UPDATE 13052020/530 Der Stern: in 2028 is de corona-pandemie bedwongen, zijn de financieel/economische gevolgen opgelost en is de economie weer teruggekeerd op het niveau van 2019 (maar in een vernieuwde vorm)

Er was afgelopen weekend zoveel informatie beschikbaar, die onmogelijk in 1 blog kon worden gepubliceerd. Vandaar dat dit éénmalig extra blog verschijnt.

Volgens de volksweerkunde zijn de IJsheiligen, genoemd naar de heiligen Mamertus (11 mei), Pancratius (12 mei), Servatius van Maastricht (13 mei) en Bonifatius van Tarsus (14 mei), een periode in het voorjaar waarop nog nachtvorst kan optreden in gebieden waar vier jaargetijden gelden. In volksoverleveringen komt begin mei een koude-inval voor met een noordelijke dan wel een Noord-westelijke wind na de al aantrekkelijke dagen, waarin de natuur weer tot leven komt, in het voorjaar met lente- en al zomerse temperaturen. Deze koude-inval doet zich dit jaar voor tijdens de IJsheiligen, maar andere jaren treedt hij ook een week eerder op.

Nemen de Ariërs de regie over Europa nu wel over?

Mark Beunderman schreef op 8 mei 2020 op https://www.nrc.nl/nieuws/2020/05/08/rechters-in-rode-togas-maken-het-de-euro-nog-lastig-a3999174 een artikel over de uitspraak van het Constitutioneel Hof van vorige week. Enkele citaten daaruit: In de Duitse stad Karlsruhe staat een betonnen gebouw waarin rechters in rode toga’s de grondwet van hun land verdedigen: het Bundesverfassungsgericht, het Constitutioneel Hof. Ruim een uur met de trein noordwaarts staat, in Frankfurt, een hoge glazen toren waarin centrale bankiers beslissen over de geldpolitiek van Europa: de Europese Centrale Bank (ECB). Deze week tikte de hoeder van de Duitse grondwet de hoeder van de eurozone op de vingers. En hard ook. Het Duitse Constitutioneel Hof oordeelde dat de ECB haar mandaat overschrijdt door massaal staatsleningen op te kopen, zónder duidelijk te maken waarom dit „proportioneel” is. Sinds 2015 kocht de ECB voor >€2.200 mrd aan staatsleningen op, om de inflatie aan te jagen. Maar volgens de Duitse rechters heeft de opkoop ook grote economische effecten waarmee de ECB geen rekening zou houden, zoals de lage rente op spaarrekeningen. Het vonnis bedreigt de stabiliteit van de eurozone, juist nu de coronacrisis leidt tot een nieuwe schuldexplosie. Uit Karlsruhe klonk een ultimatum: als het ECB-bestuur niet binnen drie maanden een nieuw „besluit” neemt waarin zij de „proportionaliteit” van de opkopen uitlegt, mag de Duitse centrale bank, de Bundesbank, niet meer meedoen aan het opkoopprogramma. De opkopen worden namelijk uitgevoerd door de nationale centrale banken van de eurozone, die de schuld van hun eigen land opkopen. Ook de Duitse politiek krijgt een instructie: bondsregering en Bondsdag zijn „verplicht” zich te verzetten tegen het ECB-opkoopprogramma „in huidige vorm”. Dit oordeel is in de eerste plaats een juridische mokerslag. ‘Karlsruhe’ gaat alleen over Duitse instellingen, maar geeft nu en passant ook de ECB instructies – een ongekende stap. Het Europees Hof van Justitie, dat eigenlijk over de ECB gaat, wordt gebruuskeerd. De Duitse rechters rijten een eerdere uitspraak van het EU-Hof over dezelfde zaak, waarin de ECB gelijk kreeg, (deels) in stukken. Maar dit vonnis bedreigt ook de stabiliteit van de eurozone. Juist nu de coronacrisis leidt tot een nieuwe schuldexplosie, helpt de ECB de meest kwetsbare eurolanden met de opkoop van staatsschuld. Daarmee drukt de centrale bank de leenkosten voor die landen. Vooral voor het schuldbeladen, zwaar door de coronacrisis getroffen Italië is de ECB een reddingsboei. Bovenop de reguliere opkopen lanceerde de ECB onlangs een ‘pandemie-opkoopprogramma’ van €750 mrd, dat vooral aan de meest kwetsbare landen ten goede komt. Deze week bleek uit ramingen van de Europese Commissie dat Italië, Spanje en Griekenland veel zwaardere recessies te verduren krijgen dan Duitsland en Nederland. De coronacrisis drijft de eurolanden zo verder uit elkaar. Wat betekent deze combinatie van ‘Karlsruhe’ en ‘corona’ voor de eurozone? Drie scenario’s, op basis van het nieuws van deze week en op basis van wat er gebeurde in de eurocrisis van 2011-2012. Die drie scenario’s beperk ik tot de hoofdlijnen ervan, omdat het niet om feiten gaat maar om mogelijke ontwikkelingen.  

1 De euro overleeft dit (met glans). In dit scenario was dinsdag 5 mei 2020, de dag van de Duitse uitspraak, achteraf slechts een rimpeling. Achter de schermen knutselt ECB-chef Christine Lagarde – zelf jurist en oud-politicus – aan een pragmatische oplossing, samen met bondskanselier Angela Merkel en de Bundesbank.  

2 Er komt snel een nieuwe eurocrisis. In dit scenario negeert de ECB de oekaze uit Karlsruhe op principiële gronden. Het EU-Hof, niet het Duitse, heeft immers jurisdictie over het ECB-beleid. En de ECB is verder onafhankelijk. De Bundesbank voelt zich echter gebonden aan het Bundesverfassungsgericht en stopt over drie maanden met haar opkopen. Ook begint ze verkoop van al opgekochte staatsleningen voor te bereiden – eveneens een eis van het Duitse Hof. Eind dit jaar verlaagt kredietbeoordelaar S&P de kredietscore van Italië naar junk. Beleggers dumpen massaal Italiaanse staatsschuld. Eurocrisis 2.0 is een feit.

3 Geleidelijke desintegratie. Dit scenario wordt getekend door jaren van juridische schermutselingen tussen Duitsland en Europa. De zorgen over de houdbaarheid van de monetaire unie nemen allengs toe. De huidige situatie wordt weliswaar pragmatisch opgelost, maar de Europese Commissie gooit later dit jaar olie op het vuur door Duitsland voor de Europese rechter te slepen. Frankrijk wil de impasse doorbreken door met een nieuw verdrag de eurozone sterker te maken. De Duitse regering kan echter – vanwege de sterke juridische grenzen die ‘Karlsruhe’ aan de Duitse solidariteit stelt – niet met het verdrag instemmen.

