heeft gekost, zonder dat hij tot dusverre in is geslaagd daarvoor harde bewijzen aan te dragen. Zijn vrouw Melanie bevestigt het beeld dat hij een slechte verliezer is. Voor de Republikeinse partij zal hij als boegbeeld afsterven en moet de partij hun wonden gaan likken. Geen enkele rechtbank heeft hij tot nu toe van verkiezingsfraude kunnen overtuigen. Bij een rondgang langs alle staten en hun lokale kiescommissies blijkt er voor Trumps claim nergens bewijs te zijn, schrijft het Parool. In een aantal staten hebben zich inderdaad incidenten voorgedaan, kregen journalisten van The New York Times te horen. Van technische mankementen tot een enkele, illegaal uitgebrachte, dubbele stem. Zulke gevallen zijn echter gebruikelijk bij Amerikaanse verkiezingen en hebben de uitkomst niet beïnvloed, is het algemene beeld. Waarnemers en functionarissen van zowel Democratische als Republikeinse zijde zijn een week na de door Joe Biden gewonnen verkiezingen blij met het verloop ervan. ‘In Kansas zijn geen wijdverspreide en systematische problemen van stembusfraude of intimidatie geregistreerd’, aldus een verklaring van het bestuur van de Republikeinse staat. De Democratische gedeputeerde Steve Simon uit Minnesota: “Ik ken niet één geval van een getelde stem die niet geteld had mogen worden.” The New York Times schreef alle vijftig staten en het District of Columbia aan. Uit 45 staten kwam een directe reactie: ‘Nee, hier geen grootschalige fraude’. Voor vier staten baseerde de krant zich op verklaringen die de lokale autoriteiten zelf hadden verspreid. Alleen uit Texas kwam niets. Harris County, met bijna vijf miljoen inwoners het grootste kiesdistrict van de staat, reageerde wel. Op een paar kleine incidenten na waren de verkiezingen probleemloos verlopen. Eén van de verdachtmakingen van Trump, was dat in de staat Nevada gestemd was door duizenden mensen die daar helemaal niet meer woonden. The Wall Street Journal en Fox News zochten uit hoe dat kon: het bleek om stemmen te gaan van daar gestationeerde maar overgeplaatste militairen. Joe Biden, de Democratische ‘President Elect’, zag zijn marge intussen verder uitlopen naar bijna vijf miljoen stemmen. Hij noemde Trumps weigering om zijn verlies te erkennen een schande voor de democratie. De Amerikaanse staat Georgia gaat toch, uit eigener beweging, alle uitgebrachte stemmen bij de presidentsverkiezing opnieuw tellen. Dat liet topbestuurder Brad Raffensperger, Republikein en staatssecretaris van Georgia, weten. Omdat de marge zo klein is, is een volledige, handmatige hertelling nodig,” zei Raffensperger, op een persconferentie. In de staat zijn bijna vijf miljoen stemmen uitgebracht. Joe Biden ligt volgens de eerste telling aan kop met ongeveer 14.000 stemmen. De wet in Georgia schrijft voor dat een hertelling gevraagd mag worden als het verschil tussen de presidentskandidaten kleiner is dan 0,5%. Met 99% van de stemmen geteld, is het verschil tussen president Donald Trump en zijn Democratische uitdager Joe Biden slechts 14.111 stemmen, zei Raffensperger. Aanhangers van Trump hadden eerder deze week om een hertelling gevraagd. Biden heeft Georgia niet nodig om de presidentsverkiezingen te winnen. Hij werd zaterdagochtend over de drempel van 270 kiesmannen geduwd door Pennsylvania, waar Amerikaanse media de Democraat tot winnaar uitriepen. Maar Trump blijft beweren dat de verkiezingen van hem zijn gestolen door stemfraude, maar bewijzen heeft hij niet geleverd. Psychische schade?

