UPDATE 11/12042020/525 De Pyrruszege van Wobke Hoekstra

De historicus Geert Mak was vorig weekend te gast in Buitenhof op NPO 1, met buitengewoon interessante beschouwing over de geo-politieke, en maatschappelijke gevolgen die een pandemie kan teweegbrengen. Kijken aanbevolen op https://www.npostart.nl/buitenhof/VPWON_1250213 Ik kondigde toen al aan dat ik in dit Paasblog aandacht zou gaan besteden aan de corona-pandemie en de financieel/economische en sociaal/maatschappelijke gevolgen ervan. Voor mij begon dat vorig weekend toen ik een Openbaring kreeg, waarover ik lang heb nagedacht of ik die moest delen dan wel voor mijzelf moest houden. Ik kwam tot de slotsom dat het de bedoeling van de afzender moet zijn geweest dat ik deze boodschap moest delen.

Mijn naam is Johannes. Ik bevind mij op een plek waar ik de hele wereld kan zien. Het is dag en ik zie dat zich overal donkere tyfonen ontwikkelen, waardoor het licht op aarde wegvalt. De tyfonen hebben een dreigende orkanische kracht, die toeneemt. Eerst verdwijnen er bomen en gebouwen in de trechters van de tyfonen: mensen en dieren zoeken beschutting, maar de zwaksten onder hen kunnen zich in onvoldoende mate teweerstellen tegen de enorme krachten die het natuurlijke geweld ontwikkelen. Veel verdwijnt in de enorme trechters van de tyfonen dat als as wordt uitgeworpen. Uiteindelijk houden ook de fundamenten van de samenlevingen geen stand. Dan nemen de krachten af en ontstaat er een weldadige rust. Het daglicht keert terug. De hele aarde is bedekt met zwarte as. Ik voel mij in de Hof van Eden en geniet daar van de vrede, rust en weldaad, die daar heerst. Als ik om mij heen kijk komt het eerste groen van de lente door het as heen. Dan krijg ik een goed gevoel.

Wat zag ik, welke boodschap ontving ik? Ik kijk naar de wereld van vandaag en wat de wereld te wachten staat. Ik zie de corona-pandemie, die fors huishoudt. Die wordt als een bedreiging ervaren. Het virus houdt grote schoonmaak onder mensen en onder de fundamenten waarop samenlevingen zijn gegrondvest. Het is een proces dat veel langer duurt dan wat wij nastreven. Politici zetten alle mogelijkheden in om te voorkomen dat de opgebouwde basiswaarden worden aangetast. Alles wat van waarde is wordt daarvoor ingezet. Dat zal de afbraak die het virus direct en indirect veroorzaakt niet tot stand brengen, integendeel het zal de chaos alleen maar verder vergroten. Wij zullen worden teruggeworpen naar daar waar het ooit begon. Krijgen wij daarna een herkansing aangeboden? Ergens ver weggestopt weten we dat ons leven zo niet verder kan met het klimaat, ons milieu en de natuur en dat we terug moeten naar ‘af’ zonder alle zekerheden die we hebben opgebouwd, maar de hebzucht, het egoïsme, het individualisme zullen worden afgestraft (geldhandelaren in Mattheus XXI, vers 12-13). Met noodplannen wereldwijd worden slechts verliezen gefinancierd, maar geen economische activiteiten, de gigantische hoeveelheden geld die in de markten worden gefinancierd zullen slechts ons geld waardeloos maken en een hyperinflatie veroorzaken. In feite is er nu al niets meer te redden, maar door al het gratis geld blijven de gokkers speculeren op de financiële markten. Het volk blijft straatarm achter om in een nieuw paradijs een nieuw leven op te bouwen.

Wij bevinden ons in een heel onzekere periode met betrekking tot de corona-besmettingen die economieën, luchtvaart en de wereldhandel plat leggen, samenlevingen isoleren en beleggers die, ondanks sterk alarmerende signalen, als gekken blijven speculeren alsof hun bomen tot in de hemel zullen groeien. Dat gaat zeker niet gebeuren, maar dat zal tot gevolg hebben dat al het geld uiteindelijk waardeloos zal worden. Het doet mij denken aan de ramp van de Titanic, waar op 15 april 1912 1522 mensen bij omkwamen en waar the Band op het bovendek ragtime bleef spelen en de hymne Nearer, my God, to Thee.

De geo-politieke gevolgen van de pandemie kunnen ingrijpend zijn, hetgeen we kunnen aannemen aan de hand van ontwikkelingen uit het verleden. Een optie is dat de VS West-Europa gaat annexeren om één front te vormen tegen de rest van de wereld om de wereldmacht en de neoliberale (kapitalistische) staatsinrichting te behouden. West-Europa is zwak gestructureerd. Na de oorlog hebben wij ons vooral ingezet in een sterke economie en hebben we onze beveiliging in handen gegeven van de Amerikanen, zonder daar veel voor te betalen. Europa is nog altijd een continent van nationale staten, met 27 regeringsleiders, 27 kabinetten en 27 parlementen. De bestuurskracht van de EU wordt beperkt doordat iedere lidstaat een vetorecht heeft, voor ieder onderwerp compromissen moeten worden gesloten, die de besluitvorming sterk vertragen en de bestuurskracht verzwakken. Daarbij komt ook nog dat er nauwelijks solidariteit bestaat tussen de lidstaten onderling als iets geld kost. Maar als we terecht komen in een diepe recessie, wat ik aanneem, dan is het maar zeer de vraag of de EU en de ECB (euro) overeind kunnen blijven als leiders de handdoek in de ring gooien omdat ze niet weten hoe ze nog uit de enorme chaos kunnen komen, die ze hebben aangericht en dan staat die Gek in het Witte Huis met open armen klaar om West-Europa in te lijven. Ik pleeg daarbij wel de aanname dat Jo Biden te zwak is om Donald Trump te verslaan bij de presidentsverkiezingen over 7 maanden. Het is trouwens nog maar de vraag of die straks wel doorgaan als de corona-crisis nog niet onder controle is. Ik sluit helemaal niet uit dat Trump de noodtoestand uit gaat roepen en de verkiezingen één misschien wel twee jaar gaat uitstellen.