Scenario’s zijn niet meer dan dat: scenario’s. Een mix van de bovenstaande is ook heel goed denkbaar. Bijvoorbeeld: juridisch geharrewar dat de positie van de ECB uiteindelijk juist versterkt. Of: een Italiaanse schuldencrisis, gevolgd door een overtuigend antwoord van ECB en lidstaten. Zeker is wel dat die rechters in rode toga’s het de eurozone niet makkelijker maken. Wat mij opviel, na lezing van dit artikel was de datum waarop het Bundesverfassungsgericht, bestaande uit vier vrouwen en vier mannen gekleed in een rood soort kardinaalskleed, deze uitspraak deed. Exact 75 jaar nadat de Ariërs hun doel om de Europese volken te onderwerpen aan de macht van het Herrnvolk was mislukt. Ze hadden er een gigantische puinhoop van gemaakt en moesten van de grond af aan hun leven en samenleving weer opbouwen …………….. en succesvol. Ze zijn nu met stip het machtigste en rijkste land van Europa. En nu komen ze terug en plaatsen een tijdbom onder het staketsel dat De Europese Unie heet en de ECB. Met welk doel ………………… gereed om alsnog Europa te onderwerpen aan het Duitse gezag en de Duitse wetgeving? Wat is de taak van het Constitutionele Hof in Karksruhe: waken over de Duitse grondwet EN over de grondwettigheid van Europese regelgeving (dit laatste volgens het Duitsland Instituut in Amsterdam). Een periode van 3×25 jaar, drie generaties, is voldoende om in te kunnen grijpen, gebruik makend van de onmacht van de Europese bestuurders, gebrek aan solidariteit en gebrek aan visie op de toekomst. Misschien hebben de Duitsers bewust voor nu gekozen vanwege de onrust over de corona-crisis en de gevolgen daarvan voor de zwaar getroffen samenlevingen. De behoefte aan leiderschap is groot en Duitsland denkt die in huis te hebben. Maar Merkel haar tijd loopt op haar einde en wie ze achter de hand hebben weet ik niet. Maar zo een krachtige uitspraak van acht rechters die de opdracht hebben de Duitse grondwet en de Europese regelgeving te bewaken, kan niet genomen zijn als daar geen plan achter zit. Als dat niet het geval is, zou Duitsland zich gevoelig in eigen handen snijden. In feite leggen de Duitsers nu de vraag op tafel of Europa deze crisis overleeft of niet. Of er een nieuw Europa komt, of Europa doorsukkelt dan wel dat de rijke landen opstappen omdat ze de ballast van de zwakke landen niet willen oplossen, de tijd zal het leren. Hoe de financiële markten zullen reageren hangt als hoe de hoofdspelers van dit Koningsdrama zullen reageren.

Christoph Schmidt reageerde in Trouw: kan deze uitspraak tegelijkertijd een zaak van leven en dood zijn en van nul en gener waarde? Spreekt Duitsland met twee monden: de Rechters uit Karlsruhe en de mond van de Duitse voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen? Welke is de positie van het Europees Hof van Justitie in Luxemburg in relatie tot de nationale Gerechtshoven als het gaat over principiële zaken? Waar het om gaat is het monetaire beleid van de ECB voor de euro, die door 19 van de 27 EU-lidstaten wordt gevoerd. En in feite over de negatieve gevolgen van dit beleid. De rijke eurolanden betalen de prijs van de hulp waarmee de ECB de zwakke landen overeind houdt zonder dat die rijke landen daar enige zeggenschap over hebben. Die worden daartoe gedwongen. Maar het probleem ligt dieper: het ontbreken van een politieke Unie. De EU voert geen Europees beleid, het voert de compromissen uit die de 27 regeringsleiders overeenkomen waarmee vooral nationale belangen worden beschermd. Dat gegeven blokkeert het voeren van een krachtig Europees beleid.

Twan Huys leeft weer! 

Huys is terug bij de publieken en is een verademing in het publieke debat. De man die faalde als RTL-talkshowhost draait al sinds januari wisseldiensten als presentator van Buitenhof; in de uitzending van afgelopen zondag werd duidelijk dat de wederopstanding geheel voltooid is. Twan Huys is weer daar, waar hij thuishoort. De commerciëlen hebben andere doelstellingen waaraan presentatoren moeten voldoen (belangen van sponsoren) en een ander kijkerspubliek. We zien ditzelfde patroon ook terug bij Jinek en de gasten die worden uitgenodigd. Huys was volkomen op zijn gemak, lette op, interrumpeerde, provoceerde en liet soms zijn wenkbrauwen het werk doen. Hij interviewde de Britse columnist Martin Wolf, die een inktzwart scenario schetste voor de wereld na de coronacrisis. Dat ging van langdurige economische malaise en de groei van rechts-populisme rechtstreeks naar het einde van internationale samenwerking en integratie. Je zou er zo weer van onder je zondagochtenddekens kruipen, maar gelukkig had Buitenhof ook Sandra Philipsen, hoofdeconoom van ABN Amro. Niet alleen omdat zij in een betoog over omscholing en de moeite die mensen hebben met het inschatten van hun eigen capaciteiten speels verwees naar de loopbaan van Huys, maar ook omdat zij nog wel enig licht zag gloren. Dat ging dan vooral om de grote kapitaalinjecties die de overheid nu doet. Zij zag hier mogelijkheden om de economie bij te sturen, bijvoorbeeld door te investeren in de energietransitie. Die gedachte stond ’s avonds centraal in Tegenlicht. Daarin constateerde Marjan Minnesma (Urgenda) dat corona ons heeft laten zien dat het mogelijk is om rigoureus in te grijpen, als het op te lossen probleem dichtbij en tastbaar genoeg is. Net als econoom Tom Rivett-Carnac waarschuwde zij voor het gedachteloos herstellen van de fossiele economie. We moeten met al dat overheidsgeld niet „onze onduurzame wereld terugkopen”. Ik help het hopen. (bron: NRC) In de overwegingen, verderop in dit blog, heb ik al een resumé en reactie gegeven op het interview met Wolf. Philipsen had weinig nieuws te melden. Alleen dan over de positieve gevolgen van de de gigantische hoeveelheden geld die door de ECB, de EU en de overheden in de markten worden gepompt om te redden wat er nog te redden valt. Maar ik verwacht niet dat die het financieel/economische resultaat zal opleveren, wat door iedereen ervan verwacht. Ik denk zelfs het tegendeel. En Minnesma heeft gelijk: we moeten niet terug naar het herstel van de industriële productie op basis van fossiele brandstoffen. Maar hoe groot de prijs daarvoor zal zijn, heel groot maar is dat in deze fase van de economie wel betaalbaar?

Tweede steunpakket voor noodlijdende bedrijven

Bedrijven die via de NOW-regeling loonsubsidie hebben aangevraagd om werknemers te kunnen blijven doorbetalen, mogen vanaf juni werknemers ontslaan, bevestigde minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Vanaf juni komt het kabinet met een tweede steunpakket voor noodlijdende bedrijven. In de uitzending van Op1, waar hij die uitspraak deed,  vertelde Koolmees dat het kabinet nog vergadert over de regels die bij dit tweede pakket komen kijken. Wel is al naar buiten gebracht dat werkgevers mensen mogen ontslaan zonder consequenties. Op dit moment mogen bedrijven die de NOW-regeling gebruiken dat niet; zij moeten een boete betalen als ze dat nu wel doen en tegelijkertijd gebruikmaken van de regeling. Bij dit tweede pakket mogen werkgevers dus mensen ontslaan. De minister haalde in de uitzending van Op1 aan dat op deze manier andere banen behouden blijven. Het kabinet heeft daarnaast al een aantal voorwaarden naar buiten gebracht waar bedrijven zich aan moeten houden als zij gebruik willen maken van het tweede pakket. Zo mogen ondernemingen geen winstuitkering aan werknemers uitdelen en mag er geen dividend worden uitgekeerd. Ook bonussen worden in de ban gedaan. (bron: nu.nl) Interessant is dat volgende maand bedrijven in moeizame omstandigheden, die gebruik willen maken van het 2e steunpakket, afscheid mogen nemen van personeel. Voor mij komt dit besluit niet onverwachts. De kosten van het steunpakket moeten worden teruggebracht om het leenbedrag voor ondernemers terug te brengen. De kosten van werkeloosheidsuitkeringen worden betaalt vanuit de WW-pot. Ondernemers moeten zich wel realiseren dat zij de financiële verplichtingen die zij aangaan (naar voren schuiven van betalingsverplichtingen, dan wel het aangaan van kredieten) moeten worden terugbetaald in een periode van een zware krimp. Een vervelende verrassing voor bedrijven: mogelijk moet een deel van de overheidssteun die zij krijgen om lonen te kunnen blijven doorbetalen terugbetaald worden. Dat komt door een ‘grote fout’ in de NOW-regeling. 