Wie in de Verenigde Staten denkt te beschikken over bewijs van verkiezingsfraude, kan op meerdere plekken aankloppen voor forse beloningen, die zijn uitgeloofd door aanhangers van president Donald Trump. Zijn aanhangers trekken nu de portefeuille om potentiële klokkenluiders aan te moedigen zich te melden. Een Republikeinse topbestuurder van de staat Texas stelt zelfs $1 mln (zo’n €850.000) beschikbaar. Luitenant-gouverneur Dan Patrick zegt in een verklaring dat mensen met bruikbare informatie die moeten overdragen aan de lokale politie. “Iedereen die met informatie komt die leidt tot een arrestatie en veroordeling wegens verkiezingsfraude, zal minimaal 25.000 dollar ontvangen,” belooft de Republikein. Een belangrijke fondsenwerver van Trump, Bill White, zegt in de krant The Washington Examiner dat hij eveneens $1 mln heeft opgehaald. Daarmee kunnen tipgevers worden betaald die met informatie komen over misstanden. Hij richt met compagnons een groep op met de naam Concerned People for Election Integrity: Bezorgde Mensen voor de Integriteit van Verkiezingen. Daar kunnen mensen met bewijs aankloppen. De omstreden organisatie Project Veritas, die met undercoveracties corruptie bij media en instituties wil aantonen, heeft $25.000 op tafel gelegd voor tips over onregelmatigheden in Pennsylvania. Die staat ging volgens Amerikaanse media naar de Democraat Joe Biden, die daardoor genoeg kiesmannen achter zich had om de verkiezingen te winnen. Republikeinen zijn het ook onderling niet eens over de vraag hoe serieus de beschuldigingen van Trump genomen moeten worden. ‘Ik heb u gesteund, meneer de president,’ twitterde de Republikein Corey Stapleton, de minister van Binnenlandse Zaken van Montana. Hij schreef dat Trump ‘ongelofelijke prestaties’ heeft geboekt, maar dat die tijd nu voorbij is. ‘Bijt op uw lip en feliciteer Joe Biden.’ Wat blijft is een president die wanhopig op zoek is naar middelen om te voorkomen dat hij zijn macht moet gaan overdragen. Hij is er kennelijk van overtuigd dat hij de beste president voor de VS is en door een meerderheid van de stemmers in de deelstaten daarin wordt bevestigd. Maar ik vrees dat de realiteit anders is. Alleen wie vertelt hem dat of misschien wel is er iemand naar wie hij luistert? De twee meest voor de hand liggende opties zijn: geheel onverwachts gooit hij de handdoek in de ring en draagt het presidentschap over aan vice-president Pence, met als reden dat hij gezondheidsklachten heeft (waarmee hij het beeld van een martelaar oproept) dan wel dat hij verzet blijft plegen en zelfs zover gaat dat hij lang zal volhouden niet uit het Witte Huis te zullen vertrekken. Dan is de vraag hoe zijn achterban daarop zal reageren: chaos, burgerlijke onlusten of laten ze hem vallen (als een baksteen)? Financieel/economische berichten

Al sinds het begin van de corona-crisis botsen de werelden van het bedrijfsleven en de medici met elkaar, schrijft DFT. Minister de Jonge kiest voor de gezondheidskant: ondernemers worden daar gek van. Die willen weer snel terug naar het ‘oude’ normaal. De vraag is echter of de tijd van vóór corona nog terugkeert. Wij weten dat na een pandemie de wereld verandert, dat de pionnen worden verplaatst en dat dat ook deze keer zal gebeuren. Terug naar af, is geen optie. Ondernemers zullen zich op die omwenteling moeten voorbereiden en alleen die bedrijven hebben een betere kans te overleven. Veel bedrijven worden door dit kabinet in leven gehouden met hulpgeld, kredieten met staatsgarantie en het vooruitschuiven van fiscale verplichtingen met het doel de gezonde bedrijven overeind te houden en personeel weg te houden van toenemende werkloosheid. Ook de banken doen daaraan mee. Veel van dat geld zal achteraf worden beoordeeld als een waardeloze investering, weggegooid geld. De problemen zijn echter veel complexer, ook als gevolg van de globalisering, dan waarmee nu geregeerd wordt.

De Nederlandse economie is in het derde kwartaal met 7,7% gegroeid tegenover een kwartaal eerder en dat is volgens het CBS de grootste groei ooit gemeten. Daarbij moet worden aangetekend dat het kwartaal ervoor een historische krimp kende en dat het bpp nog altijd 3% kleiner is dan eind vorig jaar. De groei kwam deels door de consumptie van huishoudens. Die gaven in de zomer meer uit omdat de coronamaatregelen waren verlicht. Het CBS maakte ook bekend dat er in het derde kwartaal 164.000 meer banen waren dan in het kwartaal ervoor. Vooral in de zorg en de horeca kwamen er banen bij. (bron: NOS) Hier past geen juich-reactie bij. Het is een momentopname, die verklaarbaar is. De klap in het 2e kwartaal was hard en die zijn we nog niet te boven. En in het 4e kwartaal zal dat ook niet gaan lukken. De corona-pandemie is nog niet verdreven, dus zullen we ook volgend jaar alert moeten blijven. Ook de werkgelegenheidscijfers tonen een verkeerd beeld. Het aantal faillissementen dit jaar is in 21 jaar niet zo laag geweest. Dat is niet het gevolg dat de economische krimp geen omvallende bedrijven heeft veroorzaakt maar dat de overheid met steunoperaties aan bedrijven, die op de rand van een faillissement staan, overeind houden, waardoor de werknemers nog altijd worden doorbetaald en dus niet in de WW terecht komen. Voor 2021 wordt een faillissementsgolf verwacht met massaontslagen. Maar die verwacht ik pas na de de verkiezingen van 17 maart 2021.