Vermeend & van der Ploeg aan het woord

De column van deze beide economen staat op https://www.telegraaf.nl/financieel/999380615/column-wie-betaalt-de-rekening-van-coronacrisis Deze week verschenen er overal prognoses over de economische gevolgen van de corona-crisis. Steeds meer landen krijgen dit jaar te maken met economieën die fors gaan krimpen. Voor Nederland komen de voorspellingen bij een lockdown van gemiddeld twee maanden uit op een krimp tussen 4% à 8%. Maar bij een verlenging met drie maanden loopt Nederland volgens een analyse van Rabo-economen het risico op een tijdelijke recessie van 14%. In de meeste landen proberen regeringen met omvangrijke steunpakketten voor bedrijven en burgers de ingrijpende effecten van een recessie aan te pakken. De VS geeft bijvoorbeeld $2.000 mrd uit aan financiële steun aan bedrijven en huishoudens. Ook in Nederland en de andere EU-landen zien we steunoperaties van vele miljarden. Opvallend is dat binnen de EU, elk land zijn eigen gang gaat. Een gezamenlijke Europese aanpak ontbreekt, terwijl je juist met samenwerking een krimp het beste kan bestrijden. Binnen de EU zien we vooral politieke leiders die ruziën over de inzet van Europese middelen. Pas afgelopen donderdag bereikten de EU-landen een akkoord over een noodpakket van ruim €500 mrd. Als handelsland heeft juist Nederland een groot belang bij deze EU-aanpak, opdat onze afzetmarkten in Europa niet instorten. Niet alleen in Nederland, maar ook elders wordt al nagedacht over de maatschappelijk en economische wereld na afloop van de lockdown. Voor bedrijven rijst daarbij de vraag of en hoe zij hun bedrijfsbeleid moeten aanpassen. De meeste ondernemingen zijn nu bezig om te ’overleven’. Niettemin zien we vooral bij grotere ondernemingen al ’denktanks’ die zich achter de schermen bezighouden met de wereld van morgen. Daarbij zien we de volgende trends. Bedrijven gaan hun bedrijfs- en productieprocessen versneld digitaliseren. Bij deze processen wordt ook gestreefd naar minder afhankelijkheid van externe leveranciers. We zien een opmars van thuiswerken en e-commerce. Daarnaast zal er sprake zijn van een toename van het gebruik van ’slimme robots’; arbeidsplaatsen worden gerobotiseerd. Ook zal er extra worden geïnvesteerd in nieuwe technologieën, zoals kunstmatige intelligentie. Binnen het bedrijfsbeleid van steeds meer bedrijven wordt klimaatneutraliteit een kerndoelstelling; bedrijven willen ’klimaatwinnaars’ worden. Wereldwijd zullen we ook een groei zien van zogenoemde groene beleggingen, ook al omdat de beleggingsprestaties van duurzaam vaak hoger liggen dan die van de traditionele portefeuilles. Met name in de techwereld neemt de voorkeur toe voor vaste arbeidskrachten. In het algemeen zal er in de werksfeer meer aandacht worden besteed aan mogelijkheden voor extra scholing. Bij beursgenoteerde concerns neemt het belang toe van een goed bedrijfsimago (extreme beloningen en hoge bonussen zijn taboe en een duurzaam bedrijfsprofiel is een must). De vraag over het toekomstige regeringsbeleid zal binnenkort ook de politieke agenda gaan beheersen. We hebben eerder al opgemerkt dat ’ieder voor zich’ de kernboodschap is van de corana-crisis. Landen kiezen in alle opzichten voor zichzelf; eigen nationale maatregelen, eigen burgers en bedrijven staan voorop. Deze houding past helaas in de mondiale trend van anti-globalisering en anti-vrijhandel en de keuze voor nationale belangen. Eigen bedrijven en werknemers worden bevoordeeld en handelsbelemmeringen worden ingevoerd om deze tegen het buitenland te beschermen. Ieder voor zich’ gaat gepaard met een keiharde concurrentiestrijd tussen landen. Deze proberen met behulp van lage belastingen, eenvoudige regels en forse subsidies topbedrijven, start-ups en toptalenten vanuit het buitenland aan te trekken, vooral op het terrein van digitalisering, nieuwe technologieën, maar ook op terrein van medische innovaties. Eerder schreven wij al dat Nederland tot de verliezers behoort, ook al omdat onze overheid en het bedrijfsleven daarin onvoldoende hebben geïnvesteerd. Ook heeft politiek Den Haag de afgelopen decennia te weinig maatregelen genomen om de ’uitverkoop’ van cruciale bedrijven tegen te gaan. Als internationaal handelsland wordt Nederland hard getroffen door de trend ’ieder voor zich’. Zowel in de Haagse politiek als ons bedrijfsleven zal deze nieuwe wereld het beleid gaan beïnvloeden. Daarom is het nodig dat onze economie gemoderniseerd en versterkt wordt. Voor een nieuw kabinet is de belangrijkste vraag hoe we straks ons economisch herstel gaan financieren. Op dit moment beschikt het kabinet Rutte III over een voldoende financiële buffer om de komende maanden een reddingspakket voor bedrijven en werknemers te kunnen betalen. Daarna zitten we niet alleen met een hoge staatsschuld die kan oplopen tot boven de 60% van het bbp, maar ook met het vraagstuk van het financieren van onze overheidsuitgaven. De Nederlandse overheid geeft jaarlijks vele tientallen miljarden euro’s uit aan de publieke sector, ook wel aangeduid als de collectieve sector. Daarbij gaat het om overheidsgeld dat besteed wordt aan de zorg, sociale zekerheid, onderwijs, veiligheid, politie, defensie, en gemeenten. Vergelijken we onze collectieve sector met die van de meeste andere landen dan valt vooral op dat Nederland volledig uit de toon valt bij de samenstelling van deze uitgaven: meer dan de helft heeft betrekking op de uitgaven voor de sociale zekerheid en onze zorg. Dit bedrag konden we ons veroorloven in de goede tijden met jaarlijkse groeipercentages van 2 à 3%. Maar die tijd is voorbij. In de wereld van morgen met een lagere groei hebben we deze ruimte niet meer, terwijl we bovendien veel meer geld moeten besteden aan een versterking en vernieuwing van de Nederlandse economie, zoals extra uitgaven voor het hoger onderwijs, voor nieuwe technologieën, voor research & development, voor de modernisering van de digitale en fysieke infrastructuur, voor staatsdeelnemingen en klimaatinvesteringen. Binnen de linkse oppositie zijn er partijen die al een simpele oplossing hebben voor het financieren van ons economische herstel: extra belastingheffing bij grote bedrijven en de hoogste inkomens. Deze mogelijkheid zal zeker aan de orde komen, maar de extra miljarden die dit oplevert zijn volstrekt onvoldoende. Los van dit idee, dat ook negatieve economische effecten heeft, zal deze vraag mede moeten worden bezien tegen de achtergrond van de huidige overheidsuitgaven. Die moeten opnieuw worden afgewogen in het licht van de wereld van morgen. Dit zal leiden tot politieke discussies over ombuigingen, bezuinigingen en belastingverhogingen. Op hoofdlijnen volg ik deze visie op de gevolgen van de corona-crisis wel. Alleen mis ik een kritische toets op het monetaire geleid van de centrale banken en dat van de overheden. We starten nu massaal met het financieren van verliezen door de ingestorte economie en het ondersteunen van het bedrijfsleven, het MKB en ZZP’ers en burgers die in financiële nood zijn geraakt, maar op hoofdlijnen worden liquiditeitstekorten vooruitgeschoven door de fiscus en de banken. Dat lost helemaal niets op. Dat gaat op termijn een enorme chaos veroorzaken als de maatschappelijke corona-beperkingen binnen 2 maanden niet kunnen worden ingetrokken. Dat gaat betekenen dat bedrijven er niet meer in slagen het hoofd boven water te houden. Dat betekent dat de staatsschuld verder zal toenemen omdat vorderingen op failliete bedrijven grotendeels moeten worden afgeschreven. Dat betekent ook de financiers en schuldeisers van de verdwenen bedrijven hun vorderingen moeten afschrijven. Gezien de enorme financieel/economische impact van de corona-crisis, niet alleen in ons land, maar wereldwijd, moet getwijfeld worden of de monetaire stabiliteit stand houdt. Ik vrees ervoor dat er door de enorme hoeveelheden gratis geld, de waardedaling van geld een hyper inflatie zal veroorzaken, met alle geldvernietiging die daarmee gepaard gaat. 100 jaar geleden heeft in de Weimar Republiek (tegenwoordig Duitsland) zich ook zo’n ontwikkeling heeft voorgedaan: eind 1921 kostte een brood 4 mark, in november 1923 201.000.000.000 mark. De gekte ten top!! Dit is een vreselijk scenario, maar lees het volgende artikel over de vreemde wegen die de FED inslaat.

