UPDATE 12012019/461 Valt komende week de beslissing over de Brexit

Wat gaat er met Rutte gebeuren

De problemen stapelen zich op. Niet alleen of Marc Rutte Jean-Claude Juncker gaat opvolgen als voorzitter van de Europese Commissie, omdat hij daarvoor bekwaam zou zijn, niet omdat Frans Timmermans, namens de Socialisten in het Europees Parlement en Manfred Weber, namens de Christen-Democraten, dat niet zouden zijn, maar omdat hij zo’n charmante onderhandelaar zou zijn. Of dat de belangrijkste kwaliteit zou zijn als de spil waarom Europa zich beweegt. Of Rutte door de hele liberale fractie wordt gesteund gezien zijn afwijkende visie over de toekomst van de Europese Unie met de leider van de liberale fractie in het EP, de Belgische oud-premier Guy Verhofstadt, is nog onzeker. De Groenen steunen Rutte wel weer. Ik zeg: Rutte niet naar Brussel omdat hij een visie mist voor de toekomst van Europa. Hij staat voor de belangenbehartiging van nationale belangen: de EU van de 27 lidstaten zonder politieke unie. Hier is het polderen mislukt en dan zou hij dat in Brussel nieuw leven in willen blazen. Dan het Klimaatdossier: maatschappelijk al afgeserveerd door foute aannames, vage compromissen, veel te veel onzekerheden over de techniek en de financiering. Kleuterwerk van de vijf klimaattafels. Een wankelende coalitie, die over 10 weken een pak slaag krijgt bij de indirecte verkiezingen voor de Eerste Kamer. Het probleem Donald Trump met zijn beleid in de vorm van tweets. Hij heeft geen vrienden gemaakt gedurende zijn presidentschap: er zijn twijfels over zijn soliditeit, zijn betrouwbaarheid. En dan de onzekerheid over de afloop van de handelsoorlogen. Wat een hoge prioriteit zou moeten hebben is de overgang van eco 3.0 naar eco 4.0 en alle gevolgen die dat heeft voor het (wetenschappelijk) onderwijs, productiemethodieken en sociale en maatschappelijke zaken.

Het monetaire beleid

Het grootste probleem van deze tijd is het monetaire beleid van centrale banken. Dat Draghi in 2015 de € wilde redden met een QE project is te verantwoorden, maar hij wilde meer, veel meer. De economische groei stimuleren, de inflatie naar 2%, alle zwakke banken en zwakke eurolanden redden van de ondergang met als gevolg dat de QE veel te lang doorging, dat er €2100.000.000.000 in de markt werd gepompt, waardoor de euro gratis geld werd (rente 0%). We zitten daardoor in een catastrofale situatie, waarin de ECB al haar tools kwijt is geraakt. Er moet geld, heel veel geld ofwel worden vernietigd ofwel moeten worden teruggehaald (vanuit verkoop staatspapier in portefeuille bij de ECB). Maar dan gaat de rente weer stijgen en welke gevolgen dat heeft voor de banken en verzekeraars, de overheidsfinanciën, consumentenfinancieringen het bedrijfsleven, ook in het licht van investeringen in eco 4.0 en het klimaat, is onzeker. De ECB kan op zijn vroegst pas over 10 maanden bewegen als Draghi is opgestapt. Dit beleid dan voortzetten kan dan dramatisch worden, maar niet voortzetten mogelijk ook.