Scheepsbouwer Royal IHC ontslaat 600 mensen, van wie 300 in Nederland. Vooral management- en kantoorbanen verdwijnen. De reorganisatie is nodig omdat het bedrijf in de financiële problemen zit. IHC wil zich richten op de bagger- en offshoremarkt en op termijn op mijnbouw en defensie. Andere onderdelen worden verkocht. Het bedrijf werd groot met scheepsbouw, maar maakt al jaren verlies in die bedrijfstak. Vakbond FNV Metaal hoopt dat IHC blijft bestaan en vraagt de overheid projecten aan het bedrijf te gunnen. Er werken 3000 mensen. IHC ontving dit jaar al €377 mln staatssteun. (bron: NOS)

Rabobank wil een aantal lokale banken sluiten en het aantal vestigingen gaan halveren. De winst moet daardoor op peil worden gehouden, zegt topman Draijer. Nu lopen door de daling van de rente de inkomsten terug en de bank wil klanten daarom efficiënter gaan bedienen. Rabo werkt nu nog met 89 lokale banken die elk een eigen directie en OR hebben. Daarvan moeten er 18 verdwijnen. Ook het aantal filialen moet omlaag, nog sterker dan vanwege de coronacrisis al was gepland: naar 100 tot 150. Begin 2020 waren er nog 300 Rabobank-filialen. Wat de plannen gaan betekenen voor het aantal banen, is nog niet bekend. (bron: NOS)

9 van de 10 onderaannemers van bezorgdiensten als PostNL en DHL hebben hun zaken niet op orde, zegt de SZW, de voormalige Arbeidsinspectie. Die bekeek de zaken van 80 mensen die via via de opdracht krijgen om het bezorgwerk te doen. Dit zijn de eerste resultaten. Misstanden blijken eerder regel dan uitzondering. Zo zijn er werklozen aan de slag die ook een uitkering krijgen en bezorgers zonder verblijfspapieren. In 2019 en 2020 zijn 36 boetes opgelegd en 33 zaken zijn nog in behandeling. De inspectie is in gesprek met PostNL en wil ook praten met DHL, DPD en GLS. Onder meer DHL zegt zich niet te herkennen. (bron: NOS)

Corona gevolgen

Het aantal besmettingen is deze week fors gedaald, maar stagneert momenteel op een moment dat het R-getal nog boven de 0,8 ligt. 14 november werden er 5447 besmettingen geregistreerd. In totaal liggen er nu 2094 corona-patiënten in de ziekenhuizen van wie 585 op IC’s. Hierbij moet worden aangetekend dat besloten is, om de zorg in de ziekenhuizen te ontlasten, patiënten eerder naar huis worden gestuurd en onder behandeling komen van de huisarts. 

De bioscopen, theaters en musea mogen hun deuren weer openen. Ook bibliotheken, zwembaden, pretparken, dierentuinen en soortgelijke plekken mogen weer open. (bron: NU.nl)

Ongeveer 10 musea, van de 400, denken dat ze over een half jaar definitief dicht moeten. Dat komt naar voren uit een enquête van de Museumvereniging. Een kwart van de musea, honderd dus, denkt nog een jaar te kunnen overleven. Een groot deel van de musea kan het nog volhouden dankzij noodsteun van de overheid. Maar niet alle culturele instellingen komen in aanmerking voor die steun. Zo moet een museum zeker 40.000 bezoekers per jaar ontvangen. Musea mogen volgende week weer open, na een sluiting van twee weken. Dat geldt ook voor bioscopen en bibliotheken. (bron: NOS)

