UPDATE 13-03 2021/572 60% van de onderneming die gesteund zijn door de overheid moet loonsteun terugbetalen

Woensdag is mijn PC gecrashed, waarbij een deel van de tekst verloren is gegaan. Daardoor geeft dit blog geen totaalbeeld van de gebeurtenissen van de afgelopen week onder andere dat ABNAmro op 22 maart van de AEX naar de Midcap verhuist. Dat is wel een prestige verlies. Het is onder meer het gevolg van het feit dat 56% van de aandelen in handen is van de Staat, waardoor de handel in dit fonds gering is. n blog 571 haalde ik het gezegde ‘als de vos de passie preekt, boer ……….………….’ aan in relatie tot uitspraken van monetaire autoriteiten. Ik baseerde mij daarbij op de gebeurtenissen voor en tijdens de beurskrach van Zwarte Donderdag op 24 oktober 1929, met een koersval van 11% direct na de opening van 305,85, maar door herstel, zie bijgaand artikel uit het Algemeen Handelsblad van 25 oktober 1929, sloot met een klein verliesje op 299,47, vide ‘De New Yorksche beurs van 24 Okt. 1929’. Zwarte Donderdag was dus in feite een schrikreactie die door de financiële autoriteiten werd gecorrigeerd. https://www.usmarkets.nl/columns/de-crash-van-1929-de-feiten-van-toen-1 staat daarover onder meer te lezen. 24 oktober was niet de grote verrassing zoals men het wil laten uitschijnen. Black Thursday werd voorafgegaan door een datum, die wat verdrongen is, nl. maandag 21 oktober 1929. Toen had men al kunnen weten dat er iets heel erg loos was. Naar diegenen die dat probeerden te verwittigen, werd niet geluisterd. Op maandag 21 oktober 1929 was op Wall Street het verhandelde volume abnormaal hoog: bijna 6,1 miljoen efecten tegenover ca 4 miljoen normaal. Daarenboven kon de ‘ticker tape machine’ niet volgen. Deze machine was revolutionair in die tijd, omdat ze langs telegrafische weg letters en cijfers kon overseinen in plaats van morsetekens. Als zo een machine uitviel, gaf dat aanleiding tot paniek.Want plots kon je niet meer weten of je order was uitgevoerd, of welke de laatste koers was. Net alsof nu opeens de computers zouden crashen. Wel, op maandag 21 oktober hadden de ticker tape machines op Wall Street zware technische problemen met als gevolg een vertraging van ongeveer een uur. De reden moet geweest zijn dat te veel orders ineens werden doorgegeven. Het gevolg was onzekerheid, gevolgd door blinde paniek-verkoop. De Dow Jones kreeg zijn eerste opdoffer. De dagen erna verliepen stormachtig. Er werd nog verkocht, maar ook teruggekocht, waardoor de koersen weer wat opliepen. De meest dwaze berichten verschenen in de kranten en werden gehoord

op de radio. Een soort waanzin maakte zich meester van de VS. De klap op de waanzin-vuurpijl kwam van een Yale professor, de heer Irving Fisher. Op 23 oktober, een dag voor de echte crash, beweerde hij doodleuk dat hetgeen de maandag voordien gebeurde, een soort gezonde herschikking was, en dat de VS een ‘permanent plateau van welvaart’ hadden bereikt. De koersen waren nog lang niet op hun top, dus jongens en meisjes, geen zorgen, alles is onder controle, zo beweerde de Prof Fischer van de Yale universiteit. Toen gebeurde het ! De val klapte dicht op donderdag 24 oktober 1929, Black Thursday. Die dag werden bijna 13 miljoen aandelen verhandeld. De ticker tape machines lieten het 1,5 uur afweten. Banken en makelaarskantoren werden bestormd door verkooplustigen. Paniekgolven raasden door de straten van New York en andere grote steden. Er waren ongecontroleerde berichten over zelfmoorden. Brokers zouden zich vergast of verhangen hebben, een groep van 11 speculanten zou van een torengebouw gesprongen zijn. In de namiddag kwamen pogingen tot kalmeren van de gemoederen, waarvan de meest opmerkelijke het optreden was van de heer Richard Whitney, vice-president van de NYSE en broker voor J.P. Morgan. Tot aan zijn enkels wadend door de verkoopsorders en de ticker tapes ging hij van de ene NYSE-handelspost naar de andere en hij plaatste omvangrijke kooporders. Dit feit deed de ronde in de straten van New York en werd gemeld op de radio en in de pers. Op slag kon men terug glimlachen. De bui leek overgetrokken. Vriidag 25 en zaterdag 26 oktober waren geen opmerkelijke dagen voor Wall Street. Wie verloren had, likte zijn wonden. Er werd hier en daar zelfs bijgekocht. De koersen schommelden zijwaarts. Iedereen hoopte dat de banken tussenbeide zouden komen, zoals in de pers gesuggereerd werd. Op maandag 28 oktober, “Black Monday“, bleek de interventie van de banken ijdele hoop. Er gebeurde helemaal niets om de situatie te redden. Er kwam geen Richard Whitney meer opdagen. Verwachting sloeg om in wanhoop. Meer dan 9,25 miljoen aandelen veranderden van eigenaar. De koersen kelderden met 13,47% naar 260,64. Voor de beursgebouwen verzamelden zich woedende menigten. Kranten die sussende artikels publiceerden, werden niet meer geloofd. De dag erop, dinsdag 29 oktober, Black Tuesday, was het voorbij met elke vorm van hoop. Meer dan 16,4 miljoen aandelen werden te koop aangeboden, de ticker tape machines vielen meer dan 2,5 uur uit, ook nu gebeurde geen enkele reddingspoging. De DJIA daalde 11,73% naar 230,07. Er kwamen weer berichten van zelfmoorden, alhoewel die nooit echt bevestigd zijn. In een maand tijd was de DJIA 44% in waarde gedaald. Deze gedenkwaardige dinsdag is te beschouwen als het einde van de roaring twenties, het was uit met de pret en de zorgeloosheid, de dromen van slapend rijk worden waren voorbij. De Great Depression was begonnen. Het werd de somberste periode uit de Amerikaanse geschiedenis en ze duurde van 1929 tot 1933. Op 8 juli 1932 bereikte de Dow Jones het absolute dieptepunt van 41,22 punten, 89% onder de piek van ca 381,17 punten op 9 maart 1929.