Terwijl de Europese Centrale Bank net had besloten een eind te maken aan zijn omstreden programma om goedkoop geld in de markt te pompen, gingen er alweer stemmen op om er toch mee door te gaan. Dat blijkt uit de gepubliceerde notulen van de laatste ECB-vergadering, die plaatsvond op 12 en 13 december. President Mario Draghi en de zijnen hebben de mogelijkheid besproken om banken via nieuwe, spotgoedkope meerjarenleningen geld toe te stoppen. De beleidsmakers van de ECB bespraken verder nog de dreiging van toenemend protectionisme, kwetsbaarheden in opkomende markten en financiële volatiliteit. ‘Er kunnen nieuwe onzekerheden opduiken, terwijl ook risico’s weer kunnen opflakkeren’, waarschuwen zij in de notulen. De ECB verlaagde de groeiverwachting voor 2019 tijdens de vergadering van eind vorig jaar naar 1,7%. Sindsdien heeft zowel het vertrouwen van consumenten als dat van bedrijven in de eurozone een klap gekregen. De twijfels over de kracht van de economie en de discussie over nieuwe meerjaarskredieten zijn opmerkelijk in het licht van de unanieme beslissing om de geldkraan dicht te draaien. Nadat de ECB vier jaar lang volop schuldpapier had opgekocht om de langetermijnrente te drukken en zo de economie en inflatie te stimuleren, zette die een punt achter dit omstreden monetaire beleidsinstrument tijdens de decembervergadering. Toch blijkt het opkoopprogramma dus nog niet helemaal van de baan. De ECB blijft de opbrengsten van aflopende obligaties investeren, maar dit gebeurt in elk geval niet vóór de eerste renteverhoging. Bankpresident Draghi heeft eerder al een aantal maal gesteld dat een renteverhoging er op z’n vroegst na de zomer van 2019 komt. Het zou dan voor het eerst sinds 2011 zijn dat de Europese Centrale Bank de rente verhoogt. (bron: FD)

Europese Commissie verdenkt Nederland opnieuw van staatssteun aan een multinational

Er is een verdenking dat de Nederlandse fiscus de Amerikaanse schoenen- en kledingfabrikant Nike te weinig belasting heeft laten betalen in de periode 2006-2015. Er zijn vijf rulings afgegeven over belastingafspraken met Nike over de hoogte van de vergoedingen voor het gebruik van de merknaam en het logo door dochterbedrijven buiten de VS, waarvan er nog twee lopen. Door te hoge bedragen op te leggen voor het gebruik van het intellectueel eigendom, wordt de belastinggrondslag uitgehold, stelt de EC. Nederland is al op de vingers getikt in het dossier Starbucks, waartegen Nederland in beroep is gegaan. De zaak tegen Ikea loopt nog steeds. Het gaat steeds om afspraken met multinationals die fiscaal worden bevoordeeld door middel van onderlinge afspraken, zogenaamde rulings. De EC toetst of er sprake kan zijn van een verkapte vorm van staatssteun aan die bedrijven.