Frontberichten

Met haar nieuwe programma verlegt de VVD na tien jaar regeringsverantwoordelijkheid de koers verder naar het politieke midden. In het programma staat dat er ‘nieuwe keuzes’ moeten worden gemaakt in de marktwerking van de zorg en dat ‘de rafelranden van het kapitalisme moeten worden bijgeschaafd’. Maar harde beloftes wil fractievoorzitter Klaas Dijkhoff niet doen, schrijft het Parool. In het laatste blog heb ik al gemeld dat ik nog meer details zou komen. Mensen met een modaal inkomen kunnen amper een huis huren, flexwerkers hebben te weinig bescherming en werknemers zijn er de laatste jaren te weinig op vooruitgegaan ten opzichte van de top van bedrijven. Daar moet verandering in komen, staat er te lezen. Dit alles is gebeurd met de VVD in het kabinet de afgelopen tien jaar, beaamt fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. “We moeten erkennen dat het beleid niet altijd heeft geleid tot het juiste resultaat. En het komt niet vanzelf goed als we op dezelfde weg blijven doorgaan.” Centraal in het verkiezingsprogramma staat dat middeninkomens en kleine bedrijven minder belasting moeten gaan betalen. Zo zou er een ‘middeninkomenskorting’ moeten komen en moet het minimumloon omhoog, zodat werknemers elke maand meer geld overhouden. Ook moeten werknemers worden geholpen met meer overheidssteun in de kinderopvang. Wel benadrukt Dijkhoff dat de VVD geen harde beloftes doet. “Met dit programma zeggen we niet dat we dit na de verkiezingen van 17 maart allemaal gaan doen. Er komt pas lastenverlichting als het economisch weer kan. De komende jaren zitten we echt nog wel met de naweeën van de coronacrisis. Maar ergens de komende vier jaar zijn die voorbij. Dan moet het geld dat overblijft naar lastenverlichting voor middeninkomens en het MKB.” In het programma staan nog veel klassieke rechtse VVD-thema’s, zoals strengere eisen aan migranten en hogere straffen voor misdrijven. Enkele opvallende punten zijn: een verbod om meermaals een huwelijkspartner naar Nederland te halen, verplichte taalles voor gevangenen die geen Nederlands spreken en het stateloos maken van jihadgangers met alleen de Nederlandse nationaliteit. Gemeenten moeten versterkte oproepen van minaretten kunnen verbieden. Maar op andere terreinen slaat de partij een radicaal andere toon aan. Zo schrijft de partij in het programma: ‘De macht van sommige private partijen is soms doorgeschoten.’ En: ‘Er zijn bedrijven ontstaan die miljarden aan omzet kunnen behalen zonder voldoende bij te dragen aan de samenleving.’ Aan die ‘uitwassen’ moet paal en perk worden gesteld. Zo moeten bedrijven die weinig personeel hebben maar wel veel winst maken, meer belasting gaan betalen. “Uiteindelijk is dat voor alle bedrijven beter.” De VVD doet zo een stap naar links. Al vindt Dijkhoff dat vooral een ‘journalistendingetje’. “De samenleving staat ietsje rechts van het politieke midden. Deze uitspraak van Klaas deel ik niet. De samenleving neigt juist naar links van het midden. Het is een nietszeggend verkiezingsprogramma. Eerst wordt er allemaal fout is gegaan tijdens 10 jaar Rutte en daar zou iets aan gedaan moeten worden maar de komende vier jaar moeten daar geen hoge verwachtingen van hebben. Verder doet het program sympathieke uitspraken, maar het zijn geen voornemens waarvoor de VVD zich hard gaat maken. Mijn stem krijgen ze zeker niet.

Zorgen over nieuw muggenvirus: ‘Zeven gevallen zijn maar het topje van de ijsberg’, denkt muggenexpert en onderzoeker Sander Koenraadt van Wageningen University en Research (WUR). Een voor Nederland nieuw virus kan komend jaar voor grote gezondheidsproblemen gaan zorgen als mensen zich niet voldoende beschermen tegen muggenbeten. Het gaat om het westnijlvirus, dat afgelopen week bij zes mensen is vastgesteld. In oktober werd het virus, dat al geruime tijd voorkomt in de Verenigde Staten, het zuidoosten van Europa en in het Middellandse zeegebied, voor het eerst bij een inwoner van ons land vastgesteld. Daar zijn nu dus zes gevallen bijgekomen. Het is een virus dat door een beet van huissteekmuggen, de meest algemene muggensoort in Nederland, wordt overgebracht van vogels op mensen. “Er zijn zeer waarschijnlijk veel meer mensen blootgesteld aan het virus.” Koenraadt doet in samenwerking met onder meer viroloog Marion Koopmans, die momenteel het kabinet adviseert over de bestrijding van het coronavirus, onderzoek naar het overbrengen van virussen door muggen. “In augustus is een vogel gevonden die positief testte op het westnijlvirus en toen zijn wat alarmbellen gaan rinkelen.” Daardoor zijn artsen alerter geworden op de ziekteverschijnselen die door het westnijlvirus worden veroorzaakt, zoals koorts en andere griepachtige klachten. Ongeveer 1% van de mensen die zijn besmet kan echter ook een ernstige neurologische ziekte krijgen, zoals een hersenontsteking. De meeste mensen (80%) merken er niks van. Volgens Koenraadt wijst onder meer een groot muggenonderzoek dat de WUR nu doet onder meer uit dat door de klimaatverandering de mug aan een opmars bezig is. Tijdens de hittegolf in augustus kwamen er steeds meer en de muggen blijven ook langer actief: half oktober had nog meer dan een kwart van de mensen last van muggen.