In het gunstigste scenario krimpt de Nederlandse economie dit jaar harder dan in 2009, verwachten economen van Rabobank. Duurt de ‘intelligente lockdown’ tot september, dan komt de krimp uit op 14%. “Dit moeten we uit alle macht voorkomen.” Na ABN Amro, ING en het Centraal Planbureau publiceert ook het economisch bureau van Rabobank voorspellingen over de Nederlandse economie na de corona-crisis. In het gunstigste geval krimpt de Nederlandse economie dit jaar met 5%, verwachten de economen. Die 5% krimp valt te verwachten als de corona-beperkende maatregelen van de overheid vanaf 1 juni worden versoepeld. Als de ‘intelligente lockdown’ nog drie maanden langer duurt, komt de economische krimp uit rond 14% in 2020. “Dit zou in 2021 weliswaar worden gevolgd door een zeer snelle groei van 11%, maar daarmee wordt de economische schade niet helemaal ingehaald”, schrijft Rabobank. “Een dergelijke escalatie moet dan ook met alle macht worden voorkomen.” Bij maatregelen tot 1 juni verwacht Rabobank-econoom Frank van Es dat de economie vanaf het derde kwartaal 2020 weer geleidelijk op gang komt. Toch zal het nog ‘geruime tijd’ duren voordat de Nederlandse economie weer op het oude niveau zit. Van Es: “Zo zullen consumenten en bedrijven de hand nog op de knip houden. Uit onzekerheid, of omdat hun inkomens en buffers door de crisis flink zijn geslonken. Bovendien komen fabrieken niet direct op stoom door de verstoring wereldwijd.” Bovendien worden bijna alle sectoren hard geraakt. In eerste instantie door de directe impact van de maatregelen. Vooral de horeca, de landbouw, de industrie en delen van de zakelijke dienstverlening hebben daar last van. Later dit jaar merken ook andere branches de gevolgen. Dat komt omdat het slechter gaat met de economie als geheel in binnen- en buitenland. De bouw wordt dan bijvoorbeeld flink getroffen, voorspelt het economisch bureau. De verwachtingen van Rabobank zijn negatiever dan die van economen van ABN Amro en van het CPB. ABN sprak vorige week nog de verwachting uit dat de Nederlandse economie dit jaar met 3,5% zal krimpen. In 2021 groeit de economie volgens hen waarschijnlijk weer, met 2,5%. Het CPB kwam eerder met vier scenario’s voor de gevolgen van de corona-uitbraak. In het beste geval krimpt de economie dit jaar met 1,2% en is er volgend jaar weer groei. In het donkerste scenario is er dit jaar een teruggang tot meer dan 7% en is het nog maar de vraag of in 2021 weer groei kan worden gerealiseerd. De Rabo-economen zitten redelijk op één lijn met hun collega’s bij ING. Die verwachten dat de economie dit jaar in het gunstige geval krimpt met 6% à 8%. Wat hier gedaan wordt is koffiedik kijken. De gevolgen hangen volledig af met de tijd die ons nog resteert voordat de corona-beperkingen teruggebracht kunnen worden. Maar ook dan kunnen de bedrijven van het ene op het andere moment weer niet volop aan de slag. De RABO prognosticeert voor volgend jaar een economische groei van 11%. Ik ben daar sceptisch over, ik voorzie wel een minder sterke daling van de economische groei in het meest optimistische scenario. Wij zijn sterk afhankelijk van de handel aan en uit het buitenland. Hoe lang duurt het nog voor de luchtvaartmaatschappijen weer wereldwijd gaan vliegen? Het stromen de toeristen weer onze kant op. Ik ben daarover pessimistischer gestemd dan de denktanks van de banken en de overheid. Ik verwacht niet dat we binnenkort gewoon weer kunnen terugkeren naar oude omstandigheden. De hoofdstuk is afgesloten. We zullen in een nieuwe samenleving terechtkomen, waar we ons voor moeten aanpassen.