De grensmuur van Trump: geen muur, geen loon voor 800.000 ambtenaren

Afgelopen weekend heeft Trump weer een zet gedaan in het schaakspel dat hij speelt met de Democraten over de goedkeuring van de begroting. De druk vanuit de federale werkeloze ambtenaren wordt sterker. Ze hebben geen inkomen meer en zonder geld geen inkopen in de supermarkt en kunnen de woningverplichtingen niet worden betaald Tenzij je de luxe hebt van nog bestedingsruimte op een van je creditcards. Sommige werken door b.v. bij de transportveiligheidsdienst TSA, die werken op het vliegveld Manchester in New Hampshire. Trump deed, vanuit zijn mind, een geniale zet: hij gaf toe aan de eis van de Democraten dat het geen betonnen muur wordt, maar een van staal. Of die muur van staal ook te maken is voor de begrote $5,7 mrd: geen woord. Nu zullen de Democraten wel toehappen! Zij krijgen hun zin, ik de mijne, het land en de beleggers weer blij en de 800.000 ambtenaren kunnen weer aan de slag, maar over de periode van de shutdown krijgen zal geen salaris. Je moet toch wel erg simpel van geest zijn om te denken dat zo fundamentele meningsverschillen kunnen worden opgelost. Dinsdagnacht heeft Trump zich, vanuit het Witte Huis, met een belangrijke boodschap tot het Amerikaanse volk gewend over dit probleem op prime-time, waarvoor alle TV-stations dan ruimte maken in hun programmering. Maar de Democraten blijven standvastig. Voor Trump is het een prestigeobject geworden. Hij kan niet meer terug. Het zou mij helemaal niet verbazen als Trump nu de noodtoestand gaat uitroepen, waardoor hij met een presidentieel besluit de $5,7 mrd voor de ‘frontlinie’ in een ‘nationale veiligheidscrisis en een humanitaire crisis’, eerder geheten ‘het stalen hek’, kan accorderen. Hij zou dan geld kunnen halen uit het budget van Defensie. Hij is naar Texas geweest om daar te pleiten voor zijn fysieke barrière om migranten en smokkelaars tegen te houden uit Zuid- en Midden Amerika. De redenen waarmee hij zijn eisen onderbouwt zijn pure leugens, zeggen fact-chekkers: illegale immigratie zou volgens Trump volledig uit de hand lopen, heroïne wordt onbelemmerd de VS binnengesmokkeld en immigranten zonder papieren plegen misdaden. De feiten zouden zijn: de illegale immigratie ligt historisch laag, immigranten zonder papieren plegen juist minder misdaden dan Amerikanen en de heroïne komt via de officiële grensovergangen binnen. Volgens Trump, deze week op TV, is Amerika trots om miljoenen wettige immigranten te verwelkomen, die onze maatschappij verrijken. Met andere woorden ‘de arme sloebers die een nieuw bestaan zoeken’, moet ik buiten het land houden want die leveren vooralsnog geen baten op. Wordt vervolgd. Opnieuw heeft de Amerikaanse president de Europese Unie geschoffeerd. De diplomatieke status is verlaagd tot onder die van de 27 lidstaten, zonder daarvan kennis te geven. Trump gaat deze maand niet naar het World Economic Forum. Hij heeft de reis naar Davos afgezegd wegens de nog altijd voortdurende shutdown en als gevolg daarvan van de gedeeltelijke sluiting van overheidsinstanties. Trump gaf in een Twitterbericht de Democraten de schuld van dat besluit, omdat zij onbuigzaam blijven inzake de ,,grensbewaking” en ,,het grote belang van veiligheid voor ons land” maar niet lijken te willen inzien. Eerder op de dag had Trump nog laten weten graag zijn zegje te willen doen op het congres in het Zwitserse wintersportoord, dat 22 januari begint, mits de shutdown dan zou zijn afgelopen. Davos afzeggen zou volgens de president erg jammer zijn omdat succes verzekerd zou zijn. ,,We hebben een prachtig verhaal te vertellen”, aldus Trump voordat hij het Witte Huis verliet om naar Texas te vliegen. Hij had tijdens het driedaagse Forum onder anderen de Chinese vicepresident Wang Qishan kunnen ontmoeten. Met de Chinezen kan hij het momenteel beter vinden dan met de Democraten in het Capitool. ,,Ik vind China eerlijk gezegd in veel opzichten respectabeler dan die jankende Chuck en Nancy. Met China is het momenteel gemakkelijker onderhandelen dan met de oppositie”, aldus Trump, verwijzend naar senator Chuck Schumer en Huis-voorzitter Nancy Pelosi. Verkeert Donald Trump in een dwang-neurose? Moeten binnen- en buitenlandse overheden, personen, partijen, bedrijven en de politiek, ten allen tijde en onder alle omstandigheden en in alle zaken (handelsoorlog, stalen muur, absolute macht) doen wat hij van personen, bedrijven, eist? Een dictator pur-sang?