In steeds meer delen van Nederland duiken gevallen van de vogelgriep op. De schadelijke variant van het virus treft wilde watervogels, maar is – ondanks de ophokplicht die eind oktober is ingegaan – ook opgedoken bij meerdere commerciële pluimveehouders. Bijna 300.000 kippen, verspreid over drie bedrijven, zijn al geruimd. Deze week werd het vogelgriepvirus aangetroffen bij een vierde bedrijf, een eendenhouderij in het Gelderse dorp Terwolde. Alle 20.000 eenden van het bedrijf zijn geruimd. Hoewel commercieel gehouden pluimvee dus al een aantal weken niet naar buiten mag, slaagt het vogelgriepvirus er soms blijkbaar toch in om de bedrijven te treffen. Voor Hennie de Haan, voorzitter van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders, is dat reden tot grote zorg. “In 2,5 week zijn vier bedrijven besmet, verspreid over Nederland. Er is geen peil op te trekken, we leven tussen hoop en vrees.” Het risico dat ook mensen worden besmet met de variant van het vogelgriepvirus die nu rondwaart, H5N8, is klein, zegt viroloog Kuiken. “We hebben tot nu toe niet gezien dat mensen met deze variant besmet zijn geraakt, terwijl er andere varianten in Azië zijn die wél mensen hebben besmet en ziekgemaakt.” Volgens hem is het het beste om wat betreft persoonlijke bescherming en hygiënemaatregelen te doen alsof de H5N8-variant wel op mensen overdraagbaar is. Ook het RIVM spreekt van een laag risico, schreef minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit aan de Tweede Kamer. Maar omdat risico’s “nooit helemaal kunnen worden uitgesloten”, worden preventieve maatregelen genomen voor bijvoorbeeld de mensen die besmette kippen moeten ruimen. (bron: RIVM/NOS)

Overwegingen

Steeds duidelijker wordt het dat de wereld sterk in beweging is en een steeds sterkere invloed zal hebben op onze leefstijl en onze portemonnee. In Trouw stond deze week een bijdrage van 2 Wageningse hoogleraren, Esther Turnhout en Bram Büscher, over de invloed van de economie op een noodzakelijke omschakeling van de biodiversiteit. Zij tonen aan dat er een relatie is tussen beiden en dat daarvoor ingrepen in de economie moeten plaatsvinden. Terzijde even een opmerking over ‘hoogleraren’. Er zijn professoren die nog steeds de oude ‘normen en waarden’ verdedigen en er zijn, veelal jongere, die naar de toekomst kijken. De ‘oude’ profs, houden zich meer bezig met de verfijning van de oude ‘modellen’ die in de ‘oude’ economie hun ‘succes’ hebben bewezen en laten zich daarvoor vorstelijk betalen door de ‘oude’ garde, die daar belangen bij hebben. Maar er zijn, gelukkig, ook wetenschappers die niet naar het verleden kijken aar naar morgen en overmorgen. Daartussen ligt een spanningsveld, dat moeten wij ons goed realiseren. Het verleden leert ons dat de ‘toekomst’ het altijd heeft gewonnen van het ‘verleden’. De toekomst ligt voor ons en het verleden verhuist naar de geschiedenisboeken. Ik citeer uit het artikel van Onno Havermans op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1095/articles/1242983/34/1