De Amerikaanse koepel van centrale banken slaat ineens allerlei nieuwe wegen in om de economie te redden van het corona-virus. Er blijft haast geen ongeschreven regel meer overeind

Dirk Waterval schrijft in Trouw: ‘Krachtig en agressief’, noemde Jerome Powell het pakket aan maatregelen dat hij donderdag als voorzitter van de Federal Reserve mocht aankondigen. De koepel van Amerikaanse centrale banken probeert de binnenlandse economie met $2300 mrd overeind te houden tijdens de coronapandemie. Krachtig vanwege de grootte van het bedrag. Maar de agressie erachter zit hem eerder in wat er met het geld gedaan wordt: voor het eerst schiet de FED er bedrijven mee te hulp die als ‘junk’ worden aangemerkt. Als rotzooi dus. Met een rating bij Moody’s van Ba1 en lager en bij S&P en Fitch van BB+ en minder. Dat bedrijven enorm verlegen zitten om hulp en mensen moeten ontslaan, blijkt uit de werkloosheidscijfers die ongeveer gelijktijdig met het Fed-nieuws naar buiten kwamen: 6,6 miljoen nieuwe bijstandsaanvragen in één week. Zo’n bedrijf wil dan naar zijn bank kunnen stappen om zonder gedoe een noodkrediet aan te kunnen vragen. Maar een commerciële bank mag niet onbeperkt geld uitlenen. Centrale banken kunnen daarom leningen opkopen van commerciële banken, die op die manier weer ruimte hebben om nieuw krediet uit te geven. Zo rolt er nieuw geld de economie in, en kunnen bedrijven hun personeel blijven uitbetalen dat dat geld weer uitgeeft in winkels. Maar die opkoopprogramma’s – de Europese Centrale Bank breidde dat van haar onlangs ook uit met €750 mrd – beslaan normaal gesproken veilige leningen. Bijvoorbeeld aan overheden, staatsobligaties dus, die dat hoogstwaarschijnlijk gewoon terug kunnen betalen. Ervan uitgaande dat die staten niet in een situatie van bankroet geraken. Of anders van ondernemingen die er financieel goed voorstaan. De Fed neemt nu ook obligaties op haar balans van bedrijven die momenteel niet erg kredietwaardig meer zijn. Dat de centrale bankenkoepel nu ook in deze ‘rotzooi’ investeert, laat vooral zien hoe slecht het met het bedrijfsleven gaat. Kredietbeoordelaars als Moody’s en S&P Global Ratings hebben in de afgelopen tien jaar niet zoveel bedrijven tegelijk een lagere kredietwaardigheid opgeplakt. Zelfs autogigant Ford heeft inmiddels een junk-sticker op de voordeur. ‘Gevallen engelen’, heten dit soort bedrijven ook wel. Ze waren best goed bezig, maar dankzij de coronacrisis liggen ze er nu verslagen bij. Juist die gevallen probeert de Fed nu overeind te houden. Als voorwaarde voor het opkopen van de bedrijfsobligatie geldt daarom dat het bedrijf vóór 22 maart nog wel gewoon kredietwaardig genoeg moest zijn. Zo moet de nieuwe hulp ten goede komen aan bedrijven die in de kern wel gezond zijn. Toch: een centrale bank die rotzooi wil kopen, dat is ongekend. In elk geval zullen bedrijven die sinds kort in nood zitten veel makkelijker krediet kunnen krijgen van hun bank. Die bank loopt immers amper risico nu de Fed heeft toegezegd die lening wel te willen overnemen. Vanwege dat lagere risico bij de commerciële bank kan de bedrijfslening bovendien tegen een lagere rente de deur uit. Het opkopen van slechte leningen is niet het enige controversiële aan de ingrepen van de Fed. Zo kunnen ook lokale overheden directe financiering krijgen, in totaal voor zo’n $500 mrd. Maar daarmee begeeft Powells organisatie zich volgens sommige critici ineens in een politiek speelveld. Er zullen gemeenten en staten in de financiële problemen komen, ja, maar wie krijgt een lening van de Fed en wie niet? Powell kan de kritiek die hij zal gaan krijgen bij zijn keuze de ene staat te helpen en de andere niet nu al horen: ‘Is hij het niet/wel eens met de politieke wind die daar waait?’ Eigenlijk heeft de centrale bankenkoepel zijn belangrijkste ongeschreven regel een paar weken geleden al gebroken, zegt Edin Mujagić, hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer. “Toen kondigde de Fed al aan direct te gaan lenen aan grote bedrijven, een regeling die nu verder is uitgebreid.” Normaal koopt een centrale bank alleen obligaties op die al eerder door anderen zijn opgekocht, op de secundaire markt dus. “Dat de obligaties nu direct worden afgenomen van de bedrijven zelf is absoluut exceptioneel.” Dit zijn noodgrepen in een land met levensgrote problemen.

RIVM rapportage versus het CBS
Rond de 2000 mensen zijn vorige week overleden door de corona-epidemie. Dat blijkt uit de sterftecijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het totale sterftecijfer lag in die week op ongeveer 5100. In de tien weken voorafgaand aan de epidemie overleden wekelijks gemiddeld 3100 mensen. Het cijfer van vorige week is een verdere stijging ten opzichte van een week eerder: toen stierven ruim 4400 mensen. Het aantal corona-sterfgevallen dat het CBS telt, is steeds ongeveer het dubbele van het aantal overlijdens dat het RIVM registreert (ongeveer 1000 in dezelfde week). Dat komt omdat het RIVM alleen de sterfgevallen registreert van patiënten van wie bekend is dat ze Covid-19 hadden. Daarnaast overlijden veel mensen in verpleeghuizen of thuis zonder dat bekend is dat ze getest zijn op Covid-19. Dat is bijvoorbeeld zo als een test niet relevant is voor hun behandeling. Het voordeel van de RIVM-cijfers is dat ze een overzicht bieden per dag. Daaruit blijkt dat het aantal sterfgevallen sinds 30 maart redelijk stabiel is, terwijl het in de weken daarvoor nog snel toenam. Als het goed is, zou die stabilisatie vanaf volgende week ook in de CBS-cijfers te zien moeten zijn. Het aantal nieuwe patiënten dat dagelijks in het ziekenhuis wordt opgenomen, daalt sinds 1 april. Gisteren waren het er 225. Het aantal patiënten dat op de intensive care ligt, is al een paar dagen stabiel rond de 1400. Ruim 23.000 mensen zijn sinds het begin van de epidemie positief getest op Covid-19. Sinds begin deze week is er meer testcapaciteit en worden steeds meer zorgmedewerkers getest, meldt Trouw. Wereldwijd zijn er 1.794.641 besmettingen bekend, het werkelijke aantal zal mogelijk wel >2 miljoen liggen; er zijn 109.920 doden gerapporteerd, ook dat aantal zal hoger zijn. De VS staan nu op de eerste plaats met 533.115 geconstateerde besmettingen en 20,580 doden. In Nederland zijn 25.587 besmettingen vastgesteld (hoeveel besmettingen niet zijn vastgesteld weten de autoriteiten niet) en 2737 doden (het werkelijke getal is hoger maar daarnaar is het gissen). De besmettingshaarden in Europa lopen cijfermatig terug, ook het aantal doden.