Financieel/Economisch nieuws

ABN Amro heeft in het eerste kwartaal 395 mln geleden. Voor Dé Bank zijn het de eerste rode cijfers in 6,5 jaar. In het eerste kwartaal van 2019 was er nog €478 mln winst. Het verschil in resultaat is dus €0,875 mrd. De rode cijfers werden al verwacht, ook omdat een investeringsfonds in de VS niet aan de kapitaaleisen kon voldoen. Dat leverde €183 miljoen verlies op. Door een oliehandelaar uit Singapore werd €225 mln verlies geleden, omdat die verlieslatende transacties buiten de boeken zou hebben gehouden. Voor die zaken plus de reguliere voorziening voor geld dat de ABN Amro denkt niet meer terug te zien van bedrijven en consumenten die leningen niet meer terug kunnen betalen in verband met de lage olieprijs en de coronacrisis van €511 mln moest in totaal €1,1 mrd opzijgezet worden, maakte ABN AMRO bekend bij de publicatie van de cijfers over de eerste drie maanden van 2020. De nieuwe CEO van ABN, Robert Swaak, spreekt van een “uitdagende maar ook spannende tijd” om bij ABN Amro als topman aan de slag te gaan. (bron: nu.nl) Het verlies dwingt ABN Amro tot hard ingrijpen, meldt de Telegraaf. De AEX maakte vandaag onder druk van de bankensector een stevige terugtrekkende beweging van -1,59% naar 512,19. Vooral ABN Amro moest het ontgelden na teleurstellend ontvangen resultaten met een koersdaling van 9,11% naar een slotkoers van €6,064. Stefan Koopman, econoom bij Rabobank, blijft zich verbazen dat de economische malaise als gevolg van de coronacrisis en de sterk opgefleurde aandelenmarkten nog steeds zo ver uit elkaar zijn gedreven. „Als je alleen al kijkt naar het gering aantal boekingen bij restaurants in Amerikaanse staten die de economie weer open hebben gezet, is er van een gehoopt V-vormig herstel geen enkele sprake. Amerikanen zijn meer bezig om hun baan te behouden of om niet besmet te raken dan weer uit eten te gaan. Naar verwachting zal de turbulentie op de aandelenmarkten niet zo groot meer zijn als in maart, maar met de komende stroom aan verslechtering bij de macrocijfers, zoals het consumentenvertrouwen, in het vooruitzicht, lijkt het opwaarts potentieel voor de beurzen zeer beperkt. Beleggers moeten sterk in schoenen staan om nog te blijven geloven in een spoedig economisch herstel, tenzij er op korte termijn nog een ‘gamechanger’ komt met een vaccin tegen het corona-virus.” Volgens Cees Smit, handelaar bij Today’s, staan de aandelenbeurzen aan de vooravond van een stevige terugval. „De grote vraag is vooral of de consument het weer gaat oppakken bij een versoepeling van de corona-maatregelen ondanks de enorme stimulering van de centrale bankiers. Daarnaast zullen de grote Amerikaanse techfondsen die in de voorbije weken de kar trokken, in het lopende kwartaal steeds meer de impact gaan voelen van de corona-crisis. De lockdown in de VS is pas eind maart ingesteld. Amerika loopt in dat opzicht achter bij Europa.”

Reisorganisatie TUI heeft van oktober tot maart een nettoverlies geboekt van 892 mln. Na een uitzonderlijk goede start in januari stortte de markt in maart in door het coronavirus. Met het schrappen van 8000 banen wil het bedrijf kosten besparen. Het gaat om gedwongen ontslagen en vacatures die niet worden ingevuld. Onduidelijk is nog wat de gevolgen zijn voor de werknemers in Nederland. De Duitse overheid zegde eerder €1,8 mrd steun toe. Het bedrijf hoopt dat het seizoen nog enigszins te redden is en verwacht dat reizen naar onder meer Griekenland en Portugal het eerst weer mogelijk zijn. (bron: NOS)

Reizigers moeten geld terug kunnen krijgen als hun vlucht door de crisis is geschrapt, staat in een plan van aanpak voor het activeren van de toeristenindustrie van de Europese Commissie. Daarmee staat de commissie lijnrecht tegenover Nederland, dat meer ziet in vouchers om problemen bij bedrijven te voorkomen. De EC vindt tegoedbonnen niets. “Juist in deze tijden is het belangrijk om consumentenrechten te behouden. Specifieke data en veilige landen noemt de EC nog niet. Wel staat er dat er vaker schoongemaakt moet worden en dat er een duidelijk mondkapjesbeleid moet komen. (bron: NOS) Er is veel onduidelijkheid over de waarde van de Nederlandse vouchers. Stel je hebt vóór de corona-crisis een vliegticket geboekt en betaald en daarvoor krijg je een voucher. Wat is de waarde daarvan dan? De waarde van het geld dat je hebt betaald en wel de waarde die nu dan wel op een later moment moet worden betaald voor een vliegticket met die maatschappij naar de geboekte bestemming? Nu de verwachting lijkt te zijn dat de vliegtickets duurder gaat worden is dat van belang. De EC zegt: geld nu terugbetalen, dan kan de persoon later zelf bepalen of hij die vlucht opnieuw nog wil maken tegen de dan geldende prijs. Als die persoon dat niet wil en hij heeft een voucher dan kan hij zijn geld kwijt zijn. Duidelijkheid is van het grootste belang.