De economie moet duurzaam, we moeten de welvaart eerlijker verdelen en op een holistische (een vervlochten geheel van facetten waaruit zij is opgebouwd) manier naar de samenleving kijken, want alles hangt met elkaar samen. Voor wetenschappers Esther Turnhout en Bram Büscher is zonneklaar dat er een omschakeling nodig is om de biodiversiteit te redden, en daarmee ook de mensheid. “We gunnen iedereen een goed en rechtvaardig leven. Juist daarom moet het productie- en consumptiepatroon van het Westen nú veranderen om het uitsterven van dieren- en plantensoorten te stoppen”, zegt Turnhout, hoogleraar bos- en natuurbeleid aan de Wageningen Universiteit. “De globale groei-economie is gewoon niet vol te houden, met de huidige druk op land en wilde dieren door urbanisatie, landbouw en toerisme”, zegt Büscher, hoogleraar politieke ecologie in Wageningen. “We moeten gaan afbouwen met olie, gas en de intensieve landbouw. Dat gaat ook gebeuren, maar het mag wel wat sneller. Sommige dingen moeten groeien, zeker, maar niet alles moet maar kunnen omdat we het zo graag willen.” “Mensen denken dat economische groei gelukkig maakt en zorgt voor welvaart en welbevinden”, vult Turnhout aan, “maar die groei komt nu ten goede aan een kleine groep terwijl er niet genoeg wordt geïnvesteerd in publieke waarden zoals natuur, onderwijs en gezondheid.” Büscher: “Armoede komt óók voort uit groei, omdat veel mensen geen kansen hebben in onze globale economie. Dit heeft geleid tot grote groepen in veel landen, die de facto fungeren als een ‘voorraad’ goedkope arbeiders. Kortom, met de toenemende welvaart is de armoede in de wereld alleen maar gestegen. Tegelijkertijd zijn veel mensen afhankelijk geworden van een systeem dat moet groeien en dat ten koste gaat van het welzijn van velen en van het milieu. “Kijk wat het vele vliegen teweegbrengt. We denken dat we niet meer zonder kunnen en dat is nu, in de coronacrisis, meteen een probleem. Zoveel goedkoop vliegen is niet vol te houden. Nu steunt de overheid de vliegindustrie, dus het probleem zal in de volgende crisis weer opduiken. Een betere strategie is om structurele beslissingen te nemen en te zorgen voor een economie die niet afhankelijk is van meer, meer, meer.” Grenzen aan de groei, dat klinkt bekend. Met een rapport onder die titel uitte de Club van Rome al in 1972 haar zorgen over het opraken van grondstoffen, industrialisatie, milieuvervuiling, voedselproductie en de groei van de wereldbevolking. Is er in bijna vijftig jaar dan niks gebeurd? Juist wel, benadrukken Turnhout en Büscher. “We doen misschien nog te weinig aan natuurbescherming, maar er zijn veel maatregelen genomen. De overheid doet echter ook heel veel om onduurzaamheid te bevorderen”, zegt Turnhout. “De maatregelen die zijn getroffen om de natuur te beschermen en vervuiling tegen te gaan hebben wel effect, maar ze worden tegelijk keihard bestreden door neoliberale elites”, zegt Büscher. Die hebben dat heel slim aangepakt, met lobbyisten, denktanks en reclame, opkopen van kranten, opzetten van tv-zenders en zo meer, zodat hun boodschap van groei en markt overal continu wordt herhaald.” Over de natuurcrisis waarin we zitten verschijnt het ene alarmerende rapport na het andere. We doen te weinig om opwarming van de aarde te beperken en we komen de afspraken niet na die landelijk, Europees en wereldwijd zijn gemaakt om het uitsterven van een miljoen dier- en plantensoorten te voorkomen. Het stoort de twee hoogleraren dat in reacties vaak de overbevolking opduikt als reden, zoals onlangs weer in het essay ‘Teveel’ van paleontoloog en Trouw-columnist Jelle Reumer. “Schokkend, dat dit verhaal iedere keer weer naar voren komt”, zegt Turnhout. “Los van de vraag of we met te veel mensen zijn, het is niet de belangrijkste oorzaak van milieuproblemen en dus ook niet de knop waaraan je moet draaien om die op te lossen. Bovendien, hoe zou je dat willen doen? De éénkindpolitiek van China wereldwijd opleggen?” Büscher is het daarmee eens. “Ecologen kijken naar populaties, ook bij mensen. Maar dit is een popiejopie-theorie. Het wordt elke keer gebracht als een vorm van openbaring: de olifant in de kamer. Maar het gaat hier heel vaak over.” “Het zou juist de taak moeten zijn van wetenschappers om te toetsen: klopt dit wel?”, zegt Turnhout. “Een belangrijke denkfout is dat bij populatiegroei het consumptiepatroon ook op een evenredige manier meegroeit. Maar dat is niet zo. De groei in gebruik van hulpbronnen, productie en consumptie, en daarmee het verlies aan biodiversiteit, is grotendeels toe te schrijven aan een kleine groep mensen. “De bevolking groeit door tot naar verwachting 11 miljard mensen aan het einde van de 21ste eeuw en zal dan gaan stabiliseren. Dat kan sneller gaan door een eerlijke verdeling van de welvaart en het verbeteren van de positie van vrouwen, door onderwijs, en daar moeten we ook voor zorgen. Maar we kunnen daar niet op wachten, we moeten nu het uitsterven van soorten stoppen.” Voor Büscher is het onverteerbaar dat de theorie van de overbevolking de blik vaak op Afrika richt. “Je kunt erop wachten: zwarte mensen moeten minder kinderen maken. Wat moeten mijn collega’s in Afrika hiervan denken? Komt er weer een witte man die zegt dat zij arm zijn en niet nadenken. Ik wacht op hun tegenvraag: hoe zit het eigenlijk met jullie wolven? Die zijn uiterst zeldzaam in Nederland.” Wijzen op overbevolking leidt de aandacht af van de eigen verantwoordelijkheid en van de maatregelen die we nu kunnen nemen, stelt Turnhout. “De financiële sector, bijvoorbeeld, vervult een belangrijke rol in het verstrekken van kapitaal. Daarbij is een risico-inschatting nodig, je wilt op een veilige manier investeren, maar de manier waarop dat gaat is achterhaald. Het is in het belang van bedrijven om dit realistisch te doen, rekening houdend met de risico’s van biodiversitieitsverlies en klimaatverandering, anders blijven we van crisis naar crisis gaan.” “Het kader blijft nog steeds groei, groei, groei”, vult Büscher aan. “Wat banken nu doen is vooral gericht op efficiëntie, maar het leidt tot een hijgerige economie, burn-outs van mensen en uitputting van de aarde.” Voor de verandering die nodig is, moet de overheid richting geven en regels stellen, vinden de twee wetenschappers. “De overheid heeft altijd een belangrijke rol gehad, alleen de laatste tijd is het verhaal dat ze dit overlaat aan marktwerking omdat dat efficiënter zou zijn”, zegt Turnhout. “Maar dat is helemaal niet zo. De overheid investeert volop in de economie, maar ze doet dat in olie in plaats van in biodiversiteit. De kosten van drie kilometer snelweg aanleggen zijn gelijk aan de hele natuurbegroting.” De overheid maakt wel degelijk keuzes, beaamt Büscher. “Die zijn verstopt in subsidies, belastingvoordeel, aantrekkelijke regelingen voor bedrijven of investeerders. Er is een sterke lobby om ze in stand te houden. Zoals de landbouwsubsidies, die zo’n groot deel van de Europese begroting uitmaken en nu verandering blokkeren. Die zijn niet goed voor de boeren, maar voor de toeleveranciers, de veevoerbedrijven en de pesticidenfabrikanten.” Met die ‘perverse subsidies’ stimuleert de overheid onduurzaamheid, zegt Turnhout. “Biodiversiteitsverlies stoppen gaat ook over ophouden met de verkeerde dingen stimuleren.” Pleiten voor verandering, zoals zij doen, wordt ten onrechte aangemerkt als links activisme, zeggen de Wageningse hoogleraren. “Aan de rechterkant zijn mensen net zo bezorgd, dit gaat voorbij aan de tegenstelling links-rechts”, weet Büscher. “Rechtsfilosoof Andreas Kinneging schreef onlangs over de waanzin van een systeem dat alles in dienst stelt van het bevredigen van begeertes.” De verandering is zich al aan het voltrekken, zegt Turnhout. “Mensen voelen dat het misgaat, de toenemende ongelijkheid, het belang van publieke waarden zoals natuur, maar ook zorg en onderwijs, ze zien hoe hun voedsel wordt geproduceerd en wat er wereldwijd met de natuur gebeurt.”
Aan Esther Turnhout en Bram Büscher Met belangstelling heb ik kennis genomen van Uw bijdrage in de Verdieping over de stand van zaken van biodiversiteit. Ik ben in mijn arbeidstijd 32 jaar werkzaam geweest in het bankwezen, waaronder in de zeventiger jaren van de vorige eeuw als bankdirecteur, toen bankdirecteuren nog integer waren en banken dienstverleners. De laatste jaren hou ik mij vooral bezig met de invloed van het monetaire en financieel/economische beleid dat de KK’s (Knappe Koppen) voor het welzijn van de burger. Ik ben daar heel treurig over gestemd. Het neoliberalisme brengt veel schade toe aan onze samenleving. U heeft gelijk dat het kapitalisme en de vrije markt zich op veel plekken heeft gesettled. Ik benoem het hele systeem van centrale banken en het monetaire beleid dat zijn voeren, overvloedig gratis geld, waardoor ons geld waardeloos wordt, geen vergoeding meer op spaargeld en structurele problemen voor onze pensioenfondsen, de Europese Unie, het liberale beleid van Rutte III, met als lakeien Rutte, Hoekstra en Koolmees. En dan de trage aanpak een einde te maken aan de industriële productie op basis van fossiele brandstoffen. Ik heb daar al meerdere malen een artikel over geschreven, die ook zijn gepubliceerd. Ik vrees met grote vreze dat de transitieperiode waarin wij ons sinds 2008 bevinden nog zeker tot 2035 zal duren. De laatste transitie, na de lange economische golf van 1870 tot 1929 duurde 20 jaar: de crisis van de Dertiger Jaaren, met een werkloosheid van 25%, een daling van het BNP met 30% en een crash van de Dow Jones (1929-1932) van 89% en de Veertiger Jaren met de Tweede Wereldoorlog en het opruimen van de puinhopen. In 1949 begon de volgende lange economische golf van 60 jaar met de wederopbouw met behulp van de Marshallhulp. In zo een overgang van de laatste naar de volgende ronde moet alle ballast, die in de 60 jaar van economische groei en welzijn is opgebouwd, worden vernietigd (ook het geld) zodanig dat een nieuwe generatie met nieuwe uitdagingen met een schone lei kunnen aanvangen. Wij bevinden ons nu nog volop in de opruimfase en dat duurt, met het huidige beleid, nog wel tien tot vijftien jaar. Naast klimaat, milieu en natuur (biodiversiteit) zal al het totaal overbodige geld, dat onder het neoliberalisme is geschapen, als sneeuw voor de zon moeten verdwijnen.