Een vlucht mondkapjes, medische overalls en beademingsmachines naar de China

De Nederlandse overheid heeft op 10 februari ondersteuning geboden bij de organisatie van een vlucht die mondkapjes, medische overalls en beademingsmachines naar de Chinese stad Wuhan bracht, blijkt uit een reconstructie van de Volkskrant. Dat is opmerkelijk, aangezien de wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een paar dagen daarvoor nog waarschuwde voor een dreigend tekort aan medische hulpmiddelen. Nederland hielp bij het organiseren van de vlucht en het regelen van de landingsrechten. Daarbij gaf de overheid gehoor aan een hulpverzoek van de Chinese ambassadeur in Nederland, Xu Hong. Hoeveel medische hulpmiddelen op 10 februari het vliegtuig werden ingeladen, is niet bekend. Een betrokken handelaar zegt dat hij alleen al “vijf tot zes miljoen mondkapjes, 100.000 overalls en tien beademingsmachines” heeft opgekocht in Nederland, Duitsland en Turkije. Ook KLM leverde drie containers met medische spullen, blijkt uit interne communicatie die in handen van VK is. Ondanks de waarschuwing van de WHO zijn er volgens de krant in februari miljoenen mondkapjes, handschoenen en andere medische beschermmiddelen richting China gegaan. In een officiële verklaring zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken gehandeld te hebben zoals gebruikelijk is bij dit soort humanitaire vluchten. “Ook uit solidariteit met de bevolking van Wuhan heeft Nederland gefaciliteerd in het voorzien van landingsrechten voor dit toestel.” (bron: nu.nl) Op het eerste gezicht lijkt zo een humanitaire ondersteuning positief. Maar de vraag is hoeveel hulpmiddelen er vanuit Nederland zijn verkocht aan de Chinezen. Wij zijn een land dat pragmatisch handelt als er geld aan te verdienen is. Zeker nu we al zeker een maand worden geconfronteerd met grote tekorten aan mondkapjes, testen en beademingsapparatuur. 25% van het zorgpersoneel in de verzorgingshuizen zou besmet zijn met het virus en er geen beschermingsmiddelen en testen voorhanden waren op het moment dat het aantal ouderen die zijn overleden aan het corona-virus snel steeg. Exacte cijfers daarover zijn er niet want die kan het RIVM niet rapporteren. Voor de goede orde lees hier https://www.nu.nl/coronavirus/6038167/dit-zijn-de-symptomen-van-het-coronavirus.html welke de symptomen zijn van corona, naar de stand van vandaag.

Corona gerelateerde berichten

Frankrijk is in recessie. De economie is in de eerste drie maanden van dit jaar gekrompen met 6%, blijkt uit schattingen van de Franse Centrale Bank. Sinds de Tweede Wereldoorlog is dat niet meer voorgekomen. Het laatste kwartaal van 2019 zag ook een krimp. De crisis wordt het zwaarst gevoeld in de bouw. Door de coronacrisis is zo’n driekwart van alle bouwactiviteiten tot stilstand gekomen. De handel, transport en horeca hebben ook enorme klappen gehad, zegt de Banque de France. Eerder voorspelde minister Le Maire van Economische Zaken al dat de economie in heel 2020 met 2,2% zou krimpen.

De grote luchtvaartmaatschappijen willen ook nog overheidssteun om belangrijke routes te kunnen vliegen als overal weer gevlogen mag worden, blijkt uit een gelekte brief van brancheorganisatie IATA aan haar leden. Als gevolg van het corona-virus gelden tal van restricties voor het vliegverkeer. De lobbyclub ontkent de strekking van de brief niet en zegt dat het gaat om een document dat nadrukkelijk is bedoeld voor de aangesloten leden. Dat zijn overwegend grote nationale maatschappijen en bedrijven die daaruit zijn voortgekomen, zoals Air France-KLM en IAG van British Airways. De maatschappijen willen op verschillende manieren steun van de overheden, waaronder via zogeheten routesubsidie. Het gaat dan bijvoorbeeld om korting op landingsgelden of directe subsidie op basis van de ingezette capaciteit op een bepaalde route, met name op routes die van belang zijn voor de betreffende landen.

Het UWV heeft 78.769 aanvragen ontvangen van ondernemingen die een beroep willen doen op de loonkostenregeling, meldt de uitkeringsinstantie. Verder beantwoordde het UWV ruim 10.000 vragen over de Noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (NOW). Donderdag werd bekend dat de eerste bedragen zijn overgemaakt naar ondernemingen als onderdeel van de NOW.

In totaal is ruim €230 mln uitgekeerd aan 9.000 werkgevers. Bovendien zijn nog eens 57.000 betaalopdrachten verstuurd, die een bedrag van bijna €1,1 mrd vertegenwoordigen. Deze betalingen ontvangen de aanvragers na het Paasweekeinde. Dat maakt dat zo’n 66.000 van de 78.769 aanvragen verwerkt zijn.

Ondernemingen die door de coronacrisis omzet mislopen, kunnen een beroep doen op de NOW. Zo wil het kabinet voorkomen dat ondernemingen meteen werknemers gaan ontslaan. Werkgevers met een omzetverlies van minstens 20% kunnen gebruikmaken van de regeling, zodat zij de lonen kunnen doorbetalen. Bij een omzetverlies van 100% kunnen ondernemingen 90% van de loonkosten vergoed krijgen.

Op de Telegraaf van Paaszondag noteer ik de volgende koppen: Prof. Dr. Jacob Johan van Duyn (1943), roepnaam Jaap, econoom, wetenschapper, bestuurder en buitengewoon hoogleraar, studeerde algemene economie aan de Nederlandse Economische Hogeschool in Rotterdam. Aansluitend behaalde hij in 1972 zijn Ph. D. in Economics aan de Universiteit van Illinois te Urbana-Chaimpaign (VSA): ‘Rutte heeft de publieke zaak ernstig verwaarloosd’, nadat een dag eerder in het WNL- ochtend-programma Goedemorgen Nederland nog de loftrompet was gestoken over onze geweldige leider; Gommers: we komen nooit meer af van corona; de zwakste winkels (en bedrijven) gaan het eerste failliet; 3 miljoen Fransen in één week zonder werk; beleggers onderschatten de economische impact van de corona-crisis; geen harde afspraken in G-20 overleg over verlaging van de olieproductie. In het AD wordt de vraag gesteld als “De ‘anderhalve-meter-samenleving’ misschien wel twee jaar duurt” houden we dat wel vol en hoe dan?