Wanneer de Europese landen die deel uitmaken van de eurozone toch besluiten tot de uitgifte van zogenoemde corona-bonds, dan profiteert ook Nederland daar op termijn van. Dat zegt hoofdeconoom Philip Lane van de Europese Centrale Bank (ECB) in een interview met De Telegraaf. De corona-bonds, obligaties die gezamenlijk door de lidstaten zouden worden uitgegeven om de financiële nood als gevolg van de corona-crisis te lenigen, zijn omstreden. Onder andere Nederland is tegen de uitgifte ervan, omdat de landen die de financiën beter op orde hebben dan opdraaien voor de slechter presterende economieën. De hoofdeconoom van de ECB zegt niet expliciet of het schuldpapier er al dan niet zou moeten komen. “Dat is aan de lidstaten zelf. Maar er zijn sterke indicaties dat er bij internationale beleggers veel vraag naar zou zijn”, aldus Lane in De Telegraaf. Hij wijst er wel op dat het nu om een andere situatie gaat dan ten tijde van de eurocrisis. “Toen ging het over het gezamenlijk herfinancieren van bestaande schulden. Nu gaat het over het gezamenlijk uitgeven van nieuwe schuld die nodig is om deze schok, die alle landen raakt, tegen te gaan”, zegt hij, doelend op de corona-crisis. Lane is duidelijk wel voorstander van de nieuwe eurobonds. “Als sommige landen niet genoeg kunnen doen om het virus tegen te gaan, heeft de hele EU daar last van. Corona-bonds zouden voor veel landen goedkopere financiering betekenen.” Ook Nederland zou daar op termijn van profiteren. “Op de lange termijn denk ik dat dit tot een hogere welvaart leidt in de hele eurozone.” En dat is ook in het belang van Nederland, benadrukt de hoofdeconoom. (bron: nu.nl) Lane doet vage uitspraken over de gevolgen voor de rijkere eurolanden van het uit corona-bonds. Dat alle 19 eurolanden aansprakelijk zouden gaan staan voor de terugbetaling van rente en aflossing van de uitgegeven corona/euro-bonds door ieder van de 19 eurolanden en die landen zouden daardoor hun financiën en economie weer op orde krijgen dan zou de oude welvaart in een nieuw jasje vorm kunnen krijgen. Maar als die gemeenschappelijkheid niet slaagt dan komen op een slagveld terecht, dat momenteel niet te schetsen is. In de Telegraaf doet Lane meer uitspraken, waar ik vraagtekens bij zet. Het doet mij denken aan de laatste drie maanden voor de aandelencrash van 24 oktober 1929, die de crisis van de Dertiger Jaaren inluidde. Ook toen vielen de Knappe Koppen (KK’s) over elkaar heen met beweringen dat er volstrekt geen grond was voor onrust onder beleggers. Alles was onder controle en niemand had iets te vrezen, waren de slogans. En toch kwam het vertrouwen niet terug met de bekende gevolgen. Ik citeer uit de Telegraaf van 13 mei 2020: <citaat> We hebben het dieptepunt van de coronacrisis bereikt.Al na de zomer zal het economisch herstel voorzichtig inzetten. Het is echter de vraag hoe groot de blijvende schade voor bedrijven en consumenten zal zijn. De ECB rekent op een economische krimp van 5 tot 12% voor de eurolanden. Het is nog onzeker of we teruggaan naar de situatie van vóór de crisis of dat er een blijvend effect is.</citaat> Voor mij is dit een veel te optimistische aanname. Ik zeg niet dat de krimp in verschillende kwartalen niet kan bewegen, maar de suggestie dat we na de zomer het dal zijn gepasseerd hangt van veel meer ontwikkelingen af dan de economie alleen. Hij stelt: <citaat> De ECB zorgt voor voldoende liquiditeit en voor stabilisatie van de markten. </citaat> In feite gaat hij er prat op dat dat de prijsvorming op de financiële markten stabiel blijft: dat de aandelenkoersen niet instorten en op een hoger niveau noteren dan wat realistisch zou zijn doordat de spelers op dit veld door de ECB worden volgestopt met gratis geld. En zolang de ECB die rente over enorme geldbergen maar laag houdt zal ons monetair karkas niet instorten. Maar of dat monetaire beleid stand houdt, dat betwijfel ik sterk.

De productie in de industrie van de eurozone is in maart scherp gedaald vanwege de uitbraak van het corona-virus en de beperkende maatregelen in Europese landen om de ziekte tegen te gaan. Volgens het Europese statistiekbureau Eurostat kromp de productie met 11,3% in vergelijking met een maand eerder. In alle productcategorieën zakte de productie, met name bij kapitaalgoederen zoals bijvoorbeeld machines en duurzame consumentengoederen zoals bijvoorbeeld auto’s, meubilair en witgoed. Volgens Eurostat waren vooral forse productiedalingen te zien in Italië, Slovenië en Frankrijk. Door de crisis werden veel fabrieken stilgelegd. Voor de gehele Europese Unie werd voor maart een productiekrimp met 10,4% gemeten. ING-hoofdeconoom Bert Colijn schrijft in een reactie dat er nog meer pijn aan zit te komen voor de Europese industrie omdat in april de lockdown voor de gehele maand gold. Hij denkt dat daarna de productie weer zal gaan stijgen door de versoepeling van de beperkende maatregelen, maar dat de productieniveaus voorlopig nog lange tijd achter zullen blijven bij die uit het verleden. (bron: iex.nl)

De Britse economie is door de coronacrisis in maart met 5,8% gekrompen ten opzichte van februari, meldt het Britse statistiekbureau. Het is volgens het bureau de sterkste krimp sinds de financiële crisis in 2008. Door de crisis en de beperkende maatregelen die eind maart werden ingevoerd door de Britse overheid kwam een groot deel van de economie stil te liggen. Veel bedrijven in het Verenigd Koninkrijk gingen dicht. Over het gehele eerste kwartaal werd een krimp gemeten van 2% in vergelijking met de voorgaande periode, meldt The Office for National Statistics. Alle economische sectoren worden geraakt, maar vooral de dienstensector, met bijvoorbeeld horeca, detailhandel en luchtvaart. Ook de industrie en bouwsector kampen met krimp. Winkeliers, reisorganisaties en hotels zijn ook de dupe en zien een krimp van 1,9% het eerste kwartaal. Analisten verwachten komend kwartaal een nog grotere krimp, schrijft de BBC. Inmiddels worden de lockdown-maatregelen langzaam versoepeld. De Britten mogen weer naar buiten om te sporten, vrienden in het park te ontmoeten en te verhuizen. De Britse centrale bank vreest over het hele jaar een neergang van de economie met wel 14%. Voor 2021 wordt dan weer een opleving voorspeld van wel 15%. Om de crisis te bestrijden heeft de Bank of England (BoE) de rente verlaagd naar het laagste niveau ooit. De Britse overheid heeft steunmaatregelen voor bedrijven ingevoerd om zo massa-ontslagen te voorkomen. (bron: RTLZ) Ik zie allerlei uitspraken van denktanks passeren die stellen ‘dit jaar zitten we in de misère, maar volgend jaar is de krimp helemaal voorbij en groeien we weer’. Maar niemand geeft daar een gedegen onderbouwing voor, vanuit mijn perspectief zie ik het herstel van economische groei op zo korte termijn niet ontstaan.

De corona-crisis betekent wind in de zeilen voor doemdenkers zoals Nouriel Roubini, Marc Faber en Paul Tudor Jones. Velen van deze notoire zwartkijkers waarschuwen voor een periode met hoge inflatie, getriggerd door een duizelingwekkende monetaire financiering van een steeds groter wordende schuldenberg. Sommige waarschuwen zelfs voor een herhaling van de hyperinflatie in Duitsland, bijna honderd jaar geleden, toen de mensen rondliepen met kruiwagens vol geld om boodschappen te doen, dan wel het papier gebruikten om de haard te stoken. De Amerikaanse vermogensbeheerder Barry Ritholtz gelooft er niks van. In een opiniestuk bij Bloomberg zet hij uiteen waarom hij denkt dat de doemdenkers het bij het verkeerde eind hebben, en we eerder angst moeten hebben voor deflatie dan inflatie. De argumenten van Ritholtz zijn puur economisch. Er zijn volgens hem twee basisredenen waarom inflatie ontstaat. Ten eerste is dat als de productiekosten oplopen als gevolg van hogere lonen, duurdere grondstoffen en/of hogere rentelasten. Ten tweede als consumenten meer geld hebben en bereid zijn dat uit te geven aan schaarse goederen en diensten. Volgens Ritholtz zijn geen van beide factoren momenteel van toepassing. Consumenten hebben duidelijk minder uit te geven dan voor de coronacrisis, zeker in de Verenigde Staten waar elke week miljoenen werklozen bijkomen. Dat ze minder uitgeven blijkt ook uit alle recente data over bijvoorbeeld de detailhandelsverkopen, het consumentenvertrouwen en het energieverbruik.