Ik heb dit beeld laten zien om duidelijk te maken dat bij zo een proces er altijd tegenkrachten zijn, met grote financiële belangen dan wel verlies van gezag, die alles in het werk zullen stellen om zo’n een daling in waarde te voorkomen. Wat ik laat zien is hoe dat proces bijna een eeuw geleden is verlopen. De kennis over de mogelijkheden dit te voorkomen is aanzienlijk toegenomen, maar dat is geen garantie dat onze financieel/monetaire leiders en beleggers en vermogensadviseurs op dezelfde wijze zullen reageren. Iedereen heeft ervan geleerd, mag je hopen. Maar de fundamenten waarop ons financieel/economische systeem functioneert zijn nog hetzelfde, alleen meer verfijnt. Daar tussenin manoeuvreren de centrale bankiers met hun monetaire beleid, als steun voor dat proces. En daar zit hem de crux. Ze denken met een monetair beleid van ruim gratis geld, dat begin 2016 door de toenmalige President van de ECB, Mario Draghi, werd ingezet te voorkomen dat nu niet dezelfde fouten, een krapgeld beleid, zouden worden gemaakt dan in de Dertiger Jaaren. Maar nu wordt onze schuldeneconomie verder opgeblazen door steeds meer gratis geld dat in de markten wordt gepompt, waardoor de schuldeneconomie verder toeneemt. De markten zien deze ontwikkeling met zorg tegemoet, waardoor de rente op de kapitaalmarkten al enige weken achtereen stijgt, vooral in de VS als gevolg van het expansieve beleid van Biden. Dit heeft gevolgen voor de $/€ verhouding. Ook in de eurozone heeft dit gevolgen voor de financieringsrente op termijn, doordat de obligatiekoersen verder zullen gaan dalen. Met een belang aan opgekochte vastrentende waarden door de ECB/de 19 aangesloten centrale banken ter waarde van >€3 biljoen zullen op termijn. als de rente verder stijgt, verliezen moeten worden genomen.

Verkiezingen

Tot 10 maart waren de verkiezingsdebatten maar saaie bedoeningen. De uitgaven stijgen bij de PvdA, GL, Denk en 50+ het sterkst in de komende 5 jaar. De toename van de staatsschuld is volgens de berekeningen van het CPB bij de PvdA het grootst De SP wil graag in de regering maar heeft een partijprogramma met een forse toename van de staatsschuld (evenals de PvdA), en een grote toename van de uitgaven in de sociale sector, de zorg, klimaat en milieu, in totaal voor €38 mrd. De lasten hiervoor moeten worden opgebracht door de ondernemingen en de rijken. De staatsschuld stijgt bij de SP in de periode tot 2060 met 71,4%. Naast de SP zijn de PvdA, GL, Denk en 50+ de grootste uitgevers. Links staat in de peilingen niet op winst. Maar er is toch een opening bijgekomen bij Jinet waar Sigrid Kaag en Mark Rutte debatteerden. Kaag deed het slim, maar de aanval moet bij Rutte hard zijn aangekomen. In de media werd breed uitgemeten haar opmerking dat de premier in veel gevallen vrouwelijke ministers in het kabinetsoverleg niet laat uitspreken. Ik vond het veel interessanter dat zij stelde dat Rutter een politiek leider is zonder visie. Erger nog voor hem was dat zij hem college gaf hoe de toekomstige premier de grote problemen moeten worden aangepakt: niet door opnieuw een commisie aan te stellen, maar door als premier zelf daarin het voortouw te nemen. Ze weet heel goed dat hij daarvoor de kwaliteiten mist. Uit zijn reacties in de debatten heeft hij het steeds weer over het repareren van alles wat in 10 jaar Rutte is foutgegaan. Geen woord van hem over de uitdagingen die in de toekomst moeten worden aangepakt. Rutte zat er bij als een vermoeide man, zeker niet als de politicus van de toekomst. Dat kan voor de VVD nog een groot probleem opleveren want er staat niemand in de coulissen om hem op te volgen. De partij heeft zich volledig ingezet voor Marc, dat is kortzichtig, ook al omdat Klaas Dijkhoff heeft aangegeven het ambt van premier niet te ambiëren.