In Buitenhof https://www.vpro.nl/buitenhof/kijk/afleveringen/2020/buitenhof-15-november-2020.html werd vanmiddag aandacht besteed aan de huidige politieke problemen in de VS met een analyse van Jaap de Hoop Scheffer, oud-diplomaat en oud-minister van Buitenlandse Zaken, en Paul Bovend’Eert, hoogleraar staatsrecht aan de Radboud. President Trump legt zich niet neer bij de uitslag van de Amerikaanse verkiezingen. Heeft hij volgens de Amerikaanse wet ook werkelijk kans om president te blijven? Of wordt het toch Joe Biden? En wat betekent dat voor de geopolitieke verhoudingen? Die laatste vraag is interessant want de Europese Unie is een financieel/economische reus, een politieke super en een militaire dwerg. Wij kunnen ons niet langer verschuilen achter de beschermende vleugels van de VS. De EU zal kleur moeten bekennen in de strijd om de wereldmacht tussen de VS en China. Zowel Trump als Biden zullen ons daartoe dwingen. Het tijdperk van hier en daar de krenten uit de pap pikken is binnenkort voorbij. In het geo-politieke beleid zullen wij kleur moeten bekennen. Peter Wennink, ceo bij ASML, gaf een interessant kijk op de marktverhoudingen op technische ontwikkelingen in het licht van geo-politieke doelstellingen. Een interessant uitzending om terug te kijken.