Inflatiefactoren. Mensen kunnen volgens Ritholtz snel een verkeerd beeld krijgen als ze in de supermarkt de prijzen zien stijgen van toiletpapier en handzeep. Dat zijn maar een paar goederen. Het gros van de goederen is in overvloed aanwezig, en zal eerder goedkoper dan duurder worden. Ritholtz sluit niet uit dat het momenteel ruime monetaire beleid en de hoge overheidsuitgave in de toekomst wel leiden tot hogere prijzen. Maar 5% of 10%, zoals de doemdenkers voorspellen, acht hij zeer onwaarschijnlijk. Dat gebeurt volgens hem alleen als economisch alles voor de wind gaat en, er binnen een paar maanden een vaccin is, alle werklozen in de VS, China en Europa weer snel aan de slag kunnen tegen een goed loon, centrale banken het 2%-doel laten varen,  de overheid ook na de crisis fors geld blijft uitgeven en en de inkomstenbelasting voor Jan Modaal wordt verlaagd. Hoe meer van die factoren tegenvallen, des te groter is de kans op deflatie, dalende prijzen en aanhoudend lage rentestanden. (bron: iex.nl) De argumenten die Ritholtz aanvoert voor zijn stellingname, overtuigen mij niet. De ECB heeft 6 jaar getracht de inflatie naar ‘net onder de 2%’ te brengen met een beleid van steeds lagere rentetarieven en grotere liquiditeiten. Dat is mislukt. Mijn visie is dat we op de heel korte termijn misschien wel een wat lagere inflatie kunnen noteren, maar op de iets langere termijn, zeker als de recessie niet snel omslaat, denk ik dat een sterke inflatoire beweging tot de mogelijkheden behoort.

Brussels Airlines grijpt hard in om de corona-crisis te overleven. De nationale luchtvaartmaatschappij van België schrapt 1.000 van de 4.000 banen en stopt met vliegen op niet of nauwelijks winstgevende bestemmingen. Hierdoor neemt het afscheid van een derde van haar vliegtuigen. Door de ingrepen denkt het Belgische dochterbedrijf van Lufthansa zijn toekomst veilig te kunnen stellen. Het bedrijf verwacht weer winstgevend te zijn zodra de vraag naar vliegreizen weer op ‘normaal niveau’ ligt. Volgens de Belgen is dat pas in 2023. Deze ongeziene crisis heeft onze financiële situatie verslechterd, waardoor we genoodzaakt zijn om substantiële en essentiële maatregelen te nemen”, zegt ceo Dieter Vranckx. “De herstructurering is dringend nodig om de huidige crisis te overleven en in de toekomst structureel winstgevend te worden.” Net als alle luchtvaartmaatschappijen voelt ook Brussels Airlines de gevolgen van de corona-uitbraak. Volgens de internationale luchtvaartorganisatie IATA zet de luchtvaartsector als gevolg van het coronavirus alleen dit jaar al 290 mrd minder om. Voorspellingen voor de jaren erna zijn er nog niet. Alle 54 vliegtuigen van Brussels Airlines staan sinds 21 maart aan de grond. Er komt niets binnen, terwijl de vaste kosten (salaris, onderhoud, huur) gewoon doorlopen. Daardoor verliest de Belgische maatschappij €1 mln per dag. Dit kan de airline, naar eigen zeggen, nog tot eind van deze maand volhouden. Brussels Airlines heeft zowel de Belgische overheid als moedermaatschappij Lufthansa om steun gevraagd. Het onderhandelt al weken met de Belgische minister van Financiën, Alexander de Croo, over 290 mln aan kapitaal.

Obama pakt Trump hard aan

De voormalige Amerikaanse president Obama heeft, achter gesloten deuren, hard uitgehaald naar president Trump. In een conferencecall voor 3000 medewerkers uit zijn regeerperiode noemde hij Trumps aanpak van de coronacrisis “een totaal chaotische ramp”. De uitbraak is “lusteloos en gebrekkig” bestreden, onder meer omdat egoïsme, groepsbelang en vijandigheid hoogtij vieren, aldus Obama. Hij laat zich in het openbaar niet of nauwelijks uit over zijn opvolger. Hij zweeg ook toen Trump de Democraten en Obama verantwoordelijk stelde voor het gebrek aan hulpmiddelen.

Tesla-topman Elon Musk pakt de Democratische gouverneur van Californië hard aan: hij dreigt de autofabriek en Tesla’s hoofdkantoor in Californië daar weg te halen. De fabriek in Fremont mag nog niet open in verband met de coronacrisis. Musk vindt dat niet te verteren en waarschuwt op Twitter dat hij de fabriek naar Texas (Republikeins) en Nevada (Democratisch) verhuist en Californië helemaal de rug toekeert. Musk uit al langer kritiek op de lockdownmaatregelen in Californië. Die noemde hij eerder fascistisch. De lokale autoriteiten zeggen dat ze in overleg zijn over hoe de Tesla-fabriek veilig open kan. Hij is sinds eind maart dicht.

Tesla heeft tegen de aanwijzingen van de lokale autoriteiten in de productie in de fabriek in Californië weer opgestart. Vanwege de corona-maatregelen wilde Alameda County de fabriek dichthouden, maar topman Elon Musk heeft daar geen gehoor aan gegeven. “Als ze iemand arresteren, zal ik vragen of ze alleen mij meenemen”, twitterde hij. Musk had vanwege de gedwongen sluiting al gedreigd om met Tesla te vertrekken uit Californië. In de fabriek in Fremont werken zo’n 10.000 mensen. Alameda County heeft contact met Tesla, maar grijpt niet meteen in. Wel moet nu een veiligheidsplan worden goedgekeurd. (bron: NOS) Musk laat hier zien in welke mate ondernemers, die in hun portemonnee getroffen worden, beleid kunnen afdwingen. Commerciële belangen prevaleren boven de sociaal/maatschappelijke en Trump ondersteunt in het openbaar hem daarbij. Ik verwacht niet dat het dreigement van vertrek uit Californië wordt uitgevoerd.

Trump valt de gouverneur van de staat Michigan, de 48-jarige Gretchen Whitmer, hard aan vanwege haar corona-beleid. Zij wordt door de president aangesproken als een “Half Whitmer”, een woordspeling van ‘domoor’ en andere keer met de slogan “Bevrijd Michagan” bestemd voor de demonstranten, die zwaaien met Trump-vlaggen, stroppen, en borden met Hitler en hakenkruizen. Op 17 maart had Michigan 47 corona-besmettingen, Op de dag van de eerste demonstratie waren dat er al 28.059 en op 30 april, bij de 2e demonstratie, was dat aantal gestegen naar 41,379. Toen had Michigan al 1,7 miljoen nieuwe werkelozen. De Staten en hun gouverneurs zijn verantwoordelijk voor de bestrijding van het corona-virus maar het geld en de materiële ondersteuning, die daarvoor nodig zijn moet komen van de Federale regering en daar beslist Trump over. Gouverneurs die ‘aardig’ voor hem zijn komen daarvoor in aanmerking. Hij ervaart Whitmer kennelijk als een bedreiging en dus schuift Trump de zwarte piet door naar de Democratische vrouwelijke gouverneur. Trump krijgt de schuld toegeschoven van de mislukte aanpak van de corona-crisis en hij had zijn kiezers in Michigan, voor zijn verkiezing tot President, belooft dat hij voor deze autostaat met Detroit als hoofdstad een ‘toverstok’ heeft waarmee hij de maakindustrie (autobedrijven) en de bijbehorende werkgelegenheid kon terughalen naar de VS. Dit is hem nog niet gelukt. Dus maakt hij zijn kiezers wijs dat dat allemaal ligt aan de Democratische gouverneur. Die is de kwade genius. Daarbij komt ook nog dat Joe Biden haar mogelijk gaat aanwijzen als als zijn vice-president. (bron: een artikel uit het NRC)

Gaan de toeristen dit jaar nog in het buitenland met vakantie?