RTLZ deed onderzoek naar het noodloket (Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren)

Ondernemers die direct getroffen zijn door de maatregelen van het kabinet om de verspreiding van het corona-virus tegen te gaan, kunnen een beroep doen op de zogenoemde TOGS-regeling. Om de ergste nood te verlichten kunnen ze €4000 krijgen. Maar waarom het bedrag van €4000 gekozen is, kan het ministerie niet uitleggen, en het is onduidelijk of ondernemers er echt iets aan hebben. Dat blijkt uit antwoorden van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat op vragen van RTL Z. De TOGS-regeling is bedoeld als tegemoetkoming in de vaste lasten van ondernemers wiens zaken (grotendeels) tot stilstand zijn gekomen. De vergoeding bedraagt €4000 en is aan te vragen door ondernemers in sectoren die zijn aangemerkt als direct getroffen door de maatregelen. Daarnaast geldt dat de zaak (met een paar uitzonderingen) niet op het huisadres gevestigd mag zijn, de omzetdaling minimaal €4000 moet bedragen en de vaste lasten ook minimaal €4000 moeten zijn. In eerste instantie konden naar schatting van het ministerie zo’n 100.000 ondernemers aanspraak maken op de regeling, maar na kritiek werd het aantal sectoren dat in aanmerking komt flink uitgebreid. Volgens staatssecretaris Mona Keizer kunnen inmiddels meer dan 400.000 ondernemers gebruik maken van de TOGS-regeling. Dat betekent dat er met de regeling meer dan €1,5 mrd is gemoeid. Des te opmerkelijker is dat het ministerie helemaal niet weet wat het effect is van die vier mille. Want hoewel deze dus is bedoeld als hulp om de vaste lasten te kunnen dragen, weet het ministerie niet te zeggen wat de gemiddelde vaste lasten zijn van de ondernemers die in aanmerking komen. Bovendien weet het ministerie ook niet wat de gemiddelde vaste lasten zijn van bijvoorbeeld subgroepen als winkeliers of horecaondernemingen en dus ook niet in welke mate het bedrag van €4000 zoden aan de dijk zet. “De kenmerken van de sectoren en de ondernemingen lopen ver uiteen en daarmee ook de gemiddelde vaste lasten. De kenmerken van de sectoren zijn verschillend en binnen de sectoren is ook een grote diversiteit. Het antwoord is daarom niet in een gemiddelde te vatten”, aldus woordvoerder Harald Hanemaaijer van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Ook blijft het vanuit het ministerie onduidelijk hoe het dan wel is gekomen tot de bepaling van het bedrag. Minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes schreef eerder dat het ‘de inschatting is dat met €4000 tegemoet kan worden gekomen aan de hoogste nood voor wat betreft vaste lasten van ondernemers’, zonder deze inschatting te onderbouwen. Desgevraagd blijkt dat het ministerie ook nu, na de forse uitbreiding van de regeling, de onderbouwing van het bedrag niet verder kan uitleggen. Hanemaaijer houdt het erop dat het kabinet ‘ervan uit gaat ‘dat het bedrag’ in lijn is met het doel van de regeling, namelijk ‘een eerste tegemoetkoming in vaste lasten’. Dat Economische Zaken geen onderbouwing voor het bedrag kan leveren, heeft waarschijnlijk alles te maken met hoe het idee bij de bewindslieden is beland. “Dit komt uit mijn koker”, zegt de voorman van ondernemersorganisatie Ondernemend Nederland, Hans Biesheuvel. Van zijn Belgische collega’s had hij gehoord dat café-eigenaren bij onze zuiderburen een tegemoetkoming kregen van 4000 van de overheid, toen hun zaken dicht moesten. “Een mooi gebaar. De overheid die zegt: je krijgt een bedrag op de rekening om de moed erin te houden.” “Ik heb dat bij het kabinet neergelegd op die zondagavond en op dinsdag werd het meegenomen in het noodpakket.” Volgens Biesheuvel wordt het ‘enorm gewaardeerd’ door de getroffen ondernemers. Het signaal dat de overheid ermee afgeeft, namelijk dat ze achter de ondernemers staan, is volgens hem dan ook belangrijker dan het bedrag. Voor een kleine winkel, van 10 bij 10 meter, bedragen de maandelijkse huurlasten gemiddeld 5500. In de drie maanden waarvoor de TOGS een tegemoetkoming biedt, komt dat dus al uit op ruim 16.000 voor een kleine zaak. Voor grotere zaken, en winkels in de grote steden waar de huren veel hoger liggen dan gemiddeld, lopen de tegemoetkomingen nog veel verder uit de pas met de kosten. “Waar mogelijk proberen we in de uitvoering zo veel mogelijk maatwerk te leveren. Tegelijkertijd zullen er allerlei gevallen blijven die niet aan de gestelde criteria voldoen en daarmee (net) buiten de doelgroep vallen van de regeling. Het kabinet realiseert zich dat”, aldus de woordvoerder. Wel benadrukt het ministerie dat de regeling één onderdeel is in een veel groter pakket, en dat ondernemers die geen aanspraak kunnen maken op de TOGS-regeling, wel aanspraak kunnen maken op andere regelingen. Dat moge zo zijn maar voor veel kleinere ondernemers, is het bedrag slechts een druppel op een gloeiende plaat. En wat gaat er eind juni gebeuren als het corona-gevaar nog niet is geweken en de horeca nog altijd beperkingen worden opgelegd, als de toeristen nog niet naar Nederland komen en we dit jaar slechts beperkt op zomervakantie zullen gaan. Als modezaken hun voorraden in de uitverkoop moeten doen en de omzetten daardoor zwaar zullen achterblijven op de prognoses. Nee, het leed is nog lang niet geleden ondanks dat het erop lijkt dat het aantal doden aan het dalen is. Ook lijkt het onafwendbaar dat we in een recessie terecht gaan komen en onze economische groei zal afnemen.