Economisch vertrouwen in de eurozone daalt

Het vertrouwen in de economie van de eurozone is in december gedaald ten opzichte van de voorgaande maand. Dat meldt de Europese Commissie. Het is al de twaalfde maand op rij dat het economisch vertrouwen in het eurogebied daalt, onder druk van de afzwakkende economie, de wereldwijde handelsspanningen en de Brexit. De index waarmee de commissie het vertrouwen meet, ging van 109,5 in november naar 107,3 deze maand. Dat was lager dan de verwachtingen van de markt. Het sentiment in de industrie, de dienstensector, de bouw en bij consumenten nam af volgens de Europese Commissie, terwijl het vertrouwen bij de detailhandel iets aantrok. ING wijst er in een reactie op dat de index nu op het laagste niveau sinds januari 2017 staat. In alle grote economieën van de eurozone ging het vertrouwen omlaag. ING stelt dat het tegenvallende cijfer duidt op een economisch zwak vierde kwartaal, met weinig verbetering in het eerste kwartaal van 2019. De bank denkt dat de Europese Centrale Bank (ECB) zijn groeiprognose voor dit jaar flink zal gaan verlagen, waardoor de kans op een renteverhoging sterk afneemt.

Brexit in zijn eindfase

De debatten in het Britse Lagerhuis zijn woensdag begonnen en zullen op 15 januari worden afgesloten met de stemming over het Brexit-akkoord dat premier Theresa May heeft gesloten met de Europese Unie. Nog steeds staat het er voor premier May niet florissant voor. Er zijn op dit moment nog meer tegenstanders dan voorstanders. Alleen als de Noord-Ierse partij DUP zou bijdraaien, waar May druk op zet, zou de deal voor haar nog te redden zijn. Er gingen geruchten dat zij opnieuw naar Brussel zou zijn geweest om de EU, op haar knieën, te smeken met toezeggingen te komen, waarmee de deal alsnog door het Lagerhuis zou komen. Als dat zo zou zijn, nadat ze eerst al tot op het bot is vernederd door de 27 EU-regeringsleiders, zou dat opnieuw een blamage van ongekende orde zijn. Dat zou getuigen van een gebrek aan diplomatieke waardigheid. De eis die ze zichzelf stelt om, voor welke prijs dan ook, haar Brexit-deal door het parlement te krijgen, bekoopt ze met een zware vernedering. Dat is het haar kennelijk waard. Maar ze zal doorgaan en haar Brexit-deal met de EU, wellicht met een cosmetische aanpassing, nog meerdere keren gaan voorleggen aan het Lagerhuis in de hoop dat er ooit vermoeidheidsverschijnselen gaan optreden bij de partijen. Daar is deze week met een meerderheid van het Lagerhuis een stokje voor gestoken. Als, ik schrijf nadrukkelijk ‘als’, het Lagerhuis komende week haar Brexit-deal afwijst (en daar ziet het er deze week wel naar uit, dan hou ik het voor mogelijk dat May opnieuw die stemming naar een latere datum zal verplaatsen om tijd te winnen). In dat amendement, ingediend door een partijgenoot van May: Dominic Grieve, staat dat May, als ze geen meerderheid krijgt in het Lagerhuis, ze niet binnen drie weken met een alternatief plan moet komen maar binnen drie dagen. Een andere, mogelijk haalbare, optie is dat de expiratiedatum van 29 maart naar een latere datum wordt verschoven. Of die prijs van haar deal met de EU ook betaald gaat worden voor dit dure contract met slechte condities voor de Britten is voor haar kennelijk niet meer aan de orde. Stel dat er geen meerderheid voor de Brexit in deze vorm in het Lagerhuis komt, blijft May, die dan politiek heel ongeloofwaardig is geworden, gewoon op haar stoel zitten met haar ministers? Ja, ze stapt nooit op tenzij de Conservatieve partij de stekker eruit trekt. Het scenario zou zo uit een soap-serie kunnen komen. Gezien alle tumult, onvoldoende draagvlak voor de Brexit-deal, een kritische achterban voor May, onduidelijkheid over de toekomst van het VK, de vrees voor een no-deal met grote onzekerheden voor volk en vaderland en een EU die niet wil bewegen, zie ik geen andere uitweg meer dan dat May de handschoen in de ring gooit. Bij het sluiten van dit blog bestaat nog altijd de onzekerheid of het Lagerhuis komende week gaat stemmen over de Brexit-deal van May. Ik hou er nog rekening mee dat May op het laatste moment de stemming de stemming opnieuw gaat verschuiven om een nederlaag te voorkomen. Jeremy Bernard Corbyn, de leider van de Labourfractie in het Lagerhuis houdt een motie van wantrouwen achter de hand als Theresa May geen meerderheid krijgt voor haar Brexit-deal. Ik wil U nog wijzen op een interessant artikel in Trouw/de Verdieping van 12 januari waarin de voormalige ster-journalist van de BBC, Jeremy Paxman, die 25 jaar politici in het TV-programma Newsnight op een bruuske wijze interviewde, uitlegt waarom de Britten de EU gaan verlaten. Enkele uitspraken: “de Engelsen weten al eeuwen dat het Europese continent niets dan onheil brengt”, “de Britten willen met rust gelaten worden”, “we traden in 1973 toe tot de Europese Economische Gemeenschap (EEG), toendertijd een handelsorganisatie, maar buitenlandse politici hebben het omgevormd tot iets heel anders”, “het begon ermee dat we ₤39 mrd moeten betalen bij de uittrede, Britten vinden dat een bekrompen manier waarmee wij door de Europese continentale elite worden bestraft”, “de Britten zijn de regeltjes van Brussel zat”, “het hele ding is erop gebaseerd dat we uiteindelijk zullen beëindigen als een kolonie van Duitsland”, “wij zijn het beste volk ter wereld, met de hoogste idealen waar het gaat over ordentelijkheid, gerechtigheid, vrijheid en vrede”. May wordt verweten dat ze de onderhandelingen met de EU inging met de uitspraak ‘ik ga het gevraagde bedrag betalen’ met als resultaat dat Europa over haar heen liep. Een lezenswaardig artikel hoe Britten denken over het continent en hun leiders. Ik verwacht dat de 27 EU-regeringsleiders en de EC tot de conclusie zullen komen dat ze zich veel toleranter tegenover de Britten hadden moeten opstellen omdat nu de scheiding veel geld gaat kosten en hoe leggen ze dat uit aan hun burgers?