Europese ondernemers staan te springen om toeristen, maar wat kan er deze zomer? Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, had vorige maand een duidelijke boodschap: je kunt beter geen plannen maken voor de zomervakantie. Maar de miljoenen mensen die hun brood verdienen in de sector staan te springen om vakantiegangers. Voor hen dreigt een economische ramp wanneer de stilte aanhoudt. En dus werkt de EU nu aan een vakantieprotocol om het toerisme te redden met ‘slimme oplossingen’. Uiterlijk deze week presenteert Brussel de eerste plannen. “Alle ideeën zijn op dit moment welkom”, laat de ANVR weten, de Nederlandse belangenorganisatie van de reisbranche. “Maar we staan voor grote uitdagingen”, zegt woordvoerder Mirjam Dresmé. “We moeten ervoor waken dat er geen lappendeken ontstaat aan verschillende maatregelen. Dat zal niet makkelijk worden, omdat elk land in Europa in een andere fase zit.” Hoe groot is het aantal toeristen: Frankrijk 89.4 mln, Spanje 82.8 mln, Italië 62.1 mln, Turkije 45.8 mln, Duitsland 38.9 mln, Verenigd Koninkrijk 36.3 mln, Griekenland 30.1 mln en Nederland 19 mln. (bron: NOS) Dat er grote commerciële belangen op het spel staan is duidelijk, maar hoe groot is het vertrouwen van het volk om weer massaal naar het buitenland te vertrekken. Het voorseizoen is al volledig verloren gegaan, die verliezen zullen dit jaar niet meer kunnen worden terugverdiend en de luchtvaart zal niet in staat zijn het toeristenverkeer weer met volle capaciteit de lucht in te krijgen. De ondernemers moeten er rekening mee houden dat ze op low-level zullen moeten draaien.

Frontberichten

Paris Saint-Germain mag dan door de Franse voetbalbond zijn uitgeroepen tot landskampioen in het seizoen 2019/20, de grootmacht komt volgens L’Équipe in enorme financiële problemen door de coronacrisis. De gerenommeerde krant schrijft dat PSG afstevent op een monsterverlies van €215 mln, indien de spelers niet bereid zijn om salaris in te leveren. PSG gaf sinds de overname van de club door Qatar Sports Investments in 2011 €1,25 mrd uit aan transfers, maar komt nu in de knel. De steenrijke eigenaren kunnen door de steeds strengere regels van Financial Fair Play niet langer onbeperkt geld in de club pompen en werden in het verleden al eens verdacht van het omzeilen van de regels middels kunstmatige sponsorcontracten. Nu PSG kampt met een enorme daling van de reguliere inkomsten, stevenen de Franse hoofdstedelingen op een recordverlies af. Le Parisiens lopen niet alleen de wedstrijdinkomsten van de rest van het seizoen in de Ligue 1 mis, maar dreigen ook geen tv-inkomsten meer uitgekeerd te krijgen. “Wie niets levert, wordt niet betaald”, zo dreigde Maxime Saada, de CEO van Canal+, de rechtenhouder in Frankrijk. Nasser Al-Khelaifi, de voorzitter van PSG, is samen met de presidenten van drie andere Franse clubs in gesprek met de betaalzender over het resterende bedrag aan tv-rechten. Saillant detail: Al-Khelaifi is tevens eigenaar van tv-netwerk beIN Sports, de grote concurrent van Canal+ in Frankrijk. PSG is daarnaast voortdurend in gesprek met zijn duurbetaalde spelersselectie over het inleveren van salaris, maar voorlopig is geen sprake van een akkoord. Thiago Silva voert als vertegenwoordiger van de selectie de onderhandelingen met sportief directeur Leonardo. “Ik verwacht dat de spelers een bijdrage leveren”, zo voerde Al-Khelaifi onlangs de druk op. PSG keert jaarlijks €370 mln uit aan salarissen, waarvan €36 mln aan grootverdiener en sterspeler Neymar. De clubleiding van Paris Saint-Germain wijst in de onderhandelingen met zijn spelers naar Juventus. La Vecchia Signora kwam eind maart als eerste Europese topclub naar buiten met een deal over het inleveren van salarissen: de spelerslonen worden in totaal met €90 mln gekort. Indien PSG niet tot een dergelijke overeenkomst weet te komen, dan vrezen de Fransen een van zijn sterspelers te moeten verkopen. Neymar wordt nadrukkelijk gevolgd door zijn oude club Barcelona, terwijl Kylian Mbappé al tijden in verband wordt gebracht met Real Madrid.

Grote winkeldrukte vorig weekend in verschillende steden is de druppel voor ondernemers en crisisteams. Met de oproep van burgemeesters om thuis te blijven, neemt branchevereniging Detailhandel Nederland geen genoegen meer. „Je moet de drukte in goede banen leiden.” De brancheorganisatie wil deze week in gesprek met de veiligheidsregio’s. „Met de juiste maatregelen is de veiligheid goed te borgen, dat gebeurt in winkels al. Maar het is lastig voor consumenten als iets in de ene gemeente wel mag, en in de andere niet”, zegt directeur Hester Duursema. „Er is een protocol verantwoord winkelen. Dan willen we niet dat er allerlei alternatieve maatregelen worden ingesteld, of verschillende plaatselijke noodverordeningen.” Grote groepen winkelend publiek in Tilburg en Den Bosch dreigden 2 mei onbeheersbaar te worden. „De tijd van waarschuwen is voorbij. Er zal strenger moeten worden opgetreden”, aldus Stefan van Aarle, voorzitter van het Tilburgse Ondernemersfonds. (bron: DFT)

Het Amerikaanse ministerie van Financiën verwacht tussen april en juni $2990.000.000.000 te moeten lenen om de kosten van de corona-crisis op te vangen. Dat is veel meer dan de $530 miljard dollar die de Amerikaanse Staat moest lenen tussen juli en september 2008, tijdens het dieptepunt van de kredietcrisis. Volgens het ministerie zijn de biljoenen nodig om de steunpakketten van de Amerikaanse overheid te kunnen financieren. Ook is het geld nodig om gemiste belastinginkomsten op te vangen. De regering heeft bedrijven en particulieren uitstel van het betalen van belasting gegeven. (bron: nu.nl) Op RTLZ hoorde ik dat het voor de VS geen probleem zal zijn dat geld aan te trekken. Er zijn voldoende beleggers die willen investeren in Amerikaans staatspapier. En er is voldoende geld dat op zoek is naar beleggingen. Dat is tegelijk ook de gekte van het moment. Dat is afkomstig van het veel te ruime monetaire beleid, gepaard gaand met vrijwel gratis geld. Dat is een ziekte, maar omdat iedereen dat doet kan niemand ervan afwijken. Maar toch, op enig moment implodeert dat monetaire systeem en dan zegt iedereen ‘we hebben al die tijd geweten dat dit ons te wachten stond’ en dan wordt er enorm veel geld vernietigd. Met grote gevolgen voor ‘Jan met de pet”, die aan dat casinospel nooit heeft meegewerkt, maar wel met de gevolgen wordt geconfronteerd.

President Trump zal binnenkort de speciale corona-werkgroep onder leiding van vicepresident Pence opheffen. De VS komt in de corona-crisis volgens hem geleidelijk in een nieuwe fase. Trump vindt dat een nieuw team zich moet richten op veiligheidsmaatregelen en de herstart van de economie. Twee deskundigen, onder wie de immunoloog Anthony Fauci, die in het huidige team zitten, blijven ook deel uitmaken van het nieuwe team. De uitspraak van Trump is opvallend, omdat het aantal doden in de VS nog niet afneemt. Gemiddeld zijn het er zo’n 1750 per dag. (bron: NOS) De corona-crisis is een last voor hem, die hij als een belasting ervaart in zijn verkiezingscampagne. Daarom moet nu alles in het werk worden gesteld om de economie weer draaiende te krijgen zodat de bedrijven weer winst gaan maken. Maar dat zie ik nog niet zo snel gebeuren. In de nasleep van corona en de voorspelde recessie zal het winvermogen beperkt worden ondanks de enorme hoeveelheden geld die in de markt worden gepompt.