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 13 nov 2020; week 46: AEX 596,87; Bel20 3.524,2; CAC40 5.380,16; DAX30 13.076,72; FTSE 100 6.316,39; SMI 10.492,61; RTS (Rusland) 1.227,78; SXXP (Stoxx Europe 600) 385,18; DJIA 29.479,81; NY-Nasdaq 100 11.937,845; Nikkei 25.385,87; Hang Seng 25.156,86; All Ords 6.609,30; SSEC 3.310,10; €/$1.183; BTC/USD $16.294,75; 1 troy ounce goud $1.889,20, dat is €51.288,17 per kilo; 3 maands Euribor -0,513%; 1 weeks -0,538%; 1 mnds -0,533%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,457%; 10 jaar VS 0,8278%; 10 jaar Belgische Staat -0,355%; 10 jaar Duitse Staat -0,549%; 10 jaar Franse Staat -0,307%; 10 jaar VK 0,34%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,537%; 10 jaar Japan 0,0216%; Spanje 0,097%; 10 jaar Italië 0,661%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,482.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden deze week fors hoger nadat Joe Biden de 46e president van de VS zou worden. Ik twijfel of dat enthousiasme wel terecht is, want de VS verkeren momenteel in een kritische fase waarin het nog onduidelijk is of de ‘elect president’ uiteindelijk in januari ook nog tot President wordt geïnstalleerd. Zou uiteindelijk Trump toch in het Witte Huis blijven dan is een forse koersreactie mogelijk. Het corona-virus is nog altijd niet onder controle maar de besmettingen nemen af, de dollar en de bitcoin noteerden stabiel. Slecht nieuws vanuit bepaalde sectoren in het bedrijfsleven, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van corona, bepalen de sfeer. De goudprijs in $$ daalde weer evenals de rentetarieven. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,295%; Duitsland -0,132%; Nederland -0,048%; Frankrijk 0,371%; Japan 0,6558%; Spanje 0,917%; VK 0,924%; Canada 1,2753%; Italië 1,525%; VS 1,6445% . 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,739%; Zwitserland -0,698%; Nederland -0,692%; België -0,645%; Frankrijk –0,64%; Denemarken -0,597%; Spanje -0,336%; Japan -0,1134%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.