De toekomst

DWDD University van Robbert Dijkgraaf presenteert in drie colleges zijn visie op ‘de toekomst’. Die toekomst is er al, niet in onze huiskamers, maar wel in laboratoria en universiteiten. In elk college gaat hij in op één van de drie belangrijkste onderwerpen waar op dit moment de grootste wetenschappelijke ontwikkelingen plaatsvinden: Leven, Technologie en Informatie. Wat is er allemaal al uitgevonden en waar staan we nu? Hoe ziet ons leven er straks uit? Wat kunnen we verwachten? Ik heb met veel interesse naar gekeken. Het tweede college gaf een mooi en interessant beeld van de enorme technische vooruitgang die de laatste tien jaar zich heeft ontwikkeld. Dat stemt tot blijheid, maar wel met de vraag of ‘de mensheid wel in staat is de toekomstige ontwikkelingen bij te kunnen houden en daarvan te kunnen profiteren. Over de implementatie van dat enorme ingewikkelde proces in de samenleving is nog weinig bekend. Die ontwikkeling loopt ver achter bij de snelheid van de technologische voortgang. Onder alle omstandigheden moet worden voorkomen dat de mensheid de slaven worden van de techniek en de big techbedrijven.

College 1: De toekomst van: Leven

We zijn inmiddels zover dat we alle genetische informatie van ons lichaam begrijpen, we kunnen het lezen en zelfs ook al herschrijven. En daarmee kunnen we een verbeterde versie van onszelf produceren. Wat gaat dat betekenen? Komt er een wereld zonder ziekten? Hoe ziet het leven er in de toekomst uit? Worden we onsterfelijk? Waar liggen de grenzen van wat kan en mag?