De testmotor moet als een enorme diesel op gang komen

Sinds afgelopen maandag komen veel meer mensen in aanmerking voor een coronatest, ook zorgpersoneel buiten de ziekenhuizen met klachten mag zich laten controleren op Covid-19. Maar de testlocaties draaien nog niet op volle toeren, schreef Trouw op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/917/articles/1118815/1/1 Donderdag rapporteerden testlaboratoria de resultaten van bijna zesduizend Nederlanders, nog geen tweeduizend meer dan dezelfde dag een week eerder. Onduidelijk is hoeveel zorgpersoneel buiten de ziekenhuizen daar al bij zit, naast de kwetsbare groepen, ernstig zieke patiënten en ziekenhuispersoneel dat al langer getest wordt. Hiermee is een groot deel van de nieuw aangeboorde testcapaciteit bij laboratoria – 17.500 tests per dag – nog onbenut. In navolging van andere landen werd die capaciteit door het kabinet flink opgeschroefd: het aantal door het RIVM gevalideerde testlabs is in korte tijd uitgebreid van 15 naar 41. Er werden machines aangeschaft zodat medisch-microbiologische labs konden uitbreiden en onder meer laboratoria voor diergeneeskunde zijn omgebouwd tot testlocatie voor corona. Een van de knelpunten is, zeker als straks de volle capaciteit wordt benut, geschoold zorgpersoneel dat nodig is om te testen – hetzelfde personeel dat nog zo hard nodig is in de ziekenhuizen. Sinds deze week nemen GGD-artsen in daarvoor ingerichte teststraten of -tenten monsters af met wattenstaafjes. De bedoeling is dat de 25 GGD’s in Nederland elk dagelijks honderd testen afnemen. Maar dat lukt nog lang niet, zo blijkt uit een rondgang van Trouw.
De ene GGD is verder dan de andere. Zo had de GGD Limburg-Zuid voordat het nieuwe beleid van kracht werd al een teststraat op poten gezet, waarmee werd proefgedraaid. Terwijl zij maandag meteen op stoom kwamen, moest in andere plekken van het land de testlocatie nog vorm krijgen. Eén teststraat per GGD-regio blijkt ook niet altijd genoeg: mensen moeten er te ver voor reizen. Neem de GGD Hart voor Brabant, met een relatief groot werkgebied. Daar werd op donderdag nog een tweede testlocatie in Tilburg geopend, naast die in Den Bosch. Een ander knelpunt is het aantal mensen dat nu aanspraak maakt op een test. Eind maart bracht minister Hugo de Jonge het goede nieuws voor zorgpersoneel. “Om veilig te kunnen werken en kwetsbare personen te beschermen is het belangrijk dat we al het zorgpersoneel kunnen testen bij klachten”, aldus de minister. Dat klinkt genereus, maar in de praktijk zijn de richtlijnen keihard. Pas als een personeelslid echt niet gemist kan worden en dicht bij patiënten werkt, mag er getest worden. Alle verpleegkundigen en thuiszorgmedewerkers die op enige manier kunnen worden vervangen, krijgen geen test maar moeten thuis uitzieken. Daar zit ook logica achter: het kabinet en het RIVM willen verstandig omgaan met alle testcapaciteit. “We moeten het lang vol kunnen houden, testen zonder ‘handelingsperspectief’ heeft geen zin. Er moet iets met de uitslag gedaan kunnen worden”, aldus een woordvoerder van het RIVM. En toch: aan die knelpunten zal gesleuteld moeten worden. Nu blijft het bij ronkende woorden over een capaciteit van 17.500 besmettingstests per dag, met een maximum van tot wel 29.000 tests als alle laboratoria 24 uur per dag doordraaien. Maar in de toekomst zijn dergelijke aantallen wel degelijk nodig. Deskundigen zijn het erover eens dat voor een versoepeling van de lockdown testen cruciaal is. Maar om alle Nederlanders met milde klachten zoals koorts, benauwdheid en hoesten te testen, zijn misschien wel 80.000 tot 100.000 tests per dag nodig. Dat is een enorm aantal, zeker in verhouding met het aantal tests dat in Nederland werd uitgevoerd sinds de uitbraak van het coronavirus. Dat waren er tot gisteren ongeveer 108.000. In totaal. Er is nog veel werk aan de winkel en we moeten de aangekondigde beleidsmaatregelen kritisch blijven volgen op de resultaten.
De Pyrrusoverwinning van Wobke Hoekstra