De helft van de Kiezers in het centrum en op rechts hebben hun stem al bepaald, De zwevende kiezers zijn op links te vinden. Links heeft weinig groeipotentieel, stelt Kieskompas. Wrang voor links is dat ondanks dat het maatschappelijke debat de afgelopen jaren naar links schoof, zij waaruit geen zetelwinst zullen halen. Daardoor schoven ook de partijprogramma’s van rechts op naar links. Vrijwel iedereen wil minder marktwerking, een hoger minimumloon en meer overheidsbesturing. De kiezer denkt in meerderheid links als het gaat over sociaal-economische thema’s maar rechtser over culturele onderwerpen als integratie, asiel en migratie. Kiezers laten hun culturele voorkeur prevaleren en nemen de financieel/economische programma’s van rechts op de koop toe. Kieskompas doet geen uitspraak in hoeverre het corona-beleid van de regering hier een rol speelt. De verwachting is dat links blij moet zijn als zij hun 37 Kamerzetels behouden, ondanks dat links veel vrouwelijke partijleiders heeft. In een democratie moet men nu eenmaal accepteren waar kiezers het accent leggen bij hun stembepaling, ook al betekent dat voor de komende vier jaar ‘slecht weer’. Ik doel hier op het veel te grote aantal flexwerkers, waardoor veel jongeren en kwetsbaren weinig toekomst hebben. Maar denk ook aan de onzekerheden van het nieuwe pensioenstelsel en het feit dat spaarders geen rente meer krijgen op hun spaargeld. Ik moet mij erbij neerleggen dat het volk in meerderheid ervoor kiest het accent te leggen bij minder belangrijke en korte termijn aspecten en de grote uitdagingen als de bouw en inrichting van de maatschappij voor de jongeren, hun kinderen en kleinkinderen over te laten aan de markt. De neoliberale doelstelling. Het volk kiest voor de gemakkelijkste oplossingen en mijdt een grondige hervorming van de samenleving. Het zij zo.

“Er is veel draagvlak voor de avondklok.” Met dat argument kondigde het kabinet 8 maart 2021 een nieuwe verlenging aan. Maar na de officiële aankondiging is de steun voor de maatregel gedaald. Hetzelfde geldt voor de groepsbeperkingen binnen en buiten. Toen het kabinet de avondklok eind januari invoerde, had 63% daar begrip voor. En toen het kabinet die 2 weken geleden verlengde, stond 60% daarachter. Nu premier Rutte de avondklok wil doortrekken tot 31 maart, steunt nog 48% dat besluit, 45% doet dat niet. Dit blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 21.000 leden van het Opiniepanel, gehouden na de persconferentie van 8 maart. Het kabinet liet bij de invoering van de avondklok eind januari weten dat deze maatregel het eerste zou worden teruggetrokken als dat kon. Toch wordt het straatverbod na 21.00 uur nu voor de tweede keer verlengd. Die bijstelling is de belangrijkste reden voor het dalen van het draagvlak.