College 2: De toekomst van: Technologie

Ooit vonden we het wiel uit, nu vliegen we naar de maan en daar voorbij. De mens heeft altijd technologie ontwikkeld om verder te komen. En al lijkt het of alles steeds groter wordt en ons verder weg brengt, de belangrijkste verandering vindt plaatst op de allerkleinste schaal. We werken aan nano-robotjes om medicijnen op de juiste plek in ons lichaam te brengen, we ontwikkelen nieuwe, slimme materialen en bouwen aan de allersterkste computer: de kwantumcomputer. Wat gebeurt er als we zelfs atomen gaan manipuleren, kunnen we dan alles maken wat we willen? Verdwijnt het verschil tussen technologie en leven?

College 3: De toekomst van: Informatie (wordt uitgezonden op 16 januari)

Vroeger stuurde je elkaar af en toe een brief, nu zijn we de hele dag online. En we staan niet alleen continu in contact met elkaar, maar ook met bedrijven, instellingen en de overheid. Met elkaar produceren we een oceaan aan data. Zelflerende computers gebruiken die data om meer en meer beslissingen voor ons te maken. Big data en algoritmes helpen ons enorm maar lopen we ook gevaar? Als we niet uitkijken bepalen ze ons hele leven. Of doen ze dat al? Hoe vrij zijn we in de keuze voor een hypotheek? Een baan? Of een ziekenhuis? Hoe zit het met onze privacy en wat als computers slimmer worden dan wij?