Onder grote politieke druk bereikten de Europese ministers van Financiën donderdagnacht alsnog een akkoord over een financieel hulppakket tegen de corona-crisis van ruim 500 mrd. Eerder deze week eindigde een 16 uur durend video-overleg daarover nog in een knetterende ruzie tussen de Nederlandse minister Hoekstra en de rest van de EU-collega’s. Eurogroepvoorzitter Centeno presenteerde het akkoord zichtbaar opgelucht. ‘Het is ons gelukt’ zei hij na afloop. Het gaat volgens hem om het ‘grote en ambitieuze maatregelen die enkele weken geleden nog ondenkbaar waren’. Een nieuwe mislukking zou volgens diplomaten en EU-ambtenaren een grote blamage voor de EU zijn geweest. De Franse minister van Financiën Le Maire voorspelde dat de financiële markten bij zo veel verdeeldheid tussen de lidstaten nerveus zouden worden en de rente voor Italië, Spanje en Portugal omhoog zou schieten. Om niets aan het toeval over te laten, werd de Eurogroepvergadering donderdag extreem zorgvuldig voorbereid. Sommige regeringsleiders (premier Rutte en bondskanselier Merkel) waren daarbij betrokken, Hoekstra belde regelmatig met zijn Duitse, Franse, Spaanse en Italiaanse collega’s en met Centeno. Door al dat vooroverleg, begon de vergadering niet zoals gepland om vijf uur ’s middags maar pas om half tien ’s avonds. De compromistekst die Centeno op tafel legde was dermate nauw afgestemd met alle hoofdrolspelers (onder wie Hoekstra en zijn Italiaanse opponent Gualtieri), dat de vergadering zelf binnen drie kwartier was afgerond. Hoekstra sprak over ‘goede en verstandige afspraken’. Het voornaamste twistpunt was de inzet van krediet (leningen) uit het Europees noodfonds. In principe is 240 mrd beschikbaar voor eurolanden die zwaar getroffen zijn door de corona-pandemie. Italië, Spanje, Frankrijk en Portugal wilden dat het geld zonder de normale vereisten over hervormen en bezuinigen beschikbaar zou komen omdat de pandemie te groot en te zwaar is. Hoekstra wilde eerder deze week alleen de voorwaarden verzachten als de kredieten worden ingezet voor medische uitgaven. Als het geld gebruikt zou worden voor economisch herstel, hield hij vast aan de gebruikelijke voorwaarden van ‘macro-economische’ hervormingen: besparingen op het pensioenstelsel, op ontslagregelingen en de sociale zekerheid. Dat was onacceptabel voor de zuidelijke landen. In het uiteindelijke akkoord krijgt Hoekstra maar deels zijn zin. Als de kredieten nodig zijn voor de ‘directe en indirecte kosten voor zorg, genezing en preventie’, gelden er geen voorwaarden. Zodra de coronacrisis voorbij is, worden ‘alle eurolanden’ (niet alleen degene die lenen) geacht de Europese begrotingsregels weer na te leven. De expliciete macro-economische hervormingen die Hoekstra vroeg, zijn niet gehonoreerd. Een tweede struikelblok was de zuidelijke wens om de deur open te houden naar het gezamenlijk uitgeven door de eurolanden van schuldpapier (eurobonds). Een lichte variant daarvan is een Frans plan voor een speciaal corona-fonds voor investeringen. Dat fonds zou gevuld kunnen worden door gezamenlijk uitgegeven corona-bonds, al dan niet in combinatie met een nieuwe Europese belasting. In het uiteindelijke compromis wordt gesproken over ‘vernieuwende financiële instrumenten’ in plaats van eurobonds. Het Franse corona-fonds wordt evenmin bij naam genoemd, wel een ‘tijdelijk, doelgericht en proportioneel’ fonds. De regeringsleiders moeten – bij unanimiteit – de hoofdlijnen vaststellen, waarna een langdurig proces begint over de precieze uitwerking. Dat was ten dele slikken voor de Italiaanse minister Gualtieri en de Spaanse minister Calviño, die graag het woord ‘gezamenlijk schuldpapier’ hadden gezien. Maar dat was voor Nederland, Duitsland, Finland en Oostenrijk onbespreekbaar. De bewindslieden zijn verder akkoord gegaan met het versterken van de Europese Investeringsbank (EIB). De landen zegden voor 25 mrd toe aan extra kapitaalgaranties, waarmee de EIB voor 200 mrd aan extra leningen kan mobiliseren voor middelgrote bedrijven die dreigen om te vallen door de lockdown. Ook staan de lidstaten toe dat de Europese Commissie 100 mrd kan inzetten voor de tijdelijke financiering van nationale WW-regelingen. Onder druk van Hoekstra is uitdrukkelijk vermeld dat dit niet de opmaat mag zijn naar een permanente Europese WW. Tevens komt er een pot geld voor medische noodhulp. Uit het EU-budget is daarvoor 2,7 mrd beschikbaar. Nederland wil daarvoor 20 mrd reserveren met extra geld van de lidstaten. Hoekstra was opgelucht en glom aan alle kanten. Hij had nog niet door dat hij slechts een Pyrrusoverwinning [=een schijnsucces. Pyrrhus was de koning van Epirus (319-271 v.Chr) die de Romeinen bij Heraclea en Asculum versloeg. Toen men hem daarmee wilde gelukwensen, sprak hij: ‘Nog een zo’n overwinning en het is met Pyrrhus gedaan] had gehaald. De €500 mrd steun voor de gevolgen van de corona-crisis dekt bij lange niet de verliezen die zijn opgetreden in de eurozone, En als door geen giften als financiële steun worden gegeven dat raken daardoor meerdere eurolanden in grote problemen. Die corona/eurobonds gaan er toch komen ook als daar vier van de 19 rijkere landen daar tegen zijn. In feite heeft de ECB al steun aan de zwakke en zwaar getroffen eurolanden, Italië, Spanje, Portugal en Frankrijk, geregeld met een hulpprogramma waardoor de ECB staatsleningen van die landen kan gaan opkopen en als dat op enig moment fout afloopt dan betaalt Nederland, via DNB, gewoon de rekening ervan. De kaarten zijn allang geschud alleen heeft Nederland dat nog niet door. De impact van het corona-virus is namelijk dermate groot en hier alleen in saamhorigheid een fundament kan worden gebouwd om te overleven. Nederland denkt zich hieraan te kunnen onttrekken, dat is a-sociaal, niet-solidair en egoïstisch gedacht. Als Europa deze ramp wil overleven zullen de handen ineen geslagen moeten worden en zullen we afscheid moeten nemen van het principe van de 27 lidstaten met een vetorecht. De krachten zullen nu moeten worden gebundeld, is mijn mening en de tijd daarvoor dringt. Ik heb het alternatief al geschetst: de Verenigde Staten van Amerika en Europa. Een dag later liet de Italiaanse premier Giuseppe Conte zich negatief uit over het akkoord van de 19 eurolanden (verenigd in de Eurogroep) over een steunpakket voor de landen die het hardst door de coronacrisis zijn getroffen. Wat Conte betreft is het steunpakket “nog niet voldoende”. De Italiaanse premier zei bovendien dat wat hem betreft de uitgifte van eurobonds nog altijd het beste middel is in de strijd tegen de economische impact van het coronavirus. Tevens verklaarde hij dat Italië het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM), het noodfonds waarover donderdagavond een akkoord werd bereikt, niet nodig heeft. Nederland en Italië stonden in aanloop naar het akkoord lijnrecht tegenover elkaar vanwege de eurobonds, de gezamenlijke uitgifte van schuldpapier. “Nederland was, is en blijft tegen eurobonds, omdat we daarmee risico’s in Europa vergroten in plaats van verkleinen”, zei minister Wopke Hoekstra van Financiën afgelopen woensdag nog. Conte zei vrijdag dat Italië de strijd om de corona/eurobonds zal voortzetten. (bron: nu.nl)

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 10 april 2020; week 15: AEX 508,04; Bel20 3.092,39; CAC40 4.506,85; DAX30 10.564,74; FTSE 100 5.842,66; SMI 9.452,83; RTS (Rusland) 1.142,07; DJIA 23.719,37; NY-Nasdaq 100 8.238,53; Nikkei 19.498,50; Hang Seng 24.300,33; All Ords 5.439,40; SSEC 2.796,63; €/$1,094; BTC/USD $6.903,26; 1 troy ounce goud $1685,60, dat is €49.521,83 per kilo; 3 maands Euribor -0,22%; 1 weeks -0,507%; 1 mnds -0,387%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,079%; 10 jaar VS 0,7427%; 10 jaar Belgische Staat 0,18%; 10 jaar Duitse Staat -0,35%; Franse Staat 0,101%; VK 0,302%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,339%; 10 jaar Japan 0.0116%; Spanje 0,774%; 10 jaar Italië 1,589%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,44.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden FORS hoger. Wel daalde de euro weer naar $1,094. De rentetarieven noteerden opnieuw lager, in de landen die waar COVID-19 besmettingen stijgen (Italië en Spanje)steeg de rente, ook het 5 en 30-jarige papier steeg weer. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,129%; Duitsland 0,053%; Nederland 0,173%; Japan 0,4528%; Frankrijk 0,6792%; GB 0,653%; Spanje 1,547%; Canada 1,3161%; VS 1,3554%; Italië 2,477%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,55%; Duitsland -0,57%; Denemarken -0,313%; Nederland -0,463%; België -0,234%; Frankrijk -0,281%; Japan -0,1062%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.