Deze week werden de verkiezingsdebatten toch wat minder saai. Er zijn nog altijd veel zwevende kiezers, de leidende positie van de VVD kalft licht af, staat bij de Hond zelfs op verlies, maar in het algemeen doen de partijen van het politieke midden (de coalitie) het minder goed, als ik dit op 13 maart schrijf. De PvdA staat op een lichte winst maar stevent nog steeds af op de één-na-slechtste uitslag ooit. En dat lijkt ook wel verklaarbaar: in het kabinet Rutte II heeft de PvdA al zijn kroonjuwelen in moeten leveren. Dat willen ze nu in vier jaar gaan repareren, in een periode dat we nog in een crisis zitten en wij voor enorme uitdagingen staan (afbouw fossiele energie, verduurzaming van de samenleving en de milieu-vervuiling aanpakken, plus op opbouw en inrichting voor een samenleving voor volgende generaties) willen ze de bedrijven extra zwaar gaan belasten. Daarbij komt dat, als we op enig moment, een (goedgekeurd) vaccin moeten gaan injecteren, waarvan blijkt dat dat bij kwetsbare mensen grote gezondheidsschade gaat opleveren. Dan is het vertrouwen in het vaccineren weg, hetgeen weer nieuwe problemen gaat opleveren. Ik stel nu al dat ‘wij’ daar niet verantwoordelijk voor zullen zijn, nee de fabrikant, de EMA, Europa, de virologen, die het te laat hebben geconstateerd, zijn de verantwoordelijken, nee de politiek is daarvan het slachtoffer. De echte slachtoffers zijn de burgers, die hun leven dan wel hun gezondheid hebben moeten inleveren. Een andere uitspraak is ‘dat het land de regering krijgt die ze zelf gekozen hebben: links/rechts progressief/conservatie. Ikzelf twijfel of uiteindelijk Mark Rutte terugkomt met Rutte IV en als hij daarin slaagt brengt hij dat niet tot een goed einde. Daarvoor zijn de problemen waarvoor het komende kabinet komt te staan te complex en mist de premier kwaliteiten om daar leiding aan te geven. Ik verwacht dat Sigrid Kaag hem daarmee zal blijven confronteren. En daarin steun ik haar. Rutte is een prima debater, goed van de tongriem gesneden: hij spreekt als Brugman, maar altijd vanuit het verleden. Hij wil altijd datgene repareren wat in 10 jaar Rutte tot gigantische problemen heeft geleid. Hoeveel banen heeft hij in de publieke sector in die 10 jaar wegbezuinigd, de rekening daarvan ligt nu op tafel. Hij praat nooit over ‘morgen’ laat staan ‘overmorgen’. De woorden ‘komende generaties’ komen in zijn vocabulaire niet voor. Wat in de media niet aan de orde komt is dat er geen enkele garantie is dat hetgeen de partijen die meedoen aan deze verkiezing straks ook gaan realiseren wat ze de kiezers voorspiegelen. Het wordt altijd een aftreksel van al die mooie toezeggingen, van ‘als wij aan het bewind komen’ dan gaan wij dat waarmaken. Kiezers moeten zich realiseren dat veel wat hen nu wordt voorgespiegeld slechts ‘droombeelden’ zijn, die de komende vier jaar niet worden uitgevoerd. In een interview dit weekend in het Parool zegt Marc Rutte dat ‘we er echt beter op dan tien jaar geleden. Ik zou bijna zeggen: een gaaf land. Hij meet zijn prestaties af aan de economie en de financiële status, maar hij zegt er niet bij dat van al zijn gedane toezeggingen over o.a. minder bureaucratie, niets terecht is gekomen. De regels voor ondernemers zijn alleen maar toegenomen. Wat voor een puinhoop heeft hij van het milieu, klimaat en de natuur gemaakt? Wat heeft zijn beleid voor gevolgen gehad voor de veiligheid (politie, cyber-criminaliteit) en de (jeugd)zorg. De marktwerking in de zorg moet nu ‘op de schop’. De problemen kwamen bovendrijven tijdens de pandemie. Nu laat de premier zijn ‘kluswagen’ voorrijden om al die problemen op te gaan lossen, zegt hij. Hij wordt misschien wel de langst zittende premier na de 2e wereldoorlog, maar hij zal ook de zwakste zijn, die onmachtig was complexe zaken aan te pakken en die wegkeek toen de belastingdienst jarenlang rechten van burgers niet respecteerde hetgeen resulteerde in de ‘toeslagenaffaire’. Weliswaar viel zijn kabinet Rutte III, omdat anderen niet meer verder wilden, niet omdat hij de ernst van de problemen inzag. In de weekendeditie van Trouw worden een aantal nog zwevende kiezers aan het woord gelaten en dan lees ik reacties die mij nog hoop geven voor de ‘verdere’ toekomst. “De lange termijn is belangrijker dan het coronavirus”, “Corona gaat voorbij, dus dat weeg ik niet mee”, Ronald twijfelt tussen de SGP en de PVV, “De CU is niet links genoeg”. “Ik wil dat Kaag premier wordt”, Marijke twijfelt tussen GL en D66, “Elke vier jaar heeft Lieke twijfels: Volt, PvdA, GL en Bij1”. Dit zijn in ieder geval mensen die nadenken over de toekomst van dit land. Mark is in deze verkiezingen de VVD. Daarmee zetten de liberalen zich volledig in op Rutte. Maar de vraag is hoe sterk, na drie kabinetten Rutte en tien jaar verder, de liberale leider nog is, om een moeilijke toekomst en zware ballast die hij meezeult, nog in staat is ons land 4 jaar te leiden. Hij start met een zwakke openingszet. Partijen zijn sceptisch over het plan van VVD-leider Rutte om de formatie in tweeën te knippen. Rutte oppert eerst snel een herstelplan te maken met een beoogde coalitie en daarna verder te onderhandelen over lastigere kwesties. Onder meer PvdA, SP en D66 zeggen dat een snelle formatie lastig wordt, omdat lastige zaken besproken moeten worden, zoals verduurzaming en de woningmarkt. SP’er Marijnissen spreekt zelfs van een campagnetruc, omdat Rutte zich als ‘coronapremier’ wil profileren, zegt ze. Veel partijen begrijpen wel dat het na de verkiezingen nodig is snel een nieuw kabinet samen te stellen. (bron: NOS) De uitspraak van de SP-leider snap ik wel, maar achteraf zal blijken dat het leiderschap van de premier in het corona-dossier bij lange na niet zo briljant is geweest, als hij uitstraalt (en waar veel burgers in geloven). Hij regeert niet met verstand van zaken en eigen inzichten, maar hij voert de opdrachten uit van het OMT en lost de financiële gevolgen op de lockdown op door de staatskas wagenwijd open te zetten en de €100 mrd aan schulden (door gratis geld uit te delen) door te schuiven naar volgende generaties. Het CDA, D66, de CU, de PvdA en GL moeten ervoor waken zich achter Rutte te scharen met eerst een Herstelplan te accepteren en pas daarna alle andere sociaal/maatschappelijke problemen te gaan bespreken. Anderzijds deel ik het standpunt van Kaag dat er geen dichtgetimmerd regeerakkoord moet komen, maar een akkoord op hoofdlijnen, dat tijdens de regeerperiode moet worden uitgewerkt. Wat Rutte nu voorstelt is dat de eerst de liberale belangen moeten worden binnengehaald en dat pas daarna over andere zaken kan worden gesproken. Maar de vraag is welke prijs zijn andere partijen te betalen om op het Haagse pluche te mogen zitten en opnieuw aan te schuiven bij Rutte? Zwakke partijen zijn het CDA en GL en in mindere mate de SP, PvdA en de CU. De laatste peiling van de Hond, morgen gaan de stembureaus open, geeft de VVD 31 zetels (-2), de PVV 24 (+4), CDA 18 (-1), D66 17 (+2), PvdA 11 (-2), SP 10 (+4), GL 8 (-6), FvD 6 (+4), CU 6 (+1) en 3 nieuwe partijen: JA21 3, Volt 3, BIJ1 1.