Klimaatakkoord

De VVD trekt de handen af van het klimaatakkoord. Fractievoorzitter Klaas Dijkhoff zegt dat de kans ’nihil’ is dat hij de waslijst aan ingrijpende milieumaatregelen één op één uit gaat voeren. ’Gewone mensen’ zijn volgens Dijkhoff te weinig gehoord aan de zogenoemde klimaattafels waar belangenclubs de omstreden groene plannen bedachten. Dat zegt de VVD’er in een interview met de Telegraaf. De liberaal haalt daarin uit naar de ’drammers’, daarmee doelt hij onder anderen op klimaatpaus Ed Nijpels en D66’er Rob Jetten, die volgens hem het draagvlak voor groene maatregelen alleen maar onderuit halen. Wanneer zijn coalitiegenoot de burger met ’achterlijke kosten’ opzadelt om het klimaat te redden, is het snel klaar met het kabinet. [daar zit wel een kern van waarheid in. Niemand weet nog of er wel draagvlak is voor de wijze waarop door de vijf klimaattafels is voorgesteld het Klimaatproblemen aan te pakken maar de twee kleinste coalitiepartijen willen nu al doorpakken. Dat er twee partijen zijn die eerst willen beschouwen wat tot de mogelijkheden behoort en anderzijds tijd willen winnen om de wetenschap en het bedrijfsleven de kans te geven voor andere inzichten kan ik alleen maar waarderen. Het mag niet zo zijn dat we over tien jaar tot de conclusie zouden komen dat die hele transitie van het gas en de kapitaalvernietiging die daarmee gepaard gaat, niet nodig was geweest. Dan slaan we ons voor de kop, dat we zo onbezonnen dit traject zijn ingegaan. Het kan van grote wijsheid getuigen een time-out te nemen en na te denken over de enorme kosten die het in de huidige plannen voor de burgers meebrengt] Alhoewel de VVD aan tafel zat in het kabinet toen er vergaderd werd over het klimaatakkoord, ziet Dijkhoff het resultaat vooral als adviezen die hij ook naast zich neer kan leggen. „Ik heb geen akkoord! Er hebben mensen een akkoord met zichzelf gesloten en dat hebben ze aan de politiek overhandigd.” Volgens de VVD’er komt de gewone man, via de politiek, nu wel aan tafel en zo kan het gehekelde akkoord alsnog gewijzigd worden. Dijkhoff maakt vooral een voorbehoud bij de, voor de burger, peperdure klimaatplannen met onze huizen en auto’s. Volgens de fractievoorzitter wordt het nog ’pittig’ om in de coalitie te bepalen wat het uiteindelijke groene beleid wordt en kan daarbij het kabinet in gevaar komen. „Als het alternatief wordt dat ik óf het kabinet óf de burger moet laten vallen: de burger zal ik nooit laten vallen.” [een duidelijke uitspraak van een politicus als hij die ook nakomt] Relatief ‘lang’ is het stil gebleven nadat op 21 december klimaatakkoord werd gepresenteerd, op de eerste dag van het Kerstreces van de Kamer. Toch had Dijkhoff al eerder laten weten, waar het CDA zich bij aansloot, dat hij het Akkoord niet klakkeloos zou accepteren. Hogere autobelastingen, extra hypotheken voor warmtepompen, parkeerverboden voor benzineauto’s; niets was onbespreekbaar in het klimaatakkoord. Behalve het serieus aanslaan van de vervuilende industrie. VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff (37) trapt nu in de Telegraaf op de rem. Weliswaar geeft hij toe dat hij heeft deelgenomen aan het cockpit-overleg, waar de top van de coalitie en het kabinet het klimaatakkoord bespraken, maar daar zijn geen besluiten genomen over wat we gaan doen. We hebben daar wel afgesproken om alternatieve maatregelen door te laten rekenen.” Dijkhoff zegt Als we gruwelijke mazzel hadden gehad, was er een prachtig plan van de klimaattafels gekomen waardoor de effecten voor huishoudens draagbaar zouden zijn en netjes verdeeld. Nou dat is niet zo. Bedankt voor het advies en het harde werk, maar de kans dat ik het akkoord letterlijk uit ga voeren is nihil.” Dit Klimaatakkoord „een polderproduct. Een mislukte polderpoging, als je verwacht dat de politiek bij het kruisje tekent. D66 heeft al voordat het akkoord er was gezegd: het kabinet moet het gewoon uitvoeren. Nou dat ga ik niet doen.” Als hem wordt gevraagd of hij spijt heeft dat de politiek heeft gekozen voor de vijf klimaattafels zegt hij „Als ik het over zou moeten doen, zou ik ze niet verzinnen nee. Ik snap de gedachte dat je met iedereen moet praten, maar dan had je ook met iederéén moeten praten. Een heleboel gewone mensen zitten natuurlijk niet in de polderclubs.” Maar de ministeries zaten ook aan al die klimaattafels. Het lijkt erop dat er nu bewust extreme plannen worden gepresenteerd, die straks in afgezwakte vorm gewoon worden doorgevoerd, zodat het allemaal wel mee lijkt te vallen. „Dat zou een cynische conclusie zijn. Ik vind het niet verkeerd om stappen vooruit te zetten, maar het moet wel de goede kant op zijn. We hoeven niet te doen alsof we het lichtend voorbeeld voor de hele wereld moeten zijn en ons vervolgens blauw betalen om een soort studieplek te zijn waar de wereld kan komen kijken [hoe het niet moet] .” Maar dat is precies wat er wel vanuit uw coalitie klinkt: zoiets zou fan-tas-tisch zijn! „D66-er Jetten geeft aan wat hij wil. Hij zei over het klimaatakkoord: teken maar blind. Zo zit ik niet in de politiek.” Dijkhoff herhaalt dan in zijn interview „Het is niet mijn akkoord!” Het is toch tot op het hoogste niveau besproken en beklonken. Ook in kabinetskringen klinkt: iedereen zat aan tafel en dus heeft ook iedereen zich er min of meer aan gecommitteerd. „Ik heb me gecommitteerd aan de doelstelling voor minder CO2-uitstoot voor 2050. Ik zou daartoe meer kernenergie voorstellen. Als andere partijen zeggen dat ze dat niet willen, ga ik niet belachelijke andere dure maatregelen nemen die die doelen wel halen maar intussen de portemonnee van mensen hard raken.” Dus die CO2-uitstoot-doelstelling van 2050 is niet heilig; als het niet te betalen is gaat het niet door? „Ik vind het mijn plicht te laten zien dat ik hem serieus kan invullen. Als mensen van het gas af moeten, betekent dat niet dat je ze op achterlijke kosten moet jagen om bijvoorbeeld een warmtepomp te kopen. Dan moet je als overheid met een warmtefonds komen en alle kosten voorschieten. En niet door aan mensen te vragen om maar hun hypotheek te verhogen. De coalitie kan hier zakelijk goed over praten onderling, maar ligt qua standpunten wel behoorlijk uit elkaar. Dat wordt nog pittig.” Kan dit ook misgaan? „Dat kan. Niemand in Nederland wordt er beter van als er een kabinet valt. Maar dat betekent niet dat je er alles aan doet om het te laten zitten. Als het alternatief wordt dat ik óf het kabinet óf de burger moet laten vallen: de burger zal ik nooit laten vallen. Ik denk dus dat het daarom ook verstandig is als alle vier partijen ervoor zorgen dat dat niet gebeurt en kabinet en coalitie stabiel blijven.” Waarvan acte en nu maar hopen op wijze besluiten van de politiek.