‘Het corona-virus had in China ter plekke gestopt moeten worden’, zei de president Donald Trump in een interview met Fox News. Hij deed een aantal opvallende uitspraken. Zo zou de VS voor het einde van het jaar een corona-vaccin hebben. (bron: nu.nl) Opvallend is dat het virus-vaccin pas na de presidentsverkiezingen voor dinsdag 3 november aanstaande zijn voorzien. Deskundigen betwijfelen of het vaccin dan is getest en er geen bijwerkingen meer zijn. Verder moet ook zijn uitspraak over de schuld van de pandemie bij China te leggen ook worden gezien in zijn dalende populariteit. Van de 3,7 miljoen geregistreerde besmettingen met COVID-19 zijn er 1,2 miljoen in de VS en de 250 duizend doden vielen er 69 duizend in de VS. Dat roept ook in de VS vragen op.

The Walt Disney Company heeft zijn winst het afgelopen kwartaal met ruim 90% zien dalen naar $460 mln. Een jaar geleden boekte het bedrijf nog $5,4 mrd winst. Door de coronacrisis zijn de pretparken en vakantieresorts gesloten. Ook kunnen de cruises die het bedrijf organiseert niet doorgaan. Wel kreeg streamingdienst Disney+ er in een maand 5,5 miljoen abonnees bij, die heeft nu 54,5 miljoen betalende gebruikers. De nieuwe topman van het bedrijf, Bob Chapek, is ondanks de slechte cijfers optimistisch. Volgens hem komt het bedrijf sterker uit de crisis.

4 grote Nederlandse musea vragen om extra overheidssteun. Het Stedelijk Museum in Amsterdam, het Centraal Museum in Utrecht, het Kunstmuseum in Den Haag en Boymans van Beuningen in Rotterdam vinden het steunpakket van €300 mln voor de culturele sector niet genoeg. In een brief aan de cultuurwethouders van de vier steden waarschuwen ze dat de steunregelingen te streng zijn. Vaak gelden ze alleen bij een dreigend faillissement en nauwelijks voor de regionale en gemeentelijke musea. Om te voorkomen dat het “museale veld verdort tot een grauwe vlakte”, moeten de overheden samenwerken, vinden ze. (bron: NOS)

Het is de hoogste tijd dat dat de bedrijven weer voluit kunnen gaan draaien, stelt de ondernemersorganisatie voor technologische industrie FME. De huidige intelligente lockdown pakt desastreus uit voor de industrie. De industrie wil weer aan het werk. De Europese landen moeten een herstart van de economie coördineren. Deze wens is ook te horen bij veel andere sectoren die veel last hebben van corona-beperkingen zoals de OV-bedrijven die in financieel zwaar weer vertoeven, het enkel heropenen van aangepaste terrassen is een halfbakken en onbegrijpelijk voorstel, zeggen horeca-ondernemers.

De Amerikaanse multinational General Electric (GE) gaat 13.000 banen schrappen bij de luchtvaarttak van het bedrijf. Dat komt neer op 25% van het personeel. Het gaat om vrijwillige en gedwongen ontslagen. Het bedrijf produceert onder meer vliegtuigmotoren en voert vliegtuigonderhoud uit, maar door de corona-crisis zijn er veel minder vluchten. Volgens Reuters zijn in de VS de passagiersaantallen met 95% gedaald. De ontslagronde bij GE is onderdeel van het bezuinigingspakket van $3 mrd dat het bedrijf vorige maand aankondigde. Topman David Joyce heeft tegen het personeel gezegd dat alle klanten wereldwijd geraakt worden door deze ongekende krimp van de luchtvaartsector. Hij verwacht dat het wereldwijde verkeer in het tweede kwartaal met 80% zal krimpen. Eerder kondigde de Amerikaanse vliegtuigbouwer Boeing al aan 10% van het personeel weg te sturen. Dat komt neer op 16.000 mensen.

De werkloosheid in de VS is in april gestegen naar 14,7%. Dat is het hoogste niveau sinds de crisis van de jaren 30, blijkt uit cijfers van het Amerikaanse ministerie van Arbeid. De werkloosheid stond in februari nog op 3,5% en in maart nog op 4,4%. In april zijn 20,5 miljoen arbeidsplaatsen verloren gegaan. Dat betekent dat in één maand meer mensen hun baan zijn kwijtgeraakt dan in de hele kredietcrisis van 2008. Door de corona-crisis zijn veel firma’s in de VS gesloten en worden medewerkers massaal op straat gezet. De afgelopen weken hebben ruim 30 miljoen Amerikanen een werkloosheidsuitkering aangevraagd.

De productiesector heeft de grootste daling doorgemaakt sinds het begin van de meting in 2000. Dat meldde de Nederlandse Vereniging voor Inkoopmanagement (NEVI). De zogenoemde NEVI inkoopmanagersindex, ofwel de NEVI PMI, daalde van 50.5 in maart naar 41.3 in april. Dit is het laagste cijfer sinds mei 2009. “Dit wijst op een grote verslechtering van de toestand van de productiesector als gevolg van de coronapandemie”, aldus de vereniging. Zowel de productieomvang als het aantal nieuwe orders daalde enorm. De druk op de toeleveringsketen groeide, waardoor er het vaakst langere levertijden waren sinds het begin van het onderzoek in 2000. Toch moet het ergste nog komen, voorspelt Albert Jan Swart, sectoreconoom industrie bij ABN AMRO. “Ondanks maatregelen van het kabinet om banen te behouden nam de werkgelegenheid af in het snelste tempo sinds juli 2009. Naar verwachting herstelt de vraag naar industriële goederen voorlopig niet.” (bron: nu.nl)

De vijf nationale luchthavens in Amsterdam, Rotterdam, Eindhoven, Groningen en Maastricht hebben in maart 56% minder passagiers zien vertrekken en aankomen. De terugval in maart treft ook de aantallen over het hele kwartaal. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Als gevolg van de overheidsmaatregelen in maart om de corona-uitbraak te beteugelen, viel het aantal passagiers dat in het eerste kwartaal via de vijf nationale luchthavens reisde ruim 20% lager uit, zo schrijft het CBS, dat geen aantallen meldt. Het vrachtverkeer werd in maart met een daling van 1% nauwelijks getroffen. Wel lag de hoeveelheid vracht die werd vervoerd 18% lager. Dit komt onder meer omdat er ook vracht met passagiersvluchten vervoerd is.

In maart is 23% minder kerosine verbruikt dan in januari. Tevens werd er vorige maand minder geleverd aan het internationale vliegverkeer, zo meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De zogeheten gebunkerde hoeveelheid, zoals die leveringen worden genoemd, liep hiermee terug tot 213 miljoen kilo, wat het laagste niveau in twintig jaar betekent. Ook de afzet van andere olieproducten viel in maart lager uit. Vergeleken met dezelfde maand een jaar eerder ligt de afzet 12% lager. Ten opzichte van januari kromp de afzet van benzine met 20% en die van diesel met 2%. De beperkte afzetdaling van diesel komt doordat het vrachtverkeer goeddeels op peil is gebleven. Ook rijden er nog veel bedrijfswagens van aannemers, leaseauto’s en landbouwvoertuigen rond op diesel. Als gevolg van de lagere afzet van olieproducten hebben raffinaderijen hun productie inmiddels met 12% teruggeschroefd. Zo is de productie van benzine met 13% afgenomen tot 1.800 miljoen kilogram. (bron: nu.nl)