Financieel/economische berichten

Hieronder twee artikelen over ontwikkelingen op monetair gebied. Ik heb al enige weken aandacht besteed aan oplopende rentetarieven op de kapitaalmarkten. Het risico ervan ligt dat die ontwikkeling niet parallel loopt met het rentebeleid van de centrale banken, zoals de FED en de ECB. Misschien is het wel een machtsstrijd tussen de markten en de centrale bankiers. De Europese Centrale Bank ziet dat lenen duurder wordt. Maar dat wil de bank per se niet, schrijft Koos Schwartz in Trouw. De Europese Bank (ECB) gaat nog sneller leningen opkopen dan de bank eerder al deed. Maar verder komen er voorlopig even geen nieuwe maatregelen om de economie van de landen met de euro te stimuleren. De huidige ultra-lage rentes blijven ongewijzigd. Sinds het begin van de pandemie heeft de ECB al voor circa 1000 mrd aan bedrijfs- en overheidsleningen opgekocht. Op die manier krijgen banken en overheden zelf ruimte om meer geld uit te lenen. Het is, vooral in pandemietijden, belangrijk dat geld blijft rollen. De ECB heeft tot maart 2022 nog budget voor €850 mrd beschikbaar voor de opkoop van nieuwe leningen en de bank gaat dat bedrag nu aanspreken – in een hoger tempo dan voorheen. Dat is, zei ECB-president Christine Lagarde donderdag tijdens een persconferentie, nodig om ervoor te zorgen dat de ‘financieringsvoorwaarden’ goed blijven. Lagarde zei dat tijdens de persconferentie, waarin het abstractieniveau (= De mate waarin iets wordt voorgesteld door het gebruik van symbolen en generalisaties in plaats van door concrete feitelijke informatie) zelfs voor ECB-begrippen torenhoog was, wel een keer of tien. Gelul in de ruimte noemen we dat. Iets beweren zonder dat met feiten te onderbouwen. Dat betekent dat de ECB in grote problemen verkeert: een renteverhoging is een grote bedreiging voor het door de ECB gevoerde monetaire beleid, zeker als de kapitaalmarkten, wellicht op basis van andere aannames over toekomstige ontwikkelingen. Wij moeten ons ook afvragen in hoeverre de extreme waardestijging van de bitcoin (deze week 12%) daarin een rol speelt. Wat meespeelt is dat stijgende rentetarieven ook gevolgen hebben voor de financieringslasten van overheden, bedrijven, organisaties en huishoudens. Met dat vage begrip (‘financieringsvoorwaarden’ dus) doelde Lagarde vooral op de rente. De afgelopen weken zijn de rentes op bedrijfs- en staatsobligaties weer aan het stijgen, deels uit vrees voor toekomstige inflatie. Die stijgende rentes komen de ECB slecht uit – veel overheden trouwens ook. Als rentes gaan stijgen, komt dat de bereidheid tot lenen en investeren niet ten goede. Het geld gaat dan minder rollen en dat is, gezien de pandemie en de economische krimp in veel Europese landen, nu niet de bedoeling. De rentes op staatsleningen daalden overigens na Lagardes persconferentie. De aandelenkoersen van banken als ING en ABN Amro trouwens ook: banken zijn gebaat bij hogere rentes. De opkoop van leningen door de ECB, niet onomstreden, gaat in principe door tot maart 2022. Maar langer kan ook, liet Lagarde doorschemeren, en korter eveneens. Het kan ook, zei ze, dat de ECB besluit om na drie maanden het inkooptempo te verlagen. Als de ‘financiële voorwaarden’ dat toelaten: dus als de rentes laag blijven en de kredietverlening niet hapert. De rentestanden die de ECB zelf bepaalt, blijven ultralaag. Banken kunnen gratis geld lenen bij de ECB en banken die geld in Frankfurt stallen, betalen daarover een boeterente van 0,5%. En de angst voor inflatie? Inflatie die er mogelijk komt omdat de economie weer gaat groeien (4% dit jaar, denkt de ECB), omdat consumenten na de coronacrisis veel geld willen uitgeven en omdat bedrijven hun prijzen verhogen om de verliezen uit de coronatijd te compenseren? Lagarde verwacht niet dat de inflatie de pan uit gaat rijzen. Zeker niet, zelfs. Eurostat verwacht voor februai in de eurozone een gelijk percentage als in januari n.l. 0,9%. Dit jaar komt de inflatie uit op 1,5%, maar dat komt, zei ze, deels door tijdelijke factoren als de duurder geworden olie. In 2022 en 2023 raamt de ECB de inflatie op respectievelijk 1,2% en 1,4%. Enkele kanttekeningen. Lagarde gaat ervan uit dat de ECB haar monetaire beleid van nog meer gratis geld in de markt pompen doorgaat, welke externe ontwikkelingen zich ook voordoen. Die aanname deel ik niet want ik zie geen toekomst in een monetair beleid met waardeloos geld. Overigens zie ik dat ook niet voor de dollar, yen en het pond. In Frankfurt regeren ze nog op basis van rekenmodellen, die door de tijd zijn achterhaald. De financieel/economische en monetaire situatie is zo instabiel dat er op enig moment een crash plaatsvindt, waarbij veel geld wordt vernietigd. Dat zal grote sociale en maatschappelijke gevolgen hebben voor de samenleving.