Maurice de Hond heeft gepeild hoe de achterban van de VVD, het CDA en D66 denken over het voorliggende concept Klimaatakkoord: de gemiddelden zijn: positief tot neutraal 42%, negatief 49%, zonder mening 9%. Die cijfers zijn bij de VVD: 50%, 38% en 13%; bij het CDA: 47%, 35%, 16%; D66: 86%, 10, 3%. Maar op de vraag of het kabinet het Klimaat Akkoord integraal moet overnemen is het volk wel duidelijk: gemiddeld 20%, VVD 20%, CDA 16% en D66 63%.

Staatsschuld NIET terugbrengen

In het FD, staat een artikel van de financieel journalist Drs Ed Groot over het terugbrengen van de staatsschuld. “De rente op 10-jarige staatsleningen is 0,318%. De inflatie nadert 2%. Dat leidt tot de bizarre conclusie dat het aflossen van staatsschuld, waarmee onze minister van Financiën drukdoende is, in reële termen een verliesgevende hobby is. Voor leningen tot 6 jaar is de rente negatief. Daar leidt aflossen dus zelfs direct tot rentetegenvallers op de begroting! Dat de schatkist verdient aan staatsschuld, in plaats van betaalt daarvoor, ondersteunt het pleidooi, ook door deze krant, om scheutiger te zijn met lastenverlichting. Toch snap ik de aarzeling bij het kabinet wel. De ervaring leert dat het begrotingsoverschot bij een beetje tegenwind zo verdwenen is. Minder begrijpelijk is dat het klimaatprobleem, onze overbelaste infrastructuur en het woningtekort om enorme kapitaaluitgaven vragen die zichzelf terugverdienen maar die niet worden gedaan. Bij een negatieve reële rente kan die afweging toch niet moeilijk zijn.” zou je zeggen.

Slotstand indices d.d.11 januari 2019; week 2: AEX 498,65; Bel20 3411,73; CAC40 4.781,34; DAX30 10.887,46; FTSE 100 6.918,18; SMI 8.825,68; RTS (Rusland) 1148,75; DJIA 23.995,95; NY-Nasdaq 100 6.601,4; Nikkei 20.359,7; Hang Seng 26.667,27; All Ords 5.834,8; SSEC 2.553,83; €/$1,146953; BTC/USD $3.646,7; 1 troy ounce goud $1286,8; dat is €36.047,05 per kilo; 3 maands Euribor -0,308% (1 weeks -0,375%, 1 mnds -0,365%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,318%; 10 jaar VS 2,6906%; 10 jaar Belgische Staat 0,694%, 10 jaar Duitse Staat 0,223%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,15%, 10 jaar Japan 0,0094%; 10 jaar Italië 2,869%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,269.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.