KLM zal forse offers moeten brengen om de toekomst van het bedrijf veilig te stellen. Daarbij zal het ook naar de salarissen moeten kijken, zei minister Hoekstra in het Kamerdebat over steun aan de luchtvaartmaatschappij. Er is €2 tot €4 mrd beschikbaar om te voorkomen dat KLM failliet gaat. Deze steun, in de vorm van leningen en later mogelijk aandelen, komt er alleen als er een overtuigend strategisch plan voor de toekomst ligt, zei minister Van Nieuwenhuizen in het debat. Het zal nog zeker weken duren voor het reddingsplan uitonderhandeld is. Daarbij gaat het ook over dividend en bonussen. (bron: NOS)

Het wil patiënten, artsen en onderzoekers verenigen om samen de nieuwe chronische longziekte te bestrijden die ontstaat als het corona-virus uit het lijf is vertrokken. Het Longfonds waarschuwt dat het voortwoekerende corona-virus in veel gevallen leidt tot een nieuwe chronische longziekte. De littekens in de longen veroorzaken een soort longfibrose, maar met een totaal andere oorzaak. De nieuwe ziekte die naast astma en COPD komt te staan, heeft ook al een naam: CALD, wat staat voor Covid Associated Lung Disorder. Om te voorkomen dat patiënten na genezing van corona jarenlang blijven rondlopen met onbegrepen klachten, zoals dit bij de andere overgesprongen dierziekte Q-koorts gebeurde, wil het Longfonds hen in een vroegtijdig stadium registreren, en koppelen aan medische zorg en wetenschappelijk onderzoek.We weten zeker dat er een grote, nieuwe patiëntengroep op ons afkomt, en we móeten daarop voorsorteren, maar we weten natuurlijk ook heel veel niet”, zegt Michael Rutgers, directeur van het Longfonds. Naast fibrose kunnen ex-corona-patiënten ook lijden aan trombose. Maar wat de uiteindelijke langetermijngevolgen van corona voor de longen zijn, zal zich de komende jaren pas openbaren. (bron: Trouw)

Reisbrancheorganisatie ANVR krijgt nog geen signalen dat er bedrijven op het punt staan om te vallen., maar zegt wel dat het niet goed gaat in de sector. “Er komt geen geld binnen en de kosten lopen door. Dit moet niet nog een paar maanden gaan duren”, zegt woordvoerder zegt Mirjam Dresmé. Volgens de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR), waarbij 750 reisbedrijven zijn aangesloten, kunnen de bedrijven op dit moment hun verplichtingen nog nakomen. Maar alles hangt af van de maatregelen van het kabinet. “Het annuleren van alle zomervakanties zou een drama zijn”, zegt SGR-directeur Erik Jan Reuver. 

Het bestuur van de stichting besloot op 16 maart tijdelijk garanties af te geven op de corona-vouchers van haar deelnemers. Namelijk tot 1 juni van dit jaar. Die termijn kan worden verlengd, maar het is nog onduidelijk of dat ook gebeurt. “Dat hangt af van de overheid en de beperkingen die de reisbranche dan nog krijgt opgelegd. Als dit langer gaat duren dan zal de overheid de reisbranche waarschijnlijk aanvullend ondersteunen”, aldus Reuver. (bron: nu.nl)

De KNVB vindt het “geen prettige verrassing” dat het kabinet massale publieksevenementen pas weer wil laten doorgaan als er een vaccin tegen het coronavirus is. Dat zou betekenen dat er mogelijk nog lang in lege stadions gespeeld moet worden in het betaald voetbal. In een brief over de versoepeling van de coronamaatregelen schrijft minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) dat het kabinet nog geen datum kan noemen vanaf wanneer “massale evenementen met een landelijke uitstraling” weer plaats mogen vinden.

“Dat kan eigenlijk pas weer als er een vaccin is en niemand weet hoelang dat gaat duren”, aldus De Jonge. “We hopen natuurlijk op snel, maar een jaar of langer is heel reëel.” Het was al zeer waarschijnlijk dat het nieuwe seizoen van de Eredivisie en de Keuken Kampioen Divisie vanaf 1 september begint met duels achter gesloten deuren, maar een hele jaargang zonder fans – en dus zonder de inkomsten van kaartverkoop – zou voor nog meer financiële problemen zorgen bij de clubs. “We zouden het verschrikkelijk vinden als er lang niet voor publiek gevoetbald kan worden”, meldt de KNVB in een reactie op de brief van het kabinet. “Dit zou namelijk ten koste gaan van de sportbeleving bij de miljoenen fans en kijkers.” “Bovendien zou het voor de bedrijfstak betaald voetbal opnieuw een hele zware financiële klap betekenen. Hierover zijn we ook in gesprek met de overheid, juist omdat Nederlandse clubs bovengemiddeld afhankelijk van inkomsten uit stadionbezoeken zijn. Vandaar dat de melding van vanochtend als een totale verrassing kwam.” (bron: nu.nl) Vorige week werd bekend dat in het Betaald Voetbal er rekening mee wordt gehouden dat de transferwaarde van de prof-voetballers kan halveren.

Grote evenementen mogelijk pas over een jaar of langer weer gehouden worden, schrijft het Parool, n.l. pas als er een vaccin tegen het coronavirus is, Tot die tijd is het gevaar te groot dat het virus daardoor weer opleeft, denkt het kabinet. Voor die tijd zullen er al veel organisaties ter ziele zijn gegaan. Daarbij komt dat verzekeraars geen dekking meer willen geven voor natuurrampen waaronder die van een virus-pandemie.

Het UWV voorspelt dat het aantal banen zal dalen, ondanks de maatregelen van de overheid die juist bedoeld zijn om banen te behouden. Vooral bij reisbureaus en in de uitzendbranche, horeca, cultuur, sport en recreatie, sierteelt en luchtvaart zou een “forse banenkrimp” aanstaande zijn. Het UWV houdt wel een slag om de arm: nieuwe overheidsmaatregelen of ontwikkelingen in het buitenland kunnen een andere uitkomst opleveren. Op basis van de momentopname van het UWV wordt ook een aanzienlijk banenverlies in de metaalsector, technologische industrie, non-fooddetailhandel, dienstverlening, autohandel en het personenvervoer over land voorspeld. Deze sectoren bieden nu nog banen aan 32% van de werknemers van Nederland. Voor de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW), die de overheid in het leven heeft geroepen om werkgelegenheid te behouden, hebben inmiddels 114.000 werkgevers een aanvraag ingediend. 104.000 van hen hebben nu een voorschot ontvangen. (bron: nu.nl)

Talpa Network, het bedrijf waarin John de Mol zijn media-activiteiten heeft ondergebracht, ontslaat zo’n 6% van de vaste werknemers. Dat heeft het moederbedrijf van onder meer SBS, Net5, LINDA en radio 538 bekendgemaakt. Er zouden 1600 mensen werken bij Talpa. Het mediabedrijf maakt, om hen moverende redenen, geen gebruik van de Noodmaatregel NOW van de overheid. (bron: nu.nl)

De ministers van Financiën van de eurozone zijn het eens geworden over de voorwaarden waaronder gunstige leningen kunnen worden verstrekt aan landen die zijn getroffen door de coronacrisis. Dat hebben de ministers bekendgemaakt in een gezamenlijke verklaring na afloop van de videovergadering. Het gaat om leningen ter grootte van 2% van het bruto binnenlands product, de omvang van de economie van een land. Alle landen in de eurozone kunnen een beroep doen op de zogenoemde Pandemic Crisis Support. Formeel moet dit nog worden goedgekeurd door het bestuur van het ESM; het permanente financiële noodfonds van de landen van de eurozone. Dat zou volgens de verklaring ruim voor 1 juni een feit moeten zijn. (bron: nu.nl)

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.