Eén dag later schreef het het FD over dit onderwerp op https://fd.nl/beurs/1377011/rentes-stijgen-door-ondanks-de-ecb
De rentes in de eurozone stegen vrijdag 12 maart ondanks dat de ECB het opkoopprogramma heeft opgevoerd. Reden is de goedkeuring van het steunpakket van president Joe Biden. Er heerst een verschil van inzicht in hoeverre de Europese rentes daardoor zijn doorgeschoten. Hoewel de Europese Centrale Bank sinds donderdag het tempo van het pandemie-opkoopprogramma PEPP aan het opvoeren is, stegen de rentes op staatsobligaties in de eurozone gewoon door. Oorzaak van die verdere stijging is het oplopen van de kapitaalmarktrente in de Verenigde Staten, nadat het Congres donderdag het steunpakket van $1,9 biljoen van de net aangetreden president Joe Biden goedkeurde. De Amerikaanse tienjaarsrente steeg met 10 basispunten naar 1,63%, die van Duitsland met 4 basispunten naar -0,30%. Daarmee is het psychologische effect van de ECB beslissing van donderdag na een dag alweer uitgewerkt. Toen gingen de rentes nog omlaag al ebde het effect tijdens de persconferentie van president Christine Lagarde al wat weg. Lagarde weigerde tijdens de vergadering een bedrag te plakken op het nieuwe tempo van aankopen, maar volgens bronnen van persbureau Reuters is er wel een doelbedrag afgesproken. Dat zou volgens de bronnen lager liggen dan de €100 mrd per maand die in de hoogtijdagen in de lente van 2020 is gekocht, maar beduidend hoger dan de €60 mrd die in februari aan de balans werd toegevoegd. Reuters tekende ook op dat de meningen verdeeld waren over waar de rente zou moeten staan. Een bron vertelde het persbureau dat de ECB de rente weer in de buurt zou willen hebben op het niveau van december, toen de laatste aanpassing aan de steunmaatregelen van de centrale bank was gedaan. Dat zou betekenen dat bijvoorbeeld de Duitse tienjaarsrente weer met 30 basispunten zou moeten dalen. Een andere bron vertelde Reuters dat de verbeterde economische vooruitzichten een gedeelte van de opgelopen rente zouden rechtvaardigen. Volgens Reuters was er binnen de raad van bestuur ook een verschil van inzicht over de effecten die het Amerikaanse steunpakket zou hebben op de economie in de eurozone. Een aantal beleidsmakers dacht dat het pakket waarschijnlijk zou leiden tot hogere inflatieverwachtingen en obligatierendementen in de Verenigde Staten en dat in het kielzog daarvan ook de inflatieverwachtingen en marktrentes in de eurozone omhoog zouden gaan. Dat zou gevolgen hebben voor de financieringskosten van overheden, bedrijven en huishoudens en daarmee het herstel in de kiem kunnen smoren. Maar de wat conservatieve beleidsmakers, de zogenaamde haviken in de raad van het bestuur, dachten dat het Amerikaanse steunpakket er juist voor zou kunnen zorgen dat Amerikanen meer zullen gaan importeren vanuit de eurozone. Dat zou dan een extra groeispurt voor de economie kunnen opleveren, waardoor de ECB juist minder zou hoeven te stimuleren. Het Amerikaanse steunpakket was overigens nog niet meegenomen in de prognoses van de ECB, zodat die over drie maanden hoger zullen moeten worden bijgesteld, denken analisten. (bron: FD)

Nederland is nog steeds een van de belangrijkste knooppunten ter wereld als het gaat om belastingontwijking, meldt ngo Tax Justice Network. Alleen de Britse Maagdeneilanden, Kaaimaneilanden en Bermuda spelen een grotere rol. De onderzoekers keken naar Nederlandse belastingwetten van vorig jaar en naar de miljarden die in 2019 door Nederland stroomden. De ngo hekelt de gaten in de wet waardoor belasting weglekt, via rente-,royalty- en dividendstromen. Het ministerie van Financiën herkent het beeld niet en zegt dat er recent wetten zijn ingevoerd om ontwijking van belasting tegen te gaan. (bron: NOS) De vraag is in hoeverre de recente wetswijzigingen effectief de gaten in de wetgeving hebben gedicht.

De steun voor ondernemers die door de coronacrisis worden getroffen, wordt verhoogd met €730 mln. Het kabinet heeft besloten dat de tegemoetkoming voor de vaste lasten van ondernemers van 85% naar 100% gaat. Als een ondernemer 100% van zijn omzet verliest, krijgt hij al zijn vaste lasten vergoed. Ook wordt het budget verdubbeld voor steun aan mensen die de huur, hypotheek, gemeentelijke belastingen en andere noodzakelijke kosten niet meer kunnen betalen omdat hun inkomen is gedaald door de coronamaatregelen. (bron: NOS)

De rechtbank in Den Haag heeft de eis van brancheorganisatie INretail om de winkels volledig open te stellen, afgewezen. De winkelsluiting is volgens de rechter niet onrechtmatig. INretail voerde in kort geding aan dat de Staat de belangen van de ondernemers niet voldoende meeweegt en dat nut en noodzaak van de winkelsluiting niet vaststaan. De rechter stelt dat niet gebleken is dat de Staat onjuiste beleidskeuzes heeft gemaakt. De Staat heeft zelfs voor beperkte versoepelingen gekozen hoewel het OMT stelde dat daar eigenlijk geen ruimte voor was, aldus de rechtbank.(bron: NOS)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

De voedselbanken hebben vorig jaar fors meer mensen geholpen dan in het voorafgaande jaar. In 2020 steeg het aantal klanten met 7,2% tot 160.500. In Rotterdam en Amsterdam was de stijging het grootst. De organisatie wijt de toename aan de coronacrisis en voorziet een verdere klantengroei. Voor het tweede jaar op rij is het aantal jongeren dat verdacht wordt van een ernstig geweldsmisdrijf, gestegen. De verdachten zijn ook vaker minderjarig, aldus het Openbaar Ministerie. Het aantal minderjarige verdachten van moord- en doodslag, of pogingen daartoe, nam vorig jaar in Amsterdam met de helft toe. In de stad werden de meeste jongeren opgepakt voor een delict met zwaar geweld. Samen waren het er 83. Gerrit van der Burg, de hoogste jurist bij het OM, zegt dat schoolverzuim het eerste signaal kan zijn dat een jongere afglijdt. Het grote geld is verleidelijk voor jeugdigen, stelt Van der Burg. (bron: NOS)

Ernstige vermoeidheid, benauwdheid, concentratieverlies en zenuwpijn: duizenden mensen die in de eerste golf corona kregen, kampen een jaar later nóg met klachten. Dat is niet alleen vervelend, het kan ook rampzalige gevolgen hebben voor werk en inkomen. Onderzoekers pleiten voor erkenning van dit ziektebeeld. Niemand van hen heeft op de intensive care gelegen, maar ziek werden ze wel. Een relatief jonge groep mensen tussen de 20 en 50 jaar die lijdt aan langdurige coronaklachten heeft zich gemeld bij C-support, een steunpunt dat sinds oktober bestaat. Het gaat bij C-Support om 1700 mensen en volgens hen is dat nog slechts het topje van de ijsberg. De groep zou groter zijn want laaggeletterden, allochtonen en digibeten hebben zich niet tot nauwelijks aangemeld.

Bij het terugvorderen van toeslagen let de Belastingdienst niet standaard op of mensen wel genoeg geld overhouden om van te leven, terwijl dat wettelijk wel zou moeten. Dat zeggen de Landelijke Organisatie van Sociaal Raadslieden en de Nationale ombudsman. Mensen met schulden die toeslag moeten terugbetalen, krijgen een brief over een betaalregeling. Pas als zij zelf aan de bel trekken, kijkt de Belastingdienst naar hun persoonlijke situatie. De ombudsman wil dat de Belastingdienst het beleid aanpast omdat veel mensen get moeilijk vinden om zelf duidelijk te maken dat ze niet kunnen rondkomen.

De coronacrisis hakt er goed in bij Nederlandse bedrijven. In 2020 hielden ruim 140.000 ondernemers het voor gezien. Dat is ruim 20% meer dan in 2019, toen 115.000 bedrijven werden opgeheven. Het gaat met name om eenmanszaken, maar in de horeca stopten ook veel grotere bedrijven ermee, aldus het CBS. 470 restaurants sloten de deuren, ongeveer 10% meer dan een jaar eerder. Ook stopten 450 cafetaria’s, lunchrooms, snackbars, ijssalons en andere eetkramen. In 2019 waren dat er veertig minder. Ook cafés staan in de top 10, maar dat was in andere jaren ook zo. In 2020 sloten 230 café-eigenaren de tap, in 2019 waren dat er nog vijf meer. (bron: NOS)

Er gaat veel mis op privacygebied, concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens. De organisatie kan de vele meldingen bij lange na niet aan, schrijft Kristel van Teeffelen op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1198/articles/1315903/1/1 De Autoriteit Persoonsgegevens kreeg vorig jaar veel meer klachten over mogelijke privacy-schendingen binnen dan de organisatie aan kan. Burgers meldden zich 25.590 keer, blijkt uit jaarcijfers die de waakhond publiceert. Aan het begin van dit jaar lagen nog altijd een kleine 10.000 klachten te wachten op behandeling. De privacy-toezichthouder is wettelijk verplicht om klachten te behandelen. Die verplichting kan de AP niet nakomen, erkent voorzitter Aleid Wolfsen. Zo kreeg een vijfde van de melders te horen dat er geen onderzoek wordt ingesteld omdat de klacht niet past binnen de prioriteitenlijst die de AP noodgedwongen voor zichzelf heeft opgesteld. Pijnlijk, vindt Wolfsen. Hij wijt het aan de capaciteitsproblemen die al langer bestaan. “Het ministerie stelt ons met het huidige budget niet in staat om aan onze wettelijke verplichting te voldoen. Dat terwijl het hier gaat om mogelijke slachtoffers van wie de grondrechten worden geschonden.” Vorig jaar deelde de AP naar aanleiding van klachten drie berispingen en vier boetes uit aan organisaties die de privacywet overtraden. Te weinig, vindt Wolfsen. “Er komen nog wel wat boetes aan, maar we moeten geen situatie krijgen van bedrijven die gaan zitten kansberekenen: hoe groot is dat kans dat de AP optreedt als ik iets doe wat niet mag?” Dat de privacytoezichthouder grote capaciteitsproblemen heeft, bleek eind vorig jaar ook uit onderzoek dat het ministerie van justitie en veiligheid liet uitvoeren. Wil de AP alle achterstanden kunnen wegwerken, de kwaliteit van het eigen werk verbeteren en ook nog kunnen inspelen op groeiende hoeveelheden werk vanwege verdere digitalisering, dan heeft de toezichthouder 470 fulltime banen nodig. Dat zijn er nu 184. Een meerderheid van de Tweede Kamer droeg het demissionaire kabinet vorige maand via een motie op dat advies te volgen en de AP vanaf 2022 te laten groeien. Verantwoordelijk minister Sander Dekker liet daarop weten dat hij dat overlaat aan het volgende kabinet. Volgens Wolfsen duurt dat te lang. Het capaciteitsprobleem is urgent en uiteindelijk zijn burgers daarvan de dupe. Het aantal meldingen vorig jaar ligt iets lager dan in 2019, toen er 27.850 keer werd geklaagd. De daling is volgens de AP het gevolg van de klachtenlijn die vanwege de te krappe bezetting minder bereikbaar was. Ook communiceerde de organisatie actief dat een melding pas na een half jaar in behandeling wordt genomen. Mogelijk heeft dat burgers afgeschrikt om aan de bel te trekken, aldus de AP. Wolfsen vreest voor het vertrouwen in zijn organisatie. “Mensen moeten niet gaan denken dat klagen geen zin heeft.” Dat er nog steeds dik 25.000 meldingen binnenkwamen, ziet de AP als ‘zorgelijk veel’. Het geeft volgens Wolfsen aan dat er nog een hoop mis gaat op privacygebied. “Wat belangrijk is om te beseffen, is dat elke klacht staat voor veel meer mensen wier recht op privacy wordt geschonden. Als iemand zich bij ons meldt omdat zijn werkgever heimelijke volgsoftware inzet, dan hebben alle werknemers daarmee te maken. Ons onderzoek naar de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst begon ook bij één burger die tegen ons zei: volgens mij sta ik op de verkeerde lijst.”
Corona berichten

Het aantal coronabesmettingen blijft stijgen: ‘derde golf nu echt ingezet’. Zaterdag meldde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) 6446 nieuwe coronagevallen. Zondagochtend 6012, meer dan het weekgemiddelde. In de ziekenhuizen nam de bezetting toe. Er liggen 1368 mensen met corona in het ziekenhuis plus 554 op de IC. Het gaat om het grootste aantal meldingen in een etmaal sinds half januari.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 12 mrt 2021, week 10: AEX 677,41; Bel20 3.864,84; CAC40 6.046,55; DAX 14.502,39; FTSE 100 6.761,47; SMI 10.839,93; RTS (Rusland) 1.519,50; SXXP (Stoxx Europe) 423,08; DJIA 32.778,64; NY-Nasdaq 100 12.937,29; Nikkei 29.717,83; Hang Seng 28.744,89; All Ords 7.014,60; SSEC 3.453,08; €/$1.1954; BTC/USD $60.426,00; 1 troy ounce goud $1.727,90, dat is €46.436,90 per kilo; 3 maands Euribor -0,539%; 1 weeks -0,556%; 1 mnds -0,548%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,246%; 10 jaar VS 1,5609%; 10 jaar Belgische Staat -0,113%; 10 jaar Duitse Staat -0,305%; 10 jaar Franse Staat -0,054%; 10 jaar VK 0,753%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,278%; 10 jaar Japan 0,092%; 10 jaar Spanje 0,394%; Italië 0,757%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,858.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden deze week hoger op het goedgekeurde steunprogramma van $1900 mrd in de VS (waarbij de markten het risivo van stijgende inflatie en rente negeerden), terwijl de rente deze week nauwelijks steeg. De EUR/USD rate wijzigde nauwelijks. De bitcoin trok verder aan. Deze week met $10.000 per bitcoin. Hij noteert nu >€50.000. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, verlenging van de lockdown en de avondklok, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van corona, bepalen de sfeer. Daartegen kwam een uitspraak van de ECB-praeses Lagarde dat de Ecb alles in gaat zetten om de stijgende rente terug te drukken. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,059%; Duitsland 0,229%; Nederland 0,292%; Japan 0,665%; Frankrijk 0,757%; Spanje 1,218%; VK 1,353%; Italië 1,574%; Canada 2,0136%; VS 2,3934%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,688%; Duitsland -0,617%; Nederland -0,608%; Frankrijk -0,554%; België -0,485%; Denemarken -0,455%; Spanje -0,253%; Japan -0,0876%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.